Յօդուածներ

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Կանուխ պատանեկութեան տարիներուն շատ բնական երեւոյթ է յաճախակիօրէն սիրահարիլը: Ինչպէս ամէն պատանի, ես ալ անշուշտ բացառութիւն չէի կազմեր ընկերներէս: Ամէն անգամ որ դասընկերուհի մը մօտիկութիւն ցոյց տար ... արդէն սիրահարած էի: Անքուն գիշերներ կ՛անցընէի` բաց աչքերով երազելով, երեւակայական պատմութիւններ հիւսելով «սիրուհիիս» մասին, մինչեւ  որ անզգալաբար քունի անցնէի: Եթէ այդ պատմութիւնները գրի առնելու կարելիութիւնը ունեցած ըլլայի, անոնք կրնային շատ...

«Ճեպընթաց» մշակութային հասարակական կազմակերպութիւնը մշակած է նոր ծրագիր, որ կը կոչուի «Չարտասանուած նոպելեան ճառեր»: Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի հասարակութեան հետ կապերու վարչութենէն յայտնած են, որ ծրագիրը յառաջիկային չորս մասերէ բաղկացած հաղորդաշարով պիտի ներկայացնէ արեւմտահայ չորս նահատակ մեծ մտաւորականներու` Գրիգոր Զոհրապի, Դանիէլ Վարուժանի, Սիամանթոյի եւ Ռուբէն Սեւակի ենթադրեալ նոպէլեան ճառերը` հեղինակներուն կենսագրական եւ ստեղծագործական փաստերու, անոնց ապրած ժամանակուան, իղձերու ու հիասթափութիւններու ճշգրիտ...

Նախաձեռնութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի Ազգային առաջնորդարանի տեղեկատուական բաժանմունքին, Ազգային առաջնորդարանի ժողովներու, բաժանմունքներու եւ գործունէութեան ծանօթացման հարցազրոյցներու շարքին, չորեքշաբթի, 15 յուլիս 2015-ին, Ազգային վարչութեան մասին «Վանայ Ձայն» հարցազրոյց մը ունեցաւ Ազգային առաջնորդարանի Ազգային վարչութեան ատենապետ դոկտ. Գրիգորիս Պողարեանին հետ: «Վանայ Ձայն»-ի հաղորդավար Հուրի Փափազեան-Էմմիեան վարեց հարցազրոյցը, որ իր ամբողջութեամբ կը դարձնենք «Ազդակ»-ի ընթերցողներուն սեփականութիւնը: Հ.- Անցնող շաբաթ խօսեցանք Կրօնական ժողովին մասին....

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հրա՞շք պէտք է, թէ՞ կազմակերպութիւն` կորուստը փրկելու համար: Անցեալին արտայայտուած էի Մխիթարեաններու հրատարակութիւն «ՀԱՅ ԸՆՏԱՆԻՔ» ամսագրին մէջ հ. Յարութիւն Պզտիկեանի 1985-ին հրատարակած ուշագրաւ յօդուածին, ուր գլխապտոյտ տուող թիւեր կը տրուէին մեր թուաքանակի կորուստներուն մասին: Մտահան պէտք չէ ընել այն պարզ իրողութիւնը, որ տոկալու եւ տեւելու համար, որպէս ազգ, համրանքը էական նշանակութիւն ունի, նաեւ այսօր, զանազան բնոյթի ճնշումներուն դիմաց:...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Գողտրիկ, բայց սիրտ լեցնող, հոգի ու միտք հարստացնող հատորիկ մըն է «Վան-Վասպուրականի ազգագրական երգերու բնորոշ նմուշներ» խորագրեալ հատորը, զոր կազմած է ծանօթ երաժշտագէտ-մտաւորական Պետրոս Ալահայտոյեան, եւ իրեն պէս հայ երգին հանդէպ սէր, գուրգուրանք ու պաշտամունք ունեցողներուն կը հրամցնէ Ցեղասպանութեան 100-ամեակի տարուան կիսուն: Անմիջապէս ըսենք, որ կը ցանկանք մեր ժողովուրդը, իր տարեց ու երիտասարդ սերունդներով, տեսնել պաշտողներու այս տեսակին...

ՍԵՒԱՆ Ճ. ԱԲԷԼԵԱՆ Հայկազեան համալսարանի բակին մէջ կը գտնուէինք, երբ տիկ. Ռուբինան` ձեռքին գիրքեր, սկսաւ զանոնք բաժնել ներկաներուն: «Եղբայրս գրած է, եւ այս մէկն ալ քեզի է», ըսաւ` գիրքը ինծի երկարելով: Գիրքը երգերու փունջ մըն է, որ կը պարունակէ Վան-Վասպուրական շրջանի երգերէն: Գիրքին հեղինակն է Պետրոս Հ. Ալահայտոյեան, որ ծագումով լիբանանահայ է եւ ներկայիս կ՛ապրի Կլենտէյլ, Միացեալ Նահանգներ: Պետորս Ալահայտոյեան...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ – Ո՞ւր ես, հինգ ժամէ ի վեր քեզ կը սպասեմ,- ըսի այս անգամ քիչ մը աւելի պահանջկոտ ձայնով: Կը զգայի, որ ընկալուչին մէջէն ձայնս սկսած էր դողդղալու: – Թրաֆիքի` խճողումի մէջ եմ, համբերէ՛, կու գամ կոր,- պատասխանեց եղբայրս: Տիթրոյիթի օդակայանի ելքերէն մէկուն դրան մուտքին, գիրքերով լեցուն պայուսակներուս քով կեցած, այս երրորդ անգամս է, որ հոս բնակող եղբօրս` Երուանդին...

ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆ Այս տարի լրանում է «Արցախի երեխաների այցը Յունաստան» ծրագրի 20-ամեակը: Օրերս Արցախում էր  ծրագրի ղեկավար Խաչիկ Խաչատուրեանը: Մեր թղթակցի հետ ունեցած զրոյցի ժամանակ Խաչիկը ներկայացրել է ծրագրի նախապատմութիւնը: Նա նշել է, որ պատերազմը դեռ չաւարտուած` 1993 թուականին,  այցելելով Արցախ եւ տեսնելով ծնողներ ու հարազատներ կորցրած երեխաներին, շատ է յուզուել, նպատակ է դրել բարի գործ կատարել նրանց համար: «Արցախ...

ՎԱՂԻՆԱԿ Ծ. ՎՐԴ. ՄԵԼՈՅԵԱՆ «Միւռոն» բառը տառադարձութիւնն է յունարէն` μύρον բառին եւ կը նշանակէ` անուշաբոյր իւղ: Անուշաբոյր իւղի պատրաստութիւնն ու գործածութիւնը սուրբգրային հիմք ունի: Աստուած ինքն էր, որ Մովսէս մարգարէին պատուիրեց անուշաբոյր իւղ պատրաստել եւ նոյնիսկ թուեց այն պատուական համեմները, որոնք պէտք էր գործածուէին իւղի պատրաստութեան համար (Ելից 30.22-25: Տե՛ս նաեւ 35.8,28, եւլն): Հին Կտակարանի մէջ պատրաստուած այս անուշաբոյր իւղը կը...

Քանատահայ նշանաւոր բեմադրիչ Ատոմ Էկոյեանն նախորդ շաբաթ առաջին անգամ ըլլալով այցելած է Թուրքիա, ուր հարցազրոյց տուած է «Ակօս» թերթին: Ատոմ Էկոյեանը բազմիցս հրաւիրուած է Թուրքիա` մասնակցելու փառատօներու, սակայն չէ ուզած ընդառաջել` արդարացի պատճառներով, վախով ու անհանգստութեամբ պայմանաւորուած: 13 տարի առաջ անոր նկարահանած «Արարատ» ժապաւէնը Թուրքիոյ մէջ բացասաբար ընդունուած էր, եւ ցուցադրութիւնը չէին թոյլատրած: Էկոյեանն այս անգամ գալու այլ պատճառ ունէր:...

Ռուսական «Իսքրի» (Կայծեր) պարբերականի 1915 թ. հոկտեմբերի 18-ի համարում տպագրուած` կոտորածների զոհ դարձած հայ կանանց ու երեխաների երեք լուսանկարներից այս մէկը ներկայացնում է մի դրուագ Հայոց ցեղասպանութիւնից: Նահատակուած կնոջ դիակի կողքին դատարկ սայլեր են. երիտթուրքերի կառավարութեան հրամանի համաձայն, բռնագաղթեալ հայերի այս քարաւանը շարժւում էր դէպի աքսորավայր` Միջագետքի անապատներ: Ի տարբերութիւն Ողջակիզումին, որի մասին միջազգային լայն հասարակայնութիւնը երկար ժամանակ որեւէ տեղեկութիւն...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ոգեկոչման միջոցառումներու ծիրին մէջ, վիրահայոց թեմը կազմակերպեց երկօրեայ ուխտագնացութիւն դէպի Արեւմտեան Հայաստանի պատմական վայրեր: 2015 թուականի յունիսի 24-ին Թիֆլիսի Սուրբ Գէորգ առաջնորդանիստ եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Նարեկ քհնյ. Ղուշչեանի գլխաւորութեամբ, ուխտաւորներու շուրջ 40 հոգիէ բաղկացած խումբն ուղեւորուեցաւ պատմական հայրենիքի Կարս, Սարիղամիշ եւ Անի քաղաքներ: Ուխտաւորներուն մէջ մեծամասնութիւն կը կազմէին Մեծ եղեռնի տարիներուն մազապուրծ փրկուած եւ Վրաստան, մասնաւորաբար...

ՍՈՖԻԱ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Ամէն հայ կեանքում մէկ անգամ գոնէ պէտք է տեսնի Սասունը: Այստեղ, որտեղ Ցեղասպանութիւնից հարիւր տարի անց էլ պահպանուել է Սասնոյ բարբառը, առաջին հարցը, որ ինձ տալիս են տեղի հայերը, սովորաբար սա է լինում. - Հայաստանի նիւֆուս (բնակչութիւն) ինչքա՞ն ա: - 3.000.000: - Հալա 3.000.000 ա՞: - Հա՛ Մայիսի 28-ը` Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան անկախութեան օրը, այս տարի անցկացրեցինք հէնց...

Յառաջիկային  Պոլսոյ «Իլեթիսիմ» հրատարակչատունը պիտի հրապարակէ պոլսահայ լրագրող եւ հրապարակագիր Վերժիհան Զիֆլիօղլուի «Արաֆի հայերու պատմութիւնը» գիրքը (Araftaki ermenilerin hikayesi): Գիրքը կը ներկայացնէ վկայութիւնները այն հայերուն, որոնք մասնակից դարձած են 1980-ական եւ 1990-ական թուականներուն թրքական իշխանութիւններուն դէմ ծաւալած ՔԱԿ-ի (Քրտական աշխատաւորական կուսակցութիւն) զինեալ պայքարին, ինչպէս նաեւ` պատմութիւնները այն հայերուն, որոնց նախահայրերը Հայոց ցեղասպանութեան օրերուն դաւանափոխ դառնալով` իսլամացած են: Գիրքը կ՛անդրադառնայ նաեւ...

Նախաձեռնութեամբ եւ կազմակերպութեամբ ՀՅԴ «Կարմիր Լեռ» կոմիտէի դաստիարակչական¬քարոզչական յանձնախումբին, կիրակի, 19 յուլիսին, Մովսէս Թ. Հերկելեանի մահուան Ա. տարելիցին առիթով տեղի ունենալիք հոգեհանգիստէն ետք, պիտի կատարուի յիշատակի ձեռնարկ եւ անոր գիրքին շնորհահանդէսը: Այս առիթով կը հրատարակենք անոր նոր լոյս տեսած «Բարեւներ Այնճարէն» գիրքին նախաբանը` Վարուժան արք. Հերկելեանի գրիչին պատկանող, եւ Մովսէս Թ. Հերկելեանի գրութենէն հատուածներ: Նշենք, որ 1951-ին Այնճարի մէջ ծնած...

Համազգայինի ուսանողական 21-րդ հաւաքը` Ֆորումը, շաբաթ, 11 յուլիս 2015-ի առաւօտեան սկսաւ Երեւանի մէջ` համախմբելով 35 երիտասարդներ` Հայաստանէն, Արցախէն, Վրաստանէն, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններէն, Սուրիայէն, Լիբանանէն, Ֆրանսայէն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներէն, Քանատայէն եւ Աւստրալիայէն: Բացումը կատարուեցաւ «Եւրոպա» պանդոկին մէջ. մասնակցողներու կողքին ներկայ էին նաեւ Համազգայինի Հիմնարկի նախագահ Լիլիթ Գալստեան, Համազգայինի Կեդրոնական վարչութենէն Սպարտակ Ղարաբաղցեան եւ Թամար Հաշօղլեան, դոկտ. Հրանդ Մարգարեան եւ Կարօ Յովհաննէսեան:...

Հարցազրոյցը վարեց` ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ Հայոց լեռներու ծիսական նկարիչ, բնութեան արքայ, քրմապետ... Այսպէս կը կոչեն հայ ժամանակակից արուեստագէտ Աշոտ Աւագեանը` անոր ընկերները եւ անոր արուեստի մասին պատկերաւոր արտայայտուողները: Հայաստանի Սիւնիքի մարզի Սիսիան քաղաքը ծնած եւ հոն բնակող նկարիչը ծանօթ է թէ՛ իր  հայրենի քաղաքի, թէ՛ Հայաստանի սահմաններէն դուրս. տասնեակ զբօսաշրջիկներ տարուան տարբեր եղանակներուն կ’ուղեւորուին  Սիսիանի մօտակայքը գտնուող հնավայրեր` Զօրաց քարեր,  Ուխտասար, որոնց...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ա. մասի ամփոփում.- «Ոսկէ ծիրան» կազմակերպութիւնը մշակոյթի նախարարութեան հետ համագործակցաբար կազմակերպած է հարիւրամեակին նուիրուած շարժապատկերի  ցուցադրութիւններ` շուրջ տասը երկիրներու մէջ: «Այլեւս երբեք»-ը ծրագիրի չորս բներգներէն մէկն է: Ներքեւի գլուխներուն մէջ ներկայացուած ժապաւէնները ցուցադրուած են տեղական ծրագիրներու շուրջ 50 տոկոսի ծիրին մէջ: «Ճչացողներ» (Screamers) 2006,  89 վայրկեան, բեմադրիչ` Քարլա Կարապետեան (Միացեալ Նահանգներ): Ֆինանսաւորուած է «Պի.Պի.Սի.»-ի կողմէ: «Այլեւս երբեք»-ի բացումը կատարուեցաւ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Նոր Ջուղա Հոգեհանգիստ Եւ Յուշ-Երեկոյ` Հոգելոյս Կորիւն Արք. Պապեանի Վախճանման Քառասունքին Առթիւ Կազմակերպութեամբ Սպահանի հայոց թեմի Կրօնական խորհուրդին, հինգշաբթի, 2 յուլիս 2015-ի երեկոյեան ժամը 7:30-ին Նոր Ջուղայի Ս. Բեթղեհեմ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ հոգեհանգստեան արարողութիւն եւ յուշ-երեկոյ` հոգելոյս Կորիւն արք. Պապեանի մահուան քառասունքին առթիւ: Ներկայ էին Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան, Սպահանի հայոց թեմի թեմակալ...

Հայկական վերլուծական ոսպնեակը բնականաբար իր լուսարձակները պիտի կեդրոնացնէ Իրան-Արեւմուտք յարաբերութիւններու բնականոնացման իբրեւ հետեւանք` նախ Հայաստանի Հանրապետութեան կրելիք անմիջական հետեւանքներուն եւ տարածաշրջանին մէջ հակառակորդներ Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի ունեցած դերակատարութեան  փոփոխութեան վրայ: Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի կողմէ կիսաշրջափակուած Հայաստանի Հանրապետութեան ցամաքային բաց երկու ելքերէն մէկը` Վրաստանը անշուշտ տարանցիկութեան կարգավիճակով կ՛օգտուի այս կացութենէն եւ ապրանքաշրջանառութեան երկկողմանի ելումուտէն կը քաղէ իր շահոյթը. քաղաքական իւրաքանչիւր հանգրուանի...