Յօդուածներ

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Հսկայական է թիւը լիբանանցի այն քաղաքացիներուն, որոնք զարմանքով դիտեցին անդրհամայնքային ցոյցերու տեսարանները եւ լսեցին ցուցարարներուն երբեմն աղմկոտ, երբեմն պոռթկացող, երբեմն հանդարտ, սակայն ամէն պարագայի` անկեղծ արտայայտութիւնները: Համայնքային պատմուճանը իրենց ուսերուն կրող իշխանաւորները, կամ արդար ըլլալու համար, համայնքային պատկանելիութիւնը վահանի վերածած իշխանաւորները բնաւ չէին ակնկալեր, որ լիբանանեան բոլոր կողմերէն ու բոլոր համայնքներէն ցուցարարներ գէթ մէկ անգամուան համար քաղաքական իրենց...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Շուշիի բերդին գեղեցկութեամբ եւ անառիկութեամբ հմայուած, անոր մասին լսած պատմութիւններով եւ հերոսական սխրագործութիւններով կլանուած հոգեվիճակի մէջ էի, երբ ինքնաշարժով կը բարձրանայինք ոչ սահուն զառիթափէն: Յանկարծ լրագրողի «տարազ»-ս հագնելու ցանկութիւն մը փայլատակեց մտքիս մէջ եւ պատահաբար ու բարեբախտաբար ժամ մը առաջ հանդիպած երիտասարդ արցախցի վարորդը` Նուէրը խօսեցնելու ճիգ մը ըրի` ներքուստ վստահ ըլլալով, որ պիտի յաջողիմ. - Այս որքան...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 1991 թուականի սեպտեմբեր 2-ից` Արցախի անկախութեան հռչակումից ընդամէնը մէկուկէս ամիս առաջ, Լեռնային Ղարաբաղի մարզի այն ժամանակուայ ղեկավարութիւնը եւ քաղաքական  վերնախաւը բոլորովին այլ խնդիրներով էր զբաղուած: Պատմութիւնը «եթէ»-ներ չի սիրում, բայց եթէ չլինէր Մոսկուայի օգոստոսեան ձախողուած խռովութիւնը, ապա Արցախում այսօր  կարող էր լինել այլ սթաթիւս քօ եւ այլ քաղաքական իրավիճակ: 1991-ի գարնանը Խորհրդային Միութեան բանակի օժանդակութեամբ եւ անմիջական մասնակցութեամբ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ        «Երբ որ միաւորուած է հայ ազգը, նրան յաղթել չի լինի: Այն ժամանակ սէրը շատ էր, մարդիկ միմեանց նկատմամբ սիրով ու հանդուրժողութեամբ էին լցուած, այսօր հանդուրժողութիւն չեմ տեսնում: Յաղթեցինք Աստծով, քանի որ սէրը հէնց Աստուած է»: ԱՐԿԱԴԻ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ (ԼՂՀ ինքնապաշտպանութեան ուժերի առաջին հրամանատար) «Ազդակ», 12-3 -2013 Քաղաքացիական հաւատքի կամ եկեղեցական բարեպաշտի դէմ ոտնձգութիւն չէ, որ կ՛ուզենք կատարել, այլ` ազգային...

Ռ. Հ. Թերթը հաց է: Թերթը դպրոց է: Բայց թերթը նաեւ լեզու է, գիրի վերածուած լեզու: Եւ պայման է, որ թերթը իր ամէնէն կատարեալ ու գեղեցիկ ձեւով գործածէ այն լեզուն, որով կը հրատարակուի: Մարդ միայն թերթ մը շարունակ կարդալով կրնայ սորվիլ ու կատարելագործել իր լեզուն, մայրենի լեզու ըլլա՛յ ան կամ օտար լեզու մը: Կրնա՞նք ըսել, որ թերթը լեզուի ակադեմիա մըն...

Զառամախտն աւելի է սաստկանում: Հէնց դա է մտքովդ անցնում, երբ ծանօթանում ես Ազրպէյճանի արտաքին գործերի նախարարութեան մամլոյ ծառայութեան ղեկավարի մեկնաբանութեանը` կապուած սեպտեմբերի 1-ին Ստեփանակերտում կայանալիք համերգի հետ, որի ժամանակ կը կատարուի Ճուզեփէ Վերտիի «Ռեքիէմ»-ը: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հռչակման հերթական տարելիցին նուիրուած եւ Հայաստանի առաջին տիկին Ռիտա Սարգսեանի բարձր հովանու ներքոյ իրականացուող նախագծի հեղինակը ռուս յայտնի օփերայի երգչուհի Լիւպով Քազարնովսքայան է:...

Ալեքսանտր Քռիլով Հայրենի 168.am լրատուական կայքը հարցազրոյց կատարած է Մոսկուայի մէջ գործող Կովկասագէտներու գիտական միաւորման նախագահ, քաղաքագէտ Ալեքսանտր Քռիլովի հետ: Զրոյցը կը ներկայացնենք ստորեւ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Մինսքի խումբն անհանգստացած է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան գօտում ստեղծուած իրավիճակով եւ ցանկանում է նախագահական մակարդակի հանդիպում կազմակերպել: Վերջերս Ռուսաստանի արտաքին գործոց նախարարն ասաց, որ Լեռնային Ղարաբաղի  հակամարտութեան կարգաւորումը Մոսկուայի համար առաջնահերթութիւն է, իսկ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի...

Հունգարիոյ հայ համայնքը կը սպասէ այդ երկրի պաշտպանութեան նախարարութեան պատասխանին` Գուրգէն Մարգարեանի յուշատախտակի տեղադրման համար: Հունգարիոյ Հայկական ազգային ինքնավարութիւն կազմակերպութեան փոխնախագահ Նիկողոս Յակոբեանի համաձայն, անմիջականօրէն սպանութեան վայրին մօտակայքը յուշատախտակի տեղադրումը անհնար է: «Մենք Հունգարիոյ պաշտպանութեան նախարարութեան ուղարկած ենք: Անոնք խոստացած են յուշատախտակի տեղադրման համար այլ վայր յատկացնել: Հիմա նախարարութեան պատասխանին կը սպասենք», նշած է Նիկողոս Յակոբեան: Համայնքին ներկայացուցիչը նաեւ նշած...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Տամուր ռմբակոծման պահուն, 7 յունիս 1982-ին Իսրայէլեան բանակը 6 յունիս 1982-ին ընդհանուր յարձակողականի մը անցաւ հարաւային Լիբանանի վրայ, պաղեստինեան հրետանին 40 քիլոմեթր դէպի հիւսիս ետ մղելու պատրուակով` հարաւը գրաւելու եւ զայն իր հակակշիռին տակ պահելու առաջադրանքով: Արդարեւ, կիրակի, 6 յունիսի յետմիջօրէին իսրայէլեան բանակը ընդհանուր յարձակողական մը շղթայազերծեց հարաւային Լիբանանի վրայ: Հարիւր հրասայլերով ու հարիւր զրահապատ կառքերով, իսրայէլացի 20...

«Հայու քրտինքով ու արիւնով թրծուած կիլիկեան հողին ու յատկապէս Սիսի պատմական կաթողիկոսարանի միւռոնաբոյր հողին վրայ կանգնած` մեր դարաւոր կաթողիկոսարանին վերադարձը կը պահանջենք եւ մեր ժողովուրդի պահանջատիրութիւնը կը վերահաստատենք` հաւատարիմ նահատակներու սրբազան կտակին»: Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոս Սիսի պատմական կաթողիկոսարանը լոկ հնութիւն մը չէ… այլ` սրբութիւն: Աւերակի վերածուած, տարիներ շարունակ անտէր ու անտիրական, նաեւ խոպան այս կաթողիկոսական համալիրը աղիողորմ...

«100 լուսանկարչական պատմութիւններ` Հայոց ցեղասպանութեան մասին» յատուկ նախագիծի մը ծիրին մէջ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի պաշտօնական կայքին մէջ ներկայացուած է լուսանկար մը, որ առնուած է ռուսական զօրքերու Տրապիզոն մտնելէն առաջ եւ փոխանցուած` ֆրանսական «L’Illustration» «Լ՛իլըսթրէշըն» թերթի թղթակից Էռնըսթ Սիմէին: Ըստ թանգարանի կայքին, տեսարանը կը ներկայացնէ թուրք ոստիկաններու մուտքը հայկական թաղամաս, տուներու խուզարկութիւնն ու կողոպուտը: Այնուհետեւ խումբերով, տղամարդոց մէկ կողմէն, կիներուն ու...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» Քրտամէտ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան Պաթմանի (Սասուն) երեսփոխան Ալի Աթալան Թուրքիոյ խորհրդարանի նախագահութեան դիմում կատարելով` հաշիւ պահանջեց Սասունի մէջ հայկական եկեղեցիի ու գերեզմանատան հրկիզման հարցի կապակցութեամբ: Աթալան դիտել տուաւ, որ 15 օգոստոս 2015 թուականին անծանօթ անձի մը կամ անձերու կողմէ հրկիզուեցաւ Սասուն գաւառակի Մէշէլի (Գոմք) գիւղի Ս. Պետրոս հայկական եկեղեցին ու յարակից գերեզմանատունը, եւ հակառակ այս հրկիզման` որեւէ միջամտութիւն...

ՖԵՐՏԱ ՊԱԼԱՃԱՐ Ուսումնասիրող Հուրիյէ Շահինն ուշադրութիւն է հրաւիրում համշէնցիների` մայրենի լեզուով կրթութեան խնդրի վրայ: Շահինն ասում է. «Մենք պէտք է համշէնահայերի մայրենի լեզուով կրթութեան մէջ կիրառելի գրաւոր նիւթ ստեղծենք, որպէսզի համշէնցիների օգտագործած հայերէնը պահպանուի»: Հուրիյէ Շահինն իրեն որպէս «Համշէնցի հայ» բնութագրող մի ուսումնասիրող, գրող եւ գործիչ է` ծնուած Արդուինի Խոպայում: Շահինի հեղինակած «ինչպէ՞ս է ուծացման քաղաքականութիւնը վերացնում լեզուները. ի մասնաւորի`...

Ֆրանսական «Լիպերասիոն» թերթը 16 օգոստոսին հրատարակած է թրքական «Ճումհուրիյէթ» ձախ-կեդրոն թերթի տնօրէն, 54 տարեկան լրագրող Ճան Տունտարի հարցազրոյցը Տիարպէքիրի (Տիգրանակերտ, Ա.) «Նեւրոզ» թերթին հետ («Նեւրոզ» պարսկերէն` Նոր տարի): Թուրքիոյ նախագահը հրապարակաւ կը սպառնայ լրագրողին, քանի որ բացայայտած է, որ Թուրքիա զէնք տուած է «ժիհատական»-ներուն: Լրագրողը գոհունակութեամբ կ՛արձանագրէ, որ ինք իր պարտականութիւնը կատարած է, մինչ թրքական միւս լրատուամիջոցները դարձած են իշխանութեան...

«Մոտուս Վիվենտի» կենտրոնի ղեկավար Արա Պապեանը, «Թերթ.ամ»-ի հետ զրոյցում անդրադառնալով Թուրքիայի Տէրսիմ նահանգը քիւրտ զինեալների կողմից ինքնավար մարզ հռչակելու եւ այնտեղ անցակէտեր դնելուց բխող հետեւանքներին, ասում է, որ սա այն է, ինչի մասին ինքը եւ մի շատ վերլուծաբաններ խօսում են: Այսինքն, որ գալու են կայսրութիւնների տրոհման ժամանակներ: Վերլուծաբանը գտնում է, որ Թուրքիան յայտնուել է 2 կամ 3 կրակների արանքում, ինչի...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Իր մայրամուտի վերջին շրջանն ապրող ծերունի զօրավարը, ճօճաթոռին նստած, նոր-նոր էր սկսել նիրհել, երբ խաւարասէրները որոշեցին խախտել նրա ծերունական անդորրը: Ո՞ւմ մտքով կ՛անցնէր, որ նրանք մի օր գլուխ կը բարձրացնեն: Այնքան հեզ էին, այնքան հնազանդ, որ նոյնիսկ նրա կենսաքիմիկոս կինը, ոգեւորուած, որոշել էր նպաստել նրանց արագ բազմացմանը եւ արու խաւարասէրներին իր ստեղծած յատուկ շիճուկից էր ներարկել: Գործողութիւնը յաջող...

ԺԻՐԱՅՐ ՉՈԼԱՔԵԱՆ Անկախութեան սկիզբին սփիւռքի հայախօս շրջանակներուն մեծագոյն յոյսն էր, որ Հայաստանի երրորդ Հանրապետութիւնը եռագոյնին եւ զինանշանին կողքին պիտի վերականգնէ դասական ուղղագրութիւնը` իբրեւ հաշտութեան ամբողջական նշան իր ժառանգութեան հետ, կամրջելով առաջինին, որ հռչակուած էր եւ ձեռք բերուած` անասելի ողբերգութիւններու եւ սխրանքներու գնով: Սակայն յուսախաբութիւնը մեծ էր: Եւ երթալով` դիրքերը այնքան կարծրացան, որ որքան այդ մասին խօսուէր, այնքան աւազախրումը կը մեծնար:...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Ա. Խօսքը կը վերաբերի մեր լեզուի զոյգ ճիւղերու մերձեցման, առիթը` Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան եւ ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառեանի անուան լեզուի հիմնարկի 2015 թ. յուլիսի 29-30 Երեւանի մէջ կազմակերպած համաժողովը` «Արեւմտահայերէնի եւ արեւելահայերէնի մերձեցման խնդիրներ» բնաբանով: Ափսոս, զուտ առարկայական պատճառներով դժբախտաբար չեմ կրնար ընդառաջել հրաւէրին` ներկայ ըլլալու կարեւոր նախաքայլ մը հանդիսացող այս խորհրդաժողովին, սակայն ներկայ չըլլալ չի նշանակեր` չմասնակցիլ, մանաւանդ...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Այն ինչ որ պատահեցաւ շաբաթ երեկոյեան Նահատակաց հրապարակին եւ ապա Ռիատ Սոլհ հրապարակին վրայ կարելի է անվարան կոչել ժողովրդային ցասումի արդար արտայայտութիւն: Կարեւոր չէ ցուցարարներուն թիւը: Հարիւրաւոր կրնան ըլլալ անոնք կամ հազարաւոր: Հիմնականը դժգոհութեան բարձրաձայնումն էր: Աւելի ճիշդ` զզուանքի եւ նողկանքի բարկութիւնն էր, որ կը դրսեւորուէր զանազան շրջաններէ եկած, տարբեր համայնքներու պատկանող եւ ամէն տարիքի ցուցարարներուն մօտ, որոնց...

ՅՈՒՍԻԿ Ծ. ՎՐԴ. ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ 22 օգոստոս 2015... Պատմութիւնը արդէն իր մատեանին մէջ ոսկեայ տառերով արձանագրեց   Արամ Ա. կաթողիկոսին խիզախ քայլը` 100 տարիներ ետք Սիսի պատմական կաթողիկոսարանէն ողջունելու հայ ժողովուրդը եւ հնչեցնելու պահանջատիրութեան ձայնը: Ձայն մը, որ կը ներկայացնէր Հայկի ազատատենչ ոգին. ձայն մը, որ արձագանգն էր 1293 թուականէն ի վեր Սիսի մէջ հաստատուած հայոց հայրապետական Սուրբ Աթոռին ճամբով ծառայած սրբազան...