Մանկապատանեկան

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Պանկլատէշի մէջ Օհիտ Սարտըրը կը փորձէ իր երկրին ծառերը պահպանել` անոնց կոճղերուն վրայէն հանելով ծանուցումներն ու գամերը: Պանկլատէշի մէջ ծառերը յաճախ գործածուած են իբրեւ ձրի ծանուցումի ցուցատախտակներ: Անոնք նոյնիսկ երբեմն ամբողջովին ծածկուած են ծանուցումներով: Այս ծանուցումները կը փճանան ու կ՛անհետանան ժամանակի ընթացքին, սակայն զանոնք ամրացնող գամերը կը մնան մխրճուած ծառին կոճղին մէջ: 53 տարեկան Օհիտ Սարտըրը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Սիպերիոյ Եամալ թերակղզիին մէջ 14 տարեկան Քարոլինա տարուան ընթացքին  բազմաթիւ ամիսներ կ՛անցընէ իր ընտանիքին հետ` եղջերուի հօտերը դէպի  հիւսիսի արօտավայրերը տանելով: Քարոլինա չենեթ ցեղախումբին մաս կը կազմէ իր լեզուով «չենեթ» կը նշանակէ «մարդ արարած»: Ան ծնած է ցուրտ Թունտրայի բնութեան մէջ. ան եղջերուներ բուծանողի մը առջինեկ աղջիկն է: Տարուան ընթացքին ան նահանգի մայրաքաղաք Եար-Սալի մէջ գիշերօթիկ...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Արդեօք ի՞նչ պահուած է բեւեռներու սառոյցին տակ... Անոնք բնաւ չեն հալած. հետեւաբար ոչ մէկը իսկապէս գիտէ, թէ հոն ի՛նչ կայ: Սակայն, շնորհիւ երկրագունդին շուրջ դարձող արբանեակներուն հաշուիչ յատուկ մեքենաներու, մենք շատ բաներ սորվեցանք: Հսկայական Փոս Մը` Կրինլենտի Տակ Գիտնականները գտած են, որ Կրինլենտի սառոյցին մէջ, մօտաւորապէս մէկ քիլոմեթր խորութեան վրայ գոյութիւն ունի կլոր հսկայական փոս մը:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 2018-ի հոկտեմբերին, առտու մը, տասնեակ մը մեծ խաղալիք արջուկներ յայտնուեցան Փարիզի Կոպըլին թաղամասին մէջ: Անցնողներուն ուշադրութիւնը գրաւող այս 4,9 քիլօ կշռող արջուկները ամէն տեղ էին` սրճարաններուն մէջ, դեղագործին մօտ, սափրիչին խանութը, նոյնիսկ` մեթրոներուն մուտքին: Կամաց կամաց անոնց ներկայութիւնը դարձաւ ընտանի, եւ սկսաւ հետաքրքրել նոյնիսկ զբօսաշրջիկները: Սակայն այս արջուկներուն ներկայութիւնը թաղին մէջ պատահական չէ: Թաղամասին մէջ գտնուող...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Անոր անունը կազմուած է «Ռայ»-է, որ ճափոներէն կը նշանակէ որոտ, եւ «տեն»-է, որ կը նշանակէ կայծակ: Զայն կ՛անուանեն նաեւ Ռայ-ժին. «ժին», այսինքն` աստուած: Լաւ նայինք Ռայտենի կերպարին. մենք անմիջապէս կը նշմարենք անոր շուրջ դարձող պզտիկ թմբուկները: Այս ձեւով է, որ ճանչցուած է Ռայտենը: Երբ ան իր թմբուկներուն կը զարնէ, որոտումին ձայները կ՛արձագանգեն եւ կայծակները կը փայլատակեն:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ճիշդ է, որ տօներու շրջանը վերջ գտաւ, սակայն ասիկա չի նշանակեր, որ մենք պիտի դադրինք լաւ ժամանակներ անցընելէ: Տարուան ընթացքին գոյութիւն ունին տեսակաւոր փոքրիկ տօներ, որոնք առիթ կը ստեղծեն մարդոց` հաւաքուելու եւ իրարու հետ հաճելի ժամանակ անցընելու, առանց մեծ պատրաստութիւններ կամ ծախսեր ընելու... Գարեջուրի օրը Անոնք, որոնք գարեջուրը կը սիրեն, կրնան ուղղուիլ դէպի Իսլանտա, մարտի մէկին,...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ «Կ՛ըսէք, որ ձեր զաւակները կը սիրէք ամէն բանէ աւելի, եւ հակառակ ասոր` դուք անոնց ապագան կը խլէք անոնց աչքերուն առջեւ»: Այս ձեւով արտայայտուած է 15 տարեկան Կրեթա Թանտպըրկը` կլիմայի յատկացուած 24-րդ համագումարին ընթացքին, որ տեղի ունեցաւ դեկտեմբեր 2018-ին, Լեհաստանի մէջ: Ան չքաշուեցաւ իրականութիւնը ըսելու աշխարհի բոլոր ներկայացուցիչներուն առջեւ: Օգոստոս ամիսէն ի վեր շուէտացի այս պարմանուհին ամէն...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ամէն տարի տեսակաւոր նոր խաղալիքներ կը լեցնեն Կաղանդ պապային տոպրակը: Սակայն կան խաղալիքներ, որոնք միշտ ներկայ կը մնան Կաղանդ պապային ցանկին վրայ: Նախագահ Ռուզվելթի փըլիւշէ արջուկը 1902-ին Միացեալ Նահանգներու նորընտիր նախագահ Թէոտոր Ռուզվելթ, չորս օրուան արջի որսորդութեան արշաւէ մը ետք, կը պատրաստուի ձեռքերը պարապ վերադառնալ: Անոր հաճոյք պատճառելու համար, արշաւին կազմակերպիչները ծառի մը կոճղին կը կապեն...

Ո՜ւֆ, դարձեալ տարուան ամէնէն սքանչելի գիշերը: Կէս գիշերին Կաղանդ պապան եւ իր եղջերուները կը սկսին աշխարհին շուրջ իրենց տարեկան ճամբորդութիւնը, որ պիտի տեւէ 24 ժամ: Կաղանդ պապան կրնայ միայն 2,5 երկվայրկեան տրամադրել իւրաքանչիւր ծխնելոյզի: Հետեւաբար ան պէտք է շատ արագ շարժի: Եթէ պատահի, որ դուն անոր հանդիպիս, ուշադրութիւն, անոր մի՛ խանգարեր, զայն մի՛ կեցներ հետը սելֆի նկարուելու համար. ասիկա ժամանակի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Չին գիւղացի մը իր մանկութենէն կ՛երազէր օդաչու դառնալ եւ օդանաւ քշել, սակայն ան չէր կրնար իր երազը իրականացնել: Հետեւաբար ան կ՛որոշէ շինել իր անձնական օդանաւը, դաշտերուն մէջ: Զու Եու գրեթէ վերջացուցած է իսկական Էրպաս A320 օդանաւի  իր օրինակի շինութիւնը: Ան կը հանգչի օդանաւի յատուկ տախտակի մը վրայ` շրջապատուած ցորենի դաշտերով, Չինաստանի հիւսիս-արեւելքը: Զու իր երկրորդական ուսումը...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 103 տարեկանին ֆրանսացի դաշնակահարուհի մը` Քոլեթ Մազ, շուկայ կ՛իջեցնէ իր չորրորդ ձայնապնակը` նշելու համար յայտնի յօրինող Քլոտ Տեպուսիի մահուան 100-ամեակը: Անոր տղան Ֆապրիսն է, որ այս լուրը յայտնած է թերթերուն: Պատահականօրէն, յիսուն տարիներէ ի վեր Քոլեթ կ՛ապրի Փարիզի 15-րդ թաղամասի շէնքերէն մէկուն մէջ, շատ մօտ այն շէնքին, ուր կ՛ապրէր երաժիշտը: Անոր յարկաբաժինը լեցուած է տեսակաւոր դաշնակներով:...

Պատրաստեց՛ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 11 տարեկանին Տիեկօ Արմանտօ Լուսիանօ Քորթես լքած է իր ծնողքը եւ երկիրը` Մեքսիքան, մէկ տարիով երթալու համար Հարաւային Քորէա եւ մարզուելու Կօ խաղալու: Հարաւային Քորէայի մէջ է, որ կը պատրաստուին Կօ խաղին աշխարհին ամէնէն լաւ խաղացողները: Հոն Տիեկօ իր օրերը կ՛անցընէ զարգացնելով իր մարտավարութիւնը միջազգային ակադեմիայի մը մէջ: Այդ փոքր տարիքին մանչերը ընդհանրապէս կ՛երազեն դառնալ արհեստավարժ...

Պատրաստեց՛ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Կուատալուփէ Փալասիոս 96 տարեկան մեքսիքացի կին մըն է, որ գարնան իր երազը վերջապէս իրականացուց` երկրորդական դպրոց յաճախելով: Ան կարդալ սորված էր չորս տարի առաջ: Չիափաս աղքատ նահանգին պետական դպրոցներէն մէկուն մէջ նստած` ան վերամուտի առաջին օրէն արդէն կը տարբերէր իր ծոռներուն տարիքը ունեցող միւս աշակերտներէն, ոչ միայն իր ճերմակ մազերով, այլ նաեւ` իր խանդավառութեամբ: «Այսօր սքանչելի...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Գիտնականներ սկսած են խխունջներ գործածել` ուսումնասիրելու համար գետնին ապականումը: Անոնք կը վերլուծեն այս թուլամորթներուն կերածը եւ անոնց հետ կապի մէջ մտած օդը: Ասիկա գիտնականներուն յղացած վերջին իւրայատուկ գաղափարն է կենսոլորտը ուսումնասիրելու համար: Անոնց ծրագիրն է մօտաւորապէս յիսուն խխունջներ ապրեցնել փակ վայրի մը մէջ: Մէկ ամսուան ընթացքին, այս խխունջները պիտի շնչեն օդը եւ սնանին գետնէն եւ բոյսերով:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ասիոյ մէջ գտնուող Պանկլատէշ երկիրը ամէն տարի զոհ կը դառնայ տեղատարափ անձրեւներուն: Կարգ մը գիւղերու մէջ մանուկները դպրոց չեն կրնար երթալ, հետեւաբար դպրոցը անոնց քով կու գայ: Ամէն տարի վիճակը կը ծանրանայ Պանկլատէշի մէջ: Մեծ քանակութեամբ եկող տեղատարափ անձրեւները կ՛ողողեն Պանկլատէշէն ընդարձակ տարածքներ: Երկրէն մեծ բաժին մը ամբողջովին կը մնայ ջուրին տակ: Մեկուսացած գիւղերէ դուրս ելլելու...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ինչպէս տեսանք նախորդ շաբթուան սիւնակին մէջ, մանկաները միայն փոքրիկներու ուղղուած չեն: Անոնք յաճախ կը դասաւորուին ըստ տարիքի, եւ` նայած, թէ անոնք աղջի՞կ ընթերցողներու, թէ մանչ ընթերցողներու ուղղուած են: - Քիմոտոները տասը տարեկանէն փոքր ընթերցողներու համար են: Անոնց նպատակն է զբաղեցնել մանուկները իրենց տարիքին համապատասխան կերպարներու պատմութիւններուն ընդմէջէն: «Չին» շատ հաճելի կատու մըն է: Ան յատկապէս մանուկներուն...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Նախ եւ առաջ ճափոներէն մանկա բառը կը նշանակէ «զբաղեցնող գծագրութիւն»: Մանկաները Ճափոնի յատուկ երիզագծագրութիւններն են: Հոն ամէն մարդ կը կարդայ մանկաներ` մանուկները, պատանիները, ծնողները եւ նոյնիսկ տարեցները: Անոնք ամբողջովին մաս կը կազմեն ամէնօրեայ կեանքին: Փողոցներու վրայ գոյութիւն ունին մեքենաներ` մանկաներ գծելու համար, ծանուցումի պաստառներ... մենք զանոնք կը գտնենք պատկերասփիւռին վրայ, եւ երբեմն նոյնիսկ` դպրոցին մէջ, ուր...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Մենք բոլորս նոյն լեզուն չենք խօսիր... Սակայն ինչո՞ւ, ուրկէ՞ կու գան լեզուները, եւ ինչո՞ւ անոնք շատ կարեւոր են: Մասնագէտներուն համար շատ դժուար է գիտնալ, թէ մարդիկ ե՛րբ սկսած են խօսելու: Սակայն նախապատմական մարդոց մնացորդները ուսումնասիրելով` անոնք կրցան գաղափար մը կազմել: Սկզբունքով կ՛ենթադրուի, որ մարդկային լեզուն երեւցած է մօտաւորապէս երեք հարիւր հազարէն հարիւր յիսուն հազար տարի առաջ:...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Դ - Առանց Դպրոցի Դպրոցը Կարգ մը աղքատ երկիրներու մէջ դպրոց գացող մանուկները... դպրոց չունին: Օրինակի համար, Փաքիստանի մէջ կարգ մը աշակերտներ դասերու կը հետեւին հանրային պարտէզի մը մէջ. անոնք հոն է, որ կ՛աշխատին ամբողջ օրը, որովհետեւ կառոյցներ չկան զիրենք ընդունելու համար: Պանկլատէշի մէջ, երբ քանի մը օր տեւող եւ ողողումներ պատճառող սաստիկ անձրեւներու եղանակը կու...

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Նայած, թէ մենք մեր մոլորակին, որ շրջանին մէջ կ՛ապրինք, մեր ապրելակերպը կրնայ շատ տարբերիլ: Այս ձեւով, մենք այսօր պիտի այցելենք աշխարհին շուրջ տարբեր դպրոցներ: ա.- Առանց ուսուցիչի դպրոցներ Հոլանտայի մէջ կարելի է տեսնել կարգ մը իւրայատուկ դպրոցներ: Հոն աշակերտները, որոնք 4-12 տարեկան են, ո՛չ ուսուցիչ, ո՛չ ալ ուսուցչուհի ունին: Անոնց փոխարէն` ունին... Այ-փատ մը: Ասոր կողքին,...