Յօդուածներ

ՆԱՆՕՐ ԳՈՉՈՒՆԵԱՆ-ԹԱՇՃԵԱՆ Աշխարհի վրայ չկայ ազգ մը, որ սրբացուցած ըլլայ իր թարգմանիչները եւ յատուկ ազգային եկեղեցական տօն մը նշանակած ըլլայ անոնց համար, բացի` Հայ եկեղեցիէն: Ահա թէ ինչո՛վ կը տարբերի հայ ազգն ու հայկական եկեղեցին այլ եկեղեցիներէ: 1600 տարի շարունակ հայ ազգը չէ մոռցած երախտապարտ ըլլալ իր առաջին ուսուցիչին` Մեսրոպ Մաշտոցին եւ անոր աշակերտներուն` Կորիւնին, Եղիշէին, Մովսէս Խորենացիին եւ այլոց...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայ ազգի պատմութեան մէջ թերեւս ամէնէն անկիւնադարձային իրադարձութիւններէն մէկը հայ գիրերու գիւտն էր, որուն յաջորդեց հայ մշակոյթի ոսկեդարը, որուն աւելի եւս թափ տրուեցաւ 5-րդ դարուն ծաւալած թարգմանչական աշխատանքին միջոցով: Մեր թարգմանիչ վարդապետները, մատենագիրները, մեսրոպաշունչ հայ գիրերը առաջինը կիրարկողները ո՛չ միայն ամբողջ քրիստոնէական հոգեւոր մշակոյթ եւ գրականութիւն մը հայացուցին, այլեւ իրենց կատարած այդ աշխատանքին ընդմէջէն հայութեան մշակութային ծննդեան վկայականը...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Եթէ մարդու մը համար ապրիլը գոյութիւն ունենալ է, ազգի մը համար ապրիլ կը նշանակէ յարատեւել, կեանքը երկարաձգել իրմէ անդին: Իսկ ազգերը կը յարատեւեն մշակոյթով: Ուրիշ ամէն բան կրնայ մեծցնել կամ պզտիկցնել ազգ մը: Միայն մշակոյթն է, որ կրնայ ազգ մը ապրեցնել իբրեւ ազգ: Լեզուն առաջին օղակն է մշակոյթին: Առանց ազգային լեզուի չկայ ազգային մշակոյթ: Ուիլիըմ Սարոյեանը ամերիկեան մշակոյթ...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Հայոց լեզուի մէջ մարմնացած է հայ ժողովուրդի հոգին: Ամէն մի բառը նրա հոգու մի կտորն է» Աւետիք Իսահակեան Սրբոց Թարգմանչաց տօնը, ազգային եւ եկեղեցական տօն ըլլալու իրողութենէն բացի,  բազմաթիւ պատգամներ կը պարփակէ: Աշխարհասփիւռ հայ ժողովուրդը ներքին` դպրոցական եւ արտաքին` ժողովրդային հանդիսութիւններու մակարդակով կը մեծարէ ոսկեդարու անմահանուն կերտիչներու` թարգմանիչ վարդապետներու ու մասնաւորաբար Մեսրոպ Մաշտոցի անկրկնելի վաստակը, որոնք դարերու ընթացքին...

ՇԱՆԹ ՍՐԿ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Դպրեվանք Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ «Իր մայրենի լեզուն վատ իմացողը կէս մարդ է, չիմացողը` թշուառ, ծառէն ինկած տերեւ մը, որ կը տատանի ամէն մէկ պատահական քամիի դիմաց» Ստեփան Զօրեան Սրբոց Թարգմանչաց վարդապետաց տօնը միայն ու լոկ եկեղեցական տօն մը չէ, այլ նաեւ` ազգային, հայ մշակոյթի, հայ գիրի եւ գրականութեան ու մանաւանդ անոր նուիրեալներուն տօնը: Թարգմանչացը սոսկ...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Այլ կերպ երեւի թէ, ոչ, երեւի չէ, այլ հաստատապէս հնարաւոր չէ պատկերացնել Գէորգ Հաճեանին դէպի յաւերժութիւն տանող իր երկնային ճանապարհին: Այդպիսին էր նա իր, աւաղ, կարճատեւ երկրային կեանքի իւրաքանչիւր ժամի, երբ կամայ, թէ ակամայ լռութեան պահերին անգամ երգը վարար, անսպառ յորդում էր նրա լուսաշող հայեացքից` ողողելով ունկնդրի ողջ էութիւնը: Ասում եմ դա ոչ գեղեցիկ խօսքի համար: Ամենեւին: Քաւ...

ՅԱԿՈԲ ԷՔՄԷՔՃԵԱՆ Գէորգ Հաճեան անունը իմ կեանքիս մէջ տեղ գտաւ, երբ ամուսնացաւ քենիիս` Ֆրիտային հետ, եւ դարձանք քենեկալներ: Իմ հասկացողութեամբս, երկու քոյրերու ամուսիններն ալ կ՛ըլլան երկու եղբայրներ: Եւ իրապէս ալ այդպէս եղաւ: Առաջին օրէն իսկ մենք իրարու շատ մօտիկ կը զգայինք, գրեթէ նոյն դաստիարակութիւնը ունէինք: Պատանի տարիքէն եղած էր դպիր, ՀՅԴ պատանեկան միութեան անդամ, ԼԵՄ-ական, ապա կուսակցական, ինչպէս նաեւ` Մեծի...

ՍԵՐՈԲ ՍԱՀԱԿԵԱՆ Գէո՛րգ, դու լո՞ւրջ էիր: Դու լո՞ւրջ, նման միւսներին, այդ ահեղ կռո՞ւին էիր: Քե՞զ ալ գտած, առած տարած էին, թէ դու վազած էիր: Չէ՛, չԷ՛, իմ գիտցած Գէորգը հոն ըլլալու չէր: Իմ ճանչցած Գէորգը շատ տեղ ըլլալու էր, բայց` ո՛չ հոն: Իմ գիտցած Գէորգին համար խաղաղ կեանքն իսկ շատով տաժանակիրն էր: Գէորգը իմ բաւականին հին ծանօթն էր, ու բախտը...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Ինչպէ՜ս կը մեռնին ծաղիկները, Եւ ինչպէս ափիս մէջ հաւաքուած արիւնը կը յորդի  քեզմով: Ձայնդ կը պաշարէ բոլոր սպասումները եւ հեռու տանող ճանապարհներդ ամէն ետդարձի, ընկեր: Ամէն անգամ, որ այս բառը կը հնչէ, սինեմային դրան դիմաց մեր հայեացքները կը խաչեն  գաղափարի ժամացոյցին սլաքները: Ամէն անգամ, որ բառը կը պարպուի ինձմէ, Ամէն անգամ, որ նախադասութիւնները կը մեռնին, Անձնասպան կ՛ըլլան մեծ...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Կեանքին պէտք է նայիլ միշտ աստուածային դրական պայծառատեսութեամբ եւ հաւատքով: Այդ յաւերժացման բոլորս պիտի արժանանանք, այնպէս որ, մահը սարսափելի կամ տխուր իրականութիւն չէ մեր կեանքին մէջ, այլ մահը կեանքին շարունակութիւնն է` յաւերժութեան եւ վախճանական նպատակներու իրագործման առումով: ԳԷՈՐԳ ՀԱՃԵԱՆ 10 նոյեմբեր 2020: Կանգնած եմ մայրուղիի մը ճիշդ կեդրոնը, ամայութիւն է լրիւ, շարժում չկայ, ո՛չ ալ շունչ: Յանկարծ կը...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Արցախ աշխարհի Մռաւ լեռը, Կրկին արձակեց իր պատգամը` Վեր կաց զինուո՛ր հայոց աշխարհի, Պաշտպանելու հողն հայրենի: Գոյամարտի ահազանգին դիմաց, Հայութիւնը ամբողջ միասիրտ թնդաց, Հաւատաց հայոց բանակի բազուկին, Աներեր կամքին ու նուիրական երդումին: Մարտակոչին անսացին մահապարտի տղաներ, Լուսադէմ ու վրիժառու կամաւորներ, Խոնարհ, առիւծասիրտ ու քաջարի եղնիկներ, Դաշնակցական ընկերներ: Արցախեան ազատամարտի բովէն անցած, Վիտոշի քուրմին ցասումով զինուած, Արարատին հասնելու գաղափարով...

ՌՈՒԲԷՆ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Մահախօսական Կամ դամբանական չէ Զոր կը գրեմ այստեղ` Համակարգիչիս վրայ, Քանզի մեռած չէք: Սգագիր չէ Այս արցունքներու մէջ խեղդուած տողերը: Ձեր երգով, Ձեր նուիրումով, Հերոսացաք, Անմահացաք: Ուխտեցիք կռուիլ, Եւ սիրով մեռնիլ, Որովհետեւ համոզուած էիք, Որ հողն էր մեր փրկութիւնը: Չէք մեռած. Կ՛ապրիք: Եւ ձեր սրտերը Կը բաբախեն Հիմա եւ միշտ Մեր կուրծքերուն տակ, Մեզի համար: Մահախօսական Կամ դամբանական...

ԼՈՒՍԻԿ ՍՈՄՈՒՆՃԵԱՆ-ԱՖԱՐԵԱՆ Արդէն մէկ տարի անցաւ չարաբախտիկ այդ օրէն, երբ Քրիստափորի մահուան բօթը լսեցինք: Արցախի հպարտ լեռներէն մինչեւ Եռաբլուր, Եռաբլուրէն մինչեւ Պուրճ Համուտի հայեցի դիմագիծ ունեցող Թրատ թաղի «Նիկոլ Դուման» ակումբ, հասնելով Քանատայի ափերը, ամէն տեղ, ներկայութիւն էր ան, անոր հետ կերտուած իւրաքանչիւր յիշատակ, ամէն մէկ փուլ իրենց ինքնորոյն դրոշմը ձգած  են Քրիստափորի ծանօթներուն մէջ. անոր յիշատակները միշտ ալ թարմ...

Ուրբաթ, 8 Հոկտեմբեր 2021-ի առաւօտուն, Պետական Ներկայացուցիչ Վարդգէս Մահտեսեանի հրաւէրով, Արցախեան 44 օրեայ պատերազմին վիրաւորուած հինգ մարտիկները այցելեցին Կիպրոսի Խորհրդարան, որուն զանազան բաժինները շրջագայելէ ետք, ջերմ ընդունելութեան արժանացան Խորհրդարանի Նախագահ Տիկ․ Անիթա Տիմիթրիուի կողմէ։

ՇԱՀԷ ԱՐՔ. ՓԱՆՈՍԵԱՆ ԱՌԱՋՆՈՐԴ ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՀԱՅՈՑ Լիբանանեան կեանքի տխուր տեսարանին դիմաց,  քաղցր բախտը կ՛ունենանք մեր վարժարաններուն մէջ դարձեալ ողջունելու կրթական նոր տարեշրջանի մը սկզբնաւորութիւնը: Անկասկած, մեր կեանքը կազմալուծող տեսակաւոր հարցերն ու դժուարութիւնները, որոնց դիմաց երբեմն կը մնանք անզօր, շատ մեծ են ու խորունկ, սակայն մեր ժողովուրդի զաւակներուն մօտ տոկալու եւ աշխատանքով նոր արդիւնք կերտելու կամքն ալ տակաւին կը մնայ մեծ:...

Պատերազմի առաջին տարելիցի կապակցութեամբ հանրային հարթակներում եւ մամուլում նոր թափ են ստացել պատերազմի, պարտութեան պատճառների եւ մեղաւորներ փնտռելու ու արդարացումներ գտնելու շուրջ շրջանառուող նիւթերը: Ի հարկէ անցած մէկ տարուայ ընթացքում եւս չեն պակասել սխալների որոնումն ու արդարացում պարունակող վկայութիւնները: Ինչ-որ տեղ դա բնական է: Վերջապէս, պարտութիւնն ու կորուստն ահռելի են եւ առաջին հայեացքից` անդառնալի: Հիմնական պատասխանատուները, բացի նրանից, որ ամէն...

ԱՆՆԱ ԲԱԼԵԱՆ Ընդամէնը մէկ ժամ կարողացաւ թշնամին գրաւած պահել Վարնկաթաղի բարձունքը: Մատաղիսից դէպի Տօնաշէն հատուածի լեռնագագաթների պաշտպանութեան համար պատասխանատու Դաշնակցութեան կամաւորները անմիջապէս էլ յետ վերցրին այն: 24 տղաներ, այդ թւում վաշտի հրամանատարը` Ճուտ Մհերը (Մհեր Յարութիւնեան), յաւերժացան բարձունքի համար պայքարում: Հոկտեմբերի 4-ի գիշերով էին ՀՅԴ «կամաւորական շարժում» ՀԿ-ի կամաւորները զբաղեցրել այդ տարածքի դիրքերը: Երկու օր անց` հոկտեմբերի 6-ի առաւօտեան, թշնամին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Աւելի քան ամիս մը առաջ մահացաւ հայոց բարեկամներէն, ֆրանսական շարժապատկերի մեծագոյն աստղը` Ժան-Փոլ Պելմոնտօ, որուն մասին սկսան խօսիլ մարդիկ, որոնք վերջին 20 տարիներուն զայն առանձին ձգած էին: Այս առնչութեամբ շատ յատկանշական է Պելմոնտոյի դերակատարութեամբ 2008-ին պատրաստուած «Մարդը եւ անոր շունը»-ը (Un homme et son chien) շարժապատկերը, որուն մէջ Պելմոնտօ իր դէմքով ցոյց կու տայ ծերութեան դէմքը` անզօր, առանց երիտասարդները...

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ Յունաստանն ու աշխարհը հրաժեշտ կու տան Յունաստանի խորհրդանիշ դարձած երաժիշտին` համաշխարհային համբաւի տէր յօրինող եւ խմբավար, խաղաղութեան համար պայքարի մարտիկ Միքիս Թէոտորաքիսին, որ մահացաւ 96 տարեկան հասակին, 2 սեպտեմբեր 2021 թուականին: Յունաստանի արդի պատմութիւնն ու մարդկութեան երաժշտական գանձարանը իր անմահ յօրինումներով հարստացուցած երաժիշտը նաեւ քաղաքական գործիչ էր, եղած էր նախարար եւ չորս անգամ ընտրուած` Յունաստանի խորհրդարանի անդամ: Դիմադրութեան...

ԴՈԿՏ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ «Օր մը, թերթերուն մէջ  կարդացի, որ բոլոր թուրք ոճրագործները ազատ կ՛արձակուին: Ես ցնցուած էի: Ազգ մը սպաննուեցաւ, իսկ յանցագործները ազատ արձակուեցան»:   ՌԱՖԱՅԷԼ ԼԵՄՔԻՆ Վարշաւայի` Հայաստանի դեսպանատան մէջ յունիսի 11-ին տեղի ունեցաւ միջազգային իրաւագէտ Ալֆրետ տէ Զայասի հեղինակութեամբ «The Genocide Against The Armenians 1915-1923 And The Relevance of the 1948 Genocide Convention» գիրքին լեհերէն թարգմանութեան շնորհահանդէսը: Անգլերէն բնագիրին...