Յօդուածներ

Թուրքիայում վերջին շրջանում մի շարք գիւղեր, փողոցներ եւ թաղամասեր վերանուանուել են նախկին` հայկական եւ քրտական անուններով: Վերջին օրերին էլ Վանում 704 տեղանուն վերանուանուել է հայկական եւ քրտական անուններով: Այս հարցի հետ կապուած «Նիուզ»-ին մեկնաբանութիւն է տուել թուրքագէտ Անդրանիկ Իսպիրեանը: «Թուրքիայում հայկական անուններով տեղանունները դեռեւս օսմանեան շրջանում են սկսուել թուրքականացուել: Իսկ Թուրքիայի Հանրապետութեան ստեղծումից յետոյ դրանք զանգուածային բնոյթ են կրել, եւ...

«ՆԻՈՒԶ» Վանի քաղաքապետարանի որոշմամբ Վան նահանգի 704 տեղանուն վերանուանուել է նախկին անուններով: Պոլսոյ հայկական «Ակօս» պարբերականի փոխանցմամբ, Վանի քաղաքապետարանը պահանջել էր աշխատանքներ իրականացնել եւ ներկայացնել գիւղերի եւ թաղամասերի նախկին անունների ցանկը: Աշխատանքների արդիւնքում Վանի քաղաքապետարան է ներկայացուել 704 տեղանուն: Վանի քաղաքապետարանի աւագանին ձայների մեծամասնութեամբ որոշում է ընդունել Վան նահանգի 704 տեղանուն վերանուանել նախկին` հայկական եւ քրտական անուններով: նշւում է, որ...

Եւրոպական  շարք մը երկիրներու մէջ յաջորդ տարի Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուած կրթական նախագիծներ պիտի իրականացուին: Այս մասին լրագրողներուն հետ զրոյցին դեկտեմբեր 20-ին տեղեկացուց Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեան: Նախարարը նախաձեռնութեան մասնակցող երկիրներուն ցանկը չներկայացուց: «Հասկանալի պատճառներով թոյլ տուէք չթուարկեմ այն երկրների ցանկը, որոնց հետ մենք նման ծրագիր ենք իրականացնելու 2015 թուականին, որպէսզի տեղեկատուութեան արտահոսք չլինի, եւ թուրքական կողմը չանցնի...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Քրիստոնեայ աշխարհի այլազան ժողովուրդներու շարքին բացառութիւն կազմելու գնով հայ ժողովուրդը Աստուածորդիի Սուրբ Ծնունդը կը տօնէ յունուար 6-ին, մինչ քրիստոնեայ մարդկութիւնը ընդհանրապէս դեկտեմբեր 25-ին կ’աւետէ աստուածայայտնութիւնը Յիսուս Քրիստոսի: Պատճառը նախ այն է, որ աստուածաբանականօրէն ճիշդը յունուար 6-ն է եւ ամբողջ քրիստոնեայ աշխարհը սկզբնապէս յունուար 6-ին կը տօնէր Սուրբ Ծնունդը: Ապա հայ ժողովուրդին ազգային ինքնահաստատման գրաւականը եղած է Քրիստոնէութեան հայացումը...

Ինչպէս ամէն տարի, այս տարի եւս ՀՅԴ Լիբանանի պատանիները միասնաբար դիմաւորեցին Նոր տարին` ընկերային հաճելի եւ ճոխ մթնոլորտ սփռելով իրենց պատանեկան միութիւններուն, ընկերներուն եւ ընտանիքներուն մէջ: Պատանեկան միութիւններու առանձին Ամանորի խրախճանքներուն զուգահեռ, Լիբանանի պատանեկան միութիւններու Ընդհանուր վարիչ մարմինի ընկերային յանձնախումբին կազմակերպած ընդհանուր խրախճանքներն ու տօնական առիթներու նախաձեռնութիւնները կը համախմբեն բոլոր միութիւնները` առիթ հանդիսանալով պատանիներուն վերստին հանդիպելու, բաժնեկցելու տօնական մաղթանքներն ու...

Տարեսկիզբը հայութեան համար կը յատկանշուի քաղաքական բաւական ուշագրաւ եւ կարեւոր իրադարձութեամբ մը: Ձայնը կը հնչէ Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչցած առաջին պետութենէն: Պաշտօնական Մոնթեվիտէոն նման յայտարարութեամբ մը հանդէս կու գայ` հայութեան ամէնէն հրատապ խնդիրին շուրջ շատ կարեւոր նախանշում կատարելով: 4 յունուար 2015 ստորագրութիւնը կրող Մոնթեվիտէոյի յայտարարութիւնը բառացիօրէն կ՛ըսէ. «Արտաքին գործոց նախարարը այսօր հանդիպում մը ունեցաւ Հայ դատի յանձնախումբի միջազգային եւ ուրուկուէյեան ներկայացուցիչներու...

ԼԱԼԱ ՄԻՍԿԱՐԵԱՆ-ՄԻՆԱՍԵԱՆ Այսօր ծառի մը տապալիլը տեսայ: Անոր հաստ իրանը եւ երկնուղէշ հասակը կը փաստէին, թէ ան այս պատէզին մէջ առաջին արմատ նետողներէն էր ու մարդուն առաջին շուք տուողներէն: Այսօր մարդիկ տապալեցին զայն: Միայն քանի մը ճիւղեր ունէր գոսացած, մնացեալը դալար` կ՛երգէին հովին հետ, դաւին անտեղեակ ու համոզուած, թէ դեռ ունակ են երկինքէն նոր բարձունքներ նուաճելու: Մարդիկ «գործի» էին. գէջն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ներքին ճակատի վրայ միացման յաղթանակ տանելու կամք եւ յաջողութիւն եթէ չունենանք, ինչպէ՞ս կրնանք... 100-ամեակը ծանուցողական տարազ դարձած է զանազան բնոյթի նախաձեռնարկներու արտայայտութիւններու համար: Կը ծրագրուին` երգահանդէս, թատրոն, զբօսաշրջութիւն` դէպի Հայաստաններ` Հանրապետութիւն, Արցախ եւ բռնագրաւեալ, հայկական ասեղնագործներու, նահատակ գրողներու գիրքեր, օտարներու վկայութիւններ, նկարչական ցուցահանդէսներ, վաւերագրական եւ այլ բնոյթի ժապաւէններ, ցոյցեր, հանրաժողովներ, մասնագիտական խորհրդաժողովներ: Այս բոլորը կարելի էր ընել տարի...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Քիչ մը դժուար է աշխարհիս բաները մէկ-երկու սիւնակի սահմաններուն մէջ վերլուծել (քի՞չ մը...): Համաշխարհային թատերաբեմին վրայ անցած տարուան ընթացքին արձանագրուած գլխաւոր իրադարձութիւնները գլխապտոյտ կը պատճառեն: Քաղաքական բեմի վրայ պաղեստինցիներուն դէմ անարդարութիւնը կը շարունակուի բացէ ի բաց: Պաղ պատերազմի երկրորդ հանգրուանը սկսած է (ըստ շատերու` առաջինը չէ աւարտած իսկ): Արեւմուտքի մէջ քաղաքական ուժի կեդրոնները անցած են անդրազգային ընկերութիւններու եւ...

ԽԱՉԻԿ ԽԱՉԵՐԵԱՆ «Եթէ մէկ տարուան համար կը ծրագրես, բրինձ ցանէ. եթէ տասը տարուան` ծառ ցանէ. եթէ հարիւր տարուան` երեխաները դաստիարակէ»: Քանֆուշըս   Ժամանակակից հայկական սփիւռքի ուժասպառ հաւաքական կեանքին մէջ խորքային բարեկարգումներու ձեռնարկումը յոյժ դժուարին առաքելութիւն մըն է, պարզապէս որովհետեւ անոնց թոյլատու առարկայական ու ենթակայական գործօնները այսօր դարձած են իսկապէս ժլատ` գաղութահայութիւնը մատնելով ժամանակի արհամարհանքին արժանացած, հնամաշ համակարգերու ագոյցին: Աննախանձելի իրականութիւն...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Ինչպէս օրերս նշել էր «Ազդակ» թերթը (27.12.2014), հովանաւորութեամբ Լիբանանի Հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանի եւ կազմակերպութեամբ Համազգայինի Գեղարուեստի դպրոցներու խնամակալութեան,  Համազգայինի «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտական քոլեճի սենեկային համոյթն ու Ազգային առաջնորդարանի «Աւետաբեր» երգչախումբը ներկայացուցին իւրայատուկ համերգ մը` Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդեան առիթով, որ տեղի ունեցաւ 26 դեկտեմբերին, Նորաշէնի Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ: Երեւոյթն ինքնին գնահատանքի արժանի է եւ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ 149 տարի առաջ, դեկտեմբեր 30-ին, այդ ատեն բրիտանական տիրապետութեան տակ գտնուող Մոմպէյի (նախկին Պոմպէյ, Հնդկաստան) մէջ, լոյս աշխարհ եկաւ համաշխարհային գրականութեան տաղանդաւոր դէմքերէն Ճոզեֆ Ռուտիըրտ Քիփլինկ: Հայոց յուշատետրին մէջ իր արժանի տեղը ունի տարուան նախավերջին օրը ծնած անգլիացի յայտնի գրողը, բանաստեղծը եւ արձակագիրը: Այդպէ՛ս է ոչ միայն 1907-ին Նոպէլեան մրցանակին արժանացած առաջին անգլիացի հեղինակը ըլլալու իր արժանաւորութեան, այլեւ...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Կռնակի ցաւը լաւապէս հասկնալու եւ անոր ախտաճանաչումը կատարելու համար պէտք է գիտնաք ողնայարին (spinal column) կազմաւորումը: Ողնայարը կազմուած է 33 ողներէ (vertebra), որոնցմէ առաջին եօթն կը կոչուին պարանոցային-վիզի (cervical) ողներ, ասոնց կը յաջորդեն 12 լանջային (thoracic) ողները, 5 գօտկային կամ մէջքի (lumbar) ողները, 5 սրբանային (sacral) ողները եւ 4 պոչային (coccygeal) ողները: Ընդհանրապէս սրբանային եւ պոչային ողները...

Երկուշաբթի, 5 յունուարին «Ազդակ»-ի «Արսէն Չաղլասեան» ժողովասենեակին մէջ տեղի ունեցաւ հարցազրոյց մը` տաղանդաւոր ճեզ երգչուհի Մարինէ Յակոբեանի (բեմի անունով` Մարպի) հետ: Հարցազրոյցը վարեց «Ազդակ»-ի միջազգային լուրերու խմբագիր Վահրամ Էմմիեան: Մարպի փոքր տարիքէն ընտրած է երաժշտութիւնը եւ 14-15 տարեկանին ծանօթանալով ճեզ երաժշտութեան մուտք գործած է այդ աշխարհ: Արդէն հրապարակուած է Մարպիի առաջին տեսահոլովակը` «Զարթօնք»-ը, որ ֆոլք-ճեզ ոճի է: Տեսահոլովակը կարելի է...

«Սապահ» թերթի մէջ Մուսթաֆա Քայա ստորագրութեամբ հրատարակուած թղթակցութեան մը մէջ կը հաղորդուի, որ հայկական ծագում ունեցող Ֆերման Կեզ, որ Սասունի Էօրենկիլ գիւղը կը բնակէր, եւ որ Սամաթիոյ մէջ աչքի գործողութենէ մը ետք մահացած է 84 տարեկան հասակին, 60 տարի առաջ իսլամացած ըլլալով հանդերձ, յուղարկաւորուեցաւ հայկական եկեղեցիի մը մէջ: Սակայն ասիկա խնդիր յառաջացուց ընտանիքին մէջ, որովհետեւ Ֆերման Կեզ ունէր 11 զաւակ,...

ԹՈՒՐՔԱԳԻՏԱԿԱՆ ՓՈՐԹԱԼ Հայաստանի Հանրապետութեան նախկին քաղաքացի, ներկայում Թուրքիայի քաղաքացիութիւն ունեցող Հերմինէ Դալմազեանն այժմ սպասում է իր նոր անձնագրին: Դալմազեանը, ով 10 տարի առաջ աւագ քրոջը հանդիպելու նպատակով մեկնել էր Տրապիզոն, ամուսնացել էր ազգութեամբ թուրք, 4 երեխաների հայր Մոհամետ Ալի Շիմշեքի հետ եւ աւելի ուշ իսլամանալով`  ստացել Այշէ անունը: Նա ստանձնել էր Ալիի հիւանդ մօրը եւ առաջին կնոջից ունեցած երեխաներին խնամելու...

«Ճիան. օրկ» կայքում հրապարակուել է սիւնակագիր Նետիմ Քարայելի «Թուրքիայի առկայ դրամագլխի աղբիւրը բռնագրաւուած հայկական ու յունական գոյքն է» վերնագրով յօդուածը: Հեղինակը Օսմանեան կայսրութեան ցեղասպանական քաղաքականութիւնը քննում է Օսմանեան կայսրութիւնում հայերին ու յոյներին պատկանող դրամագլուխը  թուրքացնելու քաղաքականութեան պարունակում: Ըստ Քարայելի` Թուրքիայի կառավարող Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան անդամները 1915թ. հայկական գոյքը բռնագրաւուածների թոռներն են: Համացանցում եղած տեղեկութիւնների համաձայն, Նետիմ Քարայելը Տրապիզոնում ապրող...

Թուրքիոյ մէջ գործող տարբեր իրաւապաշտպան կազմակերպութիւններ, Թուրքիոյ Մարդու իրաւունքներու ընկերակցութեան գլխաւորութեամբ, հաւաքական եւ զանգուածային գերեզմաններու հիմնադրամ պիտի հիմնեն: Ըստ «Ակօս»-ի, հաւաքական գերեզմաններու յայտնաբերման աշխատանքները կը տարուին երեք ուղղութեամբ` 1915 թուականի Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու գերեզմաններ, 1925-ին եւ 1930-ականներուն տեղի ունեցած քրտական ապստամբութեանց եւ հետագայ քրտական պատերազմներու ժամանակաշրջաններու գերեզմաններ: «Հայոց ցեղասպանութենէն եւ 1990-ին սաստկացած քրտական պատերազմներէն ետք իւրաքանչիւր գերեզմանափորման աշխատանքի ժամանակ կը...

ԹՈՒՐՔԱԳԻՏԱԿԱՆ ՓՈՐԹԱԼ «Նոր Թուրքիա ռազմավարական կենտրոնը» (YTSAM) 4000 էջից բաղկացած 5 հատորեակ է հրատարակել, որի նպատակը Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումն է: Այս մասին տեղեկացնում է ազգայնական «Ենի Աքիթ» պարբերականը: Թուրքիայի կրթութեան նախկին նախարարներից մէկի, գրող եւ քաղաքագէտ Հասան Ճելալ Կիւզելի գլխաւորութեամբ ստեղծուած «նոր Թուրքիա ռազմավարական կենտրոնը» այլ հարցերի հետ մէկտեղ զբաղւում է հակահայկական քարոզչութեամբ: Մինչ օրս պատմական իրողութեան դէմ ժխտողական բովանդակութեամբ...

ԹՈՒՐՔԱԳԷՏ ԳԷՈՐԳ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Մէկ տարի առաջ կիւլենականները Թուրքիայի կառավարութեան դէմ լայնածաւալ գրոհ նախաձեռնեցին, սակայն Էրտողանն ու համախոհները ոչ միայն կարողացան յաջողութեամբ դիմակայել ճնշմանը, այլեւ անցան հակագրոհի, որը շարունակւում է մինչ օրս եւ սպառնում է երկար տեւել: Իսլամական քարոզիչ Ֆեթուլլահ Կիւլենի դերն ու նշանակութիւնը Թուրքիայի քաղաքականութեան եւ հասարակութեան մէջ բաւականին մեծ է: 1999 թուականից Միացեալ Նահանգներում բնակուող թուրք իմամն իր անունը...