Անդրադարձ

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ Սփիւռքահայ գրող, մտաւորական, ազգային գործիչ եւ փնտռուած բանախօս Յակոբ Պալեանի մէկ նոր գիրքն է այս` «Գիր, բառ, խօսք, մարդանալ հեռուով եւ մօտով»: Գիրքը լոյս տեսած է մեկենասութեամբ դպրոցաշէն բարերար, Գէորգ Հայկ Արապեանի, Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» տպարանէն: Հատորը կը պարփակէ բազմաթիւ գիրքերու գրախօսականներ եւ գրադատական յօդուածներ` հայերէն եւ ֆրանսերէնով գրուած գիրքերու վերաբերեալ, նաեւ` թարգմանութիւններ: Յակոբ Պալեան ամենայն հարազատութեամբ եւ սրտցաւ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Կրկին Զատիկ է եւ աւանդութիւն` խունկով ու աղօթքով: Իսկ մեր բոլոր աւանդութիւններն ալ իրենց խորքին մէջ մէկական գեղեցկութիւններ են: Խորհրդաւոր: Այլ խօսքով, մեզի համար աւանդութիւն կը նշանակէ դարձեալ հաղորդակցիլ մեզի ժառանգուած անցեալին հետ: Եւ այդ անցեալը անբաժան մասնիկ մըն է մեր կեանքէն: Անոր համար յարութեան գաղափարը կապած եւ ագուցած ենք մեր ազգային կեանքին հետ: Կը հաւատանք, որ իր...

Հետաքրքրական է հետեւիլ Թուրքիոյ վարչապետի գլխաւոր խորհրդական Էթիէն Մահճուպեանի կատարած արտայայտութիւններուն եւ յայտարարութիւններուն` վերջերս Եւրոպայի մէջ կատարուած գիտաժողովներու ընթացքին: Առաջին հերթին, յոյժ յիշատակելի է անոր գործածած «Հայոց ցեղասպանութիւն» բացատրութիւնը: Ան ամենայն պարզ եւ յստակ բացատրութեամբ կը նշէ, թէ պատմական իրադարձութիւնները մէկդի դնելով եւ «ցեղասպանութիւն» եզրին իրաւական սահմանումը նկատի ունենալով` 1915-ի պատահածը այդ մէկն էր, հետեւաբար, այսուամենայնիւ, զայն կարելի է ցեղասպանութիւն...

Կորիւն Աբրիկեան,                                                       Ստեփան Թորոսեան                                                        Ժան-Պլեզ Ճիան...

ԽՈՒՄԲ ՄԸ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՆԵՐ Կրնայ չըլլալ, սակայն արժեչափներու խախտումի մեր օրերուն շատ բան կ՛ըլլայ ու կ՛անցնի անաղմուկ, կարծես բան պատահած չըլլայ: Հայկական վարժարան մը տարեկան իր պազարը (իմա` Զատկուան տօնավաճառը) կը նուիրէ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին եւ մարդիկ լուրը կը կարդան ու կ՛անցնին կատարեալ անտարբերութեամբ: Հայկական այլ վարժարան մը իր աշակերտները կը տանի Այնթուրայի որբանոց եւ… «Տրիմ Փարք» (իմա` ժամանցի խաղերու կեդրոն)...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Հայ Աւետարանական եկեղեցւոյ հովանաւորած Ջանից երիտասարդաց ընկերակցութիւնը եղած է բազմաթիւ երիտասարդներու հոգեւոր եւ ազգային ինքնութիւններու կազմաւորման կռուան: Շաբաթական դրութեամբ կազմակերպուող յայտագիրներուն առընթեր` առիթ կ՛ունենայինք ամրան շրջանին մասնակցելու համագումարներու, որոնք տակաւին կը շարունակուին Պէյրութի եւ Քեսապի ՔՉԱԿ կեդրոններուն մէջ: Կար ժամանակ, երբ համագումարները կ՛ըլային միացեալ. Սուրիայէն, Լիբանանէն եւ տարածաշրջանային այլ երկիրներէ երիտասարդներ քով-քովի գալով` մէկ շաբթուան ընթացքին կը...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Հարցումս անտեղի չէ: Գէթ Հալէպի հայահոծ մեր միջավայրին մէջ ես բնիկ ամասիացիի մը կամ ամասիացիներու շառաւիղներու չեմ հանդիպած: Հայկական հանրագիտարանները կը հաստատեն, թէ Եղեռնի նախօրէին Ամասիոյ գաւառի հայ բնակչութեան թիւը շուրջ 20.000 էր: Ուրեմն, ո՞ւր գացին, ո՞ւր կորսուեցան անոնք: Ամենայն հաւանականութեամբ, կոտորուեցան կամ անօթի-ծարաւ ինկան աքսորի ճամբաներուն վրայ, որովհետեւ մարդկային բնական ուժերէն վեր էր Ամասիոյ հեռաւոր շրջանէն հետիոտն...

«Արմէնփրես».- Վեհափառ տէր, այս տարի հայ ժողովուրդը կ՛ոգեկոչէ Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցը: Ո՞րն է Ձեր պատգամը հայ ժողովուրդին եւ միջազգային հանրութեան: ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ.- Երբ շուրջ երեք տարիներ առաջ սկսած էինք պատրաստուիլ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նշման նախապատրաստական աշխատանքներուն, Մենք կարեւորութեամբ շեշտեցինք հետեւեալը, իբրեւ մեկնակէտ ինչպէս նաեւ նպատակակէտ մեր գործընթացին: Նախ եւ առաջ ըսինք, որ սովորական ամեակ մը չէ, որ պիտի...

Կ. ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ      Լիբանանահայ գաղութը ոչ շատ հեռու անցեալին իր արուեստագէտներով` մեցցօ սոփրանօ, սոփրանօ, պաս եւ թենոր ձայներով հայ մշակոյթի մարզին ճամբով արուեստի բարձրորակ մակարդակ մը պարգեւած է Լիբանանին եւ ի մասնաւորի հայութեան: Այս առումով Թագուհի Թէքեան, Իզապէլ Պայրագտարեան, Գէորգ Պէպէճեան, Գէորգ Հաճեան եւ ուրիշներ մեր գաղութին պարծանքը կազմեցին եւ տակաւին կը կազմեն Լիբանանի, Հայաստանի եւ սփիւռքի մէջ: Լիբանանահայութեան համար նորագոյն...

Ծանօթանալով հայրենի որոշ լրատուամիջոցների ամէնօրեայ լրահոսին, դժուար է չգտնել որեւէ նիւթ, որ կը վերաբերի ՀՅԴ-ին եւ մասնաւորապէս մօտ ժամանակներում իշխող ուժի հետ Դաշնակցութեան համաձայնական կառավարութիւն կազմելու «գոյժին»: Ողջ այս աղմուկից երբեմն տպաւորութիւն ես ստանում, թէ այս հարցը ներկայ ներքաղաքական կեանքի ամենակարեւոր հիմնահարցն է: Աւելորդ է նշելը, որ որոշակի քաղաքական ուժերի ու անձերի խօսափող հանդիսացող տուեալ լրատուամիջոցները բոլորովին էլ Դաշնակցութեան վաղուայ...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Մեծ եղեռնի հարիւրամեակին առթիւ` սակայն ո՛չ միայն անոր կ՛առնչուի այս առաջարկս: Ինչի՞ մասին է խօսքը: Հայերէն ունինք բառ մը, որ շատ լաւ կ՛արտայայտէ վաւերաթուղթեր, այլազան նիւթեր պահելու տեղը` պահոց, որ յաճախ մոռացութեան կը մատնուի ու կը փոխարինուի օտարամուտ արխիւ բառով: Այո՛, պահոց, ու այս պարագային յատկապէս` յիշողութեան պահոց: Նախորդ յօդուածով կ՛առաջարկէի ստեղծել այդ պահոցը հարիւրամեակի առթիւ կատարուող նախաձեռնութիւններուն կապակցաբար:...

ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ Ան նոր գացած էր Միացեալ Նահանգներ, Ուայթինսվիլ գիւղաքաղաքը. անգլերէն չէր գիտեր, բայց հոն օտար տեղէ եկածներուն համար անգլերէն լեզուի ուսուցման դպրոց  չկար: Իր լաւ բարեկամ Սեպուհը զինք գրադարանի տնօրէնին ներկայացուց, որովհետեւ ան իր ազատ ժամերուն փափաքողներու ֆրանսերէնի անձնական դասեր կու տար. ուրեմն իր ալ անգլերէնի ուսուցիչը կրնար ըլլալ, բայց գրադարանապետը ըսաւ, որ դժբախտաբար մէկ ամիսէն հանգստեան...

ՅՈՎՍԷՓ Յ. ԷՍԿԻՃԵԱՆ Հրաշածին խորհուրդ Նայիրեան, Անթափանց շղա՞րշ ես դուն թէ` Աստուածադիր լեռնաշխարհ` Անսկիզբ ու անվախճան: Դրախտավայր բո՛ւռ մը հող, Իմ քարաշատ Հայաստան, Գանձ անկողոպտելի թորգոմեան տոհմի. Դէպի երկինք նիզակուած, Ժայռերուդ մե՛ն մի խուրձ` Ձերդ քարացած սահմանապահ զինուոր, Պողպատեայ վահանով զրահեալ: Հայրենի ոգի, Աղբիւր կենդանարար, Նոյնի՛սկ աւերակուած Անիիդ մէջ` Քաղաքակրթական աւելի ներուժ է խտացուած, Քան` արիւնարբու սելճուք բարբարոսի քանդող հզօրութեան...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մարտ 24-ին կը տօնենք ծննդեան տարեդարձը առաքելատիպ մեծ Հայուն` Նիկոլ Աղբալեանի: Բազմաշնորհ ու տաղանդաշատ մտքի մշակ, ազգային-պետական ղեկավար գործիչ եւ քաղաքական-հասարակական անձնուէր առաջնորդն է Նիկոլ Աղբալեան, որ ընդ հուր եւ ընդ սուր անցնելէ, միշտ պատնէշի վրայ աներեր պայքարելէ ետք` իր կեանքը աւարտեց տարագրութեան մէջ, իբրեւ մեծ մանկավարժ եւ հանրային դաստիարակ, իր անունը անջնջելիօրէն կապելով Պէյրութի մէջ Լեւոն Շանթի...

Ողբերգական դրուագէն ասդին թաւալած է տարի մը... Մարտ 21, 2014-ին, օգտուելով քանի մը տարիէ ի վեր Սուրիոյ մէջ խախտուած անդորրութենէն եւ տիրող անիշխանական կացութէնէն, Թուրքիոյ եւ ... բնականաբար թրքական դրդումներով, մատակարարումով եւ հովանաւորութեամբ կատարուեցան ներթափանցումներ, որոնց ծաւալն ու գործած աւերը եղան սպասուածէն շատ աւելի քանդիչ եւ ահաւոր: Անգամ մը եւս հայորդին, այս պարագային` քեսապահայը, ստիպուած էր... գէթ անորոշ ժամանակաշրջանի մը...

Հնագէտները Հայաստանի մէջ շուրջ 3300 տարուան անցեալ ունեցող  երեք սրբավայր յայտնաբերած են: Ըստ «International Business Times»-ի,  փորձագէտներուն կարծիքով Գեղարօտի բլուրին գագաթը գտնուող ամրոցին մէջ յայտնաբերուած սրբավայրերը ժամանակուան իշխողներուն կողմէ կը գործածուէին` ապագան կանխատեսելու համար: Իւրաքանչիւր սրբավայրին մէջ առանձին սենեակ կայ, ուր կաւէ աւազան մը կառուցուած է` մոխիրէ եւ խեցէ անօթներով լեցուն: Քոռնելի համալսարանի փրոֆ. Էտըմ Սմիթ եւ նոյն համալսարանի շրջանաւարտ Ճեֆրի...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Շաբաթ երեկոյեան, Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի «Էսեմպլի Հոլ» սրահին մէջ, մշակութասէր հոծ բազմութիւն մը ապրեցաւ մշակութային վայելքի  եւ հպարտանքի եզակի պահ մը: Արդարեւ,  կազմակերպութեամբ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան, սոփրանօ Շողիկ Թորոսեան` ընկերակցութեամբ «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտական քոլեճի սենեկային նուագախումբին, Կոմիտասի եւ միջազգային երաժիշտներու ստեղծագործութիւններու բարձրորակ կատարումներով արժանացաւ ներկաներու որոտընդոստ ծափահարութիւններուն եւ բարձր գնահատանքին: Երաժշտական մեծ բարձունքներ նուաճելու կարողականութեամբ եւ տաղանդով...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան Իրանը ամբաստանեց Միջին Արեւելքին տիրել փորձելու յանցանքով` ատիկա նկատելով անհանդուրժելի եւ ոչ արտօնելի: Ան զօրակցութիւն յայտնեց Եմէնի մէջ արաբական երկիրներուն շղթայազերծած զինուորական գործողութեան` աւելցնելով, որ Անգարա կրնայ այդ գործողութեան «գումակային աջակցութիւն» ցուցաբերելու հարցը քննարկել: Էրտողանի արտայայտած վերոնշեալ կեցուածքները կը բխին երկու դժգոհութիւններէ: Միջին Արեւելքի մէջ, մասնաւորաբար վերջերս Իրաքի եւ Եմէնի մէջ Իրանի արձանագրած...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան ապրիլ 24-ին Երեւան հրաւիրած է շարք մը երկիրներու ղեկավարներ` Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը ոգեկոչելու համար: Ֆրանսայի, Ռուսիոյ, Լեհաստանի եւ Պիելոռուսիոյ  նախագահները արդէն ընդունած են նախագահ Սարգսեանի հրաւէրը: Սպիտակ տունը դեռ հանդէս չէ եկած յայտարարութեամբ, թէ արդեօք նախագահ Օպաման պիտի այցելէ՞ Հայաստան այս մեծաշուք առիթով: Հարիւր տարի առաջ Օսմանեան կայսրութեան մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Հենրի Մորկենթաու...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան զոհերի յիշատակի օրը ապրիլ 24-ին է նշւում, քանի որ 1915-ի այդ օրը Պոլսի հայ մտաւորականութեանը Հայտարփաշա երկաթուղային կայարանից ուղարկեցին մահուան ճամբորդութեան: Հէնց այդպէս սկսուեց Արեւմտեան Հայաստանում հայ ժողովրդի տեղահանման եւ բնաջնջման ծրագիրը, որը շարունակուեց մի քանի տարի: Հայաստանի խորհրդայնացման առաջին տարիներին եկեղեցիներում յիշատակւում էր ապրիլ 24-ը, իսկ հետագայում` մինչեւ 1965թ. զարթօնքը, 1915 թուականը պաշտօնապէս կամ հասարակական...