Անդրադարձ

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 15 յուլիսին հաղորդուեցաւ, որ ՏԱՀԵՇ¬ի պատկանող «Տարուլհիլաֆէ» թրքերէն կայքը սպառնալիքներ տարածած է Թուրքիոյ հասցէին: ՏԱՀԵՇ¬ի տարածած յայտարարութեան վերջաւորութեան կ՛ըսուէր, որ ՏԱՀԵՇ¬ի վրայ Թուրքիոյ ճնշումներուն պատճառով իրենք հարկադրուած պիտի ըլլան «Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններուն մէջ նոր էջ մը բանալ», ինչ որ այն սխալ տպաւորութիւնը ստեղծեց, թէ Սուրուճի մէջ 21 յուլիսին տեղի ունեցած յարձակումը նշեալ սպառնալիքին գործադրութիւնն է: Թուրք յօդուածագիրներ անմիջապէս...

Իրանի եւ միջազգային միջնորդ վեցեակի միջեւ սոյն թուականի յուլիսի 14-ին կայացած համաձայնութիւնը միջազգային հարթակում գնահատուեց որպէս պատմական ձեռքբերում: Ձեռքբերումը պատմական էր ոչ միայն այն պատճառով, որ իրենց լրումին հասան Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ տասնամեակներ ձգուած թնճուկը եւ վերջինի շուրջ մօտ երկու տարի ձգուող բանակցութիւնները: Շրջանառուած ձեւակերպման համաձայն, այս քայլը կարող է լուրջ վերափոխման ենթարկել Մերձաւոր Արեւելքի աշխարհաքաղաքական առկայ ճարտարապետութիւնը: Տնտեսական...

ՎՐէԺ-ԱՐՄԷՆ Դաշնակցութեան նորընծաներու երդման արարողութիւնը միշտ յուզիչ է եւ միշտ ալ հին ու քաղցր յիշատակներ կ՛արթնցնէ երէցներուս մէջ: Երբ օրուան կնքահայրը, նախքան երդման բանաձեւը կարդալը, վերջին անգամ հարց կու տայ թեկնածուներուն, թէ վստա՞հ են իրենց տուած որոշումէն եւ իսկապէ՞ս կ՛ուզեն մաս կազմել նուիրեալներու սոյն բանակին, եւ ոչ ոք միտքը կը փոխէ ու կը քաշուի երդում տալէ, այդ պահուն կ՛անդրադառնանք, թէ...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Ճիշդ տարի մը առաջ, 20 յունիս 2014-ին, հայրենահան մուսալեռցիներու միջնաբերդին` Այնճարի մէջ (Լիբանան), հողին կը յանձնուէր Պօղոս Սնապեանն ալ... Գրագէտ, պատմուածագիր, հեղինակաւոր գրաքննադատ, խմբագիր, ուսուցիչ եւ բեմբասաց: 87 տարու պատկառելի վաստակեալ մըն էր Պօղոս Սնապեան, վերջին կէս դարու լիբանանահայ գրական կեանքի հիմնական սիւներէն մին, որուն գիտակցական կեանքին բոլոր տարիները անցան մի միայն Գիրի ու Գիրքի երանելի աշխարհին մէջ......

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Որքա՞ն կը սխալինք երբեմն` առաջնորդուելով կարծրատիպ (stereotype) կարծիքներով: Ուսողութեան մէջ կայ կարեւոր կանոն մը` «անհրաժեշտ, բայց ոչ բաւարար», որ պարզացուած օրինակով մը կը հիմնաւորէ հետեւեալ ճշմարտութիւնը. «բոլոր կատուները ականջ ունին (անհրաժեշտ), բայց բոլոր ականջ ունեցողները կատու չեն (ոչ բաւարար)»: Յստակ է, որ հազարաւոր տեսակի էակներ նաեւ ունին ականջ: Այս կանոնը մեզ պէտք է մղէ իւրաքանչիւր հարց կամ պարագայ,...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ 21-րդ դարն ենք, եւ տիրող սպառողական տնտեսակարգին պատճառով հետզհետէ աւելի եւս կը մթագնի մարդկութեան ապագան, կը խորանան բնապահպանական ճգնաժամերը, եւ երկրագունդին վրայ կեանքի շարունակականութեան հեռանկարները բաւական անորոշ բնոյթ կը ստանան: Ասիկա համաշխարհային ուղղուածութիւն մըն է, իսկ այս ուղղուածութեան մանրակերտն է, ինչ որ տեղի կ՛ունենայ Լիբանանի մէջ` թէ՛ ոչ առողջ ապրելակերպի մակարդակով, թէ՛ կանաչ տարածութիւնները հետեւողականօրէն ոչնչացնելու իմաստով, թէ՛...

Սուրուճի գործողութիւնը Թուրքիոյ տարածքին կատարուած միջադէպերէն եւ ռմբահարումներէն կ՛առանձնանայ եւ նոր իրավիճակի մը նախաբանի հանգամանքը կը ստանայ հետզհետէ: «Իսլամական պետութիւն» ընդդէմ քրտական ուժեր պատերազմը կը տարուէր թրքական սահմաններէն դուրս, յատկապէս Իրաքի եւ Սուրիոյ մէջ: «Իսլամական պետութեան» կողմէ քրտական կեդրոնին դէմ իրականացած յարձակումը Սուրուճի մէջ պատերազմի տեղափոխութեան լուրջ նախադրեալ կրնայ նկատուիլ: Եւ այստեղ անտեղի չեն այն բոլոր վարկածները, որոնք կը կեդրոնանան...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Արամ Ա. «Ո՜վ Աստուած, այս միւռոնով բժշկի  անմիւռոն մնացած եւ մեր կեանքից հեռացած մեր հազարաւոր մանուկները»: Բազմութեան մէջ լսուեցին հառաչանքի եւ լացի ձայներ, երբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա-ն` շրջապատուած Մայր Աթոռի, Անթիլիասի կաթողիկոսութիւնների ու Պոլսոյ հայոց պատրիարքութեան եպիսկոպոսներով, հայեացքն ուղղելով դէպի Պիքֆայայի Սուրբ Աստուածածին վանքի Նահատակների յուշարձանը եւ առաջն ունենալով օրհնուած սուրբ միւռոնը, աղօթք յղեց առ...

ՀԵՐՄԻՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ Դժուար է գրել ինչ-որ մէկի ճակատագրի մասին, երբ քեզ անյայտ են նրա ապրումները, սակայն երբ քո եւ նրա ճակատագրերի միջեւ գտնում ես նմանութեան եզրեր եւ զգում, որ դու կամ էլ քեզ հարազատ մէկը եւս ունեցել էք նման ապրումներ, ուղեղիդ բոլոր բջիջներով ընկալում ես ցաւի ուժը, որ համակում է մարմինդ, հասնում սրտիդ, ստիպում մերթ ժպտալ, մերթ յուզուել... Մոսիեանների տանը...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Հաւաքականութիւններ նուաճումներ եւ յաղթանակներ կ՛արձանագրեն, երբ անհատներ իրենց անհատական «Ես»-ը կը նուիրեն հաւաքականին, երբ անհատներ հաւաքականութեան մէջ կը փնտռեն ո՛չ աթոռ, ո՛չ պաշտօն եւ ո՛չ ալ նիւթական գնահատական: Այսօրուան նիւթականացած աշխարհին մէջ այսպիսի անհատներու գոյութիւնը սակաւաթիւ է, որովհետեւ ընկերութիւններու ընդհանուր դրուածքն ու գաղափարախօսութիւնները հիմնուած են շահի տրամաբանութեան վրայ: «Ո՛ւր հաց, հոն կաց»-ի կարգախօսի հաւատացեալներու փաղանգը մեծ է, պզտիկ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 17 մայիս 2010-ի Թուրքիոյ եւ Պրազիլի միջնորդութեամբ Իրանի հիւլէական թղթածրարի լուծման «Թեհրանի հռչակագիր»-ի ձախողութենէն 5 տարի եւ «Արաբական գարուն»-ի սկիզբէն 4 տարի ետք, 14 յուլիսին Թեհրանի հիւլէական թղթածրարի երկարատեւ խնդիրի լուծման Իրան-Վեցեակ համաձայնագիրի կնքումը եկաւ ընդգծելու Թուրքիոյ քաղաքական մեկուսացումը: Այլ հարց, թէ տնտեսական գետնի վրայ Իրանի հետ մասնաւորաբար ուժանիւթի մարզին մէջ համագործակցութեան առիթներ ստեղծեց, ինչ որ ինքնավստահութիւն ներշնչեց...

ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆ ՀՅԴ-ի կողմից իրականացուող  երիտ-պատանեկան ճամբար-բանակումների ծրագիրը, որ մեկնարկել է  1993 թուականից, երբ Արցախում պատերազմը դեռ աւարտուած չէր: Ճամբարների կազմակերպման առաջին տարիների հիմնական նպատակն էր Արցախի պատանիների համար հետաքրքիր առօրեայի ապահովումը: ՀՅԴ կառոյցների կողմից կազմակերպած առաջին պատանեկան բանակումը` սկաուտական անուան տակ, կայացել է 1994թ. օգոստոսին, Մարտունու շրջանի Աշան գիւղում, իսկ առաջին երիտասարդական բանակումը` 1993թ. մայիս-յունիս ամիսներին` Աշանի «Աբունց չափար»...

ԼԷՈՆԻԴ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Ինչպէս յայտնի է, անցած ողջ շաբաթուայ ընթացքում ԼՂՀ-ում էր համաշխարհային յայտնի ռուսական օփերային երգչուհի Լիւպով Քազարնովսքայան, ով այստեղ անցած Պատանի երաժիշտների «Տնջրէ» 4-րդ միջազգային փառատօնի շրջանակներում վարպետութեան դասեր է անցկացրել Արցախից, Հայաստանից եւ Ռուսաստանից տաղանդաւոր վոքալիսթների համար: Շաբաթը հանրապետութիւնում անցաւ դասական երաժշտութեան նշանաբանի ներքոյ, որի հետ հաղորդակցութեան բերկրանքն արցախցիներին պատճառեցին գրեթէ տասնեակ արտասահմանեան երկրների ներկայացուցիչներ, ովքեր ունկնդիրներին գերեցին...

Իր անունը յայտնել չուզող բարերար մը 1.8 միլիոն տոլար նուիրած է Հայաստանի մէջ բարեսիրական աշխատանք տանող երեք կազմակերպութիւններու: Բարերարը 600 հազարական տոլար նուիրած է Հայկական ծառատունկ ծրագրին, Հայ Ամերիկեան բարօրութեան կեդրոնին եւ Աչքի հոգատարութեան ծրագրին: «Շատ քիչ է այն անձերուն թիւը, որոնք կ՛օգնեն Հայաստանին», յայտնած է բարերարը` իր ազնիւ արարքը բացատրելով: Նուիրատուն հանգամանօրէն խօսած է իր ընտանիքի մահացած անդամներուն մասին,...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանը 2015-ի յունիս 16-ին «Սարգսեանն ընդդէմ Ազրպէյճանի» եւ «Չիրաքովն ընդդէմ Հայաստանի» գործերով միաժամանակեայ վճիռ կայացուց` արձանագրելով, որ Հայաստանն ու Ազրպէյճանը խախտած են իրաւունքները փախստականներուն, որոնք լքած էին իրենց տուները արցախեան հակամարտութեան ժամանակ: Սակայն Ազրպէյճանի պետական պաշտօնեաներն ապակողմնորոշած են իրենց քաղաքացիները` յայտարարելով, որ Ազրպէյճանը յաղթած է, իսկ Հայաստանը` պարտուած: Ահա երկու դատական գործերուն մանրամասնութիւնները. 2005-ի ապրիլ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Կանուխ պատանեկութեան տարիներուն շատ բնական երեւոյթ է յաճախակիօրէն սիրահարիլը: Ինչպէս ամէն պատանի, ես ալ անշուշտ բացառութիւն չէի կազմեր ընկերներէս: Ամէն անգամ որ դասընկերուհի մը մօտիկութիւն ցոյց տար ... արդէն սիրահարած էի: Անքուն գիշերներ կ՛անցընէի` բաց աչքերով երազելով, երեւակայական պատմութիւններ հիւսելով «սիրուհիիս» մասին, մինչեւ  որ անզգալաբար քունի անցնէի: Եթէ այդ պատմութիւնները գրի առնելու կարելիութիւնը ունեցած ըլլայի, անոնք կրնային շատ...

«Ճեպընթաց» մշակութային հասարակական կազմակերպութիւնը մշակած է նոր ծրագիր, որ կը կոչուի «Չարտասանուած նոպելեան ճառեր»: Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի հասարակութեան հետ կապերու վարչութենէն յայտնած են, որ ծրագիրը յառաջիկային չորս մասերէ բաղկացած հաղորդաշարով պիտի ներկայացնէ արեւմտահայ չորս նահատակ մեծ մտաւորականներու` Գրիգոր Զոհրապի, Դանիէլ Վարուժանի, Սիամանթոյի եւ Ռուբէն Սեւակի ենթադրեալ նոպէլեան ճառերը` հեղինակներուն կենսագրական եւ ստեղծագործական փաստերու, անոնց ապրած ժամանակուան, իղձերու ու հիասթափութիւններու ճշգրիտ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հրա՞շք պէտք է, թէ՞ կազմակերպութիւն` կորուստը փրկելու համար: Անցեալին արտայայտուած էի Մխիթարեաններու հրատարակութիւն «ՀԱՅ ԸՆՏԱՆԻՔ» ամսագրին մէջ հ. Յարութիւն Պզտիկեանի 1985-ին հրատարակած ուշագրաւ յօդուածին, ուր գլխապտոյտ տուող թիւեր կը տրուէին մեր թուաքանակի կորուստներուն մասին: Մտահան պէտք չէ ընել այն պարզ իրողութիւնը, որ տոկալու եւ տեւելու համար, որպէս ազգ, համրանքը էական նշանակութիւն ունի, նաեւ այսօր, զանազան բնոյթի ճնշումներուն դիմաց:...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Գողտրիկ, բայց սիրտ լեցնող, հոգի ու միտք հարստացնող հատորիկ մըն է «Վան-Վասպուրականի ազգագրական երգերու բնորոշ նմուշներ» խորագրեալ հատորը, զոր կազմած է ծանօթ երաժշտագէտ-մտաւորական Պետրոս Ալահայտոյեան, եւ իրեն պէս հայ երգին հանդէպ սէր, գուրգուրանք ու պաշտամունք ունեցողներուն կը հրամցնէ Ցեղասպանութեան 100-ամեակի տարուան կիսուն: Անմիջապէս ըսենք, որ կը ցանկանք մեր ժողովուրդը, իր տարեց ու երիտասարդ սերունդներով, տեսնել պաշտողներու այս տեսակին...

ՍԵՒԱՆ Ճ. ԱԲԷԼԵԱՆ Հայկազեան համալսարանի բակին մէջ կը գտնուէինք, երբ տիկ. Ռուբինան` ձեռքին գիրքեր, սկսաւ զանոնք բաժնել ներկաներուն: «Եղբայրս գրած է, եւ այս մէկն ալ քեզի է», ըսաւ` գիրքը ինծի երկարելով: Գիրքը երգերու փունջ մըն է, որ կը պարունակէ Վան-Վասպուրական շրջանի երգերէն: Գիրքին հեղինակն է Պետրոս Հ. Ալահայտոյեան, որ ծագումով լիբանանահայ է եւ ներկայիս կ՛ապրի Կլենտէյլ, Միացեալ Նահանգներ: Պետորս Ալահայտոյեան...