Յօդուածներ

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 2022 թուականին «Սփիւռքի տարի» հռչակումը եւ սփիւռքի մէջ բարեփոխումներու ձեռնարկումը մոռացութեան պէտք չէ մատնէ Հայաստանի հետ յարաբերութեան կարեւորութիւնը: Սփիւռքի վերակազմակերպման անհրաժեշտութեան շեշտումը զայն Հայաստանէն անջատելու նպատակ չի հետապնդեր: Ընդհակառակն, կազմակերպ ու գործօն սփիւռքը Հայաստանի համար կրնայ դառնալ կարեւոր յենարան մը` աղբիւր թէ՛ մասնագիտացած մարդուժի եւ թէ՛ տնտեսական ներդրումներու: Սփիւռքի մէջ փոփոխութիւններու զուգահեռ, անհրաժեշտ է սակայն հայաստանեան հասարակութեան ընկալումին...

Նամակներ Սիրելի՛ ազգակիցներ, Ես կը բնակիմ Լիբանանի Այնճար գիւղին մէջ: Հեռու ենք, սակայն հոգիով ու սրտով ձեզի հետ ենք միշտ, մանաւանդ` այս դժնդակ օրերուն: Սիրելի՛ հարազատ, հերոս զաւակիդ կորուստը ոչ միայն քուկդ է, այլ` համայն հայութեան: Գիտէք, սիրելի՛ս, հոս` Լիբանան, ուր կ՛ապրինք, ի՜նչ կացութեան մէջ կը գտնուինք, սակայն հայրենիքիս մէկ զինուորին զոհուիլը եկաւ գերազանցեց մեր անտանելի ցաւերը: Սիրելի՛ ծնողք, գիտե՞ս`...

Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Մկրտիչ Մկրտիչեան հետեւեալ յիշատակի խօսքը յղեց մեծանուն գրող, հրապարակախօս, հասարակական գործիչ Ռազմիկ Դաւոյեանի մահուան առիթով: Հոգեհանգիստի արարողութեան ընթացքին խօսքը կարդաց ՀՅԴ-ի անդամ Արտաշէս Շահբազեան: Իննսունական թուականներու սկիզբը, հայրենիքի պետական անկախութիւնը հազիւ հռչակուած, խումբ մը մտաւորականներ Երեւանի մէջ դիմաւորեցին Համազգայինը. անոնք փաստօրէն դարձան Հայաստանի Համազգայինի մէջ առաջին վարչականները: Անոնցմէ էին Սօս Սարգսեանը,...

Գործընկերները, ընկերները, հարազատները եւ Ռազմիկ Դաւոյեանի ստեղծած գրականութեան երկրպագուները 13 յունուարին համախմբուեցան մեծ բանաստեղծին հոգեհանգիստի արարողութեան` հրաժեշտ տալու մեր ժամանակներու ինքնատիպ մտածողներէն մէկուն: 13 յունուարին «Արամ Խաչատրեան» համերգասրահի սրահին մէջ Հայաստանի Գրողներու միութեան նախագահ Էդուարդ Միլիտոնեան ըսաւ, որ մեր ժողովուրդը միշտ սիրով կարդացած է Դաւոյեանի ստեղծագործութիւնները եւ արդէն վաթսուն տարի ծանօթ է անոր բանաստեղծական աշխարհին, որ սկսած է «Իմ աշխարհը»...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Թեմակալ առաջնորդներուն, հոգեւոր դասուն, Ազգային իշխանութեանց եւ մեր ժողովուրդի զաւակներուն, 2022 տարուան սեմին Մեծի Տանն կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Անթիլիասի մայրավանքէն քրիստոնէական սիրով ու հայրապետական օրհնութեամբ կ՛ողջունենք Ազգային Ընդհանուր ժողովը, Ազգային Կեդրոնական վարչութեան Կրօնական ու Քաղաքական ժողովները, միաբանութիւնը, թեմակալ առաջնորդներն ու Ազգ. իշխանութիւնները, մեր կեանքին մէջ գործող քաղաքական, կրթական, մշակութային, բարեսիրական եւ համայնքային բոլոր միութիւններն ու կազմակերպութիւնները, ինչպէս...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Ապրեցայ Լիբանանի քաղաքացիական ամբողջ պատերազմը, որուն ընթացքին, հետաքրքրականօրէն, կեանքը երբեք կանգ չառաւ: Մէկ խօսքով, կեանքի պատմութեան սլաքը չկասեցաւ: Ապրեցանք մեր կեանքը` անհատական, հաւաքական, գաղութային, աւելի՛ն, փորձեցինք կերտել այն, ինչ որ կարելի էր: Թէեւ այս երեւոյթը օրին անհասկնալի եւ նոյնիսկ տարօրինակ թուեցաւ դուրսի մեր հարազատներուն կամ բարեկամներուն համար, բայց այդ բոլորը իրական էր: Այո՛, կերտեցինք մեր կեանքերը: Դժուար...

Ա. Ա. Խորհրդային Միութեան վարչատարածքային կառոյցին մէջ քաղաքական իւրայատուկ նշանակութիւն ունին «կղզեակ»-ները,որոնք թէեւ հանրապետութեան տարածքներով շրջապատուած էին, սակայն կը պատկանէին այլ հանրապետութեան մը եւ կը բնակուէին այդ հանրապետութեան քաղաքացիներով: «Եղբայր» հանրապետութեան մը բնակիչներով բնակուած կղզեակներ այլ հանրապետութեան մը սահմաններուն մէջ ստեղծելով` Ստալին կը հետապնդէր սատանայական ծրագիր մը, որուն ահաւոր հետեւանքները ի յայտ եկան խորհրդային կարգերու փլուզումով: Քսաներորդ դարու մեծագոյն ոճրագործը...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԷՕՃԷՔԵԱՆ Մօտիկ անցեալին տուներու մէջ կը հանդիպէինք փոքր թէ մեծ գրադարաններու, որոնք տարուէ տարի կը հարստանային քանի մը նոր գիրքերով: Գիրքեր, որոնց էջերուն մէջ կար պատմութիւն, իսկ գրադարանին մէջ անոնց տեղադրուիլը ինքնինք ունէր այլ պատմութիւն մը: Երբեմն ընթերցասէր հասարակութիւնը կը պարծենար, եթէ յատուկ գիրքեր լեցուցած ըլլար իր գրադարանին մէկ անկիւնը, կամ հոն ըլլային քանի մը հատ, որոնք մակագրուած կ՛ըլլային...

Նամակներ Սիրելի հերոսի՛ ընտանիք, Լիբանանահայ աշակերտուհի մըն եմ, որ կը յաճախէ հայկական դպրոց: Միշտ կը հետեւիմ Հայաստանի ու Արցախի լուրերուն եւ կ’ուզեմ գիտնաք, որ ձեզի նման կը ցաւիմ ձեր կորուստին համար: Կը ցաւիմ, որ ոչ մէկ բարիք կրնամ ընել օգնելու համար ձեզի: Այս նամակը ձեւ մըն է բաժնեկցելու զգացումներս եւ ձեւով մը հանգչեցնելու ձեզ, որպէսզի գիտնաք, թէ սփիւռքահայերը կը հասկնան...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ «Տեսակէտ»-ի սիւնակին տակ տեղ կու տանք մեր աշխատակիցի յօդուածին` միաժամանակ մեր վերապահութիւնը արձանագրելով ժողովուրդին եւ ՀՅԴ-ին հասցէագրուած վերագրումներուն: «Ա.» Տարեվերջի  այս օրերին, մէկ ամբողջ տարի հոգեկան բզկտումով ապրած,  որպէս ստեղծագործող, տարիների նուիրաբերումով այրուող հայ, մտածող, վերլուծող, ժողովրդի մի մասնիկ` ես ինձ իրաւունք եմ վերապահում ըմբոստանալու, զայրանալու, բողոքելու քո իսկ լռութեան դէմ ԱՇԽԱՐՀԱՍՓԻՒՌ ՀԱՅՈՒԹԻՒՆ: Մեր երկրի, մեր...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Սոնիա Նիկոլիան, դիմաքանդակը, Գործ Մ. Մազմանեանի Պէյրութ, 1982, Աշուն: Այդ օր եռուզեռի մէջ էին Զաւէն ու Սեդա Խտըշեանները, որոնք սովորութիւն ունէին տարին քանի մը անգամ լիբանանահայ արուեստագէտներ ու մտաւորականներ հրաւիրելու իրենց Պելվիուի առանձնատունը, որ քաղաքացիական պատերազմի ընթացքին համեմատաբար աւելի ապահով վայր կը համարուէր: Վարուժան Խտըշեանին հետ ուշ հասանք: Ան նկատել տուաւ Զաւէնին. - Այսքան մարդ ո՞ւր պիտի տեղաւորես,...

Երէկ, Լիբանանի տարածքին արձանագրուած ցասումի օրը բնականաբար պիտի չյաջողէր նոր հունաւորում ապահովել լիբանանեան տնտեսական, ֆինանսական, քաղաքական գործընթացներուն: Չորեքշաբթի գիշեր պատահած դէպքերը, հինգշաբթիի համատարած գործադուլն ու անհնազանդութեան շարժումի ծիրին մէջ տեղադրուող ճամբաներու փակումը ժողովուրդի ցասումը արտայայտող սահմանափակ գործողութիւններ են, որոնք չունին յստակ թիրախաւորում: Չունին նաեւ պատկերացում` իրավիճակի փոփոխութեան համար առաջադրելի ընթացակարգերու` քաղաքական, իրաւական կամ ընդհանուր բարեկարգումի ծրագիրի առումներով: Այս անյստակութիւնն ու...

Նամակներ Սիրելի հերոսի՛ ընտանիք, Ձեր զաւակին մահը մեծ թախիծ է իմ սրտիս, ցաւակցութիւններս կը յայտնեմ ձեր ընտանիքներուն եւ հարազատներուն: Միշտ հպարտ մնաք ձեր հայրենասէր հերոսին հոգիով: Յարգանքով կը յիշենք ձեզ, քանի որ ձեր մեծագոյն սէրը հայրէնիքն է ու անոր սրբազան հողը: Դուք միշտ մտքիս ու աղօթքներուս մէջ էք: Արցախը լուսապսակ կը դառնայ ձեր հոգիներով: Այսօր ձեր զաւակին գաղափարակից ընկերները սահմանին...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ 2022 տարին Սփիւռքի տարի հռչակուեցաւ: Այսօր բոլոր ժամանակներէն աւելի անհրաժեշտութիւնը զգացինք զօրաւոր, կազմակերպ ու ներուժ ունեցող սփիւռք մը ձեւաւորելու: 44-օրեայ պատերազմը, անկախ պարտութենէն, հողատարածքէն, զոհերէն եւ բարոյալքումէն, հաստատեց, որ սփիւռքը տկար է իր կառոյցներով: Սփիւռքը անկազմակերպ է իր նորօրեայ ցանցերով: Սփիւռքը այդ չէ, ինչ որ կը սպասուէր: Անշուշտ փակագիծը կարելի է բանալ յանցաւորներ գտնելու, փնտռելու, դատապարտելու, սակայն իրականութիւնը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Յարութիւն Թորոսեան (1933-յունուար 2022) Լիբանանի գեղանկարչական աշխարհին մէջ յայտնի դէմք էր Յարութիւն Թորոսեան: 10 յունուարին, փարիզեան շրջանի հիւանդանոցներէն մէկուն մէջ մահացած է Յարութիւն Թորոսեան: Ծնած էր 1933-ին, Պէյրութ: Մաս կը կազմէր հայ արուեստագէտներու սերունդի մը: Բազմաշնորհ արուեստագէտ էր: Միաժամանակ կը սիրէր գրել: Հետաքրքրական է իր «Անկարելի սէր» գիրքը: Իր գեղանկարչական ուսումը ստացած էր Լիբանանի Գեղարուեստից վարժարանը, ապա` Փարիզի...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գրագէտ, գրաքննադատ, հրապարակախօս ու մտաւորական տիտան Պօղոս Սնապեանին հետ ծանօթութիւնս ու բարեկամութիւնս սկսաւ 1977-ին, երբ ան, խուսափելով Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին ընթացքին հայաշատ թաղամասերը հրակոծող տարափէն, եկաւ Քեսապ, ուր մնաց կարճ ժամանակ մը: Ան առանձին չէր, անոր կ՛ընկերանար վաղամեռիկ բանաստեղծ Պետիկ Հերկելեանը, որուն ծանօթ էի Պէյրութի Նշան Փալանճեան ճեմարանէն` իբրեւ գիշերօթիկի աշակերտ ուսանողութեանս տարիներէն: Իջեւանած էին ընկերոջս` Միհրան...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ 2022 տարին կրնայ հիանալի ըլլալ, եթէ յաջողիք իրականացնել ձեր փափաքները, ծրագիրները: Անշուշտ ըսելը շատ դիւրին է, սակայն` գործադրե՞լը... Բրիտանական «Կարտիըն» թերթի ընթերցողներուն անձնական դժուարութիւններու մասին հարցումներուն ամէն շաբաթ կը պատասխանէ Ֆիլիփփա Փերի, որ հոգեբուժ եւ նորավէպերու հեղինակ է: Ստորեւ կը ներկայացնենք անցեալ շաբաթ անոր գրած յօդուածէն հատուած մը եւ անոր ընթերցողներու կարծիքներ: Ն. Ելէ՛ք Եւ Նոր Եռանդ...

Կառոյցի մը, հաստատութեան մը կամ ընկերութեան մը գոյատեւումը երաշխաւորող ամէնէն հիմնական կռուաններէն մէկը ժամանակին հետ քայլ պահելն է, ռազմավարութիւնն ու աշխատելակերպի յարմարագոյն ձեւակերպումը որդեգրելը: Դարերու պատմութիւն եւ տասնամեակներու ձեւակերպման կեանք ունեցող Հայ դատը յարատեւ այդ մարտահրաւէրին դէմ յանդիման կը գտնուի: Այսօր, երբ չորս դին ախորժակներ կը սրուին եւ քուլիսներու ետին ու բացայայտօրէն նոր քարտէզագրումներ ու սահմանագծումներ տեղի կ՛ունենան, աւելի քան...

ՆԱՅԻՐԱ ՊԱՂՏԱՍԱՐԵԱՆ Մանկապարտէզն էք. այնտեղ քեզի կու տան տուփ մը` լեցուն գունաւոր ներկերով, դատարկ ու սպիտակ էջ մը եւ այդ բոլորը կը յանձնեն քու լայն ու խորունկ երեւակայութեանդ: Այժմ կրնաս գծել եւ գունաւորել այն, ինչ կուզես կամ կը փափաքիս: Սա իրավիճակ մըն է, երբ դուն առիթ կ՛ունենաս քու ստեղծարար ոգիիդ փորձարկման: Ամէն ինչ կը սկսի այն ազատութեամբ, որով դուն կը...

Գ. Ն. Ինչպէս բոլորին ծանօթ է, առողջ սննդականոնը շատ կարեւոր է մանուկներու ճիշդ եւ լաւ աճման համար: Առողջ սննդականոնը կրնայ կանխել տարբեր տեսակի հիւանդութիւններ, օրինակի համար` շաքարախտը, որ արգելք կը դառնայ երեխայի ուղեղին բնականոն կազմութեան:  Վերջապէս, փոքրիկները պէտք ունին տարբեր տեսակի սնուցիչներու, որոնք կը գտնուին առողջապահական ուտելիքներու մէջ: Ստորեւ հիմնական գիտելիքներ` փոքրիկներու առողջ սնունդի վերաբերեալ. Երբ փոքրիկը նոր ծնի, անհրաժեշտ...