Յօդուածներ

ԼԻԱՆԱ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Արցախեան առաջին պատերազմում հայկական կողմի յաղթանակից յետոյ` զինադադարի հաստատման հէնց սկզբից, համաշխարհային ուժային կենտրոնները` Միացեալ Նահանգները եւ Ռուսաստանը, հակամարտութիւնը սառեցնելու համաձայնութեան եկան ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի շրջանակներում` դրանում ներառելով նաեւ Ֆրանսային որպէս եւրոպական շահերի ներկայացուցիչ: Սակայն ոչ մի հակամարտութիւն յարատեւ չէ, եւ երկար տարիներ Ազրպէյճանի իշխանութիւնները պատրաստւում էին արցախեան հիմնախնդրի ռազմական լուծմանը` մշտապէս ճնշում գործադրելով Հայաստանի վրայ, սահմանագծի ողջ...

ՔՐԻՍՏԻՆ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ-ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Վերամուտ է արդէն: Ամառնային երկար արձակուրդէ ետք, սեպտեմբեր ամիսը կը դառնայ նորութիւններով եւ կեանքով բեղուն շրջան մը: Աշնանամուտի զգաստացնող փոփոխութիւններուն ներքեւ դպրոցական աշակերտներու առօրեան կ’իմաստաւորուի եւ նոր թափ կը ստանայ: Նոր տարեշրջանի սեմին գրախանութներու եռուզեռը կը դառնայ աշխուժ եւ գրաւիչ: Նոր գիրքեր, տետրակներ, գրենական պիտոյքներ եւ գունագեղ պայուսակներ  հրճուանքով կը լեցնեն մանուկներու հոգիները, ինչպէս նաեւ ուսումնական կեանքի անոնց...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ Ի՞նչ ըրինք. ինչպէ՞ս հոս հասանք: Հաւանաբար աւելի պատշաճ պիտի ըլլար հարցնել` ի՞նչ չըրի՜նք: Չըրինք այն, որ պէտք էր ընէինք, երբ ունէինք առիթը. ըրինք այն, որ պէտք չէր ընէինք: Գինովցանք մեր ուրախութենէն. ուսամբարձ ցատկռտեցինք, եռագոյնը ծածանեցինք, բարձրաձայն երգեցինք, կենացներ խմեցինք, բեմերէն ճառեր արտասանեցինք, ուս-ուսի սաւառնեցանք, գոչելով հասանք Արարատի բարձունքին, հասանք Մուշ-Սասուն, զիրար գրկեցինք ու մեր քոչարին ծուռ-շիտակ պարեցինք: Յետո՞յ....

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Փորձենք հասկնալ, թէ իսկապէս ի՛նչ կ՛ըսէ Արմէն Գէորգեանը իր վերջին գրառման մէջ, զոր փոխադրեր էի իմ էջին վրայ` զայն արտագրելով Սիւզան Խարտալեանի դիմատետրային էջէն: Պր. Գէորգեան երեք կարևոր նախապայմաններ կը մատնանշէ մեր պետականութեան վերականգնման գործը ճամբայ հանելու բարդ գործին համար: Ան չի խօսիր անելիքի առաջնահերթութիւններուն մասին, որոնց բանաձևումը, ըստ իս, մեր հաւաքական կեանքի իսկական մարտահրաւէրը կը ներկայացնէ: Մենք...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Քուէյթ Արամ Ա. Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց» Շքանշանով Կը Պարգեւատրէ Վարդան Քէօշկէրեանը Ուրբաթ, 1 հոկտեմբեր 2021-ին Քուէյթի Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ Քուէյթի Հոգեւոր եղբայրակցութեան 25-ամեակի նշումը, որուն ընթացքին Արամ Ա. կաթողիկոս «Ս. Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանով պարգեւատրեց Վարդան Քէօշկէրեանը: Ան աւելի քան 25 տարի ծառայած է քուէյթահայ գաղութին, եղած է Քուէյթի Հոգեւոր եղբայրակցութեան...

Միջազգային լրահոսը հեղեղուած է բնախօսութեան եւ բժշկագիտութեան ոլորտին վերաբերող Նոպելեան մրցանակի լուրով: Հայկական լրատուադաշտը բոլոր լեզուներով կը հրապարակէ լուրը` կեդրոնանալով նախկին լիբանանահայ Արտեմ Փաթափութեանին վրայ, որ մրցանակի 120-ամեայ պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով արձանագրեց հայկական անուն մը: Երեւոյթը հպարտառիթ է անշուշտ, ո՛չ միայն գիտական նուաճումի բարձրագոյն եւ ցարդ չգերազանցուած նշաձող արձանագրելով, այլ նաեւ տարբեր ուղղութիւններով  խորհրդածութիւններու դուռ բանալով: Արտեմ Փաթափութեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Վերջին օրերուն Հայաստանի հարաւային սահմանին մերձակայքը տեղի կ՛ունենան վտանգաւոր զարգացումներ, որոնց նկատմամբ զգայնութիւն յառաջացած է նաե՛ւ Հայաստանի մէջ, սակայն յայտնապէս այդ բոլորը չեն ընկալուիր պահանջուած լրջութեամբ, շրջահայեացութեամբ եւ... յարմար ձեւով հակազդելու տրամաբանութեամբ: Կէս պատասխաններ կը հասնին այն հարցումին դիմաց, թէ արդեօք այդ շրջանին մէջ լարուածութեան բարձրացումը պէ՞տք է մտահոգէ մեզ: Խօսքը կը վերաբերի Իրանի կազմնակերպած ռազմափորձերուն եւ անոնցմէ...

27 սեպտեմբերի պատերազմէն մէկ տարի ետք քաղաքական բեմերու վրայ յստակօրէն կ՛երեւին ազրպէյճանաթրքական այն նկրտումները, որոնք կը միտին, անկախ` ճամբաներու ապաշրջափակման հարցին եւ խաղաղութեան հաստատման առնչուող քննարկումներէն, պայմանաւորուածութիւններէն, հայկական կողմին իրաւունքները անտեսել: Աւելի՛ն. հայկական պահանջները աստիճանաբար ուրացումի մատնել բոլորին կողմէ, փոխարէնը ազրպէյճանական իրաւունքներու նոր եզրեր որոնել` մշակութային հարստութիւններու, տարածքներու, սահմաններու եւ այլ առումներով: Արցախի ժողովուրդը, Խորհրդային Միութեան տարիներուն ապրելով Լեռնային Ղարաբաղի...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Ճիշդ է, որ տնտեսական դժուար պայմաններու մէջ ենք եւ բոլոր մակարդակներու վրայ ճգնաժամ մը կ՛ապրինք: Մարդուժի, կարողականութեան հարցեր կան, եւ շուարած վիճակ ունինք բոլորս: Տարբեր կառոյցներ, տարբեր մակարդակներու վրայ պաշտօնեայի կարիք ունին լրջօրէն. ուսուցիչ, հոգեբան, արհեստաւոր, խմբագիր, տնտեսուհի, պահակ, վկայեալ հաշուապահ եւ այլն: Տնտեսական այս անորոշութեան մէջ ո՛չ գործատէրը կրնայ ամսաթոշակ ճշդել, ո՛չ ալ գործի դիմողը կրնայ յստակ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ  Հանդիպում ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական Կոմիտէի Գրասենեակին Մէջ Սեպտեմբեր 27-ին ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Արթուր Մոսիեան, անդամներ Արա Պուլուզեան եւ Ալեոնա Դադամեան հանդիպեցան Համազգային հայ կրթական մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակի տնօրէն Ռուզաննա Առաքելեանի եւ Արցախի գրասենեակի տնօրէն Հերմինէ Աւագեանի հետ: Հանդիպման ընթացքին քննարկուեցան Արցախի կրթական մշակութային կեանքին վերաբերող եւ ապագան նախատեսող շարք մը մշակութային միջոցառումներ: Երկուստեք շեշտուեցաւ մշակութային...

Գանձասարի Ժողովը Եւ Ռուսաստանի Հպատակութեան Ու Հաւատարմութեան Խոստում Ջրաբերդի Մելիք Հաթամի Մահը Եւ Մելիք Մեջլումի Իշխանութիւնը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Զօրավար Փաւէլ Փոթեմքին Հայաստանի ազատագրութեան նպատակով Ղուկաս Ա. Կարնեցի կաթողիկոս պաշտօնապէս դիմած էր ռուսական կառավարութեան: Բանակցութիւնները կը շարունակուէին ռուսահայոց առաջնորդ Յովսէփ արքեպիսկոպոս Արղութեանի եւ Յովհաննէս Լազարեանի միջոցով: Զօրավար Փաւէլ Սերգէեւիչ Փոթեմքին իր ազգական իշխան Գրիգորի Ալեքսանդրովիչ Փոթեմքինի կողմէ հիւսիսային Կովկասի կառավարիչ եւ...

Հայ մեծ երաժիշտ, երգահան եւ խմբավար Բարսեղ Կանաչեանի (1885-1967) «Երաժշտական Երկերու Ժողովածու» երկհատորեակին շնորհահանդէսը, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան «Կիլիկիա» Մատենադարանին եւ Կոմիտասի Թանգարան-Հիմնարկին միատեղ կազմակերպութեամբ, տեղի ունեցաւ Ուրբաթ, 1 Հոկտեմբեր 2021-ին, Հայաստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաք Երեւանի մէջ: Արդարեւ, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Անթիլիասի Մայրավանքի տպարանէն Բարսեղ Կանաչեանի երաժշտական երկերուն շքեղ հրատարակութեան լոյս ընծայումով եւ նոյն տարուան՝ 19   Դեկտեմբեր 2019-ին, ՆՍՕՏՏ Արամ...

Վարդանանք – Գրիգոր Խանջեան ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ     Երկու հակոտնեայ կարծիք կար իր մասին: Շատ վատ եւ շատ լաւ: Ոմանք կը հաւատային, որ իր ունեցած համապետական հովանաւորութիւնն ու մենաշնորհումները ուղղակիօրէն կապուած էին իր մատուցած խորհրդայնամէտ ծառայութիւններուն հետ, իսկ ուրիշներ այդ կը վերագրէին նախ իր տաղանդին եւ ապա նաեւ` վերնախաւի մէջ իր ձեռք բերած անձնական ծանօթութիւններուն: Զիս հետաքրքրողը իր գծանկարչական բացառիկ տաղանդն էր,...

ՀԱՅՐ ԱՒԵՏԻՔ Կղերականներս մեր կեանքին մեծ մասը կ՛անցընենք ժողովուրդին հետ եւ անոր ընթացքին կը հանդիպինք, կը տեսնենք ու կը նկատենք զանազան դէպքեր, որոնց մասին կարելի է անդրադառնալ, որպէսզի անոնք, եթէ դրական ազդեցութիւն ունին մեր կեանքին վրայ, գնահատուին, իսկ եթէ ժխտական են նկատի առնուին եւ, ինչո՞ւ չէ, սրբագրուին: Մեր սիրելի ընթերցողներուն հետ կ՛ուզեմ բաժնեկցիլ պատահող դէպքի մը մասին, որուն ընթերցողներէն շատեր...

Ի Խնդիր Մերձաւոր-Միջինարեւելեան, Այժմէական Եւ Գործօն Հայագիտութեան Մը Իսլամը Հայ Գրական Մշակոյթին Մէջ. Բնագիրներ, Հիմնավայրեր, Ուժընթացք Islam In Armenian Literary Culture. Texts, Contexts, Dynamics (Louvain: Peeters, 2021) ՍԵԴԱ Պ. ՏԱՏՈՅԵԱՆ Եզրայանգումներ եւ նկատողութիւններ հայ մտաւոր մշակոյթին եւ պատմագրութեան մասին Հետեւեալ նկատողութիւները կ՛ամփոփեն հայ պատմագրութեան մասին տեսակէտներս` ըստ վերջին երեք տասնամեակներուն ընթացքին հայ-իսլամական միջգործօնային մարզին մէջ գործիս: Հայոց պատմական փորձառութեան կարեւոր...

Սոյն յօդուածը իրանական «Քէյհան» օրաթերթի սեպտեմբերի 28-ի «Առաջնորդող»-ն է: «Քէյհան»-ը Իրանի հոգեւոր առաջնորդին եւ անվտանգային կառոյցներին մօտ կանգնած պարբերական է, որի գլխաւոր խմբագրին անձամբ նշանակում է Իրանի հոգեւոր առաջնորդ այաթ. Ալի Խամենէին: Վստահօրէն կարելի է պնդել, որ այս յօդուածը ներկայացնում է Իրանի հոգեւոր առաջնորդի աշխատակազմի եւ անվտանգային կառոյցների մօտեցումներն ու դիրքորոշումները` ՀՀ հարաւային սահմաններում ծաւալուող իրադարձութիւնների վերաբերեալ: Յօդուածի հեղինակ Սաատօլլահ...

- Բժշկական Առասպելներ (Myths) Գերզգայունութեան Մասին - Չօգտագործուած Դեղերէ Ձերբազատիլը.  Այն, Ինչ Պէտք Է Գիտնաք - Բժիշկները Պէտք Է Խուսափին «Իվերմեքթին» Տալու Ճնշման Ենթարկուելէ Պատրաստեց`ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Բժշկական Առասպելներ (Myths) Գերզգայունութեան Մասին Գերզգայունութիւնը (ալերժի) անսովոր կամ չափազանցուած դիմադրականութեան հակազդեցութիւն (immune response) է` որոշակի նիւթի մը դրդութեամբ: Ախտանիշները կը ներառեն` աչքերու քերուըտուք, հզզոց(1) (wheeze), փռնգտոց: Շատերու համար գերզգայունութիւնը անյարմար եւ տհաճ է,...

Ուրախութեամբ կ՛ուզենք յայտնել, որ մեր գործընկեր Ռոպէր Աթթարեան արժանացած է սրբազան քահանայապետի Վատիկանի քահանայապետական «Սան Սիլվեսթրօ Պապ» (San Silvestro Papa) շքանշանին՝ մամլոյ մարզին մէջ իր ունեցած դերակատարութեան եւ վաստակին համար։ Ռոպէր Աթթարեան 2011-ին նշանակուած է «Ռատիօ Վատիկան»ի «Վատիկան Նիուզ»-ի հայկական բաժանմունքին պատասխանատու եւ ձեռնհասութեամբ կը վարէ այդ պաշտօնը մինչեւ օրս։ Ռոպէր Աթթարեան՝ իբրեւ «Ռատիօ Վատիկան»ի «Վատիկան Նիուզ»-ի հայկական բաժանմունքին պատասխանատու՝ սերտօրէն...

Սոչիի մէջ կայացած Փութին Էրտողան հանդիպումէն ետք աւելի սուր հնչեղութիւն ստացած է Զանգեզուրեան միջանցքի թուրքեւազրպէյճանական առաջադրանքը: Յայտնապէս այս կէտը ո՛չ միայն ներառուած է Անգարայի նախապայմանային քաղաքականութեան հիմնադրոյթներուն մէջ, այլ ստացած է առաջնային նշանակութիւն: Ըստ էութեան, նոյեմբեր 9-ի հրադադարի յայտարարութեան 9-րդ կէտի փակագիծերն են, որ կը բացուին, եւ ապաշրջափակում ձեւակերպումը մեկնաբանելով Անգարան եւ Պաքուն ամէնէն առաջ կ՛արծարծեն  միջանցքի խնդիրը: Միջանցքը արտատարածքային...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի քաղաքական դաշտէն թորուած հազուագիւտ տեղեկութիւնները մտահոգիչ են եւ շփոթեցնող: Պատերազմի առաջին օրը, Ազգային ժողովին մէջ Նիկոլ Փաշինեան յայտարարած էր, որ ինչ ալ պատահի, մենք մեզ պարտուած պիտի չհամարենք: Տրամաբանական չէ՞ մտածել, որ նման յայտարարութիւն կը կանխորոշէր գալիք պարտութիւնը: Կանխորոշուա՞ծ էին նաեւ հողային զիջումները: Ինչի՞ դիմաց: Ինչո՞ւ քառասունչորս օր տեւեց պատերազմը, ինչո՞ւ այդքան մեծ թիւով զոհեր եղան: Ինչո՞ւներու...