Յօդուածներ

«Ակունք»-ը ստորեւ թուրքերէնից թարգմանաբար ներկայացնում է թուրք յօդուածագիր Սերտար Քորուճուի յօդուածը` հայոց պատմական մայրաքաղաք Անիի մասին, որը հրապարակուել է «սի. Էն. Էն. Թիւրք» պարբերականում: ՍԵՐՏԱՐ ՔՈՐՈՒՃՈՒ Թարգմանեց ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆԸ Վերջին շրջանում ժողովրդական դարձած երկաթգծի` «արեւելեան էքսփրեսի» վերջին կանգառը եղող Կարսի` Հայաստանի հետ սահմանամերձ հայկական մայրաքաղաք Անիից մնացած «քարերի պոէզիա Անին. մի ճարտարապետական գանձարան` մշակոյթների խաչմերուկում» ցուցահանդէսը տեղափոխուեց Պոլիս: Երկու մայրաքաղաքների`...

Անցնող մայիսին Համազգայինի «ԿԱՐԿԱՉ» մանկական եւ պատանեկան երգչախումբը, նշելով իր հիմնադրութեան եւ գործունէութեան  20 -ամեակը, լիբանանահայ երաժշտութեան պատմութեան յանձնեց իր ձեռքբերումները: Նոր փուլ մը սկսաւ անցնող դեկտեմբերին, երբ «Պէյրութ չանթս» փառատօնի 10-ամեակի առիթով, «ԿԱՐԿԱՉ» առաջին անգամ ըլլալով կատարեց յատկապէս իր պատուէրով ստեղծուած, հայրենի երաժշտահան Արմենուհի Կարապետեանի Սուրբ Ծննդեան նուիրուած «Խորհուրդ Սուրբ Ծննդեան» օրաթորիան: Իսկ ահաւասիկ այսօր հինգ նուիրական ու հպարտալի...

ՆԱՐԻՆԷ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ բ.գ.թ., դոցենտ Հայ հանճարի բացառիկ անհատականութիւններից մէկի` Է. Չարենցի դիմանկարի վերծանումը չարենցագիտութեան մէջ նոյնքան տարակարծութիւնների, հակասական մեկնաբանութիւնների, բուռն բանավէճերի տեղիք է տուել, որքան` հայրենիքի կորուստի հիմնապատճառները հայագիտութեան մէջ: Չարենց լինելը բախտ էր. ժամանակը դարձրեց ճակատագիր, բայց Չարենցը բարձրացաւ ե՛ւ ժամանակից, ե՛ւ ճակատագրից: Երկիր Նայիրին Չարենցի համար սոսկ դաւանանք չէր, նրա արեան, մտքի եւ յոյզի զարկերակն էր, երբ մաքառում...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Անկախ Հայաստանի Խորհուրդին Երկրորդ Նիստը Եւ Կառավարութեան Յայտարարութիւնը (1): Վրացեան կը շարունակէ. «Հայաստանի խորհուրդին երկրորդ նիստին` օգոստոս 3-ին (1918) վարչապետ Քաջազնունին կարդաց կառավարութեան յայտարարութիւնը. «Բացառիկ ծանր պայմաններու մէջ գործի անցած է իմ կազմած կառավարութիւնս: Ան կոչուած է գործադիր իշխանութիւն իրականացնելու պետութեան մը մէջ, որ նոր ծնունդ առած է եւ տակաւին դուրս չէ եկած իր կազմակերպումի առաջին շրջանէն: Կառավարութիւնը...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Հայաստանի խորհրդարանի կողմից Նիկոլ Փաշինեանին երկրի վարչապետ ընտրելու գործողութեամբ փակուեց Հայաստանում խաղաղ-յեղափոխական իշխանափոխութեան համաժողովրդական-հրապարակային պայքարի էջը եւ սկսուեց յաջորդ` պալատական իշխանափոխութեան գործընթացը: Որքան էլ որ երկրորդը պայմանաւորուած է առաջինով, ակնյայտ է, որ այս երկուսը միանգամայն տարբեր երեւոյթներ են` ենթակայ իրենց իւրայատուկ ազդակների: Արժանին մատուցելով շարժումը սկզբնաւորող եւ յաղթական աւարտին հասցնող առաջնորդի գործունէութեանը, ակնյայտ է, որ ներկայումս նա կանգնած...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ ՄԻՔԱՅԷԼ ՎԱՐԱՆԴԵԱՆ (Յովհաննէսեան, 1870/72/74-1934) * Մեր նորագոյն պատմութեան մէջ շատ ունեցանք դրուագներ, որոնք իրենց վեհութեամբ կը գերազանցեն «Վարդանանցը»: Ըմբոստներու խօլական թռիչքները Վասպուրականի եւ Տարօնի ձորերում, Զէյթունի ու Սասնոյ բարձունքներուն վրայ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը արժանի է յաւէտ արձանագրուելու սերունդներու գիտակցութեան մէջ եւ մշտապէս խնկարկուելու ու երգուելու: Ոչ մէկը, սակայն, այդ դրուագներէն կրնայ համեմատուիլ այն արիւնահեղ դիւցազնամարտին հետ, որ տեղի ունեցաւ...

8 մայիսին խումբ մը դաշնակցականներ այցելեցին Եռաբլուր` յարգանքի տուրք մատուցելու Շուշիի ազատագրման համար իրենց կեանքը տուած տղաներու շիրիմներուն: Արցախի ազատամարտի առաջին իսկ օրերուն Լիբանանէն Հայաստան ժամանած ու Շուշիի ազատագրման օրն ալ զոհուած ՀՅԴ-ական Վիգէն Զաքարեանի մասին խօսելով` արցախեան ազատամարտի մասնակից, ՀՅԴ անդամ Թաթուլ Յարութիւնեանը յիշեց, թէ՛ ինչ ըսած էր Վիգէնին հայրը, երբ իր տղուն մահուան քառասունքին օրը այցելած էին Եռաբլուր:...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միշտ ողջունելի է, երբ յատկապէս արաբական պահպանողական երկիրներու մէջ բարեփոխումներ տեղի կ՛ունենան, եւ մանաւանդ երբ այդ բարեփոխումներէն կիներն ալ կ՛օգտուին: Անշուշտ փափաքելի է, որ ատոնք միայն ժամանցի եւ զուարճանքի բնոյթ չունենան եւ ընդգրկեն բոլոր ասպարէզները:  Ն. Սէուտական Արաբիա. Ինչո՞ւ Շարժապատկերը Յանկարծ Ընդունելի Եղաւ Սէուտական Արաբիա  բացաւ շարժապատկերի իր առաջին սրահը 37 տարուան մէջ` ցուցադրելով «Պլեք փենթըր» ժապաւէնը:...

Բժիշկ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Շնչադադար կամ շնչականգառ կը նշանակէ` շնչառութեան դադրիլը, կենալը, կասեցումը, կանգ առնելը: Շնչականգառի մասին խօսելէ առաջ անդրադառնալու ենք շնչահեղձութեան (dyspnea), որ  կը նշանակէ շնչառութեան դժուարութիւն: Ան ենթակայական ախտանշան մըն է: Շնչականգառը ընդհանրապէս տեղի կ՛ունենայ շնչահեղձութենէ ետք: Շնչահեղձութիւն կը պատահի բնականօրէն` ֆիզիքական ծանր աշխատանքէ, յոգնութենէ եւ մարզանքէ ետք: Անիկա մտահոգիչ կը դառնայ, երբ պատահի վերոյիշեալ պայմաններէն դուրս եւ  կը...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Պելկրատ (նախկին Եուկոսլաւիոյ մայրաքաղաք) մանկանց պատուաստներ արտադրող գործարան այցելող բժշկական մեր կազմին երկրորդ օրուան աւարտին, ճաշի ընթացքին երկրիս դեսպանատունը   չորս անդամներուս հեռաձայնով կը տեղեկացնէր առողջապահութեան նախարարին հապճեպ վերադարձի ընդհանուր հրահանգը` դրացի երկրին հետ պատերազմ յայտարարուելուն պատճառով: Այդպէս, նոյն օրուան կէս գիշերին ինքնաթիռով ճամբորդեցինք Պոլիս, ուր հիւպատոսարանի անձնակազմը մեր ճամբան շարունակելու համար յաջողած էր մեզի ինքնաթիռի մէջ տեղ...

Նախանցեալ տարիներուն նման` ԼՕԽ-ի Շրջանային վարչութեան դաստիարակչական յանձնախումբը «Արաքսի Պուլղուրճեան» կեդրոնին մէջ շարունակեց ընդունիլ հայկական երկրորդական վարժարաններու 10-րդ կարգի աշակերտները` անոնց ծանօթացնելու համար ԼՕԽ-ի լայնածաւալ գործունէութեան: Այցելութեան հիմնական նպատակն է մօտէն ծանօթանալ` - ԼՕԽ-ի կամաւոր գործունէութեան, - «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնին մատուցած սպասարկութիւններուն, - ԼՕԽ-ի պատմականին, - Եւ քաջալերելու աշակերտները (ամրան ընթացքին), որ իրենց ներկայութեամբ մասնակցութիւն բերեն կեդրոնին մէջ մատուցուած...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Այս յօդուածները այլ նիւթերու շուրջ ուսումնասիրութիւն կատարելու ընթացքին հանդիպած անուններուն կը վերաբերի միայն եւ անոնց ու դէպքերու յարակից անձերու շղթային, խիստ մասնակի եւ հակիրճ, ու բնա՛ւ չի ներկայացներ բոլո՛ր օտար` ոչ թուրք զինուորականներուն կամ անհատներուն ուղղակի կամ անուղղակի մանրամասն դերակատարութիւնը Հայոց ցեղասպանութեան գործադրութեան, կամ, միւս կողմէ, հայ ժողովուրդին զօրակցութեան, օժանդակութեան եւ ուրացման դէմ անոնց կատարած ականատեսի վկայութիւններուն: Սողոմոն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ Հոգեւորականաց Համագումար` Ազգային Երեսփոխանական Ժողովի 46-րդ Նստաշրջանի Նախօրեակին Ազգային Երեսփոխանական ժողովի 46-րդ նստաշրջանի նախօրեակին,  2 մայիսին, Էնսինոյի Ս. Նահատակաց եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ Արեւմտեան թեմի հոգեւորականաց տարեկան միօրեայ համագումարը` նախագահութեամբ Արեւմտեան թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի եւ մասնակցութեամբ հոգեւորականաց դասուն: Համագումարը սկսաւ եկեղեցւոյ մէջ փառաբանութեան աղօթքով եւ ժամերգութեամբ, որուն աւարտին առաջնորդ սրբազանը ողջունեց հոգեւոր հայրերը,...

ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Երբ թատերագիրը կը ստեղծագործէ, իր ներաշխարհին վրայ արտաքին աշխարհին ձգած ազդեցութիւնը կ՛արտացոլայ իր գործերուն մէջ, իսկ երբ բեմադրիչը կ՛ընտրէ տուեալ գործը, բեմադրիչին ներաշխարհը կը շաղախուի թատերագիրին ներաշխարհին հետ, կը բեմականացնէ այդ մէկը, դերասաններուն միջոցով կը փոխանցէ հանրութեան ու, վերջապէս, դերասաններուն ու հանրութեան միջեւ ստեղծուած յարաբերութիւնը կը դառնայ «թատրոն»: Ի վերջոյ, «թատրոնը կեանք է, կեանքը` թատրոն»: Եւ ուրեմն, Համազգայինի...

ԺԻՐԱՅՐ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ Արա Արծրունի 2010 թուականին, Երեւանի մէջ լոյս ընծայուած «Արա Արծրունու թատերգութիւնը» մենագրութեան մէջ հայրենի թատերագէտ Լեւոն Մութաֆեան կը հաստատէ, որ Արա Արծրունի հիմքը դրաւ «ազգային պոստմոդեռնիստական դրամային : Ծանօթ է նաեւ, որ Արծրունիի պատմուածքները, յատկապէս` վերջին տասնամեակներունը, ընդհանրապէս կը պատկանին անհեթեթի եւ այլաբանական գրականութեան: Արձակագիր գրողը այն հազուագիւտ գրողներէն է, եթէ ոչ` միակը, որ իր ամբողջ սեւեռակէտին առարկայ...

ՎԱՐՈՒԺԱՆ ԳԱՐԱՕՂԼԱՆԵԱՆ Ճարտարապետ Առաջին հանդիպումս Արա Արծրունիի արուեստին հետ եղած էր «ԿԱՄԱՐ» գրական պարբերաթերթին միջոցով, ուր կը տպուէին իր գրութիւնները, եւ որոնք հիացմունք յառաջացուցած էին մէջս: Ապա ծանօթանալով իր գրական ամբողջ վաստակին` յայտնաբերեցի հեղինակ մը, որուն միտքն ու խորաթափանցութիւնը համահունչ էին 20-րդ դարու միջազգային հեղինակաւոր մտաւորականներու նոր մտածողութեան: Արա ԱրծրունիիՆ պրպտող միտքը` կեանքի իմաստը, իրականութիւնը, ճշմարտութիւնը հասկնալու, նոր ժամանակներու հեղինակներէն...

«Ազրպէյճանի միջազգային հեղինակութիւնն աճում է, մեզ յաջողուել է արժանի տեղ զբաղեցնել համաշխարհային մակարդակով»: Յաւակնոտ այս խօսքերը պատկանում են Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւին, եւ նա դրանք արտաբերեց ապրիլի 11-ին` այն օրը, երբ նախագահական ընտրութիւններում յաղթող յայտարարուեց: Մենք արդէն սովոր ենք այս գործչի նմանատիպ սնապարծ արտայայտութիւններին, ու կարելի էր անտեսել հերթական, իր համար սովորական քարոզչական պըլըֆը Կարելի էր, եթէ չլինէր մի հանգամանք:...

Մայիսեան եռատօնը Հայրենական պատերազմին, Շուշիի ազատագրութեան եւ պաշտպանութեան բանակին ստեղծման կը վերաբերի: Մայիսը այս եռատօնին առընթեր այս տարի կը յատկանշուի Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրութեան 100-ամեակով: 100-ամեակին ընդառաջ վերջին շրջանին կային պետական նախապատրաստական աշխատանքներ: Նշանակուած էր յատուկ պետական յանձնաժողով, որուն ծրագրային բովանդակութիւնը ներառած էր մշակութային ձեռնարկներ, գիտաժողովներ, ցուցահանդէսներ, զինուորական շքերթներ, արձանի բացում: Տօնը  առաւելագոյն ձեւով համաժողովրդայնացնելու պետական այս քաղաքականութիւնը ունեցած  էր նաեւ...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Մայիս 6-ի երեսփոխանական ընտրութիւնները աւարտած են, եւ Լիբանան 21 մայիսին կ՛ունենայ նոր խորհրդարան: Տակաւին որոշ ժամանակ պիտի խօսուի ընտրութիւններու արդիւնքին, դաշինքներուն, քուէարկողներու թիւի անկումին ընտրուող երեսփոխաններու տեսակին, որակին կամ ներկայացուցչութեան մասին: Պիտի կատարուին գնահատումներ, ցեխարձակումներ, դաշինքներու հարումներ: Մեզի համար սակայն յստակ է մէկ բան: ՀՅ Դաշնակցութեան 4 թեկնածուներէն երեքը այսօր ընտրուած երեսփոխաններ են` հայ քուէարկողներու ջախջախիչ մեծամասնութեամբ ընտրուած:...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Այսօր արդէն մեր ժողովուրդը իրաւունք ունի տօնելու իր սահմանադրւթեան մեծ յաղթանակը։ ՀՀ Սահմանադրութիւնը կրցաւ յաջողապէս դիմակայելերկրի քաղաքական ճգնաժամը եւ վերապրիլ որպէս մեր երկրի տնօրէն օրէնքը։ Առաւե՛լ։ Մեր ժողովուրդը՝ ի՛նք, իր բոլոր խաւերով, կրցաւ հաւատարիմ մնալ իր իսկ ստեղծած սահմանադրական համակարգին. կրցաւ յաղթահարել իր սուր տարակարծութիւնները եւկանգիլ ոտքի որպէս մէկ ազգ եւ մէկ հայրենիք, լիիրաւ եւ անբաժանելի, իր նորընտիր...