Յօդուածներ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Մօտէն կամ հեռուէն տոքթոր Արմենակ Եղիայեանը ճանչցող իւրաքանչիւր հայորդի կրնայ ըսել, որ վերոնշեալ երկու բառերը «զայրոյթ» եւ «փափուկ» սապէս հակոտնեայ կը թուին ըլլալ, պարզապէս որովհետեւ համահունչ չեն, աւելի՛ն. իրար ժխտող եզրեր են: Այդուհանդերձ, երբ խօսքը կը վերաբերի բոլորին բարեկամ ու հարազատի մը, որ իր մասնագիտական ասպարէզին (ատամնաբուժութիւն) բերումով շատերու` անոնք ըլլան հայ թէ տեղացի, աղքատ թէ ունեւոր, ուսեալ...

Երեքշաբթի, 9 դեկտեմբեր 2025-ին Վենետիկի Ս. Ղազար Մխիթարեան մայրավանքին մէջ տեղի ունեցաւ մեծանուն բանաստեղծ Աւետիք Իսահակեանի ծննդեան 150-ամեակին նուիրուած հանդիսութիւն` համագործակցութեամբ Աւետիք Իսահակեանի տուն-թանգարանին եւ Մխիթարեան միաբանութեան: Վանահայր Համազասպ վրդ. Քէշիշեան, Աննա Սարոյեան (ձախին) եւ Ցօղիկ Նազարեան: Յիշատակի ձեռնարկը սկիզբ առաւ վանահօր` Համազասպ վրդ. Քէշիշեանի բացման խօսքով: Անկէ ետք շահեկան զեկոյցներով հանդէս եկան տուն-թանգարանի աշխատակիցներէն գլխաւոր ֆոնտապահ Ցօղիկ Նազարեանը` «Իսահակեանը...

Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարեան միաբանութեան մայրավանքին մէջ վերջերս տեղի ունեցան երկու ձեռնարկներ` Վարդան Ճաքոմելլիի «Արծուահրէշի թեւերը» իտալերէն լեզուով վէպին ներկայացումը եւ 1975-ի հրդեհամարութեան մասնակցած հրշէջներու ի պատիւ արարողութիւն մը, միջադէպի յիսնամեակին առթիւ: Շաբաթ, 29 նոյեմբերին ներկայացուեցաւ Ճաքոմելլիի վէպը` «Արծուահրէշի թեւերը. Անտոն Սուրեանի կեանքն ու սխրանքները, Արեւելքէն եկած հայը, որ նուաճեց Վենետիկը» (Le ali della chimera: Vita e imprese di Andon...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ամանորէն երկու շաբաթ առաջ ամերիկացիք աղուո՜ր «նուէր» մը ստացան Ներկայացուցիչներու տունէն, աւելի ճիշդը` անոր հանրապետական խմբակէն: Ժողովը ձայներու փոքր առաւելութեամբ մը մերժեց դեմոկրատներու (որոնց պահ մը միացած էին չորս հանրապետականներ) մէկ առաջարկը, ըստ որուն` առողջութեան ապահովագրութեան (ծանօթ` «Օպամա քեր» անունով) ճամբով` ապահովագրեալներուն պետական աջակցութիւնը պէտք էր երկարաձգել երեք տարի եւս: Այլ խօսքով, յիշեալ դրութիւնը վերջ պիտի գտնէ տարեվերջին...

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐՔ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Տարիքի յառաջացման բերումով մարդ յաճախ խրատատուութիւն կատարելու փորձութեան կը մատնուի: Մենք հանդիպած ենք այնպիսի անձերու, որոնք բնա՛ւ խրատ տալ չեն սիրեր: Անշուշտ այդ չի՛ նշանակեր, որ անոնք խրատ տալ չեն գիտեր. գիտեն, սակայն չեն ուզեր, որովհետեւ հասարակ մտածողութենէն հեռու են` խղճալի համարելով խրատատուներուն յանդգնութիւնը: Ո՞վ է աղքատ մարդը: Այս հարցումին պատասխանողը ամէն բանէ առաջ նիւթական կամ դրամական...

ՓԱՈԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ 1945 թուականին` Համաշխարհային Բ. պատերազմին, Ճափոնը յանձնուեցաւ ամերիկեան ուժերուն: Միսուրիի պատերազմական նաւուն վրայ, որ Թոքիոյի ծովածոցին մէջ կը գտնուէր 2 սեպտեմբեր 1945-ին, ամերիկացի զօրավար Տուկլաս ՄաքԱրթըր, որ Խաղաղականի ընդհանուր պատասխանատուն էր եւ Ճափոնի արտաքին գործոց նախարարը, որ կը ներկայացնէր Հիրօհիթոն` Ճափոնի կայսրը, նախարար Մամորու Շիկեմիցու եւ ճափոնական բարձր մակարդակի զանազան զինուորականներու ներկայութեամբ ստորագրուեցաւ Ճափոնի վերջնական յանձնումն ու պարտութիւնը,...

Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Ֆրանսայի պատանեկան միութիւններու Ընդհանուր վարիչ մարմինին, դեկտեմբեր 6-ին եւ 7-ին Մարսէյի մէջ տեղի ունեցաւ երկօրեայ սեմինար մը, որուն մասնակցեցան` վարիչներ, օգնական վարիչներ եւ վարիչ ըլլալու պատրաստուող երիտասարդներ: Շաբաթ, 6 դեկտեմբեր 2025-ի առաւօտեան ժամը 10:00-ին սեմինարի բացումը կատարուեցաւ  «Մշակ, բանուոր» քայլերգով: Ապա խօսք առաւ Ֆրանսայի ԸՎՄ-ի ատենապետ  Սագօ Արապօղլեան, որ բարի գալուստ մաղթելէ ետք  ներկաներուն, ներկայացուց սեմինարի կազմակերպման նպատակը...

2026 տարին կը զուգադիպի Հայաստանի Հանրապետութեան վերանկախացման եւ Արցախի Հանրապետութեան հռչակման 35-ամեակին: Անկախութիւն, Հայաստան ու Արցախ... Արժէքներ, որոնք կերտուած են` շնորհիւ մեր երկարամեայ պայքարին, արեան, քրտինքին ու զոհաբերութեան: Արժէքներ, որոնց կորուստին հետ հաշտուիլը կը վտանգէ համայն հայութեան էութիւնը: Գարեգին Նժդեհի մտորումով` «Վտանգուած ժողովուրդներու վերջին խաղաթուղթը վերադաստիարակութիւնն է»: ՀՅԴ ԼԵՄ-ը` իբրեւ լիբանանահայ երիտասարդութիւնը դէպի Դաշնակցութիւն ուղղորդող դաստիարակչական միաւոր, իր գործունէութեան 53...

ՆԵՐՍԷՍ ԱՊՐԻԼԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Ա. Շիրակեան» մասնաճիւղ 2025-ը հասած է իր աւարտին: Մէկ տարուան ընթացքին Հայաստան դիմագրաւեց զանազան մարտահրաւէրներ եւ ստացաւ զանազան հարուածներ թէ՛ ներքին եւ թէ՛ արտաքին թշնամիներու կողմէ, որոնք փորձեցին տարբեր միջոցներով քանդել Հայաստանը, խլել հայ ժողովուրդի արդար իրաւունքը եւ վիրաւորել հայուն արժանապատուութիւնը... Պատմութիւնը պիտի վկայէ, որ 2025-ին Հայաստան ապրեցաւ սեւ, դաժան, դժբախտ եւ տժգոյն օրեր, որուն գլխաւոր...

ՅԱԿՈԲ ԳԻԶԻՐԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Րաֆֆի» մասնաճիւղ Նոր տարուան սեմին, երբ աշխարհը կը պատրաստուի տօնական ուրախութեան, Արցախն ու Հայաստանը կը դիմագրաւեն հսկայական մարտահրաւէրներ: 2023-ին տեղի ունեցած իննամսեայ շրջափակումէն եւ սեպտեմբերեան ռազմական յարձակումէն ետք, Արցախի գրեթէ 120.000 հայ բնակչութիւնը բռնի տեղահանուեցաւ իր հողէն` ապաստան գտնելով Հայաստանի մէջ: Այս անմիջական ողբերգութեան բերումով, բնականաբար, Հայաստան նոր դժուարութիւններ ունեցաւ. արդարեւ, ան կը պայքարի գաղթականներու ընդունման,...

ՄԻՐԷՅ ԺԸՄՄՕ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Ա. Շիրակեան» մասնաճիւղ Նոր տարին կը մօտենայ, եւ այս օրերուն մեր միտքը անպայման կ՛ուղղուի դէպի Արցախ` մեր հայրենիքը, մեր յուշերը, մեր ժողովուրդին հոգին: Արցախցին միշտ ծանօթ է իր տոկունութեամբ , արժանապատուութեամբ եւ հողին հանդէպ ունեցած անխախտ սիրով: Դարեր շարունակ անոր աւանդութիւնները եւ հաւատքը կերտած են փոքր, բայց անպարտելի ոգի ունեցող ժողովուրդ մը: Այսօր սակայն, երբ Նոր...

ՄԵՂՐԻ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան» մասնաճիւղ 2023 թուականի Արցախի բռնագրաւումէն ետք արցախահայութիւնը կանգնեցաւ իր պատմութեան ծանրագոյն փուլերէն մէկուն առջեւ: Տասնեակ հազարաւոր ընտանիքներ բռնի կերպով հեռացուեցան իրենց տուներէն, հարիւրհազարաւոր մարդիկ եղան տեղահան` ապրելով անպատմելի կորուստի, աւերի եւ անորոշութեան մէջ: Մարդիկ կորսնցուցին ոչ միայն իրենց օճախները, այլ նաեւ` իրենց գործը, ապրուստի միջոցը, յիշողութիւններով լեցուն վայրերը եւ տարիներով կառուցած կեանքը: 2025-ի Միացեալ Նահանգներու...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ֆրանսայի նախկին նախարար Ֆիլիփ տը Վիլլիէ Mémoricide անունով ուշագրաւ գիրք մը հրատարակեց... «Յիշողութեան սպանդ»: Ինչպէս génocide...Ան հեռատեսիլէն ելոյթներ կ՛ունենայ եւ կը պաշտպանէ` իր ժողովուրդին ինքնութիւնը, մշակոյթը, իւրայատկութիւնը եւ հարազատութիւնը, այսինքն կը պայքարի ընդդէմ ազգի յիշողութեան եւ ինքնութեան կորուստի, զանոնք վտանգուած կը գտնէ: Կը խօսի ֆրանսացի ժողովուրդի Յիշողութեան «Սպանդ- MÉMORICIDE»-ի մասին: Եթէ Ֆրանսացի քաղաքական եւ մտաւորական գործիչը կ՛ահազանգէ մեծ...

ՅԱԿՈԲ ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Այս օրերուն, - Երբ ամէնուրեք մտքի եւ խորքի անկում կայ եւ դիտումնաւոր ուղեղալուացում` արժէքները քանդելու, ոտնակոխելու եւ ուղեղները առաջնորդելու մակերեսային եւ թեթեւաբարոյ տրամաբանութեան, - Երբ խօսքը, գիրն ու գաղափարը տեղի կու տան թեթեւ հաճոյք պատճառող ցուցադրական քարոզչութեան, - Երբ ամէն ճիգ կը թափուի նաեւ հայկական միջավայրի մէջ` Հայաստան եւ սփիւռք, նորահաս սերունդները, երիտասարդութիւնը խզելու պատմութենէն, մեր ժողովուրդի սրբութիւններէն,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Այլ Փուլեր Արմենակին հետ մեր տարտակցութիւնը եթէ սկիզբ առաւ յիշեալ ձեւով, անիկա վերջ պիտի չգտնէ իր մեկնումով, ինչպէս որ վերջ չգտաւ Պէյրութէն մեր հեռանալէն ետք, պահպանուեցաւ նամակցութեամբ, նաեւ որոշ դաշտերու մէջ ուղղակի եւ անուղղակի աշխատակցութեամբ: Չենք ուզեր կանգ առնել ամէն քայլափոխի առջեւ, սակայն կ՛ուզենք մեր կարկինը ի գործ դնել մէկ քանի ոլորտի մէջ: Արմենակին, ինչպէս նաեւ այլ տարտակիցներու...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Կռահեցիք անշուշտ, խօսքը հաւատարիմ ընկերոջս, գործակիցիս, անխոնջ սրբագրիչիս, ուսուցիչի՛ս մասին է, գրեթէ տարեկից՝ բժ. Արմենակ Եղիայեանի։ Բոլոր ածականները անբաւարար են բնութագրելու համար հայերէնի երկրպագու այս հայորդին, որ այդպէս, առանց մեզի լուր տալու մեկնեցաւ այս աշխարհէն՝ ո՛րբ ձգելով մեզ։ Ուրիշներու նման, ես ալ իր բաշխումի ցանկին վրայ էի ու կանոնաւոր կը ստանայի իր շաբաթական հերթական առաքումները՝ «Ընթերցումներ» (նախապէս՝ «Կիրակնօրեայ ընթերցումներ»),...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Գրողներն ու խմբագիրները պիտի կարօտնան իր ամէնօրեայ խարազանը, որ կը խնայէր ոչ ոքի, կը հանդուրժէր ոչ մէկ շեղում մեր լեզուի կանոններէն, կ΄ընդունէր ոչ մէկ աղկաղկ վերաբերմունք՝ հանդէպ մեր լեզուին։ Մեր թղթակցութիւնը շարունակական էր։ Իր բոլոր ընդվզումներուն բաժնեկից կ΄ընէր զիս օրը օրին։ Ինչպէս՝ իր այլ հոգեկիցները։ Իր վէճերը առնչուած էին լեզուական ոլորտին մէջ նկատուած մեղանչումներու, որոնք կը խանգարէին իր...

 ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Քառասուն օրեր առաջ հայ մամուլը գուժեց սփիւռքահայ եւ արեւմտահայերէնի բանիմաց, ատամնաբուժ, ուսուցիչ, սրբագրիչ եւ «գրաւոր» յուշարար տոքթ. Արմենակ Եղիայեանի մահը: Մտաւորական մը, որուն անունը ծանօթ է հայաստանեան եւ սփիւռքեան լեզուագիտական շրջանակներուն՝ իբրեւ արեւմտահայերէնի ուղղագրութեան, քերականութեան մասնագէտ եւ անոր առնչուած լեզուաբանական խնդիրներու հմուտ եւ գիտական աշխատասիրութիւններ հրապարակած բանասէր: Անոր համար այս օրերուն մեր գրական աշխարհէն ներս սուգ է, որովհետեւ...

ՔԵՐՈԲ ԷՔԻԶԵԱՆ Դժուար է հաշտուիլ սիրելի բարեկամի մը, հայ լեզուի իրական մշակի մը անսպասելի կորուստին հետ։ Իր յառաջացած տարիքի հանգրուանին, անոր աշխուժութիւնը մշտական աշխատանքին թափը եւ հայ լեզուին մասին շաբաթական առաքումները երբեք մտածել չէին տար, թէ երկվայրկեան մը կրնայ հասնիլ, երբ յոգնութիւն չգիտցող Արմենակ Եղիայեանի սիրտը կրնայ դադրիլ բաբախելէ` սուգի մատնելով իրեն լաւապէս ծանօթացած, բայց նաեւ իր նկարագրային իւրայատկութիւններուն ու...

ՊԱՐՈՅՐ Յ. ԱՂՊԱՇԵԱՆ Ուրախութեան, հպարտութեան ու հոգեցնծութեան զգացումներով, պէտք է դիտարկել, խորաչափել եւ արժեւորել այն կրկնածնունդներն ու վերազարթօնքները, որոնք համակած են լիբանանահայութեան ազգային-գեղարուեստական, ընկերային-ստեղծագործական, նաեւ համայնքային-հասարակական կեանքը, իրենց տարբեր գրաւիչ ու հմայիչ արտայայտութիւններով, ուղղութիւններով ու գործունէութիւններով։ Պատահակա՞ն են այս դրական տեղաշարժերը, թէ՞ հոն պէտք է փնտռել ու գտնել հիմնական ազդակներ, գնահատելի հիմունքներ ու խոստմնալի դրոյթներ։ Պէտք է հաւատալ եւ ընդունիլ,...