Յօդուածներ

ԴՈԿՏ․ ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ 2000 թուական։ Առաջին այցելութիւնս մայրիներու եւ մայրերու երկիր՝ Լիբանան․ հոս կրնամ գնահատականը տալ․․․ Մեծ եղեռնէն ետք Սուրիոյ անապատներէն անցած այն Հայ ընտանիքներու, որոնք ապաստանեցան հիւրընկալ Լիբանանին մէջ․․․ մնացորդաց սերունդը կը պարտի Հայ մայրերուն՝ ժողովուրդի մը վերընձիւղման համար․․․ Հիմա ալ ոչ մէկ կասկած ունիմ Բէյրութը համարելու Սփիւռքին մայրաքաղաք․ տարիներէ ի վեր իբրեւ անխոնջ գրասէր եւ ինքզինքս հռչակած՝ արեւմտահայերէնասէր,...

 Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Քառասուն օրեր առաջ «Ազդակ»-ի, ապա հայկական այլ թերթերու մէջ երեւցաւ տոքթ. Արմենակ Եղիայեանի մահուան գուժը: Քանի մը առիթով իմացուցած էր, որ առողջական հարցեր կը դիմագրաւէ, տարիներ առաջ բաւական լուրջ անհանգստութիւն ունեցած էր, սակայն յաղթանակով դուրս եկած էր այդ ճակատամարտերէն: Հիմա անակնկալի եկած է նաեւ... ինք: Պէյրութէն մինչեւ սփիւռքեան հեռաւոր ափեր գիրի սպասարկուներ եւ ընթերցողներ համակուեցան սուգով: Նոյն տարածքին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Քանի մը տարի առաջ մասնագէտներ դռնփակ ընտրած են 10  շատ լաւ ժապաւէններ` Հռոմի պապերուն մասին: Պապական իշխանութիւնն ու շարժապատկերը շատոնց առնչուած են: Լեւոն 13-րդ պապը դարձաւ առաջին «շարժական պապը» 1896-ի յուլիսին, իսկ անոր յաջորդը՝ Պիոս Ժ.-ն,  նկարահանուեցաւ 1907 թուականին: Ան եղաւ շարժապատկերի առաջին սուրբը, երբ սրբադասուեցաւ 1954 թուականին: Երկու տարի առաջ` 1952-ին,  Հանրի Վիտոն զայն մարմնաւորած էր «Գաղտնի...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Յստակ է, որ վարչապետ Նեթանիահուի յարձակողապաշտ ծրագիրները Իրանի դէմ եւ առհասարակ իսրայէլեան ծաւալապաշտութիւնը Միջին Արեւելքի մէջ արդէն կը բախին Թուրքիոյ աշխարհաքաղաքական կարմիր գիծերուն։ Այս առումով, կը գտնուինք բոլորովին նոր իրականութեան մը դէմ յանդիման։ Իսրայէլի բացայայտ յաւակնութիւնները Իրանի, Սուրիոյ, Եմէնի եւ անշուշտ, առաջին հերթին, Կազայի մէջ ինքնաբերաբար սպառնալիքի տակ կþառնեն Թուրքիոյ կենսական շահերը տարածաշրջանին մէջ եւ կը խախտեն թուրք-իսրայէլեան...

«ԹՈՐՈՆԹՈՀԱՅ» Ասպետ Փողարեանի «Loving Father, Bitter Son» («Սիրալիր հայր, դառնացած որդի») վէպը (5 մարտ 2025-ին հրատարակուած) հետաքրքրական, զգացումներով հարուստ, հեղինակին առաջին գործն է, որուն արձագանգը կ’ապրի ընթերցողին մտքին մէջ, նոյնիսկ` վերջին էջը շրջելէն շատ ետք։ Պատումը կը ծաւալի Եթովպիոյ 1974-ի համայնավարական յեղափոխութեան եւ անոր յաջորդող՝ Լոս Անճելըսի մէջ վերապրուած տարագիր կեանքին մէջ. վէպը կը պատկերացնէ աքսորի, լռութեան եւ հաշտութեան հետքերը՝...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Համազգայինի Հիմնադիր Նիկոլ Աղբալեանի Ծննդեան 150-Ամեակի Յիշատակում Հովանաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեանի, կազմակերպութեամբ Համազգայինի «Նիկոլ Աղբալեան» մասնաճիւղի գրական յանձնախումբին, 29 նոյեմբերին «Լեւոն Շանթ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ գրական երեկոյ մը, որ նուիրուած էր գրականագէտ, քաղաքական ու կրթական գործիչ, Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան պետական աւագանիի անդամ, ՀՅԴ-ի նուիրեալ գործիչ եւ Համազգայինի հիմնադիր Նիկոլ Աղբալեանի ծննդեան 150-ամեակին՝...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան օրուան տօնակատարութիւնները աւանդական դարձած, սովորութեան կարգով կազմակերպուող ամեակներու նշումներ չեն: Հայկական ներկայ իրականութեան մէջ ամէնուրեք գործող կուսակցութիւնը պարտի տարին գէթ մէկ անգամ զեկուցելու հայութեան իր կատարածի մասին եւ մատնանշելու իր առաջադրանքները: Պէյրութի մէջ կայացած տօնակատարութիւնը յատկանշական է այս իմաստով: Երկու խօսք առնողները` Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչը եւ Բիւրոյի ներկայացուցիչը, խուսափեցան ճառային բնորոշումներէ եւ ներկայացուցին կատարուածին...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Շուշիի Ղազանչեցոց Ս. Ամենափրկիչ եկեղեցին` ազրպէյճանական բռնագրաւման ենթակայ: Ցաւօք, որքան որոշում եմ այլեւս չխօսել, սակայն այն ողբալի վիճակը, որի մէջ օրէ օր աւելի ենք մխրճւում ազգովին, երբ տարին աւարտում ենք այս ողորմելի իշխանութեան ներկայութեամբ, նուաստացած, տարածքային, հոգեկան, բարոյական նոր կորուստներով, կրկին ներքին մի զսպանակ պոկւում է իմ ներսում ու պարտադրում  է խօսել, որքան էլ կրկնութիւն կամ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սուրբ Յակոբեանց վանք Երուսաղէմի մէջ հայեր բնակութիւն հաստատած են քրիստոնէութեան տարածման առաջին դարերէն: Քրիստոնէութեան պետական կրօն հռչակումէն ետք` Դ. դարուն, Երուսաղէմի մէջ հիմնուեցան հայկական վանքեր եւ եկեղեցիներ: Սրբոց Յակոբեանց վանքը կառուցուեցաւ Դ. դարուն, Սիոն լերան բարձունքին, հոն, ուր իր նահատակութենէն ետք` 62-ին, թաղուած էր Յիսուսի ազգական եւ Երուսաղէմի եկեղեցւոյ առաջին հայրապետ Յակոբոս Տեառնեղբայր առաքեալ: Արաբներու կողմէ Երուսաղէմի գրաւումէն...

Ժուլիեթ Դաւթեան ԺՈՒԼԻԵԹ ԴԱՒԹԵԱՆ ՀՊՄՀ Դոկտորանտ Հոգեբանութեան ֆակուլտետ              Պատմութեան ընթացքում և այսօր էլ կրօնն իր ազդեցութիւնն է ունեցել քաղաքական իշխանութեան վրայ, մարտահրաւէրներ նետել կառավարութիւններին և ազդել հակամարտութիւնների վրայ՝ յաճախ գերազանցելով բանակների կամ օրէնքների ոյժն ու ազդեցութիւնը։ Իզրայէլ-Պաղեստին հակամարտութեան մէջ կրօնն անընդմէջ կապուած է հողի, ինքնութեան և պատմական զուգահեռների հետ։ Սրբավայրեր, ինչպիսիք են Երուսաղէմը, ոչ միայն քաղաքական խորհրդանիշներ են, այլև հոգևոր,...

ԱՐՄԷՆ ՌՈՒՍՏԱՄԵԱՆ ՀՅԴ օրուան նուիրուած տօնակատարութիւնները մշտապէս առիթ են տալիս անդրադառնալու առաւելապէս մեր երկրի եւ կուսակցութեան դիմագրաւած մարտահրաւէրներին եւ խորհելու մեր ներկայ ու ապագայ անելիքների մասին: Սա յատկապէս կարեւորւում է այսօր, երբ այդ մարտահրաւէրներն իրենց բնոյթով ու տարողութեամբ ձեռք են բերել գոյութենական նշանակութիւն: Այսօր, յիրաւի առանց չափազանցութեան, ազգովի կանգնած ենք մեր հաւաքական լինելիութիւնը պահպանելու հրամայականի առջեւ: Խօսքը հէնց հաւաքականութեան մասին...

ԱԼՊԵՐ ՊԱԼԱՊԱՆԵԱՆ Դաշնակցութեան օրուան տօնակատարութեան համախմբումի այս պատկերը հերթական անգամ կ՛արձանագրէ, որ մեր ժողովուրդը կը շարունակէ կանգնիլ Դաշնակցութեան կողքին եւ զօրակցիլ անոր յայտարարած բոլոր առաջադրանքներուն: Ժողովրդային այս համախմբումը կը պարտաւորեցնէ նաեւ մեզ` ժողովուրդին ներկայացնելու մեր աշխատանքներուն հիմնական բաժինները, զեկուցելու անոնց մասին, անդրադառնալու դժուարութիւններուն եւ դարձեալ ժողովուրդին ապաւինելու` իրականացնելու համար մեր ծրագիրները: Ժամանակներն ու պայմանները ծանր են մեր հայրենիքին, Հայ եկեղեցւոյ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Երեւանէն հոգեխռով լուր մը: «Եւրասիա» կազմակերպութեան նախաձեռնութեամբ եւ կամաւոր աշակերտներու ձեռքերով, Կոմիտասի անուան պանթէոնի շրջափակը, Կամաւորի օրուան ընդառաջ, շաբաթավերջին մաքրուած է աղբերէ եւ չորցած տերեւներէ: Ուսուցիչներու առաջնորդութեամբ իրականացած աշխատանքը նախապէս ընդգրկած է հոգեւոր ու մշակութային այլ վայրեր: Այցելուներ գոհունակութիւն եւ գնահատանք արտայայտած են այս աշխատանքին ու ձեռք բերուած արդիւնքին համար: Տեսանիւթէն կ՛երեւի, որ մանուկներ եւ պատանիներ, երիտասարդութեան սեմին...

ՍԷՐՈՒԺ ԽԱՆՃԻՀԱՆԵԱՆ «Էջերն անմահութեան»-ը յօդուածներու շարք մըն է, որ կ՛անմահացնէ յանուն հայրենիքի իրենց կեանքը զոհած մեր նուիրեալները: Անոնք իւրաքանչիւրիս կը փոխանցեն առկախ կտակ մը եւ կը դառնան ներշնչարան` իւրաքանչիւր օր հայօրէն ապրելու ու պայքարելու` յանուն այդ կտակի ամբողջացման: Մտաւորական, նախանձախնդիր, պատմագէտ, օսմանագէտ, արեւելեան լեզուներու, յատկապէս` պարսկերէնի ու արաբերէնի մասնագէտ, բանասէր ու մանկավարժ, ուսուցիչ, Հայաստանի մէջ ՀՄԸՄ-ի սկաուտութեան վերահիմնադիր, ՀՅԴ-ի անդամ...

ՍԵՒԱՆ ԱՍԱՏՈՒՐԵԱՆ-ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապի աշունը հարուստ է իր բազմազան պտուղներով` թուզ, խաղող, սինձ, նուռ, դեղձ, սերկեւիլ եւ ուրիշ շատ պտուղներով, սակայն Քեսապի այս հարուստ աշնան պտուղներու բուրգի գագաթին կը բազմի խնձորը : Մանուկ պարտէզէն վերադարձաւ` խնձորով լեցուն դոյլը ձեռքը: Տան սեմին տեղաւորելով զայն` Մանուշին ձայն տուաւ, որ դոյլը ներս առնէ: Ան պարտէզի լաւագոյն ու առողջ խնձորի հատիկները ընտրած էր: Դեհ, իր...

ՎԱՐԴԱՆ Բ. ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ 1890-ին Թիֆլիսի մէջ հիմնուած ՀՅ Դաշնակցութեան հիմնական նպատակը եղած է եւ կը շարունակէ ըլլալ համայն ազգի մը իրաւունքներու մնայուն պաշտպանը հանդիսացող զրահն ու սուրը` թէ՛ սփիւռքի տարածքին եւ թէ՛ Հայաստանի սահմաններուն մէջ: Զինանշանին վրայ զետեղուած սուրը, բահը եւ գրիչը հաւասարապէս կ՛օժանդակեն ամէն տեսակի ճակատամարտերու ընթացքին: Հայ ազգը գոյատեւած է եւ պիտի շարունակէ գոյատեւել դաշնակցական գործիչներու անսահման զոհողութիւններուն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Մեզ ելք չեն թողել: Մենք պիտի դուրս գանք ինքնամոռաց պայքարի...» ՍԵՐԺ ՍՐԱՊԻՈՆԵԱՆ   «Մեզ ելք չեն թողել»... Իրաւի Խօսք: Պոռթկումը` գրականագէտ, ներհուն եւ յանդուգն մտաւորական Սերժ Սրապիոնեանի, հայ մարդ, որուն հետ ըլլալ` հարստացում էր յոյսի եւ միացման խոստումի տարիներուն, երբ ան սփիւռքի փոխնախարար էր: Նախարարութիւն, որ «ներսի եւ դուրսի» միջեւ փոխճանաչման  կամուրջ էր, որ հիմա չկայ: Նոթերուս մէջ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վերջերս կարդացի «Կազմակերպուած յանցագործութեան եւ փտածութեան լուսաբանութեան նախագիծ»-ի (OCCRP) կողմէ հրապարակուած խորքային հետաքննութիւն մը` «Թրամփի թրքական «սիրաբանութեան» ետին` սակաւապետներ, խարդախներ եւ բազմամիլիոն տոլարանոց լոպիական գործարք» վերնագիրով: Հեղինակներն են Օպրի Պելֆորտը եւ Ատամ Քլասֆելտը: Առաջին պարբերութիւնը կ՛ամփոփէ բացայայտումները. «Թուրքիոյ նախագահը արտակարգ ուժեղ ազդեցութիւն ունեցած է Թրամփի վարչակազմին վրայ: Նոր հետաքննութիւնը ցոյց կու տայ, որ այդ յարաբերութիւնները ձեւաւորուած են քանի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ 50-60 տարի (թերեւս ալ քիչ մը աւելի) առաջ Խորհրդային Հայաստանէն «հայրենասիրական» երգեր կը հասնէին սփիւռք: Ամբողջ աշխարհի տարածքին ցրուած հայութիւնը կ՛իմանար, որ հոն կայ «Հայր Ստալին» մը, որ փառաբանանքի առարկայ է բանաստեղծներու եւ երգիչներու կողմէ (չխօսինք իշխանութեան ղեկին նստածներուն մասին): Այդ օրերուն լայն տարածում ունէին նաեւ ժողովուրդներու միջեւ եղբայրութիւն քարոզող երգերը (յստակացնենք. ո՞վ չ՛ուզեր, որ ժողովուրդները իրարու հետ...

ՀՐԱՅՐ ՊԱԼԵԱՆ* 2 դեկտեմբեր 2025-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան կառավարութեան կայքին վրայ հրապարակեց Լեռնային Ղարաբաղի միջնորդութեան եւ բանակցութիւններուն վերաբերող 13 խումբ փաստաթուղթեր:^1 Ասիկա իրագործեց մէկ ամիս առաջ տրուած խոստումը՝ տարեվերջէն առաջ հրապարակելու «առանցքային» բանակցային փաստաթուղթեր։^2 Սակայն, ընտրութիւնը անսովոր էր. կարգ մը փաստաթուղթեր առաջին անգամ հրապարակ եկան, իսկ ուրիշներ տասնամեակներէ ի վեր արդէն հասարակութեան տրամադրութեան տակ էին։ Հրապարակուած Փաստաթուղթեր Ժամանակագրական կարգով թուարկուած...