Յօդուածներ

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Հետզհետէ հրճուանքը կտրեցաւ ճարահատ ճիւղի պէս Արձագանգը չուեց թառեցաւ Բանի մէջ Հողմը կաղնիին բունը խլեց լքեց Արմատը տրտում բայց տոկուն մնաց Տարիները դէմքերը աղօտեցին Ժամանակի շրջանկարները մնացին Հին տարուան մակոյկը արդէն գնաց Պարոյկը օդէն կախուած մնաց Կենսախայտ հողը դարձաւ արիւնի լաւա Հին հողին վրայ կամուրջը կ՛երերայ Անուրջները ջնջուեցան վիշտով սորվեցանք Մահէն հեռու մնալու արուեստը Արեւափառ մակոյկն ու Հաստատակամ...

7 նոյեմբեր 2025-ին լոյս տեսաւ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Ռազմիկ» յանձնախումբին հրատարակած թերթիկը, որուն գլխաւոր թեման էր 9 նոյեմբեր 2020-ին կնքուած եռակողմ ամօթալի համաձայնագիրը եւ Արցախի յանձնումը: Թերթիկի վերջին բաժինին մէջ Լիբանանի մէջ գործող հայկական վարժարաններու աշակերտութեան ուղղուեցաւ «Արցախը Նոր տարուան սեմին» խորագիրով յօդուած գրելու մարտահրաւէր մը: Առ այդ կը ներկայացնենք մարտահրաւէրին ընդառաջացած աշակերտներուն լաւագոյն յօդուածները: Արցախը` Նոր Տարուան Սեմին Այս նիւթը...

ՀՐԱՆԴ   ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Կ՛աղօթեմ, Տէ՜ր, որ ծառերը չմահանան… Կ՛աղօթեմ, Տէ՜ր, որ սէրերը չմահանան… Կաթիլներու ջուրին նման վեր բարձրանան եւ ամպանանծածկեն գունտն այս ապականածու վար ցoղեն դանդաղօրէն եւ համօրէնիջնեն գլխուն մէն մի մարդու եւ սրտերո՛ւն,մաքրեն մաղձը ու նախանձըմաքրեն կիրքը եսին հիւանդ։ Կ՛աղօթեմ, Տէ՜ր, որ ծառերը չմահանան… Կ՛աղօթեմ, Տէ՜ր…        Սերմերու պէս դաշտին նետուած           ԽՈՀը ցնցուղ ցանես մտքին մէն մի մարդու           եւ տաս անոր գիտակցութիւն՝           վեհին անեղծ           եւ վսեմին սրբամաքուր։...

ՍԱՐԳԻՍ ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Ու պայքա՜ր, պայքա՜ր, պայքա՜ր երգեցի...» Դ. ՎԱՐՈՒԺԱՆ 2026-ի սեմին մենք ալ` հայերս, աշխարհի ժողովուրդներուն պէս, կլանուած ենք մարդկութիւնը յուզող ու տագնապեցնող բազմաթիւ ողբերգութիւններով: Այդ ողբերգութիւնները ունին բազմաթիւ ընդհանուր խորագիրներ, ինչպէս` մահասփիւռ ու քանդիչ պատերազմներ, քաղաքական տհաս ղեկավարներու ձախաւերութիւններ, բնական աղէտներ, խաղաղութեան հետամտութեան փոխարէն` նոր պատերազմներու հնոցներու սարքում եւ այլն: Ամէնէն ցաւալի ողբերգութիւններէն մէկն ալ այն է, որ մարդիկ,...

ԴՈԿՏ. ՅԱՐՈՒԹ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Բանաստեղծական իր նոր հաւաքածոյով` «Կատարեալը եւ դուն», Վիգէն Յովսէփեան ընթերցողին կը ներկայացնէ անսովոր խորունկ աշխարհ մը` մտաւոր եւ զգացական ճամբորդութիւն մը, որ կը խօսի ոչ միայն հայու կեանքին, այլ նաեւ մարդկային գոյութեան ընդհանրական պայքարին մասին: Յովսէփեանի միտքերը իրար յաջորդող պատում մը ունին իրենց մէջ, միաժամանակ` խոր զգացական եւ մտաւոր ճշգրտութիւն մը: Գրուած արեւմտահայերէնով` հաւաքածոն ինքնին լեզուի պահպանում...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Կիրակի առաւօտ էր: Այնպիսի առաւօտ մը, որուն լռութիւնը տան մէջ կը տարածուի յստակ ու թեթեւ: Նեղացող սիրտերու լռութիւն չէ անիկա, այլ` այն տեսակ խաղաղութիւն, որուն մէջ մարդ կը զգայ, որ  բան մը կը մօտենայ, բան մը պիտի փոխուի, կարծէք`  բան մը պիտի յայտնուի երկինքէն: Կը զգայի, որ ոչ միայն դատարկութիւն է, ոչ միայն լռութիւն, այլ նաեւ ներքին արթնութեան...

1917-ին Շուշիում լոյս տեսնող եւ ապա 1990-ականներին վերածնուած «Ապառաժ»-ը հայ մամուլի այն եզակի պարբերականներից է, որը ծնուել է ազգային զարթօնքի ու պատմական բեկումնային ժամանակաշրջանում: Այն եղել է ոչ միայն լրատուական հարթակ, այլեւ` գաղափարական դիրքորոշում, ազգային մտքի ու պայքարի խօսնակ: Տասնամեակների ընթացքում «Ապառաժ»-ը անցել է դժուար ճանապարհ. պատերազմներ, լռեցում, վերածնունդ եւ կրկին ընդհատում: Սակայն, ինչպէս իր անունն է յուշում, այն կանգուն...

«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական բաժանմունքը ուրախութեամբ կը տեղեկացնէ, որ 10-րդ «Զարմանազան» ամառնային արեւմտահայերէն ծրագիրը տեղի պիտի ունենայ Ֆրանսայի Ալպեան լեռներու Օթ-Սաւուա շրջանին մէջ` յուլիս 10-էն մինչեւ 5 օգոստոս 2026: Ծրագիրը կը հիմնուի երեք սիւներու վրայ, որոնք սերտօրէն կապուած են իրարու. - 10-17 տարեկան պատանիներու համար նախատեսուած ծրագիր մը, - 18-24 տարեկան երիտասարդներու համար նախատեսուած ծրագիր մը, - Համալսարանական ծրագիր մը`...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Կաղանդ է այսօր: Կաղանդի ծառին լոյսերն գոյնզգոյն կը վառին, կը մարին: Կարծես ըլլային աստղեր լուսեղէն` Բոցավառ, շողուն, կախուած երկինքէն: Ամէն վառող լոյս կը յուշէ ինծի Անցնող տարիէն օր մը կենցաղի, Որ իմ մտքիս մէջ կ՛անցնի, կը մարի Մարող լոյսին հետ Կաղանդի ծառին: Կաղանդ է այսօր: Բոցեր սրտիս մէջ կեանքի ցաւերէն կը վառին անշէջ, Պահ մը երանի անոնք ալ...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Քանի մը օր առաջ ձեռնակառքի վրայ վաճառուող գիրքերու մէջ աչքիս զարկաւ գիրք մը` «Կաթիլ մը պատմութիւն» խորագիրով: Գնեցի եւ տուն վերադարձիս աչքէ անցուցի: Ամբողջութիւնը քաղուածք մըն է  հին ու նորագոյն պատմական դէմքերու յանցագործութեանց  եւ նշանաւոր  դէպքերու, որոնց հիման վրայ հեղինակը կը յանգի այն եզրակացութեան, որ «Վայրագութիւնն է պատմութեան ծնունդ տուող դայեակը» (յունարէն` մամի-դայեակ):   Հեղինակը` Տիմիթրի Քամպուրաքի, յայտնի լրագրող-վիպագիր...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան գիշեր մը երազին մէջ տեսած էր, որ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը` Գարեգին Բ. Ներսիսեան, ժխտած էր իր կուսակրօնութեան ուխտը, հաւանաբար թուականէս առնուազն երեսուն տարիներ առաջ: Արթննալէ ետք, հաւատացեալ քրիստոնեայ վարչապետը քննարկած էր «Կանոնագիրք Հայոց»-ի երկու հատորները եւ գտած, Ե. դարուն գումարուած Շահապիվանի ժողովի կանոններուն մէջ կանոն մը, որ աղօտ կերպով կրնար պատշաճիլ տուեալ կացութեան:...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 22 դեկտեմբերին Հալէպի մէջ տեղի ունեցան Սուրիոյ կառավարական ուժերուն եւ քրտական ղեկավարութեամբ Սուրիոյ ժողովրդավարական ուժերուն միջեւ բախումներ: Կառավարական կողմը քիւրտերը ամբաստանեց երկու կողմերուն միջեւ մարտին գոյացած համաձայնութիւնը խախտելու եւ բնակուած շրջաններ ռմբակոծելու մէջ: Քրտական կողմը հերքեց ամբաստանութիւնը: Ուշագրաւ է, որ բախումներու ծագումը «զուգադիպեցաւ» Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարի, պաշտպանութեան նախարարի, ՄԻԹ-ի ղեկավարի եւ զինուորական բարձրաստիճան պատուիրակութեան մը Դամասկոս այցելութեան:...

Հայ եկեղեցին Սուրբ Ծննդեան տօնէն առաջ կը տօնէ Աւագ տօները: Նախ` Դաւիթ մարգարէի եւ Յակոբոս Տեառնեղբօր յիշատակութեան օրը, ապա` Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի, այնուհետեւ` Պետրոս եւ Պօղոս առաքեալներու, եւ ապա` Որոտման որդիներ Յակոբոս առաքեալի եւ Յովհաննէս Աւետարանիչի տօները: Քրիստոսի Համբարձումէն ետք առաքեալները քարոզչութեան լծուեցան եւ Երուսաղէմի մէջ առաջին եկեղեցին հաստատեցին: Եկեղեցւոյ ծառայութեան համար եօթը սարկաւագներ ընտրուեցան: Սարկաւագ կը նշանակէ սպասաւոր, ծառայող,...

«Գանձասար» կը հաղորդէ, որ նախանցեալ երեկոյեան, Սուրիական ժողովրդավարական ուժերու ներքին ապահովական ուժերու` Ասայէշի եւ սուրիական բանակին ու ապահովական ուժերուն միջեւ տեղի ունեցած փոխադարձ հրաձգութիւններուն հետեւանքով Հալէպի հայաբնակ թաղամասերուն մէջ վիրաւորներ չեն արձանագրուած: Կարգ մը բնակարաններ մասնակի նիւթական վնասներ կրած են: Երէկ Հալէպի մէջ հանդարտութիւն կը տիրէր: Դպրոցները, համալսարանները եւ պետական հաստատութիւնները փակ էին` նկատի ունենալով Հալէպի նահանգապետի նախանցեալ գիշեր կատարած...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Գիւմրիի Մէջ Տեղադրուած Է ՀՅԴ Անդամ, Շիրակի Նահանգապետ Կարօ Սասունիի Արձանը Գիւմրիի համայնքապետարանի, «Կումայրի» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանի եւ թանգարանի մասնաճիւղ` Քանդակագործութեան ազգային թանգարանի ջանքերով, Պռօշեան եւ Գ. Նժդեհ փողոցներու խաչմերուկին տեղադրուեցաւ Շիրակի նախկին նահանգապետ Կարօ Սասունիի արձանը: Այս մասին տեղեկացուցին «Կումայրի» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանէն: Անոնք նաեւ հաղորդեցին, որ արձանի քանդակագործն է Միսակ Մելքոնեանը, եւ թանգարանը շնորհակալութիւն կը յայտնէ բարերարներուն...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ գիւղը, իր աւանդական ու նահապետական կեանքով, իր անցեալով, աւանդական բարքերով ու սովորութիւններով, այսօր այլեւս սփիւռքեան պայմաններուն տակ պատմութեան անցած է եւ ալ անգոյ է մեր իրականութենէն ներս: Այսօր, սփիւռքահայութեան մեծամասնութեան համար անծանօթ են գիւղական կեանքի առանձնայատկութիւնները: Սփիւռքեան պայմաններու տակ ապրող խարբերդցիին, չարսանճագցիին, զէյթունցիին կամ սասունցիին համար անծանօթ են իրենց պապերուն ապրած գիւղերը, գիւղական կեանքը, անասնապահութեամբ եւ երկրագործութեամբ...

Իրաքի վարչապետ Մոհամետ Շայեահ Սուտանին կիրակի, 21 դեմտեմբերին բացումը կատարեց Պաղտատի կեդրոնը գտնուող Հայ առաքելական Ս. Գրիգոր եկեղեցւոյ` անոր վերանորոգման աւարտէն ետք, Ամանորի եւ Սուրբ Ծննդեան տօներուն առիթով: Վարչապետը շրջեցաւ եկեղեցւոյ սրահները եւ միջանցքները` ծանօթանալու այս կարեւոր կրօնական կեդրոնին մէջ իրականացուած համապարփակ վերականգնողական աշխատանքներուն: Ան իր խօսքին մէջ երախտագիտութիւն յայտնեց այս սրբազան վայրին մէջ գտնուելու համար եւ յայտարարեց անոր վերաբացումը`...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Հայաստանի շուրջ ձեւաւորուող աշխարհաքաղաքական միջավայրը այնպէս կը փոխուի, որ այլեւս կարելի չէ անտեսել: Արդէն ձեւաւորուած է բազմաբեւեռ աշխարհակարգ մը, որ պայմանաւորուած է` տասնամեակներ շարունակ կուտակուած լարուածութեամբ, Պաղ պատերազմէն ետք Արեւմուտքի դէպի արեւելք ընդլայնումով, Ուքրանիոյ մէջ Ռուսիոյ «կարմիր գիծերով» եւ անոր ընկալած ազգային անվտանգութեան շահերով, ինչպէս նաեւ Չինաստանի վերելքով` իբրեւ մրցակից տնտեսական ուժ: Միեւնոյն ժամանակ, շրջանային ուժերու հաւասարակշռութեան տեղաշարժերը, մասնաւորապէս...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Դար մը եւ երեսուն հինգ տարիներ կը բաժնեն մեզ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան ծննդեան թուականէն: Արդ, անոր փառաւոր անցեալին հայեացք մը ուղղելով` այսօր նոր տեսիլքներով եւ անխախտ յանձնառութեամբ ան կը դիմաւորէ նաեւ ապագան: 135-ամեայ, բայց մշտապէս երիտասարդ այս կուսակցութիւնը ամրապինդ հաւատքով կը խտացնէ իր շարքերը երդուեալներու հսկայ փաղանգով, պատրաստ` դիմագրաւելու հայրենիքին ու հայ ժողովուրդին առջեւ ծառացած ազգային, ընկերային, քաղաքական...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան օրէ օր աւելի մեծ վնաս կը հասցնէ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ եւ Հայաստանի հեղինակութեան ամբողջ աշխարհին մէջ` իբրեւ առաջին քրիստոնեայ ազգ: Անոր գործողութիւնները կոպտօրէն կը խախտեն Հայաստանի Հանրապետութեան սահմանադրութիւնը: Առանց որեւէ իրաւասութեան` Փաշինեան նախորդ շաբաթ Դիմատետրի իր էջին մէջ ներկայացուց «Հայաստանեայց առաքելական սուրբ եկեղեցու նորոգման ճանապարհային քարտէսը»: Ան յայտարարեց, որ Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսին...