Գիտութիւն

Թուրք իսլամագէտ եւ քարոզիչ Ահմետ Մահմուտ Ունլուն «Վահտէթ» թերթին մէջ հրապարակած իր յօդուածին մէջ կը մեղադրէ քրիստոնեաները` ահաբեկչութիւն տարածելու մէջ: Յօդուածին մէջ Ունլուն գրած է. «Այս պահուն թրքական բանակը կը կռուի   հրեաներու եւ հայերու դէմ: Կը կռուի նաեւ գերմանացիներու եւ յոյներու դէմ: Այսինքն ամբողջ աշխարհին դէմ կը կռուի»: Ունլուի կարծիքով, ահաբեկչութիւնները կազմակերպողները «անհաւատներ»-ն են: Ունլու յօդուածին մէջ կը նշէ. «Քրտական...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» «Սիւփերհապեր-Թի. Վի.» լրատուական համացանցային կայքէջը անդրադառնալով Ազիզ Սանճարի Նոպէլի մրցանակ ստանալու թեմային, կը հաղորդէ այս մասին լուրը` «Թուրք մը կրնայ Նոպէլեան մրցանակի արժանանալ նաեւ առանց ըսելու Հայոց ցեղասպանութիւն» խորագրի ներքեւ: Յիշեցնենք, որ Թուրքիոյ միակ քաղաքացին, որ ցարդ Նոպէլեան մրցանակի արժանացած է, արձակագիր Օրհան Փամուքն էր, գրագէտ, որ մեծ ճանաչումի արժանացած է թէ՛ Թուրքիոյ եւ թէ՛ արտասահմանի մէջ: Յայտնի...

ՍԱՅԻԹ ՉԵԹԻՆՕՂԼՈՒ Քաղաքից դուրս գալիս շարասիւնը կանգնեցրեցին: Նահանգապետը քոլեճի տնօրէնին կանչեց եւ ցանկացաւ, որ վերջինս վկայութիւն տայ առ այն, որ այս երիտասարդ կանայք կրօնափոխ լինելու համար որեւէ անյարիր ճնշման չեն ենթարկուել: Այնուհետեւ ոստիկանութիւնը իւրաքանչիւր երիտասարդ կնոջ հարցրեց, թէ սարսափելի ճամբորդութիւնից փրկուելու համար համաձա՞յն են կրօնափոխ լինել եւ մուսուլման դառնալ: 62-ն էլ մերժեցին: Մի քանի քիլոմեթր յետոյ նոյնը կրկնուեց: Ու կրկին...

ՌԱԿԸՓ ԶԱՐԱՔՈԼՈՒ «Դե՛հ գնա՛, Բայբո՛ւրդ, դե՛հ գնա՛, Բայբո՛ւրդ, դե՛հ գնա՛, քո մէջ թաց մնաց, Հասանի ամրոցում, ա՜խ, բաճկոնս, վերնաշապիկս, տաբատս, կօշիկս մնաց»: Քղին Պինկէօլ (Բիւրակն, Ա.) նահանգի գաւառներից է: Վերջին ընտրութիւններում Արդարութիւնը եւ բարգաւաճում կուսակցութիւնը Պինկէօլ երկու, իսկ Ժողովուրդներու ժողովրդավարութեան կուսակցութիւնը մէկ պատգամաւոր ունեցաւ: Քղիում Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութիւնը ստացաւ ձայների 49,2 տոկոսը, իսկ ընտրողները 3755-ն էին: Այո՛, սխալ չընկալեցիք` երեք...

Հազարապետ ՍՈՒՐԷՆ ՍԱՐՈՒՄԵԱՆ ԼՂՀ ՊԲ «Մարտիկ» թերթի գլխաւոր խմբագիր Ազրպէյճանի սանձարձակ պահուածքն այլեւս ոչ մէկին չի զարմացնում, սակայն հրադադարի հետզհետէ լկտիացող խախտումներն ու այդ ընթացքում հակառակորդի կողմից կիրառուող զինատեսակների տրամաչափի խոշորացումը, որքան էլ առաջին հայեացքից տարօրինակ թուայ, վկայում է նրա ծրագրերի ձախողման մասին: Ազրպէյճանի ռազմաքաղաքական ղեկավարութիւնը, փորձելով ապահովել ղարաբաղեան հակամարտութեան իրենց տեսանկիւնից ընդունելի լուծումը, որդեգրել է մի ռազմավարութիւն, որի հեռահար...

ՔՆԱՐ ԹԱԴԵՒՈՍԵԱՆ Վայքի պատմական Խաչիկ գիւղ տանող միակ ճանապարհն սկսւում է Արենիից, որից յետոյ` լեռնիվեր 21 քմ ոլորաններ: Այստեղ հասնելու միակ միջոցը սեփական մեքենայ ունենալը կամ պատահական մեքենայ որսալն է: Ճիշդ ժամանակին էր խաչիկցի պայմանագրային զինծառայող Գեղամի` իր մեքենայով յայտնուելը: Ճանապարհի երկարութիւնը կարճուեց գիւղի մասին զրոյցով: «Գո՞հ էք ծառայութիւնից»: «Ի հարկէ, տղաս էլ է ծառայում, շատ գոհ ենք: Բացի այդ,...

«Ժամը» լրատուականը կը հաղորդէ, որ Ազրպէյճանի զինեալ ուժերու տրամադրութեան տակ գտնուող ամէնէն հեռահար հրթիռային համակարգն է ռուսական «Թոչքա-Ու»-ն, որ կրնայ հարուածել մինչեւ 120 քմ հեռաւորութեան վրայ, յաջորդ հեռահար հրթիռային համակարգն է «Սմերչ» համակարգը, որ կրնայ հարուածել մինչեւ 70 քմ հեռաւորութեան վրայ թիրախներ: Նախիջեւանէն հարուածներու պարագային, Ազրպէյճան կրնայ օգտագործել իսրայէլեան եւ թրքական արտադրութեամբ այլ հրթիռային համակարգեր, որոնք ամէնէն շատ կրնան վնասել...

ՍԱՅԻԹ ՉԵԹԻՆՕՂԼՈՒ Օսմանեան կայսրութեան նուաճումից յետոյ Պոնտոսն արմատական փոփոխութեան ենթարկուեց: Սուլթանական պալատը, որ չկարողացաւ թուրք քոչուորներին տարածաշրջանում տեղաւորել, ձեռնամուխ եղաւ ափամերձ` Պաթումից մինչեւ Սիւրմենէ, Ռիզէ եւ Օֆ տարածքներում բնակուող ուղղափառ ժողովուրդների բռնի իսլամացման քաղաքականութեան իրականացմանը: Բռնի իսլամացումն ամենամեծ գործօններից մէկն է, որ այլ քրիստոնեայ ժողովուրդների նման` հայերը եւս այլ ազգաբնակչութեան հետ են միախառնուել: 1915 թ. Պոնտոսում հայ կնոջ մասին խօսելը...

Հոկտեմբեր 13-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան մէջ տեղի ունեցաւ մամլոյ ասուլիս թուրք յայտնի գրող Քեմալ Եալչընի` «Հոգիս ձեզմով կը խայտայ» համանուն գիրքի ներկայացման վերաբերեալ: Բանախօսներն էին` թուրք գրող Քեմալ Եալչըն, ներկայացման բեմադրիչ Կարինէ Քոչարեան, դերասաններ Յովհաննէս Ոսկերչեան եւ Արթուր Կարապետեան: Ողջունելով ներկայացման ստեղծագործական խումբը` Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան աշխատակազմի ղեկավար Ֆիրդուս Զաքարեան արժեւորեց Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկներու ծիրէն ներս իրականացուող այս...

Քեմալ Եալչըն հաւաստեց, որ կու գայ օր մը, երբ Անգարայի մէջ նոյնպէս կը կառուցուի Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակը յաւերժացնող յուշակոթող: Լրագրողներու հետ զրոյցի ընթացքին, ըստ «Նիուզ»-ի, հոկտեմբեր 14-ին Քեմալ Եալչըն նշած է, որ թուրքերուն` հայերու հանդէպ իրականացուցած ցեղասպանութիւնը հիմա ալ կը շարունակուի, քանի դեռ Թուրքիան զայն չէ ընդունած: «Այժմ կու գամ Ծիծեռնակաբերդէն, շատ յուզուած եմ, յստակօրէն կը գիտակցիմ, որ հայերուն...

Քիրվայի աւանդոյթը մինչեւ 1915թ. հայ-քրտական յարաբերութիւնների քիչ յայտնի երեւոյթներից է: Տիգրանակերտի շրջանում Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ հանրային յիշողութեան հետքերն ուսումնասիրող «Հարիւրամեայ ցաւ, Տիարպեքիր 1915» գրքի համահեղինակ Նամըք Քեմալ Տինճը (միւս համահեղինակն Ատնան Չելիքն է) բացատրում է քիրվայի աւանդոյթի նշանակութիւնը, նրա ընկերային գործառոյթը եւ նրա տեղը քրտերի ու հայերի յիշողութիւններում: «Վերանորոգել ապագան» ՀԱՐՑՈՒՄ.- Քիրվայութիւնը քիչ յայտնի երեւոյթ է: Թուրքիայի արեւմուտքում այն մի...

«Ակօս» Սեպտեմբերի 15-ի երեկոյեան Ստամպուլի Քոնկրես կենտրոնում տեղի ունեցաւ «Հրանտ Տինքի» անուան միջազգային մրցանակի յանձնման 7-րդ հանդիսութիւնը, որտեղ բացման խօսքով հանդէս եկաւ պատմաբան Թաներ Աքչամը: Ելոյթը ներկայացնում ենք ամբողջութեամբ, որը հանդիսութեան ներկաները մեծ հետաքրքրութեամբ ունկնդրեցին: Ստորեւ, այդ ելոյթի Բ. մասը: Բարենորոգումների Փոխարէն` Կոտորած «Հաւասարութիւն, ազատութիւն եւ եղբայրութիւն» կոչով հանդէս եկած 1908 թ. յեղափոխութիւնից յետոյ հայերը կրկին սկսեցին բարեփոխումների սպասել: 1908...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» Թուրքիոյ մէջ միշտ օրակարգի բերուած է այն հարցը, թէ Հայոց ցեղասպանութեան մասին Թուրքիոյ արխիւները որքա՛ն առողջ են ու այդ արխիւները ի՞նչ չափով կը դրուին պատմաբաններու քննարկումին տակ: Միշտ պնդուած է, որ Թուրքիա ընդհանրապէս մաքրագործած է արխիւները, կամ` զտումի կ՛ենթարկէ պատմաբաններու կողմէ եղած դիմումները: Այս տեսակէտէ հետաքրքրական յօդուած մը գրի առած է Աթթիլա Թույկան «Տեւրիմճի Գարատենիզ» կայքէջի վրայ: Յօդուածին...

«ԱԿՕՍ» Սեպտեմբերի 15-ի երեկոյեան Պոլսի «Քոնկրես» կենտրոնում տեղի ունեցաւ «Հրանդ Տինք»-ի անուան միջազգային մրցանակի յանձնման 7-րդ հանդիսութիւնը, որտեղ բացման խօսքով հանդէս եկաւ պատմաբան Թաներ Աքչամը: Ելոյթը ներկայացնում ենք ամբողջութեամբ, որը հանդիսութեան ներկաները մեծ հետաքրքրութեամբ ունկնդրեցին: «Նախ եւ առաջ շնորհակալութիւն եմ յայտնում «Հրանդ Տինք» միջազգային հիմնադրամին այս առանձնայատուկ եւ բազմանշանակալից հրաւէրի համար: Ինչպէս գիտէք, այս ընթացիկ տարին Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցն...

«Էրմենի Հապեր» կայքէջը կը հաղորդէ, որ հրատարակուեցաւ սվազցի հայ գրող Մելիսա Քոչաքի թրքերէն մէկ գիրքը, որ կոչուած է «Պտղունց մը անցեալ», եւ որ կը պատմէ սվազցի հայերու անցեալն ու այսօրուան կեանքը: Գիրքը յուշագրութիւն մըն է: Մելիսա Քոչաք իրեն նիւթ դարձուցած է կեանքի պատմութիւնը իր մեծ հօր` Միհրան Քոչաքի, որ մեռեր է 2011-ին: Մելիսա Քոչաք «Ռատիքալ»-ին խօսելով` ըսած է, որ այս...

«ԵՌԱԳՈՅՆ» Հոկտեմբեր 4-ին Ախալցխայի Վահրամ Գայֆէճեանի անուան ստեղծագործողներու միութեան տան մէջ տեղի ունեցած է Լիւպա Մաթեւոսեանի գիրքին շնորհահանդէսը` նուիրուած 1918թ. Ախալցխայի ինքնապաշտպանութեան: Այս մասին կը յայտնէ Akhaltskha.net-ը: Շնորհահանդէսին ներկայ եղած են` վիրահայոց թեմի առաջնորդ  Վազգէն եպս. Միրզախանեանը, Ջաւախքի առաջնորդական փոխանորդ  Բաբգէն վրդ. Սալբիեանը, Մառնէուլիի շրջանի հոգեւոր առաջնորդ տէր Խորէնը, Ախալցխայի հոգեւոր հովիւ տէր Թորգոմը, «Ջաւախքին աջակցութիւն» հիմնադրամի գրասենեակի ղեկավար Սամուէլ...

Թուրքիոյ վարչապետ Ահմեթ Տաւութօղլու Նիւ Եորքի մէջ, ՄԱԿ-ի 70-րդ նստաշրջանի նիստերուն մասնակցելուն զուգահեռ, հանդիպում ունեցած է թրքական համայնքի ներկայացուցիչներուն հետ: Ըստ «Ակօս»-ի, համայնքի ներկայացուցիչներուն հետ հանդիպման ընթացքին Տաւութօղլու հերթական անգամ հակահայ ելոյթով հանդէս եկած է: Խորին շնորհակալութիւն յայտնելով Ամերիկայի թուրք քաղաքացիներուն` ապրիլ 24-ին Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին դէմ իրենց առած քայլերուն համար` Տաւութօղլու շեշտած է. «Դուք ականատես եղաք, թէ Թուրքիոյ մասին...

ԼԷՈՆԻԴ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Ինչպէս արդէն հաղորդել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարարութեան մամլոյ ծառայութիւնը, սեպտեմբերի 25-ին ազրպէյճանական զինուած ուժերի կողմից հրթիռա-հրետանային գնդակոծութեան է ենթարկուել հիւսիսարեւելեան ուղղութեամբ տեղակայուած`  Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պաշտպանութեան բանակի զօրամասերից մէկի պահպանութեան տեղամասը, ինչի արդիւնքում զոհուել են 4 եւ վիրաւորուել մի քանի զինծառայողներ: Առաջին անգամ հակառակորդն օգտագործել է 122 մմ տրամաչափի հրանօթներ եւ հրետակոծել ոչ միայն առաջատար դիրքերը,...

«Ձեզմէ Չենք Սպասեր, Որ Խօսիք Ցեղասպանութեան Մասին, Բայց Կրնաք Ձեր Ըսելիքը Ըսել` Առանց Ժխտելու Ցեղասպանութիւնը, Առանց Վիրաւորելու Այս Երկրի Քրիստոնեայ Ժողովուրդներուն Զգացումները» «ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ». Այշէ Կիւնայսու որ հինէն ի վեր, մարդու իրաւունքներու շրջագծով հայոց իրաւունքներուն պաշտպանը հանդիսացած է, հրատարակեց շատ կարեւոր նոր յօդուած մը, որով ցաւ կը յայտնէ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան համանախագահ Սելահէտտին Տեմիրթաշին ու Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան միւս համանախագահ...

ՔԱԶԸՄ ԿԻՒՆՏՕՂԱՆ Ասլըհան Օլկար Պոլսի, Ասլըհան Քիրեմիթճեան ալ Զմիւռնիոյ մէջ նոյն շաբթու մէջ մահացան: Մէկը քրիստոնեայ էր, միւսը` իսլամ: Թաղումներն ալ այդպէս եղաւ: Մէկը հայոց գերեզմանատունը թաղուեցաւ, միւսը` իսլամներու: Ես երկուքին ալ թաղումին ներկայ գտնուեցայ: Նախ 7 սեպտեմբերին Պոլսի Պաքըրգիւղի Ծնունդ Սուրբ Աստուածածնի եկեղեցւոյ մէջ Ասլըհան Օլկարը, ապա 11 սեպտեմբերին Զմիւռնիա, Կիւզելեալը թաղի Հաքիմ Էֆենտի մզկիթէն ալ Ասլըհան Քիրեմիթճեանը յուղարկաւորեցինք:...