Անդրադարձ

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին Յիսնակի երրորդ կիրակիի յաջորդող շաբաթ օրը` դեկտեմբեր 12-18-ի միջեւ, կը տօնէ Սուրբ Յակոբ Մծբնայ հայրապետի, Մարուգէ Ճգնաւորի եւ Մելիտոս եպիսկոպոսի յիշատակը: Տօնը կանխող շաբաթապահքը ծանօթ է Սուրբ Յակոբի պահք անունով: Սուրբ Յակոբ Մծբնացի հայրապետ ծնած է Մծբին (այժմ` Նուսէյպին) քաղաքը եւ ծագումով ասորի էր: Վարքաբանական աղբիւրներու համաձայն, ան Պարթեւական տոհմէն էր եւ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորչի հօրաքրոջ`...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կար ժամանակ, երբ հայ թերթերը յագեցած էին գրական էջերու առատութեամբ: Խօսքը հեռաւոր անցեալին մասին չէ, այլ`վերջին քսանհինգ տարիներու: Տարիներ, որոնք շատ արագ անցան ու հաստատուեցան պատմութեան գիրկը` մեր յիշողութեան մէջ թողնելով, այս պարագային, տպագիր օրաթերթի ունեցած դերը` հայ ընթերցողի գրական ճաշակի զարգացման թէ առհասարակ հանրային մտքի ձեւաւորման մէջ: Ճիշդ է, որ հայ կեանքի մէջ ցարդ կը շարունակեն լոյսին...

Ա. Ա. Բնական կազի մատակարարման խափանում, Արցախը Հայաստանի կապող միջանցքի փակում, Արցախի մէջ գտնուող Դրմբոնի եւ Կաշէնի հանքավայրերու փակման ազրպէյճանական պահանջ: Տակաւին, արցախցիներու վրայ տարաբնոյթ ճնշումներ եւ հոգեբանական պատերազմ մը, որուն դիմանալու համար արցախցիներուն չի պակսիր կամքն ու վճռակամութիւնը: Սակայն պէտք է կարեւորութեամբ նշել, որ իրավիճակը Սոչիի եռակողմ հանդիպումէն ետք չափազանց լարուած է, եւ արցախցիներուն կողմէ ահազանգուած այն վտանգը, թէ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Աստուծոյ կամքով յաջողութեամբ պսակուեցաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Ազգային Ընդհանուր ժողովը: Հիմա, երբ ժողովականներ արդէն իսկ վերադարձած են իրենց թեմերը, 7-9 դեկտեմբեր 2022-ը լուսարձակի տակ բերելով` անվարան կ՛ըսենք. Անթիլիասի գոյութեան պատճառը հանդիսացող հայակերտումի եւ հայրենակերտումի առաքելութիւնը նո՛ր թափով պիտի շարունակուի հոն, ուր մեր Ս. Աթոռը կ՛առաքուի Աստուծոյ կողմէ եւ հայ ժողովուրդի զաւակներուն հրաւէրով կը կանչուի: Իւրաքանչիւր Ազգային...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Այս բոլորը մտածել պէտք է տան, որ յարացոյցի (paradigm, պարատիգմա) շեշտուած փոփոխութիւն տեղի ունեցած է եւ կը շարունակէ տեղի ունենալ մեր աչքերուն առջեւ: Աւելի ճիշդ` պատմաշրջանն է, որ եղած է թաւալ գլոր հայաշխարհի դրացնութեան բոլոր ճակատներուն վրայ` պահանջելով յարացոյցի արմատական փոփոխութիւն... Այս այսպէս է, քանի որ ներկայիս գործող յարացոյցը այլեւս մերը չէ: Ան այլեւս թշնամիինն է: Ան կը...

Կենսաբանակա՞ն, թէ՞ ճակատագրի խնդիր է մէկու մը համար ուր եւ որ ծնողէն ծնիլը: Ասիկա յատկապէս հետաքրքրած է  կենսակրօնական բարդ խնդիրներու լուծումներու պատկերացումներ գտնելու ճիգեր թափող բարոյագէտներն ու փիլիսոփաները: Երեխայի մը, որ ծնողներէն աշխարհ գալու խնդիրը այնքան խրթին հոլովոյթի մը արդիւնքն է, որ նոյնիսկ մասնագէտները շփոթի մատնած է, ա՛լ ուր մնաց, որ ես յաւակնութիւնը ունենամ նման հարցի մը անդրադառնալու: Սակայն փողոցին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի մէկ աչքը Քաթար ուղղուած է, մարդիկ հեւ ի հեւ կը հետեւին ֆութպոլի աշխարհի ախոյեանութեան աւարտական մրցաշարքին: Աշխարհի միւս աչքը կը պտտի` Ուքրանիայէն մինչեւ Սուրիա-Իրաք, Յունաստան-Թուրքիա, Իրան, կը հասնի Ծոցի երկիրներ, ուր Չինաստան նոր նուաճում մը կ՛արձանագրէ արաբական աշխարհէն ներս տնտեսական թափանցումի առաջարկներով: Միջանկեալ աչքեր (հա՛, աշխարհը դիտողները միայն երկու աչքանի չեն) կը սեւեռին Եւրոպական խորհրդարանին մէջ պայթած...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Վահէ Օշական Այս տարի կը լրանայ Վահէ Օշականի ծննդեան հարիւրամեակը: Այս առիթով հայ մամուլը արդէն անդրադարձաւ 20-րդ դարու իւրայատուկ այս մտաւորական-գրող-գրաքննադատ-խմբագիր եւ դասախօսին մասին: Իմ կարգիս, թէեւ` ակամայ քիչ մը ուշ, սակայն իբրեւ հայ գիրի եւ գրականութեան կամաւոր զինուորագրեալ, այս տողերովս պիտի փորձեմ միտքս եւ յուշերս ժողվել ու մտածումներս ամփոփել եւ յիշել ու իմ ակնոցովս հայ ընթերցողին հրամցնել...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Չինաստանի նախագահ Շի Չինփինկ դեկտեմբեր 7-9 Սէուտական Արաբիոյ Սալման Պըն Ապտելազիզ Ալ Սէուտ թագաւորին հրաւէրով այցելեց Ռիատ, ուր մասնակցեցաւ երեք վեհաժողովներու` չին-սէուտական վեհաժողովին, Ռիատի Ծոց-Չինաստան վեհաժողովին ու արաբական-չինական վեհաժողովին: Այցելութեան ընթացքին, ըստ սէուտական լրատուամիջոցներու, 29,3 միլիառ տոլար արժողութեամբ համաձայնագիրներ ստորագրուեցան, ներառեալ` 34 ներդրումային համաձայնութիւններ, որոնց շարքին, ամերիկեան կողմին համար զգայուն,  արհեստագիտութեան եւ ուժանիւթի ոլորտներուն մէջ: Չինաստանը արդէն իսկ...

Անթիլիասի Կաթողիկոսարանին մէջ, 7-էն 9 Դեկտեմբերին տեղի ունեցած Ազգային Ընդհանուր Ժողովը լոյս ընծայեց ներկայի պատմական փուլին արձագանգ եղող եւ հռչակագիրի տարողութեամբ բանաձեւ մը, որ լոյս կը սփռէ ողջ հայութիւնը յուզող ու տագնապի մատնող հարցերու վրայ, կը ցոլացնէ այն լայնածիր հորիզոնը, որ ուղղորդած է եռօրեայ քննարկումներն ու ժողովին նախանձախնդիր մօտեցումը: Բանաձեւը ցոյց կու տայ, որ Ազգային ընդհանուր ժողովը հաւատարիմ եղած է իր անուան,...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Այս օրերուն անձրեւը դարձած է մեր անբաժան ընկերը: Ան ներկայ է թէ՛ հաւախօսին, թէ՛ առաւօտուն, թէ՛ ցերեկին, թէ՛ երեկոյեան, թէ՛ ուշ գիշերին, ի մի բան` յամենայն ժամ (ամէն ժամանակ): Ան չափազանց շատախօս է եւ միշտ նիւթ ունի: Չեմ գիտեր, թէ ի՛նչ կը խօսի, սակայն կը զգամ, որ ըսածները դրականութեամբ (positivity) են լեցուած: Անոր խօսքը խաղաղատու, ձայնը մեղրայորդ...

ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Այս տարուայ նոյեմբերին լրացաւ հայ գրականութեան վառ դէմքերից մէկի` Եղիշէ Չարենցի մահուան 85-րդ տարելիցը: Հայ հասարակութեան մեծ մասը Չարենցի մասին պատկերացում է կազմել խորհրդային քարոզչամեքենայի հրամցրած «ճշմարտութեան» շրջանակներում, որի համաձայն, Չարենցը «կարմիր» պոէտ է, համոզուած պոլշեւիկ: Տասնամեակներ շարունակ սա էր խորհրդահայ հանրութեան համոզումը, սակայն բնական հարց է ծագում` այդ դէպքում ինչո՞ւ «կարմիր» պոէտ եւ «համոզուած պոլշեւիկ» Չարենցը հալածուեց,...

Հայաստանի մէջ սկսած է գործել «Մետ Ուէյ» ընկերութիւն, որ Հայաստանի մէջ բժշկական զբօսաշրջութիւնը աշխուժացնելու եւ անոր զարկ տալու միտող կառոյց է: Ստորեւ կը ներկայացնենք ընկերութեան ու անոր նպատակին մասին մանրամասնութիւններ: Ինչո՞ւ ընտրել Հայաստանը Հայաստանը վերջին մի քանի տարիներին դարձել է բժշկական զբօսաշրջութեան հանրաճանաչ վայր: Տարեկան աւելի քան 13.000 հիւանդ ընտրում է Հայաստանը տարբեր վիրահատութիւններ անելու համար` շնորհիւ իր բժշկական ծառայութիւնների...

- «Մտորումներ Հայերիս Անցեալ-Ներկայի Մասին» (Հեղինակ` Նորայր Ադալեան) - ... Ժամանակակի՞ց Է Արդեօք Ժամանակակից Արուեստը. Հոգեւոր Հայաստանի Կարօտով» (Հեղինակ` Նորայր Ադալեան) ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ «Մտորումներ Հայերիս Անցեալ-Ներկայի Մասին» (Հեղինակ` Նորայր Ադալեան) Երեւանի  «Վան-Արեան» հրատարակչատունէն 2021-ին լոյս տեսաւ Նորայր Ադալեանի «Մտորումներ հայերիս անցեալ-ներկայի մասին» գիրքը: Ադալեան կ՛ըսէ, որ ծովէ ծով Հայաստանէն մնացած է բուռ մը հայրենիք: Ազգ երեւոյթը հաւաքականութիւն մըն է, որ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Արմէն Գրիգորեանի համաձայն, Հայաստանի իշխանութիւնները կը ներդնեն առաւելագոյն ջանքերը, որպէսզի մինչեւ տարեվերջ, ինչպէս խոստացած էր խաղաղութեան դարաշրջանի ճարտարապետ Նիկոլ Փաշինեան, կնքուի խաղաղութեան համաձայնագիրը Ազրպէյճանի հետ: Քիչ ժամանակ մնացած է մինչեւ տարեվերջ, այս պատճառով ալ աճապարանքը ակներեւ է: Ազրպէյճան Հայաստանի փոխանցած է խաղաղութեան համաձայնագիրի խմբագրուած տարբերակ մը: Այս նախագիծը կը քննարկուի Հայաստանի կողմէ. շուտով, Ազրպէյճանի...

Թուրքիոյ իշխող վարչակարգը վերջին ամիսներուն շրջանառութեան մէջ դրաւ Սուրիոյ հետ յարաբերութիւններու կարգաւորման գործընթացի հաւանականութիւնը` առանց երաշխիքներ տալու երկրէն իր ուժերը դուրս բերելու վերաբերող: Թուրքիոյ նախագահին Սուրիոյ նախագահ Ասատի հետ տեսնուելու անուղղակի առաջարկները նախընտրական իր ծրագիրներուն ծառայեցնելու միտում ունին, աւելի քան` յարաբերութիւններու կարգաւորման լուրջ քայլի: Նախընտրական շրջանի քաղաքական նպատակները կը հետապնդեն երկու քայլի իրականցում. առաջինը սուրիացի գաղթականներուն հարցի լուծումն է անոնց...

Ա. Ա. Արցախի կարգավիճակի վերջնական որոշման խնդիրը Հարաւային Կովկասի մէջ մնայուն եւ երկարատեւ խաղաղութիւն հաստատելու ճիգերուն դէմ ցցուած միակ խոչընդոտն է, որ եթէ ի նպաստ արցախահայութեան` ժողովուրդներու ինքնորոշման իրաւունքին սկզբունքին հիմամբ լուծում մը չստանայ, պիտի շարունակէ լարուած եւ վտանգաւոր վիճակի մէջ պահել առաջին հերթին հարաւկովկասեան շրջանը, երկրորդ` նոր ցեղասպանութեան մը պատճառ պիտի դառնայ, որովհետեւ Արցախը հայաթափելու եւ իր բնիկ ժողովուրդէն...

Օրհնութեամբ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին,  Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան եւ Մ. Մաշտոցի անուան հին ձեռագիրներու մատենադարան հիմնարկին միջեւ գործակցութեամբ, մայրավանքի տպարանէն լոյս տեսաւ «Ատենագրութիւն քաղաքական ժողովոյ Ատանայի» հատորը` խմբագրութեամբ Արմէն Մալխասեանի: Ա. Մալխասեանի, Ա. Աստոյեանի, Ա. Աւետիսեանի, Ա. Ֆահրադեանի եւ Լ. Դաւթեանի աշխատասիրութեամբ պատրաստուած յիշեալ հատորը կ՛ընդգրկէ 2 մարտ 1905-էն 10 ապրիլ 1915 ժամանակահատուածի Ատանայի Քաղաքական ժողովի ատենագրութիւնները, որոնք բացառիկ...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Դեկտեմբեր 1-ին Լեհաստանի Լոծ քաղաքին մէջ տեղի ունեցաւ ԵԱՀԿ-ի նախարարական համաժողովը, որուն կը մասնակցէր նաեւ Հայաստանի Հանրապետութիւնը` յանձին երկրի արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեանի: Բնականաբար, իբրեւ երկրի դիւանագիտութեան պետ, նախարար Միրզոյեան այս համաժողովի շրջանակներուն մէջ առանձին հանդիպումներ ալ պիտի ունենար մասնակից երկիրներու իր պաշտօնակիցներուն հետ: Այս առիթով ալ ոտքի վրայ հանդիպում ունեցաւ Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարներուն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Իմաստունը երբեք չի տխրիր ներկայ չարիքներով, բայց ներկան կ’օգտագործէ զգուշացնելու համար ուրիշները: ՈՒԻԼԻԸՄ ՇԷՅՔՍՓԻՐ Հայ գրականութիւնը հայկական զանգուածներուն կեանքի եւ տեսիլքներու պատկերացո՞ւմն է այսօր, ինչպէս որ էր ԺԹ. դարու կէսէն մինչեւ Ի. դարու աւարտը: Հարազատութեան հաղորդակցութիւն կա՞յ անոնց միջեւ: Ան իրապէս ներկայութի՞ւն է հայ կեանքի մէջ: Գրականութիւնը հասարակաց քաղաքակրթական-մշակութային ինքնատիպ արտայայտութիւն մըն է, որ կը զօդէ իրենք զիրենք...