Անդրադարձ

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Արտասովոր պայմաններու եւ ժամանակներու մէջ կ՛ոգեկոչենք Լիզպոնի հերոսական սխրանքի 40-ամեակը: Համընդհանուր ազգային հիասթափութեան, յուսաբեկման եւ ճնշուածութեան մթնոլորտի մէջ, երբ նոյնինքն ազգային գաղափարախօսութիւնը եւ արժէքային համակարգը շարունակաբար կը նսեմացուին ու կը հարուածուին, երբ Արցախը ենթակայ է հայաթափման ամբողջական վտանգի, հայրենիքի սահմանները ամէնօրեայ դրութեամբ կը հրմշտկուին ու տարածքներ կը զաւթուին, թշնամիին ռազմատենչ սպառնալիքները կը բազմանան եւ այս բոլորի կողքին, սփիւռքը...

Լիզպոնի գործողութեան 40-ամեակին առիթով «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ Լիզպոնի գործողութեան մասնակից եւ հերոս Սագօ Աբրահամեանի քրոջ` Վանտա Աբրահամեանին հետ` ներկայացնելու վկայութիւնները, յուշերը եւ պատգամը: «ԱԶԴԱԿ».- Ի՞նչ յիշատակներ կրնաք պատմել պատանեկութեան օրերէն, որոնց մէջ կ՛երեւի Սագօ Աբրահամեանին ազգային ոգին, մթնոլորտը, նկարագիրը... ՎԱՆՏԱ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ.- Սագոն պատանեկան տարիքէն եղած էր ազգասէր, ծառայասէր եւ չափազանց գաղտնապահ անձ մը, որ կը սիրէր օգնել մեծին ու...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Աշխարհասփիւռ հայութեան համար Եռաբլուրը կը նկատուի սրբատեղի, ուր կը հանգչին մեր ժողովուրդի Ընտիրները, անոնք, որոնք իրենց հարազատ հայրենիքը կը գերադասեն ամէն արժէքէ վեր` իրենց ժողովուրդին համար յանձն առնելով ամէն զոհողութիւն, ընդհուպ` նահատակութիւն: Եռաբլուրի մէջ իրենց յաւիտենական հանգիստը գտած արցախեան երկու պատերազմներու նահատակները մնայուն ներշնչումի աղբիւր են նորահաս սերունդներու համար, ուղեցոյց եւ փարոս` մեր մեծ տեսլականներու իրականացման ճամբուն վրայ:...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ ...Ինձ Աստուած է արքայ օծել, Որ ազգ պահեմ ազգն իր հայոց: «Հայոց ոգին» Յովհաննէս Շիրազ Շիրազեան տաղերուն քաջածանօթ հայորդին պիտի չզարմանայ երբեք, ի տես եզակի բանաստեղծին ու անկրկնելի արարատասէրին վերեւ յիշուած «յաւակնոտ», եւ սակայն հայաբորբ տողերը, որոնցմով ան կ՛ուզէ այլապէս ապացուցել, թէ հայ ժողովուրդը աստուածընտիր ազգ է, իսկ իւրաքանչիւր հայ` «օժտեալ թագաւոր», այնքան ատեն որ ան կը կրէ...

ՐԱՖՖԻ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ 40 տարիներ առաջ միջազգային հանրութեան մտածողութեան մէջ «Զարթնում» յառաջացնելու նպատակով Հայ յեղափոխական բանակին պատկանող հինգ երիտասարդներ` Սեդրակը, Սագոն, Արան, Վաչէն եւ Սիմոնը,  անձնասպանական գործողութեամբ, գերագոյն զոհաբերութեամբ ցնցեցին աշխարհը: 40 տարիներ ետք, դժբախտաբար, «Զարթնում»-ի կարիք ունի ամէնէն առաջ մեր հասարակութիւնը, որովհետեւ Հայաստանի մէջ Հայոց ցեղասպանութիւնը պատմական իրողութեան վերածելու ճիգ գոյութիւն ունի, Արցախը կորուստի եւ հայաթափման սեմին է, որուն դիմաց,...

ԶԱՐԵՀ ԵԱՀՆԻԵԱՆ Լիզպոնի փամփուշտներէն 40 տարիներ ետք ի՞նչ սորվեցանք կամ սորվածներէն ի՞նչը իրականացուցինք, ո՞ր փամփուշտը կրակեցինք... Բազմիցս խօսուած է, գրուած է, երգուած է, թէ Լիզպոնի գործողութիւնը լոկ զինեալ գործողութիւն մը չէր, այլ` ունէր տարբեր երեսներ: Ոմանք կ՛ըսեն` դասագիրք է, ուրիշներ կ՛ըսեն` պատմութիւն է, կ՛ըսեն, թէ անոնք սուրբեր են, քուրմեր են, կ՛ըսեն ու կ՛ըսեն, սակայն ո՞վ կը շարունակէ անոնց գործը, որո՞նք...

ՎԱՉԷ ՏԱՂԼԵԱՆԻ ԵՂԲՕՐ ՏՂԱՆ` ՅԱՐՈՒԹ ՏԱՂԼԵԱՆ Սիրելի՛ հօրեղբայր, երանի թէ կարենայի հետդ խօսիլ եւ կեանքի վերաբերեալ մտահոգութիւններս քննարկել: Կը զգամ առաջնորդութիւնդ, եւ քու առաջնորդութիւնդ զիս վերադարձուց մեր սրբազան հայրենիք: Քու արիւնդ իմ մէջ կը հոսի, եւ պայքարը երբեք պիտի չդադրի: Քեզի հաստատօրէն կը խոստանամ, որ պիտի չընկրկիմ, նոյնիսկ եթէ չիրագործեմ մեր հայրենիքին համար բոլոր նպատակները: Ոչինչ, յաջորդ կեանքիս կու գամ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մանկութեանս եւ պատանեկութեանս տարիներուն, երբ տակաւին Սուրիոյ մէջ զրկուած էինք միութենական գործունէութիւններէն ու տօնախմբութիւններէն` իբրեւ հետեւանք 1958-ի ու 1961-ի չարաբաստիկ թուականներուն, Քեսապի օրուան հոգեւոր հովիւը` հանգուցեալ Տէր Զաւէն քհնյ. Փոլատեանը, ամէն ամառ, յուլիս 25-ին, գլուխն անցած Խանասորի գաղափարին հաւատացող հայորդիներու խումբին, զանոնք կ՛առաջնորդէր Քեսապին պատկանող, Գալատուրան գիւղի ծովափը, որ կպած էր Թուրքիոյ կողմէ Սուրիայէն բռնօրէն խլուած Ալեքսանտրեթի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Լիզպոնի 5-ին արարքը հոգեկան եւ գաղափարական հրթիռ էր, որ հետագային այն բոցը հանդիսացաւ, որ վառեց արցախեան ազատագրութեան պայքարի կրակը` իրար միախառնելով Լիզպոնն ու Արցախը, փաստելով, որ երէկ եւ միշտ մէ՛կ է հայ մարտիկներու կտրած ուղին: Լիզպոնի հինգին ռումբին ցնցիչ արձագանգը հասած էր Շուշի եւ Ստեփանակերտ: Անոնց գերագոյն զոհաբերութեան ոգեշնչող խորհուրդով Արցախի մէջ երիտասարդներ երդուեցին` «Անբիծ պատիւովը ձեր ընդարձակել...

ԱՐԱ ՆԱԽՇՔԱՐԵԱՆ Արդարութեան մարտիկներն հեռանում են աշխարհից` լո՜ւռ ու անխռով... Հեռանում են երկնաբերձ լեռների գագաթներով ու բարձրանում երկինք: Հեռանում են Յարդագողի ճանապարհներով ու մօտենում արեւին: Հրաբորբոք այրում ու բոցավառում արեգը` ջերմացնելու համար ապագայի սառած հոգին... Նրանք գալիս են երկնքով, ապրում մեր մէջ` որպէս հողեղէն աստուածներ ու ապա` հեռանում Ծիր Կաթինի աստղավառ ճամբաներով, մի օր նորից վերադառնալու խոստումով... Ահա՛ նրանցից հինգը,...

ԱՆԻ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Հայ ըլլալ` կը նշանակէ դառնալ հայրենիքին ու հայութեան բարօրութեան եւ ազատութեան ռահվիրան, իսկ յանձնառու հայ ըլլալ` կը նշանակէ գործել սուրբ գաղափարի համար, եթէ պէտք ըլլայ, հասնելու համար մինչեւ կամաւոր նահատակութիւն: Քանի մը օր առաջ, երբ կ՛ընթերցէի Արցախի լուրերը, չեմ գիտեր` ինչո՛ւ, անմիջապէս  Լիզպոնի «ԽԵՆԹԵՐԸ» եկան միտքս, եւ ես ինծի ըսի. «Ո՞ւր էք, հայրենի Արցախը պէտք ունի ձեր նմաններուն,...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ «Երջանկութիւն անոնց, ովքեր պիտի ապրին մեզմէ  յետոյ եւ վայելեն վաղուան խաղաղութեան ու ազատութեան քաղցրութիւնը»: Այս հաւատամքը թուրքական ցեղասպանութիւնից որբացած, իր կեանքը Ֆրանսայի ազատագրման համար նուիրաբերած, դիմադրութեան շարժման առաջնորդ, համայնավար, 38-ամեայ հերոս, հայ բանաստեղծ` Միսաք Մանուշեանի 1944 թուականի փետրուար 21-ին, գնդակահարութիւնից առաջ, իր կնոջը` Մելինէին գրած վերջին նամակի տողերն են: Աւելի անձնուրաց հաւատամք իր կեանքը երկրի ազատագրմանը նուիրաբերած մարտիկին...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Այս առումով անհրաժեշտ է յիշել մեծ բանաստեղծ Յովհաննէս Շիրազի (1914-1984) «Լիզպոնի ողջակէզներին» քերթուածը, որ հետագային տաղանդաւոր արուեստագէտ Վիգէն Դարբինեան որոշ փոփոխութիւններով երգի վերածելով երգեց եւ զայն վերանուանեց` «Անվերադարձ մահով սակայն»: Այստեղ տեղին է յիշել, որ Շիրազ այս գրութիւնը կը ստեղծագործէր Խորհրդային Միութեան աննպաստ պայմաններու օրերուն, այդ պատճառով ալ  քերթուածը լոյս չտեսաւ, բացի անոր մահէն ետք: Յ. Շիրազ, ինչպէս...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Անցնող շաբաթ հրապարակուեցան համալսարան մուտքի միասնական քննութիւններու առաջին հանգրուանի արդիւնքները: Հայաստանի մէջ այս քննութիւնները կը փոխարինեն Երկրորդական վարժարանի աւարտական պետական քննութիւնները: Աւագ դպրոցը (Երկրորդական վարժարանը) աւարտողները դպրոցէն կը ստանան վկայագիր եւ կը դիմեն իրենց նախասիրած համալսարանական մասնագիտութեան ընդունելութեան քննութեան: Լաւագոյն արդիւնքներ ապահովողները կ՛ընդունուին անվճար, ուրիշներ, որոնք գոհացուցիչ արդիւնք կ՛ապահովեն, կ՛ընդունուին վճարովի: Նախատեսուած 15.984 վճարովի տեղերէն թափուր մնացած է...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Իրաքի եւ Շուէտի միջեւ դիւանագիտական (քիչ մըն ալ աւելի) տագնապ մը պայթեցաւ հինգշաբթի, 20 յուլիսին, երբ խումբ մը ցուցարարներ` ծանօթ կրօնական ղեկավար Մոքթատա Սատրի հետեւորդները, գրաւեցին Պաղտատի շուէտական դեսպանատունը, այրեցին զայն,  ծանր վնասներ պատճառեցին եւ պահանջեցին, որ կառավարութիւնը արտաքսէ դիւանագիտական ներկայացուցիչները: Կառավարութիւնը ընդառաջեց եւ քայլ մըն ալ անդին երթալով` տուն կանչեց Սթոքհոլմի մէջ իր դիւանագիտական ներկայացուցիչը: Դիւանագէտները անվնաս...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Ազգային-յեղափոխական երգերու մեծատաղանդ մեկնաբան Գառնիկ Սարգիսեան 1985-ին լոյս ընծայած է «Լիզպոն 5» խորագիրը կրող ձայներիզ եւ ձայնապնակ. երգացանկին մաս կը կազմէր «Լիզպոնի նահատակներուն» վերնագիրով երգը, որ աւելի ծանօթ է հանրութեան` «Ահա այսպէ՛ս արշաւեցիք Լիզպոն զոհուած քաջ ընկերներ» երգին առաջին տողով: Լիզպոնի հինգին գերագոյն զոհաբերութեան այս ոգեշնչող խորհուրդով է, որ 1983 թուականի յուլիս 27-ը անմոռանալի թուական մը դարձաւ հայ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Պատեհ առիթներու` օգտագործելով համացանցի կարելիութիւնը, կ՛ուզես այս կամ այն հարազատի կամ ընկերոջ որպիսութիւնը հարցնել, քանի մը բառ եւ միտք փոխանակել ու հոգեկան գոհունակութեամբ` շարունակել կեանքի դառն հոլովոյթը: Այս անգամ, զրուցակիցս, որ հարազատի մը զաւակն էր, երկար խօսեցաւ հետս: Գիտէք, արեւմտեան կողմն աշխարհի բնակող հայը միշտ ալ կարօտով եւ սպասումով կ՛ընդառաջէ որեւէ հեռաձայնի կամ հաղորդակցութեան միջոցով հաստատուած կապի: Անցեալ...

ՇԱՀԷ ԳԱԼՈՒՍՏԵԱՆ Բազմահազար գաղթականներէ բաղկացած հայկական միատարր հատուածներ պարունակող հին գաղութներու մէջ յառաջացուցած անկայուն պայմաններու ազդեցութիւնները այլազան շրջաններու եւ ի մասնաւորի Հալէպի, Պէյրութի, Երուսաղէմի, Պաղտատի, Կիպրոսի, Փարիզի եւ այլ նորակազմ գաղութներու վրայ բացորոշ հակադրութիւններու եւ հակասութիւններու դուռ բացած են: Հին ժամանակներէն եւ վերջերս գաղթած տարբեր հատուածներու ղեկավար տարրերուն միջեւ սուր տարբերութիւններու եւ տնտեսական  տագնապներու ստեղծման պատճառ դարձած են: Սփիւռքի մէկ...

Զ. Գ. Ղ. Այնճարի «Հիւղը»  բնակարանին մէջ  2 յուլիս 2023-ին «Մեծարենցեան երեկոներ»-ու այս ամրան առաջին մշակութային ձեռնարկը նուիրուած էր երաժշտահան Արմէն Տիգրանեանին ու անոր «Անուշ» օփերային: Օրուան բանախօսն էր երաժիշտ-խմբավար Զաքար Քէշիշեան: Ներկայ էին շուրջ քսանհինգ արուեստասէրներ: Հոս կ՛արժէ արձանագրել, որ տասը տարիներէ ի վեր ամէն ամառ շուրջ չորս մշակութային ձեռնարկ կ՛ըլլար «Մեծարենցեան երեկոներ» անուան տակ, Այնճարի «Հիւղը» բնակարանի բակին...

ՀՌԻՓՍԻՄԷ ԿՏՈՅԵԱՆ Նստած եմ շեմին` հայեացքս հիւսիսին Ամպեր կուտակուած, քամին գոռալով Մեզ լուր է տալիս աշուն է գալիս: Տխուր ու մռայլ երկինքը կու լայ Շուտով ձմեռը մեր դուռը կու գայ Աշունը լուր կու տայ: Միրգեր չորացած չոր թան աղացած Ձմրան պաշարի ժամանակն է սա Աշուն է հիմա: Ծառերի գոյնը ուշքս է տանում Դեղձանիքը կտուրի իր բոյնն է փնտռում Ափսոս չի...