Յօդուածներ

Ռաուլ Վալենպերկի միջազգային հիմնադրամը եւ Քլարքի համալսարանի  Ողջակիզումի եւ ցեղասպանութեան ուսումնասիրութեան Սթրասլեր կեդրոնի  Գալուստեան/Մուքկար ամպիոնը, փրոֆեսէօր Թաներ Աքչամի  հետ նախաձեռնած են մեծ հետազօտութեան մը: armeniangenocide100.org-ի փոխանցմամբ, այս ընդարձակ հետազօտութեան նպատակը այն թուրքերուն եւ քիւրտերուն մասին տեղեկութիւններ հաւաքելն է, որոնք օգնութեան ձեռք մեկնած են Հայոց  ցեղասպանութեան զոհերուն: Ռաուլ Վալենպերկի միջազգային հիմնադրամին հիմնական առաքելութիւնն է բացայայտել փրկութեան եւ համերաշխութեան մասին չպատմուած պատմութիւնները:...

ԷՄՐԷ ՃԱՆ ՏԱՂԼԸՕՂԼՈՒ Այհան Աքթար Հարիւրապետ Սարգիս Թորոսեանի յուշերը 2012 թ. հրապարակուելուց յետոյ Թուրքիայի հասարակագէտների շրջանում կարեւոր քննարկում ծաւալուեց առ այն, թէ այս յուշերը համապատասխանո՞ւմ են իրականութեանը, թէ՞ ոչ: Այս քննարկման որին մասնակցեցին բազմաթիւ պատմաբաններ, եւ որ դարձաւ բազմաթիւ թերթերի գլխագիր, վերջին ներդրումը եղաւ Պոլսի Պիլկի համալսարանի հրատարակութեան կողմից լոյս ընծայած «Պատմութիւն, կենսագրութիւն եւ իրականութիւն. հարիւրապետ Թորոսեանի մասին քննարկումն ու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ Բազմաթիւ անգամ Լիբանան այցելած Ազնաւուր տակաւին կը շարունակէ մեծ խանդավառութիւն ստեղծել հանդիսատեսին, մասնաւորաբար երիտասարդութեան մօտ` իր անմահ երգերուն շնորհիւ: Հակառակ իր յառաջացած տարիքին` Ազնաւուր երիտասարդ է աւելի քան երբեք, եւ մեզ կը հմայէ իր կենսունակութեամբ, կեանքին կառչածութեամբ: Ազնաւուր միշտ կ՛ուզէ աւելին, կ՛ուզէ աւելին ապրիլ, սորվիլ: Ան պիտի շարունակէ երգել ու հմայել, այնքան ատեն որ ողջ է: Ամբողջ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ Այրերու տիրական ներկայութեամբ յատկանշուող կատակերգութեան ասպարէզին մէջ վերջին տարիներուն սկսած է «գլուխ ցցել» գրող, դերասանուհի, հասարակական գործիչ Էյմի Շումըր, որ բոլորովին վերջերս այրերու այլ մարզ մը նկատուող զէնքի տարածման դէմ պայքարին մէջ եւս «քիթը մխրճած է»: Եթէ հաւաքական քանդումի զէնքերու տարածումը այսօր մարդկութեան հրատապ հարցերէն է, նուազ կենսական չէ Միացեալ Նահանգներու բնակչութեան համար անհատական զէնքերու աւելի խիստ...

  Ի սկզբանէ էր չարը եւ չարը թուրք էր: Չարը մարմնաւորող հրէշը դատարկուած է ցեղային արժանապատուութենէ, զուրկ է գութի եւ խղճի զգացումներէ: Ան օժտուած է, աշխուժօրէն բանող միայն մէկ զգայարանքով. այդ ալ արիւն խմելու զգայարանքն է: Արիւնախում թուրքին գազանային ոգին ժամանակը իրեն հետ բերած չէ, ան բնածին է. ի սկզբանէ: Ով է չարը` թուրքը: Յետադարձ հայեացքով մը, յիշենք ու լոյսի...

Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութեան բարեփոխման նախագիծին մէջ ներառուած իրաւադրոյթներուն շուրջ, յայտնաբար տակաւին բանավէճ պիտի ծաւալի: Մինչ այժմ քաղաքական դաշտի մէջ երեւցած բանավէճը անուղղակի է մեծաւ մասամբ: Հազուագիւտ են քննարկման այն միջավայրերը, ուր յօդուած առ յօդուած, համեմատական տրամաբանութեամբ եւ առաջարկուած փոփոխութեան ունենալիք ազդեցութեանց եւ հետեւանքներուն մասին տեսակէտներ կը բարձրաձայնուին եւ խորքային վերլուծումներ կը կատարուին: Ինքը` Սահմանադրութիւնը օրէնսդրական փաստաթուղթ է   եւ սահմանադրագիտական մօտեցումը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա ՀՄԸՄ-ի Սուրիոյ Շրջանի Արտակարգ Ներկայացուցչական Ժողով ՀՄԸՄ-ի Սուրիոյ շրջանի Արտակարգ ներկայացուցչական ժողովը տեղի ունեցաւ 14 օգոստոսին, Հալէպի մէջ: Ժողովը իր յարգանքն ու մեծարանքը արտայայտեց Սուրիոյ տագնապալի կացութեան ընթացքին զոհուած ՀՄԸՄ-ականներուն եւ համայն նահատակներու յիշատակին: Ժողովը առիթ եղաւ ծանօթանալու եւ քննարկելու Սուրիոյ զանազան մասնաճիւղերու գործունէութիւնները, նաեւ յառաջիկայ գործունէութեան շուրջ առաջադրանքներ բանաձեւեց: Յառաջիկայ սեպտեմբերին Երեւանի մէջ գումարուելիք ՀՄԸՄ-ի...

ԱՇՈՏ ՎԱՒԵԱՆ Սովորաբար գործի ու մեծ գաղափարների տէր անձինք չեն սիրում հնչեցնել սեփական անունը: Գործի յետեւում կանգնած` նրանք յաճախ մնում են աննկատ, իսկ այդպիսիներին նկատելու եւ նրանց արածը ներկայացնելու գործն էլ մնում է այլոց… Օգոստոսի 27-ը երջանկայիշատակ Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի ծննդեան տարեդարձն է, ում բեկում առաջացնող` մտածողութիւն փոխող եւ պատմութեան անիւը շրջող շատ նախաձեռնութիւններ սկզբից մեզ թուացին անսովոր,...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կողմէ Թուրքիոյ Սահմանադրական դատարանին մօտ բացուած դատին նշանակութիւնը, կրնայ ըլլալ, ըստ արժանւոյն չէ ընկալուած հայ հասարակութեան կողմէ: Հայկական հարցի հետապնդման ճանապարհին խիստ կարեւոր անկիւնադարձ մը նշանաւորող այս դատին վրայ պարտաւոր ենք հրաւիրել իւրաքանչիւր հայու ուշադրութիւնը: Դատը քարոզելու, անոր վերաբերեալ լրատուութիւնը պատշաճ հրատապութեամբ ներկայացնելուն մէջ, անկասկա՛ծ, մամուլը իր բաժինն ունի եւ, ուրեմն, այս ուղղութեամբ թերացումին...

ՅՈՎԷԼ ՇՆՈՐՀՕՔԵԱՆ Երէկ Պէյրութէն Փարիզ փոխադրուեցայ: Ուսանեցայ, աշխատեցայ, գործ հիմնեցի, ամուսնացայ, ընտանիք կազմեցի: Երբ երրորդ զաւակս` Գայեանէն ծնաւ, տուն տեղ ծախեցինք, փոխադրուեցանք Լը Ռենսի, փոխանակ գործիս` դպրոցին մօտ ըլլալու: Բնական բան չէ՞ր, որ իմ փոխարէն` իրե՛նք, երեք բալիկներս չտանջուէին Փարիզի առօրեայ երթեւեկի ահռելի տաղտուկէն: Երբ զաւակներս տասներեք տարեկանին դպրոցը աւարտեցին` մտնելու ֆրանսական դպրոց, Փաթրիսիան խնդրեց պարոն Ադամեանէն, որ շարունակէր հայոց...

Սոյն հայրապետական պատգամը կարդացուեցաւ Սիսի կաթողիկոսարան ուղղուած Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը ներկայացնող պատուիրակութեան կողմէ: Խոր յուզումով բայց վերանորոգ հաւատքով, յոյսով ու տեսիլքով կ’ողջունենք մեր ժողովուրդի սիրելի զաւակները` Սիսի մեր դարաւոր կաթողիկոսարանէն: Պատմութեամբ շնչող սրբավայր է այս Կաթողիկոսարանը` Կիլիկիոյ հայ թագաւորութեան մայրաքաղաք Սիսի լերան լանջին: Արդարեւ, Սուրբ Էջմիածնի մէջ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ հայրապետով հաստատուած կաթողիկոսարանը, քաղաքական ու ապահովական պայմաններու բերումով, պատմութեան...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆՑ Փողը մի ովկիանոս է, որի մէջ խեղդւում են վախը, սէրը եւ պատիւը: ԱՒԵՏԻՔ ԻՍԱՀԱԿԵԱՆ Կարո՞ղ էք պատկերացնել, որ Փարիզի քաղաքապետը բիզնես-կառոյցներին վաճառի ֆրանսական թագաւորների Լուվրի պալատը, կամ Լոնտոնի քաղաքապետը վաճառի Ուինսթոն Չըրչիլի տունը, իսկ Հաւանայի քաղաքապետը աճուրդի հանի Ֆիտել Քասթրոյի տունը: Պատկերացրեցի՞ք: Դժուա՛ր: Նման բան անհնար է պատկերացնելն անգամ: Բայց վերադառնանք հայկական իրականութիւն: Երբ 1917 թուականի դեկտեմբերի կէսերին...

Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի տնօրէն Հայկ Դեմոյեանը Դիմատետրի իր էջին վրայ անդրադարձած է «Զուարթնոց» օդակայանին` զայն համեմատելով Վիեննայի օդակայանին հետ: Ան նշած է, որ օդակայանի ժամանման սրահը կը հանդիսանայ տուեալ երկրի այցետոմսը ու ցուցադրական-ծանուցողական առաջին տարածքը` հազիւ Հայաստան հասած: Ըստ անոր, Հայաստան հասնող զբօսաշրջիկները օդակայանին մէջ կը տեսնեն խաղատուներու ծանուցումներ, ինչ որ դրական տպաւորութիւն չի կրնար ստեղծել: Ան կոչ ուղղած է...

Թուրքմէն-ալեւիական «Պեքթաշի» հիմնադրամի նախագահ Օզտեմիր Օզտեմիր Kanalahaber.com կայքէջին հետ կայացած  հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտարարած է, թէ  Թուրքիոյ փողոցային ցոյցերուն մասնակցող եւ իրենք զիրենք ալեւի ներկայացնողները բոլորն ալ ծպտեալ հայեր են (kiripto Ermeniler): Օգոստոս 15-ին հրապարակուած հարցազրոյցին մէջ, Օզտեմիր կը յայտնէ նաեւ, որ մէկ միլիոն ալեւի ծպտեալ հայեր կը համագործակցին կիւլենականներու հետ` ի վնաս թրքական պետութեան: Օզտեմիր կը պնդէ նաեւ, որ...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ Սոյն թուականի օգոստոսի 2-11-ը քանատահայ դաշնակահար, բարերար Րաֆֆի Պետրոսեանի հովանաւորութեամբ, սփիւռքի նախարարութեան «Արի տուն» ծրագրի 6-րդ փուլին մասնակցեցին նաեւ շուրջ 85 իսլամացած հայեր, ովքեր ժամանել էին Տիգրանակերտից, Տէրսիմից, Սասունից եւ Խոպայից (ներկայիս Թուրքիայի Արդուին նահանգում գտնուող Խոպա քաղաքն ու գաւառը հոծ կերպով բնակեցուած է մահմետական համշէնահայերով): Րաֆֆի Պետրոսեանի կողմից «Վերածնունդ» անուանուած սոյն նախագծի նպատակն է ապահովել իսլամացած հայերի...

Հայոց պատրիարքի փոխանորդ Արամ Աթեշեանի յայտարարութիւնը, թէ իրենց շրջապատում որպէս «մուսուլման քիւրտ» յայտնի հայերը սկսել են վերադառնալ իրենց իրական ինքնութեանը, խախտեց Թուրքական պատմագիտական ընկերութեան նախկին նախագահ, դոկտոր, փրոֆէսէօր Եուսուֆ Հալաճօղլուի լռութիւնը` «ծպտեալ հայերի թեմայով»: Փրոֆ. Հալաճօղլուն յայտնելով, որ մեր երկրում (յօդուածագիրը նկատի ունի Թուրքիան, «Ակունք»-ի խմբ.) գոյութիւն ունի առնուազն 500 հազար «ծպտեալ հայ», պնդեց,  թէ նրանք, ովքեր իրեն «ցեղապաշտութեան» մէջ...

ՏԱԹԵՒ ՄՆԱՑԱԿԱՆԵԱՆ 39-ամեայ Մեհմեթ Ճեմշին Տիգրանակերտի Սալքըմլը գիւղից է. Տիգրանակերտում ապրող այն հազարաւոր մարդկանցից, որոնց իսլամացած հայ են կոչում, այն մարդկանցից, որոնք ստիպուած են ապրել կրօնի եւ ինքնութեան երկուութեամբ: Մեհմեթն իր ծագման մասին իմացել է դեռ մանկուց. «Փոքր տարիքից հայրս միշտ պատմում էր հայերի, Հայոց ցեղասպանութեան, Անդրանիկ փաշայի, Տիգրան Մեծի մասին: Պատմում էր, որ հայ ժողովուրդն ունի հարուստ պատմութիւն եւ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Նախագահ Սահակեան Բարձր Գնահատած Է Արցախի Մէջ Քարոլայն Քոքսի Ներդրումը Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեան 20 օգոստոսին ընդունած է Բրիտանիոյ Լորտերու տան անդամ պարոնուհի Քարոլայն Քոքսն ու անոր գլխաւորած պատուիրակութիւնը: Նախագահ Սահակեան մեծապէս արժեւորած է պարոնուհիին կողմէ պարբերաբար Արցախ կատարուող այցելութիւնները, պատուիրակութեան կազմին մնայուն ընդարձակումը` այս մէկը նկատելով Արցախը ճանչնալու եւ Արցախի ու անոր ժողովուրդին հետ բարեկամական...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մարզական աւանի եւ Պիր Հասանի ռմբակոծումը 4 յունիս 1982-ին Հարաւային Լիբանանի վիճակը, քանի մը ամսուան համեմատական հանդարտութենէ ետք, 1982-ի ապրիլին դարձաւ կրկնակիօրէն մտահոգիչ: Միւս կողմէ, իսրայէլեան յարձակումի մը  հաւանականութենէն բխող մտավախութիւնները փարատելէ առաջ, Պէյրութի հարաւային արուարձաններուն մէջ բախումներ ծայր առին Ամալի եւ պաղեստինեան ու յառաջդիմական ուժերուն միջեւ, որոնք արձագանգ գտան եւ տարածուեցան հարաւի մէջ, պատճառելով մարդկային եւ նիւթական...

Պէտք է որոնել այն դրդապատճառները, որոնք աշխարհի ամէնէն նշանաւոր լրատուամիջոցներուն ուշադրութիւնը յանկարծակիօրէն գրաւեցին կեդրոնական Պէյրութի հրապարակներուն վրայ արձանագրուող իրադարձութիւններուն շուրջ: Չկայ լրատուութիւն, առանց քաղաքականացուած մօտեցումի. մանաւանդ այն լրատուամիջոցներուն, որոնք ուղղակի թէ անուղղակի կը կրեն այս կամ այն գերտէրութեան հովանաւորութիւնը: Ակներեւ էր անոնց մօտ, ժամանակակից քաղաքացիական շարժումներու զուգորդուող գունաւոր յեղափոխութիւններու համեմատութիւնը: Շարժումները գունաւորելու աշխարհաքաղաքական այս վարքագիծը կ՛երեւի ամէն միջավայրի մէջ, ուր...