Թուրքիոյ իշխող վարչակարգը վերջին ամիսներուն շրջանառութեան մէջ դրաւ Սուրիոյ հետ յարաբերութիւններու կարգաւորման գործընթացի հաւանականութիւնը` առանց երաշխիքներ տալու երկրէն իր ուժերը դուրս բերելու վերաբերող:
Թուրքիոյ նախագահին Սուրիոյ նախագահ Ասատի հետ տեսնուելու անուղղակի առաջարկները նախընտրական իր ծրագիրներուն ծառայեցնելու միտում ունին, աւելի քան` յարաբերութիւններու կարգաւորման լուրջ քայլի:
Նախընտրական շրջանի քաղաքական նպատակները կը հետապնդեն երկու քայլի իրականցում. առաջինը սուրիացի գաղթականներուն հարցի լուծումն է անոնց Սուրիա վերադարձով, իսկ երկրորդը քրտական գործօնին պատրուակով Սուրիոյ սահմանին ապահովական գօտիի ամրագրումն է:
Թուրքիա կը ջանայ միեւնոյն ատեն Սուրիոյ հիւսիսարեւելեան շրջաններուն մէջ իրեն ենթակայ զինեալ խմբաւորումները միացնել` քրտական գործօնին դէմ զինեալ ընդդիմութեան գործօնը օգտագործելու եւ ապագային նաեւ այդ շրջանին մէջ Սուրիոյ տարածքներէն անջատուող այլ սուրիական մասնիկ մը զարգացնելու հեռանկարով, յար եւ նման` քրտականին: Առաջինը, սակայն, իրեն ենթակայ ըլլալու նախապայմանով բնականաբար:
Թուրքիոյ այս նկրտումները լաւ կ’ըմբռնէ Սուրիոյ պետութիւնը քանի մը նկատառումներով.
Ա) Թուրքիոյ նախագահը, հակառակ բազմիցս շեշտելուն Սուրիոյ ինքնիշխանութեան եւ տարածքային ամբողջականութեան պահպանման կարեւորութիւնը, փաստօրէն գործնական ոչ մէկ քայլի կը դիմէ: Թրքական ուժեր դուրս չեն գար սուրիական տարածքներէն ու սուրիական բանակին յանձներ զանոնք, որպէսզի պետութիւնը իր վերահսկողութեան տակ առնէ Սուրիոյ նշեալ շրջանները` միեւնոյն ատեն զսպելով Թուրքիոյ սպառնացող զինեալները: Ի՞նչ ինքնիշխանութեան մասին է Թուրքիոյ նախագահին խօսքը ուրեմն® հարցական կը մնայ:
Բ) Թուրքիա կը շարունակէ զինել իրեն ենթակայ խմբաւորումները Սուրիոյ մէջ, ինչ որ կասկածի տակ կը դնէ անոնց զինումի հեռակայ նպատակները: Մինչ այդ յարաբերութիւններու կարգաւորման նախապատրաստուող կողմը հարկ է որ դադրի զինելէ սուրիական պետութեան վերահսկողութենէն դուրս գտնուող խմբաւորումները, եթէ կը ձգտի ապահովական գօտի ստեղծել ու զերծ պահել Սուրիոյ հիւսիսային շրջանը զինեալներէ:
Գ) Թուրքիա կը շարունակէ հրթիռակոծել սուրիական տարածքներ` սպառնալով Սուրիոյ ապահովութեան եւ անտեսելով միջազգային օրէնքները:
Այս բոլորին ի պատասխան` սուրիական կողմը խանդավառ չի թուիր ըլլալ, ոչ ալ յարաբերութիւններու կարգաւորման շտապողականութիւն կը ցուցաբերէ: Սուրիա, սակայն, դէմ չէ յարաբերութիւններու կարգաւորման, որովհետեւ Ասթանայի բանակցութիւններու ճամբով իսկ փուլ մը կտրած է երկիրը զինեալներէ ազատագրելու ու պետութեան եւ բանակին վերահսկողութեան տակ առնելու` այսպիսով իսկ քաղաքական երկխօսութիւնը դրական համարելով:
Ռուսիա եւ Իրան, իրենց կարգին, կը ջանան կարելի դարձնել Թուրքիա-Սուրիա յարաբերութիւններու կարգաւորումը` շրջանը զերծ պահելու արտաքին այլ խաղացողներու ազդեցութենէն եւ կանխելու տարածաշրջանի լարուածութեան ընդլայնումը: Սուրիական տագնապի ձգձգումը, վերջապէս, իր ազդեցութիւնը պիտի ունենայ Իրանի եւ Ռուսիոյ վրայ: Առաջինը զգուշութեամբ կը ջանայ արեւմտեան երկիրներու օրըստօրէ բազմացող սադրանքներուն դէմ դնել, իսկ երկրորդը Ուքրանիոյ պատերազմը կը դիմագրաւէ իր ողջ ուժերով:
