Անդրադարձ

ԱԼԻՍ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Հայրս կը կոչուի Ցոլակ, Ցոլակ Թիւթէլեան: Մեծ հայրս` Սիմոն Թիւթէլեան, այս աշխարհէն կը մեկնի հօրս ծնունդէն առաջ: Տարի մը ետք անոր կը հետեւի մեծ մայրս` Ալիս Մինասեանը, եւ հօրս` Ցոլակին հոգատարութիւնը կը ստանձնէ իր մեծ հայրը` տէր Գրիգոր Մինասեանը, Ալեքսանտրեթի մէջ, մինչեւ հօրս 12 տարեկան հասակը: Իր մեծ հօր մահէն ետք հայրս կը դառնայ սանը Հալէպի Մխիթարեան հայրերուն,...

Լիբանանեան տագնապը ամբողջովին անսպասելի չէր մեզի համար: 1973-ին, երբ  լիբանանեան օդանաւերը պաղեստինեան գաղթակայանները ռմբակոծեցին, արդէն տագնապին կարգ մը նախանշանները ի յայտ եկան: Օրին, քաղաքական մեր բազմակողմանի կապերուն շնորհիւ մենք անդրադարձանք, որ անբնական եռուզեռ մը կայ, սակայն ոչ ոքի մտքէն անցաւ, որ նման տարողութեամբ տագնապ մը կրնայ պայթիլ: Ապրիլ 1975-ի դէպքերը ցնցեցին բոլորս եւ ստիպեցին, որ շարժինք շատ արագ: ՀՅԴ Լիբանանի...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Քառասուն օրեր առաջ լիբանանահայութիւնը կորսնցուց ազգային եւ քաղաքական կեանքի երէց ներկայացուցիչներէն ընկեր Ցոլակ Թիւթէլեանը: Ան հրաժեշտ տուաւ կեանքին` գոհունակ եւ հանգիստ խղճով, ընտանեկան, ազգային, եկեղեցական եւ կուսակցական իր բոլոր պարտականութիւնները լիուլի կատարած ըլլալու համոզումով: Երբ տակաւին առողջութիւնը կը ներէր, ընկերական հաւաքներու եւ հանդիպումներու ընթացքին յաճախ քաղցր ժպիտով մը կ՛ակնարկէր մահուան մօտալուտ հանգրուանին` միաժամանակ հաստատելով, որ ինք արդէն իր...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Ճակատագիրի մեծ հեգնանք է, որ պիտի չկարողանամ բուռ մը հող ցանել օրերս իր աչքերը յաւիտենութեան փակած ընկ. Ցոլակի շիրիմին: Մեր կեանքի ընթացքին կան կերպարներ, որոնց հետ առաջին հանդիպումն իսկ բաւարար է կերտելու ոչ միայն ամուր բարեկամութիւն, այլ, մէկ խօսքով, ստանալու` աւիշ եւ գործելու եռանդ: Ընկեր Ցոլակը անոնցմէ էր: Երկար տարիներու ՀՅԴ-ի ներկայացուցիչի պաշտօնը ստանձնած ու յետոյ որոշ ժամանակով...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Յատկապէս իմ կողմէս անարդար պիտի ըլլար, եթէ երբեք ինքնահաճոյ մօտեցումով եւ գրիչի ծայրով փորձէի անդրադառնալ զարմիկիս` Ցոլակ Թիւթելեանի մասին, որուն «տայտայ»-մօրեղբայր անունով կը կանչէի: Մի՛ հարցնէք, թէ ինչո՞ւ նման մակդիր-անունով զինք ճանչցած էի` մօտիկութի՞ւն, մտերմութի՞ւն, պարզապէս յարգա՞նք: Չեմ գիտեր: Մեզի այսպէ՛ս թելադրուած էր մեր ծնողներէն: Նաեւ ըսեմ, որ թէեւ մահախօսական կամ դամբանական գրող եւ կամ կարդացող մը չեմ...

ՓԱՆՈՍ ԹԻԹԻԶԵԱՆ Հակառակ այն իրողութեան որ Ցոլակը ունէր յառաջացած տարիք, եւ կ՛իմանայի նաեւ, որ անոր առողջութիւնը օրէ օր աւելի կը վատթարանար, բայց եւ այնպէս այս աշխարհէն անոր ընդմիշտ հեռանալը ինծի խորունկ վիշտ պատճառեց: Քանզի մենք երկուքս վաղուց բարեկամներ էինք, աւելի քան` վաթսուն տարիներու, Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի ուսանողութեան շրջանէն: Երկուքս ալ դեղագործութիւն ուսանեցանք. ինք իր սեփական դեղարանը բացաւ հարաւային Լիբանանի Սուր...

ՇԱՆԹ ՍՐԿ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Դպրեվանք Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Սուրբ ու անարատ շաբաթ մը ամբողջութեամբ  Քրիստոսի հետ մատնուելէ, ձերբակալուելէ, մտրակահարուելէ, ապտակուելէ, անարգուելէ, անիրաւուելէ, դատուելէ ու խաչուելէ ետք, Անոր հետ յաղթեցինք մահը (հմմտ. Յհ. 16. 33) եւ դարձանք յաղթող Քրիստոսին յաղթական ժողովուրդը: Մահը խորտակելէ ետք մեր մեղքերը, սխալները, թերութիւններն ու աշխարհիկ մտահոգութիւնները ձգեցինք աշխարհի մէջ, «ուր ցեցն ու ժանգը կը փճացնեն»...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ի՞նչ տեղի ունեցաւ խորհրդարանի լուծարքի որոշումին` օրինական անկիւնադարձի նախօրեակին, երբ այլապէս պատմական նշանակութիւն ունեցող օրեր ապրեցանք: Պահ մը առանձնացնենք նախընթաց քանի մը օրը, որովհետեւ հոն կայ ընտրապայքարի տաք հարցերու խտացումը (ո՛չ բոլոր հարցերը, յամենայն դէպս) 8 եւ 9 մայիսը Շուշիի ազատագրման տարեդարձն էր: 1992-էն ի վեր այս տարեդարձը պարծանքով եւ յաղթանակողի հպարտութեամբ կը տօնէինք թէ՛ Հայաստան-Արցախի եւ թէ՛...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճօ Պայտըն 24 յունուարին հեռաձայնեց Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոնի, որպէսզի, ինչպէս Սպիտակ տունը նշեց, «արտայայտէ մեր հնագոյն դաշնակիցին հետ երկկողմանի կապերը ամրապնդելու ցանկութիւնը»: Երկու ղեկավարները համաձայնեցան սերտ համագործակցութեան կարիքին շուրջ, ինչպէս նաեւ` միասնաբար աշխատիլ արտաքին քաղաքականութեան հասարակաց առաջնահերթութիւններու, որոնց շարքին` Ռուսիոյ եւ Միջին Արեւելքի շուրջ: Մաքրոն դարձաւ Եւրոպական Միութեան անդամ առաջին պետութեան նախագահը, որուն հետ...

Ինչպէ՞ս ապրիլ սփիւռքեան ինքնութիւն մը: Ինչպէ՞ս կիսել զայն ու փորձարկել: Ահաւասիկ` հարցումներ, որոնք, ընդհանուր ըլլալով հանդերձ, կ՛առնչուին բոլորիս կեանքերուն, երբ կը փորձենք ապրիլ ու մեր կեանքերը բաժնեկցիլ ուրիշներու հետ` հայրենիքէն ներս ու հայրենիքէն դուրս: Կարելի է ըսել նաեւ` լեզուէն ներս ու լեզուէն դուրս, որովհետեւ լեզուն ինքն ալ հայրենիք մըն է, որուն մէջ մարդիկ կ՛ապրին ու կը ստեղծագործեն: Հոն, ուր լեզուն...

Պատրաստեց` ՆԱՆՈՐ Տ. ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան 106-ամեակի յանձնախումբը Մեծ եղեռնի զոհերուն յիշատակը յաւուր պատշաճի նշելու նպատակով այս տարի կազմակերպեց «Հայ ժողովուրդի պահանջատիրական եւ վերականգնումի շաբաթ» խորագիրով ութ ձեռնարկներ, որոնք վարչութեան առցանց էջով սփռուեցան կիրակի, 18 ապրիլէն երկուշաբթի, 26 ապրիլ 2021: Ձեռնարկները ընդգրկեցին հայ եւ արաբ արուեստագէտներու կողմէ մշակութային ներկայացումներ, որոնց գլխաւորը եղաւ 24 ապրիլ 2021-ի «ԿԱՆՔ, ՊԻՏԻ ԼԻՆԵՆՔ...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Թեհրանի «Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Առաջին աշխարհամարտի նախօրեակին, ըստ գերմանական եւ թուրքական հրամանատարութիւնների մշակած ծրագրի, ռազմական գործողութիւններ էին նախատեսւել նաեւ Իրանում, որի տարածքը Գերմանիան եւ Թուրքիան մտադիր էին օգտագործել որպէս միջանցք՝ Պաքուի նաւթային շրջաններն ու այնուհետեւ Միջին Ասիան գրաւելու համար: Ուստի Հիւսիսային Իրանը եւս վերածուեց հակամարտող երկու ճամբարների ռազմական գործողութիւնների թատերաբեմի: «Թուրքերու ընդհանուր ծրագիրն էր,- գրում է Ա....

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի հրաժարեալ վարչապետին իւրաքանչիւր պաշտօնական յայտարարութիւնը յաւելեալ փաստ մը կ՛արձանագրէ, թէ ան ու անմիջական գործակիցները որքա՛ն խզուած են իրական աշխարհէն, ամէն քայլափոխի կը հակասեն իրենք զիրենք եւ կարծէք թէ կ՛ապրին մեր հայրենիքին դիմագրաւած ծանր տագնապներուն անհաղորդ մոլորակի մը մէջ: Նորագոյն «արարին» ականջալուր եղանք երկուշաբթի, 17 մայիսին, Սիւնիքի եւ Գեղարքունիքի մէջ 12 մայիսէն ի վեր ստեղծուած վիճակին ներկայացման պահուն:...

Արժանապատիւ հայի պարտքը Հայաստանում իշխանութիւնների փոփոխութեան հարցը մտել է վճռորոշ փուլ: Ձախողումների, ստորաքարշութեան, ստի խորհրդանիշ դարձած վարչախումբը, Նիկոլ Փաշինեանի գլխաւորութեամբ, ապրում է իր վերջին օրերը: Հոգեվարքի այս պահին անգամ յոխորտանքն ու պոռոտախօսութիւնը չեն դադարել եւ կարծես օրէցօր թափ են ստանում, որն աւելի շատ նման է տենդի մէջ հնչող զառանցանքի: Սպասելի է, որ Հայաստանում տեղի ունենալիք ընտրութիւնների նախօրէին` քարոզարշաւի ընթացքում եւս...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Մինչեւ հիմա Ուրֆայի թուրքերը կը յիշեն այն կոտորածը, որուն ենթարկուած էին կռուի առաջին օրը: Իրենց իսկ վկայութեամբ, 450 դիակներ ձգած  են հայ դիրքերուն առջեւ: Խուճապը այնքան սաստիկ եղած էր, յարձակումը հայերուն կողմէ` այնքան բուռն ու շշմեցնող, որ փախչող թուրքերէն շատեր ետ դառնալու տեղ, աւելի մխրճուած էին հայ թաղերուն մէջ ու այնտեղ` գերի բռնուած: Մասնաւորաբար Փոս Բաղնենց կողմը մեծ...

18 Մայիսին Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի նախագահութեան կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ «Հայաստանի Ա.  Հանրապետութեան 100-ամեակ, գիտաժողովի նիւթեր (21-23 մարտ 2018)» ժողովածուին  շնորհահանդէսը: Ժողովածուն լոյս տեսած է 2021-ին` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան տպարանէն, Անթիլիաս: Հոն ամփոփուած են մարտ 2018-ի  Մեծի Տան Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին հովանաւորութեամբ, Անթիլիասի կաթողիկոսարանին մէջ տեղի ունեցած եռօրեայ գիտաժողովին զեկուցում-յօդուածները, զորս ներկայացուցած են  Հայաստանի Հանրապետութեան, Արցախի Հանրապետութեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Կազայի մէջ եւ այլուր իսրայէլեան իշխանութիւններուն եւ պաղեստինեան խմբաւորումներու միջեւ նորագոյն պատերազմը կը թեւակոխէ երկրորդ շաբաթը, իսկ աշխարհը «խօսքի ապուր»-ով կը զբաղեցնէ ինքզինք, առանց գործնական քայլերու դիմելու` վերջ տալու համար մահասփիւռ եւ աւերիչ ճակատումներուն: Կասեցումի վերջին փորձը կատարուեցաւ կիրակի, 16 մայիսին, ՄԱԿ-ի Ապահովութեան Խորհուրդին կողմէ: Լեռը մրջիւն մ՛իսկ չծնաւ... Նորագոյն բռնկումը կարելի է որակել իսրայէլեան ոճով «արիւնալի նուէր»...

ՆՈՐՎԱՆ ԱՐՔ. ԶԱՔԱՐԵԱՆ Բարեկամի մը միջոցով, պատահմամբ ունեցայ «Ազդակ լսարան»-ի 27-րդ հանդիպման տեսերիզը, սփռուած 9 ապրիլ 2021-ին: Հաճոյքով մտիկ ըրի` դիտելով, օրուան զեկուցաբեր` փրոֆ. Հայկ Օշականի ելոյթը «Սփիւռք-ինքնութիւն-վերադարձ» նիւթի մասին: Անվիճելիօրէն հետաքրքրական է Հայկի տեսակէտը այս նիւթի առնչութեամբ եւ զարմանալի` միանգամայն, որովհետեւ ըսածները համարձակութիւն կը պահանջէին, յատկապէս երբ կ՛ըսէր, որ «երկիր վերադարձ չկայ»: Յանդգնութիւն կ՛ուզէր ասիկա ըսելու անոր համար, որ...

Մահացաւ արժանթինահայ յայտնի երգահան եւ  խմբավար Ժան Ալմուխեանը: Ծնած է 1932-ին, Յունաստան, 1947-ին ընտանիքով հաստատուած է Արժանթին: Ուսած է Արժանթինի ականաւոր վարպետներուն մօտ: 1957-ին խումբ մը արուեստասէր ընկերներու հետ հիմնած է «Հայ երաժշտութեան բարեկամներ» ընկերակցութիւնը եւ անոր «Արաքս» երգչախումբը, որուն հիմնադիրն ու գեղարուեստական խմբավարը եղած է տասնամեակներ շարունակ: Իր բարձր նուիրումին ու երկաթեայ կարգապահութեան շնորհիւ` «Արաքս»-ը դարձած է Պուէնոս Այրեսի...

Ա. Ա. Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրով Հարաւային Կովկասի ռազմաքաղաքական կայունութեան եւ խաղաղութեան պահպանման նախապայմանները ներկայացուց` յայտարարելով, որ հաշուի պէտք է առնուին շրջանին բոլոր երկիրներուն, այս պարագային` Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի, ինչպէս նաեւ Ռուսիոյ, Իրանի եւ Թուրքիոյ շահերը, հարաւկովկասեան հաղորդակցութեան միջոցներու եւ փոխադրութեան ուղիներու վերաբացման հոլովոյթին մէջ: «Լաւրովի ապարդիւն այցելութիւնը` Ազրպէյճան» Լաւրով Երեւանէն անցաւ Պաքու, ուր բացայայտեց, որ Հարաւային Կովկասի...