Անդրադարձ

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Ահա այդպէ՛ս արշաւեցինք ... 1960-ականներու սկիզբն էր: «Ուեսթ սայտ սթորի» ժապաւէնը նոր դիտած եւ ներշնչուած էինք «Ճեց» եւ «Շարքս» իրարու մրցակից խմբակներու բախումներէն: Մեր կանուխ պատանեկութեան տարիներն էին, եւ այդ ժապաւէնի ցուցադրութենէն ետք նորոյթ դարձած էր այդ խմբակներուն գործածած «կոճակով» դանակները, զորս մենք «զըրլը դանակ» կ'անուանէինք: Մեզմէ իւրաքանչիւրը գնած էր դանակ մը` առանց իսկ մտածելու, թէ ո՞ւր եւ...

ՅԱԿՈԲ ՄԻՔԱՅԷԼԵԱՆ Այս ամառ ակնառու էին Երեւան այցելած օտարները, մասնաւորաբար` սփիւռքահայերը, որոնք եկած էին աշխարհի զանազան երկիրներէ` կա՛մ շրջապտոյտի, կա՛մ Հայաստան-սփիւռք համաժողովին մասնակցելու, կա՛մ ալ այլ նպատակով: Հաճելի եւ ուրախացնող էր անոնց մեծ թիւը` բաղդատած նախորդ տարիներուն: Հայաստան սկսած է մագնիսի պէս իրեն քաշելու արտերկրի հայերը, որոնցմէ ոմանք հոն բնակարան կը գնեն` ամրան իրենց արձակուրդը այնտեղ անցընելու համար, կամ` նոյնիսկ...

Քաթալոնիոյ խորհրդարանը ընթացակարգային երկրորդ քայլը առաւ` քուէարկելով Սպանիայէն անջատուելու եւ անկախութիւն հռչակելու բանաձեւին օգտին: Սպասուածը այժմ պաշտօնական Մատրիտի դիրքորոշումն է, որուն ուղղութեամբ արդէն նախապէս սպանական իշխանութիւնները կատարած էին յայտարարութիւններ: Այստեղ դժուար թէ իրաւականօրէն համատեղուին տարածքային ամբողջականութեան եւ ինքնորոշման իրաւունքի միջազգային սկզբունքները: Կան իրաւական արդարացում փնտռող խնդիրներ, թէ` անկախութեան ի նպաստ հանրաքուէին քաթալոնացիներուն մեծամասնութիւնը չէ մասնակցած. կամ նաեւ պատմական առումով Քաթալոնիոյ...

ՍՕՍԻ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ-ՊԱԼԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութենէն վերապրած ազգային գործիչ Վահան Պալեանի (եղբայրը` Հայկ Պալեանի` «Ազդակ» թերթի հիմնադիր եւ խմբագիր) եւ Սալմա Ղոսն Սաուայայի զաւակն էր Օլիվիան, ծնած 22 սեպտեմբեր 1927-ին, Պէյրութ, մահացաւ 15 սեպտեմբեր 2017-ին, շաբաթ մը առաջ իր 90-րդ տարեդարձէն: Օլիվիան իր հեզահամբոյր, յարգալիր, ազգասէր եւ աշխատասէր նկարագիրով իր յատուկ տեղը ունեցած է Պալեան գերդաստանին մէջ եւ վայելած` բոլորին սէրն...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Այս տողերը կրնային երբեք չգրուիլ, եւ այս զրոյցը կրնար երբեք տեղի չունենալ, եթէ երբեք մեր վերջին ժամադրութիւնը յարգուէր, եւ մենք դարձեալ տեսնուէինք իրարու հետ: Ե՞ս ուշացայ, թէ՞ դուն աճապարեցիր մեկնելու` կարեւոր չէ: Կարեւորը ըսուելիք այն խօսքերն են, որոնք կենդանութեանդ կրնային ըսուիլ, բայց պարագաներու բերումով, այսօր, բացակայութեանդ կը փոխանցուին քեզի` յետմահու զրոյցի ճամբով: Կը ներես, որ ուշ ճանչցանք քեզ,...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ  Կան մահեր ու կորուստներ, որոնց հետ չես կրնար հաշտուիլ, նոյնիսկ եթէ քառորդ դար անցած է արդէն: Թէեւ ժամանակը կը սպիացնէ վէրքերը, բայց նաեւ իր թաւալքին հետ աւելիով կը խորացնէ անժամանակ վախճանած արժանաւորներուն ձգած բացն ու անոր առթած կորուստի զգացողութիւնը: Այդպիսին է պարագան քառորդ դար առաջ մեր կեանքէն յանկարծակի պոկուած` կրակ ու բոց աչքերը առյաւէտ փակած դոկտ. Հրաչ Պետոյեանի...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Ասորական (աշուրի) ազգային-ազատագրական շարժումը ծնունդ առաւ 19-րդ դարուն, Օսմանեան կայսրութեան մէջ: Անգլիական եւ Ֆրանսական միսիոնարական թափանցումները բաւական դրական դեր խաղցան ասորական ազգային վերածնունդին մէջ: 1915-1916 ասորական ցեղասպանութենէն ետք անոնք Թուրքիոյ սահմաններուն մէջ դերակատարութիւն չունէին, սակայն մինչեւ 1930-ականներու վերջը բաւական ազդու դեր ունէին Սուրիոյ Հասաքէի եւ մանաւանդ հիւսիսային Իրաքի, մասնաւորապէս Տուհոքի, Գարագոշի եւ Նինուէի մէջ, բայց եւ այնպէս իրաքեան...

ԴՈԿՏ. ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ-ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ Եկէք` զիրար չխաբենք, փորձենք պահ մը իրատես ըլլալ եւ ընդունինք, որ ազգային մեր իրաւունքներուն տիրանալու համար մենք տակաւին խնդրողի դերի մէջ ենք: Իսկ խնդրողի դերէն դուրս գալու համար, նախ եւ առաջ, միջազգայնօրէն մրցունակ ՈՒԺ-ի պէտք ունինք: Փաստօրէն տակաւին մենք միջազգայնօրէն մրցունակ չենք ո՛չ զինուորապէս, ո՛չ աշխարագրական դիրքով եւ ոչ ալ տնտեսապէս` մեր երկրի ընդերքի հարստութեամբ: Սակայն հնարաւորութիւն...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Ինչպէ՞ս կարելի է հաւատալ, որ այսօրուան կարգ մը պետութիւններու ղեկավարները կը հաւատան ժողովրդավարութեան, ընտրութիւններու, թափանցիկութեան, երբ դիմացը ոչ մէկ ընդդիմութիւն կը ձգեն, եւ ապագան առանց իրենց մութ կ՛երեւի: Այդպէս է կացութիւնը Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութինի իշխանութենէն սկսեալ մինչեւ ամէնէն յետամնաց Ափրիկէի երկիր մը: Իշխանութեան վրայ բազմած, լծակները ամբողջութեամբ օգտագործած, ընդդիմութիւնը արմատէն ճզմած եւ վախի ու սարսափի մթնոլորտով, հալածանքի...

«ՈՒՈԼ ՍԹՐԻԹ ԺՈՒՌՆԸԼ» Անջատողական շարժումներու լուրեր վերջերս կը գրաւեն միջազգային մամուլի առաջին էջերը: Կը խօսուի Քաթալոնիոյ,Իրաքի քրտական ինքնավար մարզի, Սկովտիոյ եւ նոյնիսկ Պիաֆրայի մէջ նոր պետութիւններու ստեղծման մասին: Պիաֆրա կը գտնուի Նիկերիոյ հարաւարեւելեան շրջանին մէջ, ուր նմանօրինակ փորձ մը արիւնալի քաղաքացիական պատերազմի դուռ բացած է 1967-70 թուականներուն: Բնականօրէն այս շարժումները իրերանման չեն: Քաթալոնիոյ եւ Սկովտիոյ շարժումներ տեղի կ՛ունենան թէ՛ միջազգային...

Այս առաւօտ, 27 Հոկտեմբեր 2017-ին, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետը մեկնեցաւ Աթէնք՝ ընդառաջելով Յունաստանի Արտաքին Գործոց նախարարի հրաւէրին։ Յաջորդող օրերուն Վեհափառ Հայրապետը պիտի մասնակցի պետութեան կազմակերպութեամբ տեղի ունենալիք միջազգային համագումարին՝ յատկացուած Միջին Արեւելքին եւ ընդհանրապէս ներկայ ընկերութեան մէջ կրօններու ու մշակոյթներու համակեցութեան ու երկխօսութեան։ Սոյն համագումարին Նորին Սրբութեան կողքին ներկայ պիտի ըլլայ Յունաստանի հայոց թեմի առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Գեղամ Արք....

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Լիբանանի երեսփոխանական յառաջիկայ ընտրութիւնները տեղի պիտի ունենան 2018ի Մայիսին: Այս ընտրութիւններուն, Լիբանանի խորհրդարանին որոշումով, առաջին անգամ ըլլալով արտասահման ապրող լիբանանցիները եւս իրաւունք պիտի ունենան քաղաքացիական իրենց պարտականութիւնը կատարելու՝ քուէարկելով իրենց բնակած վայրերուն մէջ: Լիբանանի խորհրդարանական նախորդ ընտրութիններուն, Արեւմտեան Ամերիկա բնակող եւ լիբանանեան քաղաքացիութիւն ունեցող հայորդիները զանգուածային կերպով ընդառաջեցին շրջանիս պատասխանատու կառոյցներու կոչին, մեկնեցան Պէյրութ եւ իրենց քուէով արտայայտեցին...

Պրիւսէլը՝ Եւրոպական Միութեան մայրաքաղաքը, դարձած է մշակոյթներու եւ քաղաքակրթութիւններու հանդիպումի եւ բախումի կեդրոնավայր։ Քաղաքական ղեկավարներ, տնտեսագէտներ, մշակոյթի ու գիտութեան զանազան ասպարէզներու մարդիկ, կազմակերպութիւններու ներկայացուցիչներ, երիտասարդներ կը հասնին այնտեղ իրենց ազգային դատը, հաւաքական շահը պաշտպանելու եւ կամ անձնական նպատակով՝ գործ, ուսում, զբօսաշրջութիւն։ Այս եռուն միջավայրին մէջ Յանուն արդարութեան եւ ժողովրդավարութեան Եւրոպայի Հայերու դաշնակցութիւնը (իմա՝ EAFJD եւ կամ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակը)...

Ն.Պ. Հոկ­տեմ­բեր 27ի այս օ­րը, 104 տա­րի ա­ռաջ, Պոլ­սոյ մէջ հրա­տա­րա­կո­ւող Հ.Յ.Դ. պաշ­տօ­նա­թերթ «Ա­զա­տա­մարտ»ի խմբագ­րա­տու­նէն հե­տիոտն տուն վե­րա­դառ­նա­լու ա­մէ­նօ­րեայ իր ճամ­բու ըն­թաց­քին, 47 տա­րե­կա­նին սրտէն կա­թո­ւա­ծա­հար ին­կաւ ­Սի­մոն ­Զա­ւա­րեան։ Այդ­պէս յան­կար­ծա­մահ՝ հա­յոց աշ­խար­հէն մարմ­նա­պէս հե­ռա­ցաւ հայ ժո­ղո­վուր­դի ե­զա­կի դէմ­քե­րէն մէ­կը, որ իր կեան­քով ու գոր­ծով, ան­հա­տա­կա­նու­թեամբ ու գա­ղա­փա­րա­կան աշ­խար­հով՝ նո­ւա­ճեց հա­յոց գա­լիք սե­րունդ­նե­րուն ԴԱՇՆԱԿՑԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ներշնչ­ման աղ­բիւր մնա­լու եւ ա­ռաջ­նոր­դող օ­րի­նակ...

ԱՐՓԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ-ԿՈՍՏԱՆԵԱՆ Սիրելի՛ Սիմոն, Յանկարծակի եւ արագ մեկնեցար մեզմէ: Բոլորս միասնաբար ունէինք այնքան անցեալի յիշատակներ, որոնք դրոշմուած կը մնան մեր հոգիներուն եւ մտքերուն մէջ: Իսկական բեմադրիչ ծնած էիր, պատանի տարիքիդ քու ներաշխարհդ լեցուն էր թատերական գործերով միայն: Արդէն 1961 թուականէն սկսած էիր զանազան ներկայացումներ պատրաստել: Համազգայինի Նշան Փալանճեան ճեմարանի լսարանական միութեան օրերուն, առանց վարանելու, թատերական խումբ մը ստեղծեցիր` շուրջդ հաւաքելով...

Պատրաստեց` ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Անցեալ դարուն Քեսապի մէջ տեղի ունեցած պատմական իրադարձութիւններուն մասին եղած ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան, որ օտար ազգի միսիոնարներու արխիւներուն մէջ կան  տակաւին բազմաթիւ փաստաթուղթեր, նամակներ եւ վաւերագրական յուշագրութիւններ, որոնք կը սպասեն ուսումնասիրութեան եւ լոյս ընծայման: Այդ միսիոնարուհիներէն մէկն է ամերիկացի քոյր Էֆի Չեմպըրզը, որ 19 տարի անմնացորդ ծառայած է Օսմանեան կայսրութեան սահմաններուն մէջ ապրած հայ ժողովուրդի զաւակներուն:...

ՀՕՄ-ը յայտարարութեամբ մը ողջունած է այս ամսուան ընթացքին Հայաստանի խորհրդարանին ներկայացուած «Ընտանեկան բռնութեան կանխարգիլման» օրինագիծը` յոյժ կարեւոր նկատելով անոր վաւերացումով նման ոճիրներու քրէականացումը: Նման օրինագիծ մը արդէն իսկ ուշացած նկատելով` ՀՕՄ-ը կը շեշտէ, որ 1918-ի Հայաստանի Հանրապետութենէն ի վեր կիներու իրաւունքներու  պաշտպան երկիր մը պէտք է նման քայլերու դիմէր` երկիրը սեռային հաւասարութեան առաջնորդելու նպատակով: Յիշեցնելով, որ հայոց պատմութեան ընթացքին կիները...

Պատուարժան պատասխանատուներ «Ազդակ» օրաթերթի, Կ՛ուզենք մեր խորին երախտագիտութիւնը եւ շնորհակալութիւնը յայտնել ձեզի` ընդհանրապէս ձեր կատարած մեծ աշխատանքին համար եւ մասնաւորապէս 18 հոկտեմբերի թիւին «50 տարի առաջ» բաժնի մէջ լոյս տեսած, հոգելոյս հայր Սահակ վրդ. Քէշիշեանի կողմէ Ս. Գրիգոր Նարեկացիի գլուխ գործոցին` «Մատեան ողբերգութեան» գործին առաջին ֆրանսերէն լիակատար թարգմանութեան մասին 1967-ին ձեր թերթին մէջ լոյս տեսած յօդուածը վերահրատարակելու համար: Ինչպէս միշտ,...

ՄԱՐԳԱՐ ՇԱՐԱՊԽԱՆԵԱՆ Վերջերս Երեւանի մէջ հրատարակուած տասնեակ մը գիրքեր կան գրադարանիս գրասեղանին վրայ, որոնք իրենց հերթին կը սպասեն... խօսելու: Այս մէկը, սակայն, ուրիշ է, կը հրմշտկէ, որ առաջ անցնի: Բառերուն ու երաժշտութեան հեղինակը ազգային հանրածանօթ երգիչ Գուսան Հայկազունն է, որ անձամբ նուիրեց զայն ինծի: Չդիմացայ իր հրմշտուկին եւ սկսայ իրմով զբաղիլ ու զինք (երգարանը) ուզեցի ծանօթացնել երգասէր ու ընթերցասէր հասարակութեան:...

Յ. ԱՍԱՏՐԵԱՆ Չեխիայում գործող յայտնի «Մարլենկա» համաշխարհային ընկերութիւնը, որի սեփականատէրը ձեռնարկատէր Գէորգ Աւետիսեանն է, մէկ տարուայ բանակցութիւններից յետոյ յաղթեց  գերմանական հանրայայտ Dr. Oetker ընկերութեան Թուրքիայի ներկայացուցչութեանը, որը թուրքական շուկայում վաճառում էր «Մարլենկա» թխուածքի պատրաստման փոշին` նոյն անուանումով ու տեսքով: Ինչպէս «Օրեր»-ին տուած հարցազրոյցում ասաց ընկերութեան սեփականատէր Գէորգ Աւետիսեանը, դեռեւս 2016 թուականի վերջին Թուրքիայում գործող իրենց առեւտրային գործընկերները ահազանգել են, որ...