Անդրադարձ

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի տարելիցի շրջանակներում Հայաստան այցելած օտարերկրեայ լրագրողները հնարաւորութիւն ունեցան հարցեր տալ եւ առանձին հարցազրոյցներ ունենալ Սերժ Սարգսեանի հետ` մանրամասնօրէն պարզելու պաշտօնական Երեւանի դիրքորոշումը հայ-թուրքական երկու արձանագրութիւնների, Թուրքիայի հետ յարաբերութիւնների ապագայի եւ պահանջատիրութեան հարցերում: Չնայած Անգարայի հետ յարաբերութիւններում հռետորաբանութեան եւ շեշտադրումների փոփոխութեանը` համեմատած «Ֆութպոլային դիւանագիտութեան» ու ցիւրիխեան արձանագրութիւնների ստորագրման ժամանակների հետ, Սարգսեանը շարունակում է երկու արձանագրութիւնները համարել...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայ ժողովուրդը անցեալ շաբաթ անմոռանալի օրեր անցուց Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ոգեկոչման արարողութիւններուն ընթացքին: «Ցունամին», որմէ այդքան կը սարսափէին թուրք ժխտողականները, բազմաթիւ առումներով իրականութիւն դարձաւ... Մինչ աշխարհասփիւռ հայութիւնը վերջին տարիներուն զբաղած էր ոգեկոչման ձեռնարկներու կազմակերպմամբ, անոր ջանքերը կրկնապատկուեցան` շնորհիւ որոշ անսպասելի զարգացումներու, որոնց շարքին` Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանի անմիտ հռետորութիւնն ու հակազդեցութիւնը: Տարին սկսաւ Էրտողանի մանկամիտ խորամանկութիւններով. Կալիփոլիի պատերազմի հարիւրամեակի...

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ Վստահ եմ, որ այս օրերին, բոլոր աշխարհագրութիւններում, հայերը, առաջին հայեացքից, միմեանց անշաղկապելի, բայց շատ հասկանալի ցաւի ու բաւարարուածութեան, կորստի ու յաղթանակի զգացում ունեցան: Նկատել եմ` բոլորը խօսելու, կիսուելու ցանկութիւն ունեն... Ուղերձները շատ են, արժէքաւոր, երբեմն հակասական, բայց մի բանում գրեթէ համոզուած եմ` դրանք առաջին հերթին մեզ` հայերիս են ուղղուած: Անչափ կարեւոր ճշմարտութիւններ վերահաստատեցինք մենք, նաեւ` աշխարհը: Մեղքը, ոճիրը,...

Քլարա Զօհրապ Բանասէր, լրագրող եւ հաղորդավար Նարինէ Թուխիկեան Յովհաննէս Թումանեանի անուան տուն-թանգարանի տնօրէնուհին է միաժամանակ: Ան տարիներ առաջ «Խոստովանութիւն» ընդհանուր խորագրին տակ հաղորդաշար մը կը վարէր, որ կը ներկայացնէր հայ գրական-մտաւորական դէմքեր` բացայայտելով անոնց նոյնիսկ ամենամտերմիկ ու ցարդ չպեղուած կեանքի ծալքերն իսկ: Սոյն դէմքերէն տասնեակ մը մէկտեղուած է 260 էջերէ բաղկացած գիրքի մը մէջ, որ տարիներ առաջ նոյն խորագրով` «Խոստովանութիւն»,...

ՆՇԱՆ ԱԲՂ. ԼԱԽՈՅԵԱՆ Ինչպէս ծանօթ է մեր ժողովուրդի զաւակներուն, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը Արամ Ա. կաթողիկոսի գլխաւորութեամբ, Երեքշաբթի, 28 ապրիլ 2015-ին, դատ բացաւ Թուրքիոյ Սահմանադրական դատարանին մօտ` պահանջելու Սիսի իր պատմական կաթողիկոսարանի վերադարձը: Այս առիթով շահեկան կը նկատենք ընդհանուր ակնարկով մը կաթողիկոսարանի պատմականը ներկայացնել մեր ժողովուրդին: Բագրատունեաց թագաւորութեան անկումէն ետք, երբ սելճուքեան արշաւանքներու պատճառով մեծ թիւով հայեր կը գաղթեն  Կիլիկիա,...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ոգեկոչման ձեռնարկներէն ետք նոր որակ եւ մակարդակ ստացան ընդհանրապէս Հայ դատի հետապնդման աշխատանքները: Փաստօրէն ազգովին միացած եւ նոյն հրամայականներու շուրջ համախմբուած Հայաստան-սփիւռք կապը քիչ մը աւելի ամրացաւ եւ գօտեպնդուեցաւ: Սակայն, այս բոլորէն անդին, մենք այսօր ազգովին կը դիմագրաւենք մաշեցնող պատերազմի մը իրավիճակը: Ազերիները այս պատերազմի ոճէն եւ վիճակէն գոհ են: Հակառակ մարտական եւ զինուորական հակադարձութիւններուն`,...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ «Մարտը անցաւ, հասաւ ապրիլ գեղեցիկ Հեռու աշխարհէն եկաւ ծիծեռնակ Դու բարով եկար գարնան կարապետ Բոյն շինողներուն ամէնէն վարպետ» (Ժողովրդային երգ): 1915-ի մարտ ամսուան յաջորդող ապրիլը գեղեցիկ չէր: «Ապրիլ» խորհրդանշող ապրիլ ամիսը մահ ու աւեր սփռեց այդ տարին: «Աշխարհ մը ամբողջ գերեզմանի վերածուած Ոսկորներ, ոչ հողի տակ թաղուած Այլ հողը ոսկորներով ծածկուած Ոսկորներուն տէրը ազգ մըն էր Որ կը...

Մայիսմէկեան խորհուրդին քաղաքական այժմէական հնչեղութեամբ մեր իրականութեան պարզած վիճակները լոյսին բերելու որեւէ փորձ ներկայ պահուն անպայման պիտի յիշէ մեր երկրի ներքաղաքական դաշտը յանկարծակիօրէն ցնցած հարստապետութիւնն ու քաղաքականութիւնը իրարմէ կտրուկ ձեւով անջատելու ամէնէն բարձր մակարդակներով առնուած քայլն ու անոր անմիջական հետեւանքները: Խօսքը կը վերաբերի քաղաքական դաշտը  գրագիտացման ենթարկելու առաջադրանքին, որ մինչ այժմ մէկ յատուկ գործողութենէ անդին տարածուելու նախադրեալներ չէ պարզած: Թէ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Պէյրութէն Լոս Անճելըս վերադարձող  ընկերոջ մը ձեռամբ, աւելի քան 2 ամիս առաջ ստացանք բանաստեղծ եւ մամուլի մարդ Սարգիս Կիրակոսեանի «Ականեալ ձայներ» խորագրեալ հատորը, որ այս տարեսկիզբին լոյս տեսած է Անթիլիասի կաթողիկոսութեան տպարանէն: Անմիջապէս ըսենք, որ այս սիւնակը չենք արձանագրեր գրախօսականի տրամաբանութեամբ, այլ` իբրեւ անմիջական արձագանգ հատորին էջերուն մեր կատարած շրջապտոյտին: «Ականեալ ձայներ»-ը Կիրակոսեանի ինքնագիր բանաստեղծութիւններուն երրորդ հատորն է,...

Կը յիշենք հարիւր տարի անպատիժ եւ անհատոյց մնացած հայ ժողովուրդին դէմ թրքական պետութեան գործադրած ցեղասպանութիւնը եւ կը պահանջենք մեր իրաւունքն ու արդարութիւնը: Ամբողջ հարիւր տարի թրքական պետութիւնը փորձեց անցեալին մէջ թաղել պատմական անհերքելի ճշմարտութիւնը: Ուրացա՜ւ, որ Արեւմտահայաստանի եւ Կիլիկիոյ հայաթափման ու թրքացումին, հայկական հազարամեայ շէներու աւերումին եւ աւարումին, աւելի քան մէկուկէս միլիոն հայերու բնաջնջման վրայ կառուցուեցաւ այսպէս կոչուած Թուրքիոյ Հանրապետութիւնը: Այո՛,...

ՎԱՂԻՆԱԿ Ծ. ՎՐԴ. ՄԵԼՈՅԵԱՆ Սուրբ Աթոռիս վեհափառ հայրապետին` ՆՍՕՏՏ Արամ Ա. կաթողիկոսին տնօրինումով ու հրամանով Հայ Առաքելական եկեղեցին կուսակրօնութեան կարգ կը շնորհէ եօթը նորընծաներու, որոնց միախառնումովը միաբանութեանս շարքին` բերկրանքը կը համակէ մեր սիրտը, ու արդար հպարտութիւնը կը պարուրէ մեր հոգին, բայց բերկրանքն ու արդար հպարտութիւնը առաւելաբար կը պարուրեն ու պէ՛տք է պարուրեն սիրտն ու հոգին Սուրբ Աթոռիս արժանընտիր ու արժանաւոր...

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ Մեր մանկութեան օրերէն մեր միտքերուն եւ հոգիներուն դրոշմուած անուն մը` Անթիլիասի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ վանքը: Ամէն տարի վանքի տաճարին անուանակոչութեան առիթով ուխտագնացներու խուռներամ բազմութիւն մը ճամբայ կ՛ելլէ դէպի Անթիլիաս: Մեր ծնողները ջերմեռանդութեամբ հետեւած են Պէյրութէն հինգ քմ հեռու գտնուող Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի անուան ձօնուած վանքի տօնակատարութեան ներկայ գտնուելու: Երբ օրացոյցը նշէր տօն մուտն ի վիրապ Լուսաւորչի, ընտանեօք կը պատրաստուէինք...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Մայիսմէկեան խորհուրդին մասին այս տարի պիտի չգրեմ մեկնելով զուտ գաղափարական-ընկերվարական կամ տեսական մեկնակէտէ, ինչպէս գրեթէ ամէն տարի կ՛ընէի: Այդ առնչութեամբ ասկէ առաջ բաւական խօսուած է, կայ հսկայական գրականութիւն, որ արժանի է ուսումնասիրուելու: Նաեւ աներկբայօրէն յստակ է Մայիս 1-ի նշանակութիւնն ու կարեւորութիւնը ընդհանրապէս աշխատաւորական շարժումին եւ մասնաւորապէս միջազգային ընկերվարական շարժումին մէջ: Իմ ընելիքս հիմա զուտ անձնական մտորումներու շարադրանք է`...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ի՞նչ խոհերով ու յոյզերով, աւելի՛ն, ի՞նչ օրակարգով այս տարի կը դիմաւորենք մայիս 1-ի տօնը: Ի՞նչ խորհուրդ եւ պատգամ լուսարձակի տակ պիտի առնուի վաղը, երբ աշխարհով մէկ, բացառութեամբ Հիւսիսային Ամերիկայի, աշխատանքը պաշտօնապէս պիտի դադրի եւ մարդկութիւնը պիտի տօնէ Աշխատանքի ու աշխատաւորութեան միջազգային օրը: Ներկայիս շատ քիչ բան մնացած է գաղափարական եւ քաղաքական այն թէժ կրակէն, որ մայիս 1-ին կը...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Զաւէն Աղազարեան Հաւանաբար հարց տրուի, թէ դաշնակցական ակումբը ե՞րբ ապաւէն պահակներ չէ ունեցած, որ այս հանգրուանին ատոր վրայ շեշտը կը դրուի: Եւ կամ միթէ հազուադէպ երեւո՞յթ է ունենալ ակումբի պահապաններ, այդ ալ համակիրներու հոծ բազմութեան շնորհիւ: Ո՛չ, մատնանշուածը բացառաբար կը վերաբերի ոգեշնչող այն իրականութեան, թէ կեանքի մէջ գոյութիւն ունին եզակի տիպարներ, որոնք կը յատկանշուին իրենց խոնարհ եւ ծառայասէրի...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Ազատ Սիմոնեան (բուն անունով` Պաղտիկ Սիմոնեան) ծնած է Շատախ գաւառի Սիվտիկին գիւղը,1890-ին: Փոքր տարիքէն կը միանայ հայդուկային խումբերուն` իր կեանքը նուիրելով ազգային-ազատագրական պայքարին: 1910-ին ան կ՛անցնի Պարսկաստան, ուր կը մնայ 6 ամիս. կը հանդիպի Նիկոլ Դումանին,  որուն մասին մեծ հիացումով կը խօսէր: Շուտով, Պաղտիկ Սիմոնեան աչքի կը զարնէ իր խիզախութեամբ եւ յանդգնութեամբ: Շատախ վերադարձին, ան կը նշանակուի կազմակերպիչ,...

Հանրահռչակ քոլոմպիացի գրագէտ Կապրիէլ Կարսիա Մարքեսի «Հարիւր տարուան միայնութիւն» գիրքէն ներշնչուած է վերոյիշեալ հաստատումը: Այլաբանութի՞ւն, զուգադիպութի՞ւն, թէ՞ պարզապէս յիշողութիւն: Ի վերջոյ մարդկային իրաւունքներուն համար պայքարած, էջեր մրոտած հեղինակաւոր անձնաւորութիւն մըն էր Կարսիա Մարքես, որուն մահուան տարելիցն ալ դեռ վերջերս, հարիւրամեակի սեմին` ապրիլ 17-ին նշուեցաւ: Այո՛... Թօթափեցինք հարիւր տարուան մոռացութեան, միայնութեան եւ ժխտողականութեան բարդոյթն ու արհաւիրքը: Տարբեր տեսակի ճակատամարտ մը մղուեցաւ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վերջին տարիներուն, երբ աշխարհասփիւռ հայերը սկսան ծրագրել Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ոգեկոչումը, անոնք երկու հիմնական մտահոգութիւն ունէին` ինչպիսի՞ միջոցառումներ ձեռնարկել, որոնք առաւելագոյնս պատշաճ ըլլան այս մեծաշուք առիթին, եւ ինչպէ՞ս թաքցնել իրենց ծրագիրները թրքական կառավարութենէն, որպէսզի ան չկարենայ խափանել կամ ձախողեցնել զանոնք: Մենք չէինք գիտեր, որ թուրք ղեկավարները ի վերջոյ ակամայ պիտի դառնան մեր լաւագոյն «դաշնակիցները», եւ հարիւրամեակի ծրագիրները ձախողեցնելու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Եթէ Թուրքիոյ դէմ մեր պայքարը նմանցնենք ճատրակի խաղի մը, կրնանք ամենայն ինքնավստահութեամբ ըսել, որ Ցեղասպանութեան 100-ամեակի հանգրուանին մենք թշնամիին դաշտէն ներս արձանագրեցինք բազմաթիւ յառաջխաղացքներ, որոնցմէ կարեւորագոյններն էին քաղաքական երկու վարպետի հարուած. առաջինը` մեր եկեղեցւոյ կողմէ նահատակներու սրբադասման արարողութիւնն էր, 23 ապրիլին, երկրորդը` Հայաստանի իշխանութիւններուն կողմէ 100-ամեակի յիշատակումը` Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիրին մէջ, ապրիլ 24-ին: Քաղաքական այս երկու մեծ աքթերը առանձնացնելով`...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը եղաւ առիթ մը, որուն ընթացքին լիբանանահայութիւնը վկայեց լիբանանցի քաղաքացիներուն զօրակցութիւնը, որ աննախընթաց էր եւ շշմեցնող: Այս շրջագիծին մէջ կ՛իյնայ նաեւ Պրումմանայի մէջ կատարուեցաւ նախաձեռնութիւն մը, որ նոյնքան ապշեցնող եւ յուզիչ է` նկատի ունենալով անոր անսպասելիութիւնը: Տպաւորիչ նախաձեռնութիւնը դամբարանի մը վրայ զետեղուած յուշարձանի մը ծրագիրն է, որ յաջողած է 24 ապրիլ 2015-ին, ճի՛շդ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին օրը: Սակայն...