Անդրադարձ

Ազրպէյճան բողոքագիր մը յղած է Ֆրանսային` Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեանի` 17-20 մայիսին Ֆրանսա կատարած աշխատանքային այցելութեան առիթով: Ազրպէյճանի մէջ Ֆրանսայի դեսպան Փասքալ Մոնիէ 20 մայիսին կանչուած է Ազրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարութիւն, ուր արտաքին գործոց փոխնախարար Խալաֆ Խալաֆով եւ նախարարութեան մամլոյ քարտուղար Հիքմեթ Կաճիեւ անոր յանձնած են բողոքագիրը: «Նման փաստերը, ինչպէս նաեւ ֆրանսացի խորհրդարանականներու` Լեռնային Ղարաբաղի մէջ դէտի կարգավիճակով...

ՄԱՐԻ ՄԵՐՏԽԱՆԵԱՆ Հալէպը ճգնաժամ կ՛ապրի, եւ հալէպահայերը դարձեալ շատերու ուշադրութեան առարկան են: Մամուլի եւ համացանցի մէջ տարաբնոյթ կարծիքներ կը հնչեն այս մասին. այնքան շատ, որ երբեմն կը խուսափինք կարդալէ: Կասկած չունիմ, որ շատեր անկեղծ սրտցաւութեամբ եւ մտահոգութեամբ կը մօտենան այս հարցին: Ոմանց նպատակներուն եւ դրդապատճառներուն վերապահութեամբ կը մօտենամ. սակայն... Այս ակնարկիս հիմնական պատճառը հալէպահայ համայնքի ղեկավարութեան հասցէին հնչած ամբաստանութիւններն են:...

Մելանքթոն եւ Հայկ Արսլանեան ճեմարան Ազգային Եղիշէ Մանուկեան քոլեճ                 Ազգային Լեւոն եւ Ս. Յակոբեան քոլեճ Ազգային Ս. Խանամիրեան վարժարան                 Հայ աւետ. Կեդրոնական Բարձրագոյն վրժ. Հայ կաթ. Ս. Խաչ Հարպոյան վարժարան                 Հայ կաթ. Հռիփսիմեանց վարժարան Հայ կաթ....

ՅՈՎԷԼ ՇՆՈՐՀՕՔԵԱՆ Գարնանային  մաքրութիւնը եզր մըն է, որ կ՛ակնարկէ տան մը ամբողջական մաքրութեան գործին` գարնան շրջանին կատարուող. անիկա լայնատարած սովորութիւն մըն է Եւրոպայի եւ Հիւսիսային Ամերիկայի մէջ: Այս նոյն սովորութիւնը գոյութիւն ունի նոյնպէս աւելի հին քաղաքակրթութիւններու մէջ: Իրանեան գործածուող եզրը «Նոր տարուան մաքրութիւն» է, Պարսկական Նոր տարին (Նովրուզ) կը զուգադիպի գարնան առաջին օրուան: Հայկական եզրը` «Զատկուան մաքրութիւն», որ կ՛ակնարկէ տան ամբողջական...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Վերջերս թրքական պատուիրակութեան մը Խրիմ կատարած այցելութենէն ետք, Թուրքիոյ վարչապետին եւ արտաքին գործոց նախարարին կողմէ հնչեցին Ռուսիոյ դէմ յայտարարութիւններ, որոնք առնչուած էին Խրիմի, իմա՛` այդտեղ բնակող թաթարներուն հարցին: Ահմեթ Տաւութօղլու յայտարարեց. «Ձեռք երկարելով Ուքրանիոյ` մենք պէտք չէ մոռնանք Խրիմի ժողովուրդին տառապանքները: Խրիմի անօրինական կցումը կարելի չէ ընդունիլ: Խրիմի թաթարներուն հետ կապը պահպանելը եւ անոնց մեկուսացումը կանխարգիլելը կարեւոր են այս...

ՍԵԴԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ-ԽՏԸՇԵԱՆ «Ի՞նչ պիտի ըլլայ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի նշումներուն գագաթնակէտը», եղաւ կրկներգը անցնող երկու տարիներուն: Ամէնուրեք ժողովուրդը  հարց կու տար եւ կը սպասէր, որ այս բոլոր ձեռնարկներուն գագաթնակէտով Հայոց հարցին լուծումը բերուած ըլլար, առնուազն կ’ակնկալէինք քաղաքական աքթ մը տեղի ունենար, իսկ թէ  ի՞նչն էր այդ,  բոլորիս համար ալ դժուար էր բանաձեւել: Այսուհանդերձ, ակնկալութիւնները մեծ էին, եւ մտահոգութիւնները` բնական: Յաճախակի արտայայտուած...

«ԵՐԿԻՐ» Նիւեորքաբնակ տէր եւ տիկին Վարուժան եւ Ռաիդա Դովլաթեանները մասնագիտութեամբ բժիշկներ են: Նրանք չէին էլ պատկերացնի, որ իրենց նախասիրութիւնը արծաթեայ հնաոճ իրերի նկատմամբ մի օր դառնալու է ծանրակշիռ ներդրում հայ մշակութային կեանքում... Աշխարհի տարբեր երկրներից նրանք ոչ միայն գնել, այլ փրկագնել են հայադրոշմ աշխատանքներ, որոնց մեծ մասը բարձրարուեստ է: Գրող-հրապարակախօս Սպարտակ Ղարաբաղցեանի նախաձեռնութեամբ, Դովլաթեանների բացառիկ հաւաքածուի հայկական բաժինը ամփոփուել է...

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ Նոր լոյս տեսաւ Հայկազուն Եափուճեանի «Տառապանքի եւ յոյսի ապրումներ» գիրքը, յուշապատում մը, որ լոյս կը սփռէ հեղինակին մանկութեան եւ պատանեկութեան ապրած որբանոցային եւ այլ դժնդակ պայմաններու մէջ ընթացած կեանքին մասին: Հեղինակը իր գիրքը բաժնած է քանի մը մասերու: Առաջին մասին մէջ կը կարդանք հեղինակի ծննդավայրին` Ռումտիկինի մասին: (Ռումտիկին կը գտնուի Կապադովկիոյ մէջ, Կեսարիոյ մօտերը): Տուած է լայն տեղեկութիւններ` կլիմայի,...

ԶԱՒԷՆ ԽՏԸՇԵԱՆ Լիբանանահայ գաղութը ծաղկիլ սկսաւ գեղարուեստի մարզին մէջ քսաներորդ դարու կէսերուն: Առաջինը եղաւ Կալենց, որ 1946-ին մեկնեցաւ Հայաստան, ուր ունեցաւ մեծահամբաւ անուն մը, որուն յաջորդեցին` Շարթ, Փոլ Կիրակոսեան, Տիգրան Տատրեան, Յարութիւն Թորոսեան, Կիւվտէր, Զաւէն Խտըշեան, Գրիգոր Նորիկեան, Զոհրապ Քէշիշեան, Ասատուր Պզտիկեան, աւելի ուշ` Ռուբէն Նաճարեան, որ այժմ Փարիզ կը գտնուի, Հրայր, Գրիգոր Ակոբեան, Լիւսի Թիւթիւնճեան, Ռոզվարդ Սիսեռեան, Լէոնի, Ժաքլին...

Հայաստանեան «Առաջին լրատուական» կայքը հարցազրոյց մը կատարած է հայագէտ, պատմաբան Երուանդ Փամպուքեանի հետ, որ հաստատած է Հայ դատի անժամանցելիութիւնը,  Թուրքիոյ կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման եւ հայութեան հատուցում տալու կարեւորութիւնը: Անդրադարձ կատարուած է նաեւ ընդհանրապէս հայութեան իրաւունքներուն վերաբերող տարբեր հարցերու, զանազան երկիրներու կեցուածքներու եւ այլն: Ստորեւ`  հարցազրոյցը: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ցեղասպանութեան ճանաչման գործընթացը աշխարհի կողմից որքանո՞վ է Հայաստանի շահերից բխում ու որքանո՞վ տուեալ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Տէր Զօրի Նահատակաց մատրան ականահարում եւ 1915-ի նահատակներու աճիւններու սրբապղծում, Քեսապի վրայ յարձակում` հայ բնակչութեան տեղահանման հետեւանքով (շատ նման 1915-ի տեղահանման), Հալէպի «Սիմոն Վրացեան» կեդրոնի ռմբակոծում, ինչպէս նաեւ` Քառասուն Մանկանց դարաւոր եկեղեցւոյ ականահարում (ո՛չ թէ ռմբակոծում. տարբեր բաներ են): Ահաւասիկ ամէնէն ցայտուն օրինակները, թէ ինչպէ՛ս թրքական պետութիւնը պատերազմ կը մղէ ընդդէմ իր արդար իրաւունքներուն համար պայքարող հայութեան դէմ`...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով թուրք լրագրողները թախանձագին կերպով կը հետաքրքրուէին Թուրքիայէն Հայաստանի ունեցած տարածքային պահանջներով: 25 ապրիլ 2015-ին թրքական «Հիւրրիյէթ» թերթին մէջ հրապարակուած հարցազրոյցին մէջ թղթակիցը հարցուցած է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանին, թէ արդեօք Հայաստան տարածքային պահանջներ ունի՞ Թուրքիայէն: Ստորեւ կը ներկայացուի «Հիւրրիյէթ»-ի մէջ նախագահ Սարգսեանին պատասխանի թրքական տարբերակի իմ թարգմանութիւնը. «Հայաստանի Հանրապետութիւնը, իր անկախացումէն ի վեր, երբեք...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Օրերս աչքովս ընկաւ եւ շատ ուժեղ տպաւորութիւն թողեց 1992-ի մայիսի 17-20  ընթացքում նկարահանուած մի կարճ տեսանիւթ. արցախեան պատերազմի ամէնից վառ անհատականութիւններից Դուշմանը` Վարդան Ստեփանեանը, ինքնաձիգը ուսին` բարձրացել է խոշոր ազրպէյճանատառ ԼԱՉԻՆ պատուանդանի վրայ: Ներքեւից ազատամարտիկներից մէկը հարցնում է` - Վարդա՛ն, ի՞նչ զգացողութիւն ունես: - Կարծես աշխարհը լինի ոտքերիս տակ: Շուշիի յաղթանակից եւ ազատագրումից յետոյ Դուշմանը ունէր մէկ այլ...

ՄԱՐԻԱՆԱ ՊԵՐԹԻԶԼԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Հեռուներէն  ճամբայ ելած  կարաւանը` ազնուազարմ սեպուհներու միատեղուած շղթան, վտարանդի իր բոյնէն,  բնակատեղիէն, գիշերները լուսնի շողերով  եւ տեղ-տեղ երեւացող կրակին  արձակած կայծերուն լուսարձակով կը յառաջանայ դանդաղ, միապաղաղ: Պայծառ առաւօտներուն հանդարտ կը ծփայ աւազոտ անապատին վրայ, միջօրէի բարկ արեւէն  պաշտպանուելով, ամպի հովանիներով: Շատ անգամ` հեւալով ու շնչակտուր արեւի տօթէն, երերալով, քարշ գալով աջ ու ձախ, ովասիսի  մը փնտռտուքով: Նայիրեան հեռուներէն...

ԼՈՌԻ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ 24 ապրիլ 1915, ամէն հայու մտքին, սրտին եւ գիտակցութեան մէջ քանդակուած թուական մը: Ապրիլ 24-էն կը յիշեմ, տակաւին հազիւ չորս տարեկան փոքր աղջնակ մըն էի , փունջ մը կարմիր վարդերով ծնողքիս հետ կ՛երթայինք Պիքֆայայի ապրիլեան նահատակաց յուշարձանին տակ զետեղելու: Շատ բան չէի հասկնար այդ տարիներուն: Հսկայ եւ գեղեցիկ արձան մը , մատուռ մը, ուր կը մտնէինք մոմ վառելու,...

ԱՐԻՆ ՉԵՔԻՃԵԱՆ «Ներքին թէ արտաքին ցնցումները անխուսափելի են ամէնէն զօրեղ ու ապահով կարծուած ազգերուն համար իսկ: Ամէն ազգի, մեծ թէ փոքր, ուժը, զօրութիւնը, մեծութիւնը դժուարութիւնները յաղթահարելու, իրերու եւ երեւոյթներու հոլովոյթին տիրապետելու, իր ներքին միութիւնն ու ամրութիւնը պահպանելու, միով բանիւ` վերապրելո՛ւ արուեստին մէջ է»: Սարգիս Զէյթլեան «Աչալրջութիւն (միասնական մեր կամքի ամրապնդման համար)», 1980 Րոպէ մը... Վայրկեանի մը առաջնո՞րդ, եւ կամ` վայրկեաններո՞ւ...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Պահանջատէ՛րը մեր ժողովուրդն է. վկայ` նորահաս սերունդի մարտունակութիւնը: Մեծ Եղեռնի 100-ամեակն ալ անցաւ պատմութեան: Անցած չէ, անշուշտ, յիշողութեան ու արխիւի գզրոցներուն մէջ նետուելու առումով, որովհետեւ Հայոց ցեղասպանութիւնը յիշելու եւ աշխարհին յիշեցնելու, նաեւ արդարութիւն պահանջելու պայքարը չ՛աւարտիր տարելիցներով, ոգեկոչումներով... Ընդհակառակն, 100-ամեակով նոր փուլ մը բացուեցաւ հայկական պահանջատիրութեան առջեւ: Ի վերջոյ Հայ դատը պահանջատիրական անընդհատ պայքար է, մինչեւ որ հայ...

Ֆրանսերէնէ թարգմանեց` ՏՈՔԹ. ՆԵՐՍԷՍ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Բազմաթիւ են այն փաստերը, որոնք կը հաստատեն, թէ Ա. Համաշխարհային պատերազմին Թուրքիոյ մասնակցութիւնը կը նպատակադրէր յարմար պայմաններ ստեղծել` ներքին որոշ խնդիրներ լուծելու համար: 1.- Գերմանիոյ  Հետ Դաշնակցութիւնը Եւ Պատեհապաշտութեան Տուեալը            1914-ի յուլիսին, երբ պայթեցաւ Համաշխարհային Ա. պատերազմը, Թուրքիան զինուորական իմաստով պատրաստ չէր  պատերազմին մէջ մխրճուելու, սակայն Գերմանիոյ նկատմամբ համակրանքը շատ խորունկ ձեւով ներկայ էր Իթթիհատ վէ...

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ Ազգային բարերար Կարպիս Լեւոն Նազարեանի մահուան յիշատակին քանի մը տող գրելու պարտաւորութիւնը զգացի: Սրտաբուխ այս արտայայտութիւնը կը բխի անկեղծ տրամադրութենէ մը, զոր վաղուց ունեցած եմ ազնուական այս ընտանիքին նկատմամբ: Ի ծնէ բարերար ընտանիքի մը մասին է մեր խօսքը: Բարերարութիւնը ինքնեկ, սրտաբուխ զգացողութիւն մըն է, որ շնորհուած է քիչերուն, անոնց, որոնց աջին տուածը ձախը չէ իմացած: Արժանիք մըն է այս:...

Արդէն քառասուն օրեր անցած են այն օրէն, երբ հողին յանձնեցինք Հայաշէնի մեր շատ սիրելի զաւակ Մարտիրոս Շիշէճեանը: Ան ծնած է Պէյրութի հայահոծ շրջաններէն Հայաշէնի մէջ 1937-ին, եղած է նահապետական ազնիւ ընտանիքի մը զաւակը: Փոքր տարիքէն յաճախած է Հայաշէնի Ազգային Թորգոմեան վարժարան եւ հոն ստացած է իր նախնական ուսումը: Եղած է հնազանդ, բարի եւ օրինակելի աշակերտ մը: Մաս կազմած է ՀՅԴ...