Անդրադարձ

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Թուրք-յունական 1919-1922-ի պատերազմէն եւ Յունաստանի պարտութենէն ետք, Մերձաւոր Արեւելքի հարցը հանգուցալուծելու առաջադրանքով Զուիցերիոյ Լոզան քաղաքին մէջ Բրիտանիոյ, Ֆրանսայի, Իտալիոյ, Յունաստանի, Ճափոնի, Ռումանիոյ, Եուկոսլաւիոյ եւ Թուրքիոյ, ինչպէս նաեւ` դիտորդի կարգավիճակով` Միացեալ Նահանգներու մասնակցութեամբ 20 նոյեմբերին բանակցութիւններ սկսան, որոնք շարունակուեցան յաջորդող ամիսներուն: Լոզանի դաշնագիրը ստորագրուեցաւ 24 յուլիս 1923-ին: Թէեւ Լոզանի դաշնագիրը չի վերաբերիր Հայաստանի, սակայն սերտօրէն կ՛առնչուի հայ ժողովուրդին: Լոզանի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Յաջորդ երգը` «Դէպի Լիզպոն գնացին», որուն մտայղացումը, վերը ըսինք, Վաչէին է: Խօսք, երաժշտութիւն եւ մեկնաբանութիւն` նոյնպէս Վարդան Եսայեանին կը պատկանի: Վարդան այս երգն ալ հրապարակած է 1984-ին: «Դէպի Լիզպոն գնացին» երգին երաժշտութեան մեղեդին քնարական է` որպէս ժողովրդական ոճ, կը զատորոշուի ինքնուրոյն յուզական արտայայտչութեան մեղեդիով: Սակայն Վարդանի իւրայատուկ ձայնը իր բոլոր երգերուն մէջ յուզականութենէ քիչ մըն ալ անդին գացած...

ԱՄՈՍ ՉԱՓԼ Շրջափակման դէմ պաստառներ Ստեփանակերտի կենտրոնում` 17 յուլիսի: Տեղացիներն ասում են` իրավիճակը հասել է օրհասական վիճակի, երբ Ազրպէյճանը էլ աւելի է սեղմել շրջափակման օղակը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ: Այս ընթացքում տեղում արդէն երկու հայ երեխայ է մահացել: «Չեմ ուզում գոյները մթագնել, բայց այս պահին խոհանոցում ունեմ միայն մի փոքր հնդկաձաւար», ասում է լրագրող Մարութ Վանեանը, որ յուլիսի 18-ին իր բնակարանի...

ՎԱՀԱՆ Կ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ցորենը մի անգամ լինելով տկար, Այնպէս բոյս չեն գտել, որ անեն նշխար: Գայլը հովիւ դառած կ՛արածէ ոչխար. Աղուէսը հաւնոցի դրանն յուշարար, Ի՞նչ հսկող են գտել, խելքի՛ աշեցէք: Դեռ նոր սկսած էի այս յօդուածը գրել (նախորդը), երբ հեռաձայնիս պաստառին յայտնուեցաւ տեսանիւթ մը` 1967-էն ի վեր իսրայէլեան գրաւումին տակ գտնուող սուրիական Կոլան շրջանին մէջ տեղի ունեցող բուռն դէպքերուն մասին:...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Իրերայաջորդ երգերու մտայղացումը կը պատկանի Լիզպոնի գործողութեան նահատակներէն Վաչէին: Արդ, երկու երգերու մասին նախ խիստ կարեւոր է նկարագրել, թէ այս երգերը ինչպէ՛ս ծնունդ առած են, ի՛նչ էին անոնց դրդապատճառները: Այս մասին դիմեցինք Վաչէ Տաղլեանի եղբօր` Ժագ Տաղլեանին: Ժագին հետ մեր ունեցած զրոյցին ընթացքին երեւան կու գայ, որ Մասիսին ծնրադրած հինգ հայրենապաշտներէն Վաչէն իր գործատեղիին մօտ Վարդան Եսայեան անունով...

ԿԱՐԷՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ահա արդէն յունիս ամիսն ալ բոլորեցինք, եւ արդ, կը դիմաւորենք յուլիսը` անհամբեր սպասելով անոր ընկերակցող արձակուրդն ու հանգիստը: Սակայն աշխարհի չորս ծագերուն ո՛ւր կարելի է գտնել բուռ մը հայեր,  որոնք հիմնած են գաղութներ, հայկական վարժարաններ ու հայկական մշակութային կեդրոններ, այլ պատճառով հմայուած կը սպասեն այս ամիսը. այս վերջիններս կը սպասեն այս ամիսը, որովհետեւ կ՛ամբողջացնեն իրենց դպրոցական տարեշրջանը, զոր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան անցեալ ամիս փորձեց շեղել ուշադրութիւնը Հայաստանի ներկայի ողբերգական իրավիճակէն` մեղադրելով նախկին արտաքին գործոց նախարար Վարդան Օսկանեանը: Ասիկա սովորական հնարք է, որ Հայաստանի ներկայ ղեկավարին կողմէ կ՛օգտագործուի արցախեան պատերազմի մէջ իր պարտութիւնը քողարկելու եւ երկրի ազգային շահերը չպաշտպանելու համար: Ասիկա չի նշանակեր, որ նախկին ղեկավարները անթերի էին: Անոնք բազմաթիւ սխալներ  թոյլ տուած...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Պետիկ Չիֆթէլեանի արագ եւ անժամանակ մահը ցնցեց իր հարազատները: Ցնցեց իր ընկերները: Ցնցեց «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահը: Ցնցեց Համազգայինի «Ս. Վրացեան» մասնաճիւղը: Այո՛, մեր Պետիկը իր մահկանացուն կնքեց: Այն Պետիկը, որ 80-ական թուականներուն «Իմ սիրտը լեռներում է» թատերախաղի ներկայացման մէջ մեծ դեր ունեցաւ: Համազգայինի «Լեւոն Շանթ» թատերախումբը, Թաթուլ Այնէճեանի բեմադրութեամբ, Ուիլիըմ Սարոյեանի «Իմ սիրտը լեռներում է» թատերախաղը ներկայացնելու...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Յաճախ նկատելի է, որ ծնողներ սուրբ եւ անմահ պատարագի արարողութեան, եկեղեցւոյ խորհուրդներուն եւ այլ հոգեպարար արարողութեանց ընթացքին իրենց մանուկներուն կ՛արգիլեն խօսիլ, ճչալ եւ անհանդարտ նստիլ եկեղեցւոյ մէջ: Շատեր իրենց մանուկները լռեցնելու միտումով կ՛ըսեն. «Ձայն մի՛ հաներ, հիմա Աստուած պապան կը պատժէ», կամ` «Հիմա քահանան կը պատժէ», իսկ ուրիշներ իրենց մանուկները դուրս կը բերեն եկեղեցիէն «կացութիւն փրկելու» միտումով:...

ԱՐՏԱՇԷՍ ԳԱՍԱՐՃԵԱՆ Արդէն 40 օրեր անցան այն թուականէն, երբ հողին յանձնեցինք մեր շատ սիրելի հաւատաւոր մեծ եղբայրը` Գէորգ Սրապեանը: Ան ծնած է Հալէպ, հայ ընտանիքի մը յարկին տակ, ուր ազգային եւ քրիստոնէական դաստիարակութիւն ստացած է իր ծնողքէն, որոնք եղած էին հաւատացեալ եւ չափազանց հայրենասէր: Նախնական ուսումը Հալէպի մէջ ստանալէ ետք, ան փոքր տարիքին նետուած է կեանքի ասպարէզ, ուր սորված էր...

ԱՐՇԱԿՈՒՀԻ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ Աւելի քան տարիէ մը ի վեր, քոյր-եղբայր, ձեր անձնական բնակարանը նուիրած էիք Ազգային Ծերանոցին, իսկ դուք` հոն փոխադրուած: Ամէն անգամ որ տուն գայիր, կը հեռաձայնէիր, որ անմիջապէս քովդ գամ: Կը պատմէիր հանգստաւէտութեանդ մասին` նշելով, որ վերջին շրջանին արդէն կարողութիւն չունէիր ալ դուն քեզի եւ եղբօրդ հոգ տանելու: Վերջին հեռաձայնդ հիւանդանոցէն էր, խնդրեցիր, որ անմիջապէս քովդ գամ: Երբ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ 1984-ին, երկուշաբթի, 23 յուլիսէն կիրակի 29 յուլիս երկարող շաբաթը, Պէյրութի մէջ  ՀՅԴ-ԼԵՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան կազմակերպութեամբ, «Մերօրեայ հերոսներուն» խորագիրով զանազան ձեռնարկներ տեղի ունեցան: Մերօրեայ հերոսներուն նուիրուած շաբաթը վերջ գտաւ կիրակի, 29 յուլիս 1984-ին, Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան քոլեճի բակին մէջ կատարուած ժողովրդային հանրահաւաքով մը: Սոյն հանրահաւաքին, բանախօսութիւններու կողքին, գործադրուեցաւ նաեւ գեղարուեստական յայտագիր: Արդարեւ, երգացանկին մէջ վերը նշուած Լիզպոնի...

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Անդրանիկ Մանուկեան Բժիշկ Անդրանիկ Մանուկեան Բժիշկ Անդրանիկ Մանուկեան ծնած է 27 յունուար 1910-ին, Խարբերդ, Կիւրին: Ան զաւակն է Թուրքիոյ մէջ վարկ ու յարգանք վայելած հայ աւետարանական հովիւ ու Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներէն կիւրինցի վեր. Սամուէլ Մանուկեանի: Անդրանիկ փոքր տարիքին որբ մնացած ըլլալով` կրած է իր սերունդին բոլոր տառապանքներն ու դառնութիւնները: 1915-ի ջարդերուն Անդրանիկ հասած է Մալաթիա...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Յաջորդ երգը կը կրէ «Ռմբակէզներ» խորագիրը: Այս երգը առաջին անգամ հնչած է ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան» մասնաճիւղին կազմակերպութեամբ, 15, 16 եւ 17 յունիս 1984-ին «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» սրահին մէջ տեղի ունեցած «Յեղափոխական մշակոյթի օր» խորագիրով քաղաքական բանտարկեալներուն նուիրուած իրերայաջորդ ձեռնարկներուն ընթացքին: «Ռմբակէզներ» երգին խօսքերու հեղինակն է Մհեր (Մեհրէ) Գարագաշեանը, իսկ երաժշտութիւնը` Վարդան Աշգարեանի (այժմ` Մաշտոց Ա. քհնյ. Աշգարեան): Ներդաշնակութիւնը...

ՎԱՀԱՆ Կ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Վերջերս բոլորս լսեցինք Պաղեստինի Երուսաղէմ քաղաքին մէջ տեղի ունեցող դէպքերուն մասին: Ոմանք ցնցուեցան այդտեղէն եկող լուրերէն, շատեր ալ բնաւ չհետաքրքրուեցան անոնցմով: Առաջին բանը, որ անձամբ ես մտածեցի. «Նորէ՜ն, նորէ՞ն մեր արիւնով եւ քրտինքով վաստակածը երկու կաթիլ մելանով ուրիշին պիտի տանք»: Եթէ համառօտակի պատմենք տեղի ունեցածին մասին, ապա Պաղեստինի Երուսաղէմ քաղաքին պարսպապատ բաժինը, որ նաեւ կը կոչուի «Հին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեան, կոչեցեալն` վարչապետ, Պրիւքսելի մէջ, «կնքահայր Միշէլ»-ի մասնակցութեամբ, Իլհամ Ալիեւի հետ իր հանդիպումներէն վերադարձաւ դատարկաձեռն, այսինքն` այն արդիւնքներով, որոնք շաբաթ մը առաջ բաժին հանուած էին իր արտաքին գործոց կամակատար նախարարին, որ «խաղաղութիւն պիտի բերենք»-ի նոյն յանկերգով Ուաշինկթըն գացեր էր եւ տեսակցած` իր ազերի եւ ամերիկացի պաշտօնակիցներուն հետ: Հայրենի մամուլը բացաւ մեկնաբանութիւններու եւ նախատեսութիւններու նոր տոպրակներ: Լրագրողի մը...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Յունիս 1-ին Եւրոպական Միութեան խորհուրդի նախագահ Շարլ Միշէլի հրաւէրով եւ ուղղակի միջնորդութեամբ, Մոլտովայի մայրաքաղաք Քիշինեւի մէջ, Եւրոպական քաղաքական համայնքի Բ. վեհաժողովի ծիրին մէջ, տեղի ունեցաւ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի եւ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի միջեւ հերթական հանդիպումը` հիմնական նիւթ ունենալով Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ խաղաղութեան հաւանական համաձայնագիրին շուրջ բանակցութիւնը: Երկու երկիրներու ղեկավարներէն եւ Միշէլէն զատ` այս հանդիպումին կը...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Նախորդ յօդուածով յիշատակուած եւ յաջորդական գրութիւններով  լուսարձակի տակ բերուելիք երգերուն հիմքը կը մնան` Հայ դատի պահանջատիրական նկարագիրը, ցեղասպան թուրք պետութեան դէմ կատարուած անոնց խիզախ սխրագործութիւնը, հայ մարտիկի նկարագիրը, հայ երիտասարդին կամքն ու պատգամը եւ անոնց հերոսական նահատակութիւնը, մէկ խօսքով` հայկական պահանջատիրութեան ուղիին կատարուած դիւցազնապատումի արտացոլացումն է: Այս ուսումնասիրութիւնը թէեւ Լիզպոնի հինգ անձնազոհներուն կատարած գործողութեան առիթով հիւսուած երգերը լուսարձակի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ամերիկեան ծննդեան նախատօնակ` «Քրիսմըս-իվ»-ն  էր: Ուշ երեկոյեան այր եւ կին, երբ թոռնիկ Վանային «պէյպի սիթ» էինք եղած, յանկարծ տան դուռը զարնուեցաւ: Աւելի քան ութսունն անց, թաղի դրացիներէս թէ՛ իր հասակով եւ թէ՛ իր մարմնով հուժկու իրլանտացի Ճիմին էր, որ մեզմէ քանի դուռ վար կ՛ապրէր: Այս մէկը աննախընթաց անակնկալ մըն էր, մեծ եւ հաճելի: Ներս հրաւիրեցի: Մերժեց: Ձեռքը դեղին...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Արամ Ա. կաթողիկոսի ընտրութեան եւ օծումի 28-րդ տարեդարձին առթիւ Մայր տաճարին զանգակը յարատեւ աւետարանչութիւն, առաքելութիւն, մարգարէութիւն կը ղօղանջէ. մին միաբանութեան կը զօդէ: Աղօթական մաղթանքներ կը բխին սիրտերէ, Աստուածաշունչին պատգամը կ՛արձագանգէ ամէնուր. հովիւ եւ հօտ յիսուսաբոյր կ՛ագուցէ: Անթիլիասը Քրիստոսի մարմինին եւ արիւնին հետ հանապազորդ ընտիր ցորենահաց կը դնէ հայ քրիստոնեայի հոգեսեղանին: Մկրտութեան կոչումը եւ միւռոնին բոյրը կը յորդին,...