Յօդուածներ

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Էրտողանի կառավարութիւնը, ներշնչուած` իր օսմանական արտաքին քաղաքականութենէն, յարմար առիթը գտաւ օգտագործելու Սուրիոյ հիւսիսը բնակող թիւրքմենները` հաւասարակշռելու համար քրտական ազգայնականութիւնը եւ կանխարգիլելու որեւէ քրտական պետութեան ստեղծման ծրագիր: Ըստ ոչ պաշտօնական տուեալներու, Սուրիոյ հիւսիսը գտնուող Հալէպի, Լաթաքիոյ եւ Իտլիպի գաւառներուն մէջ կը բնակին մօտ 100.000-200.000 թիւրքմեններ: Թրքական աղբիւրներ կը պնդեն, որ անոնց թիւը կը հասնի մօտ 1 միլիոնի: Միջին Արեւելքի...

Հայաստանի Հանրապետութեան նախկին վարչապետ Հրանդ Բագրատեանի կատարած գրառումը` հայոց լեզուի մասին արժանացաւ բաւական թէժ քննարկումներու: Մասնագիտութեամբ տնտեսագէտ Բագրատեանը հայոց լեզուի մասին, կատարած էր բացարձակ բացասական որակումներ` աղքատ, այլ լեզուներու բաղդատմամբ քիչ բառապաշար ունեցող, եւ այլն: Ստորեւ` լեզուագէտ Եուրի Աւետիսեանի արձագանգը, որ գիտական առումով պարզապէս կ՛ընդգծէ, որ յատկապէս մասնագիտական տուեալ ոլորտին չտիրապատելու պարագային պէտք է խուսափիլ բացարձակ եւ այս պարագային` անճիշդ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Այսպէս ասած` «գրաւեալ տարածքներ» ո՞րն են: Ես շատ դէմ եմ տարածքներ յանձնելուն: Դրանք տարածքներ չեն, դա հայրենիք է: ՊԵՐՃ ԶԷՅԹՈՒՆՑԵԱՆ (Արձակագիր, թատերագիր) «Ազդակ», օգոստոս 2017 Հայրենապաշտ ու վաստակաշատ մտաւորականի վերոյիշեալ իմաստախոր տողերը խորքին մէջ կ՛արտայայտեն իւրաքանչիւր ազնուասիրտ հայորդիի միտքն ու ապրումները, մտահոգութիւններն ու մտասեւեռումները: Այլապէս ալ անիկա հեղինակին կողմէ յետ մահու պատգամն է, որուն հարկ է ականջալուր մնալ...

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Այս կարճ պատմութիւնը, որ կը վերաբերի իմ ապրած գաղութին, կ՛ուզեմ կիսել ձեզի հետ: Ուրեմն, այս տարի, մայիս ամսուն, երբ ամբողջ հայութիւնը կը պատրաստուէր Հայաստանի անկախութեան եւ մայիսեան հերոսամարտերուն 99-ամեակը նշելու, զգացի, որ ասիկա լաւագոյն առիթն է ինծի համար` հրապարակ իջնելու իբրեւ դասախօս: Անմիջապէս գործի անցայ: ՀՅԴ Բիւրոյի պաշտօնական կայքէն քաղած տեղեկութիւնները հիմը հանդիսացան տրուելիք դասախօսութեան: Դժբախտաբար շրջանի հայ...

ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ «Ազդակ»-ին ծանօթ էի տակաւին շատ մանուկ հասակէս, երբ հայրս ամէն օր, յետմիջօրէին, թերթը կը բերէր ու ծայրէ ծայր կարդալէ ետք կը դնէր իր գրադարանին վրայ: Ես ալ, իմ կարգիս, փոքրիկ աղջիկ, կը փորձէի թերթատել զայն, սակայն կը ջղայնանայի, որովհետեւ չէի կրնար ծալել առանց ճմռթկելու: Քիչ մը մեծնալէս ետք շաբաթ օրուան թիւի նախավերջին էջի ժամանցը կը փորձէի լուծել, ամիսը...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Առիթը ունեցայ հանդիպելու Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառին, Անթիլիասի մէջ: Ամէն անգամ հիացումս կ՛աւելնար իր գաղափարներուն եւ անհատականութեան հանդէպ. ի դէպ, իր մէջ կը տեսնէի մարդկային յատկանիշներ եւ համեստութիւն` հակառակ իր մեծութեան: Չուզեցի միջամտել իր խօսքին եւ աւելի արժէքաւոր եւ արդիւնաւէտ նկատեցի մտիկ ընել զինք: 2017 տարուան սկիզբը վեհափառը տարին կոչեց «Վերանորոգման տարի»` ըստ տարեկան սովորութեան, ինչպէս...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Մերձաւոր Արեւելքի ժողովուրդներուն մեծ թիւ կը կազմեն քիւրտերը: Սակայն քաջ գիտենք, որ անոնք չունին անկախ հողատարածք կամ պետականութիւն`  ընդունուած միջազգային ընտանիքին կողմէ: Անոնք, ընդհանրապէս կեդրոնացած են Իրաքի եւ Իրանի հիւսիսը, Սուրիոյ արեւելքը, իսկ Թուրքիոյ` հարաւ-արեւելքը: Իրաքի մէջ քիւրտերը յատկապէս` Սատտամ Հուսէյնի տապալումէն ետք, անկիւնադարձային մեծ շրջադարձ մը ապրեցան: Նախ անհրաժեշտ է անդրադարձ կատարել այն իրողութեան, որ Իրաքի քրտական...

Դէպի Հայաստան զբօսաշրջիկներուն թիւը 2017-ի առաջին կիսամեակին ընթացքին կազմած է 622 հազար 381, որ 24,2 տոկոսով աւելի է նախորդ տարուան նոյն ժամանակաշրջանի ցուցանիշէն: Մամլոյ ասուլիսի ընթացքին Հայաստանի տնտեսական զարգացման եւ ներդրումներու նախարարութեան Զբօսաշրջութեան պետական կոմիտէի նախագահի առաջին տեղակալ Մեխակ Ապրեսեան յայտնեց, որ Հայաստանի մէջ զբօսաշրջութեան զարգացման էապէս կը նպաստեն նաեւ փառատօները: «Հայաստանի զանազան մարզերու մէջ իրականացուող փառատօները ո՛չ միայն ինքնըստինքեան...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիան յարաբերութիւններ մշակած է իրարու հակառակորդ կողմերու հետ` Միացեալ Նահանգներու եւ Ռուսիոյ, Իսրայէլի եւ Իրանի: ՕԹԱՆ-ի անդամ ըլլալով ան բնականաբար անդամ է արեւմտեան ճամբարին, եւ նշեալ ճամբարէն անոր թէկուզ եւ մասնակի հեռացումը Ուաշինկթընի համար դժգոհութեան աղբիւր է, իսկ Մոսկուայի համար` գոհունակութեան: Իսրայէլի եւ Իրանի հետ Թուրքիոյ յարաբերութիւններուն մէջ սակայն ստեղծուած է այլ պատկեր մը: Այդ անջատ յարաբերութիւնները կասկածներ...

Կ. ՅՈՎՀԱՆՆԷՍԵԱՆ Վ. Արեանի ուսումնասիրութիւնն ալ` «Ազգային հարցը եւ սոցիալիստական մտքի զարգացումը» խորագրեալ, նախորդ ուսումնասիրութեան նման, երկար է: Վ. Արեան, ըստ Ս. Վրացեանի, ծածկանունն է Միշա կամ Վարդան Արզումանեանի(25): Վ. Արեան կը յայտնէ, որ ներկայիս, մարդկային պատմութեան այս փուլին, բոլոր ժամանակներէ աւելի կը զգացուի անհրաժեշտութիւնը ազգային հարցի շուտափոյթ լուծման: Հեղինակը իր ուսումնասիրութիւնը բաժնած է չորս մասի. Առաջին մաս. «Ժողովրդի դերը...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 20-23 ապրիլ 2017-ին տեղի ունեցաւ Նորվեկիոյ Աշխատաւորական կուսակցութեան տարեկան ժողովը: Այս ժողովը իւրայատուկ էր իր բնոյթով, որովհետեւ չորս տարին անգամ մը տարեկան ժողովը կը մշակէ կուսակցութեան ընտրական ծրագիրը: Այս ծրագիրը ի զօրու կը մնայ կուսակցութեան ամբողջ գործունէութեան համար` յաջորդ չորս տարիներուն ընթացքին, եւ անոր պէտք է հետեւի կուսակցութիւնը` ազգային եւ տեղական մակարդակներու վրայ: Աշխատաւորական կուսակցութիւնը ծանօթ է Նորվեկիոյ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Նոր Ջուղա Լիզպոնի Հինգ Անձնազոհ Մարտիկներու Յիշատակին Նուիրուած Ֆութպոլի Խաղեր Նախաձեռնութեամբ Նոր Ջուղայի ՀՄՄ «Արարատ» միութեան Սկաուտական միաւորի Գերագոյն մարմինին եւ կազմակերպութեամբ սկաուտներէ կազմուած գործադիր յանձնախումբին,  5 օգոստոսին միութեան մարզասրահին մէջ տեղի ունեցաւ Լիզպոնի հինգ մարտիկներուն նուիրուած ֆութպոլի մրցաշարքի բացման հանդիսութիւնը: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ սկաուտ Վանիա Պետրոսեանը, որմէ ետք Գերագոյն մարմինի խօսքը կարդաց Թանգիկ Միրզախանեանը: Այնուհետեւ...

ՍԱՐԳԻՍ ՍԵՐՈԲԵԱՆ Ենթադրւում է, որ համայն աշխարհում ապրում է շուրջ 3 միլիոն գնչու: Եւրոպայում են բնակւում մօտ 780 հազար գնչուներ: Եթէ Եւրոպա անցած գնչուների արկածները մի կողմ թողնելով` անդրադառնանք Անատոլիայում (Արեւմտեան Հայաստանում, «Ակունք»-ի խմբ.) եղածներին, ապա հարկ կը լինի ընդգծել, որ նրանց թիւը 67 հազար է: Վրթանես Փափազեանի կատարած ուսումնասիրութեան համաձայն, նրանցից 50 հազարը կազմում են հայ բոշաները: Հայ բոշաների...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Օգոստոս 30-ին, քսան տարի առաջ, Երեւանի մէջ մահացաւ հայ բեմի եւ շարժանկարի յառաջապահ նուիրեալներէն մեծատաղանդ բեմադրիչ Ֆրունզէ Դովլաթեան: Հանդիսատեսին կողմէ մեծապէս սիրուած ու փնտռուած բեմադրիչ, բեմագրող եւ դերասան էր հայ բեմական արուեստի բազմաշնորհ վարպետը: Մեր ժողովուրդի յիշողութեան մէջ միշտ վառ կը մնան Դովլաթեանի տաղանդին գեղարուեստական ուրոյն դրոշմը անմահացնող շարժանկարներն ու բեմական նուաճումները, ինչպէս` «Բարե՛ւ, ես եմ», «Սարոյեան եղբայրներ»,...

«Ակօս» օրաթերթը կը տեղեկացնէ, որ Թուրքիոյ քրտամէտ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան հայ պատգամաւոր Կարօ Փայլան Պոլսոյ հայկական դպրոցներուն վերաբերեալ առաջարկ ներկայացուց: Խօսելով Պոլսոյ 16 հայկական վարժարաններուն մէջ գոյութիւն ունեցող բազմաթիւ հարցերուն մասին` Փայլան առաջարկեց, որ անոնք ղեկավարուին մէկ ընդհանուր մարմինի մը, այլ ոչ թէ առանձին հիմնարկներու կողմէ: Փայլան նկատել տուաւ, որ վարժարաններուն մէջ գոյութիւն ունեցող հարցերը կու գան նաեւ կառավարման ոչ...

Իրողութիւն է, որ Հայոց ցեղասպանութեան ընթացքին թրքական կառավարութիւնը նաեւ գործադրած է հայ կիներն ու երեխաները թրքացնելու եւ իսլամացնելու քաղաքականութիւն, զոր պէտք է դիտարկել Ցեղասպանութեան ծիրին մէջ ու նկատել Մեծ եղեռնի ոճրագործութեան բաղադրիչներէն մէկը, քանի որ բռնի ուժով իսլամացած հայ կիներն ու երեխաները միայն ֆիզիքապէս փրկուած են, իսկ որպէս ազգութիւն` ոչնչացուած: Արդ, «Ակունք» կայքը հրապարակեց օսմանեան երկու փաստաթուղթեր եւ անոնց արեւմտահայերէն...

Կ. ՅՈՎՀԱՆՆԷՍԵԱՆ Հ. Մուսայէլեանի ուսումնասիրութեան խորագիրն է`  «Հողային հարցը Անդրկովկասում»: Ան կը հաստատէ, որ շատ հին է Անդրկովկասի հողային հարցը եւ ներկայիս ամէնէն հրատապ խնդիրներէն մէկն է: Հողը տնտեսութեան հիմնաքարն է, իսկ գիւղացիութիւնը` ժողովուրդի գոյութեան խարիսխը: Ճարտարարուեստականացումը եւ գիւղատնտեսութիւնը զիրար լրացնող բաներ են: Եթէ գիւղացիներու վիճակը բարելաւուի, այն ատեն կ’ապահովուի երկրին յառաջդիմութիւնը: Մեր մէջ գիւղացիութիւնը շատ քիչ ուշադրութեան արժանացած է:...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀՄԱՄՃԵԱՆ Քանատահայերը Մասնակից` «Դուն Ի՞նչ Կ՛ընես Արցախի Համար» Սփիւռքի Նախարարութեան Ծրագրին Օգոստոս 23-ին «Հորիզոն»-ի խմբագիր Վահագն Գարագաշեան հանդիպում ունեցաւ նախարար Հրանուշ Յակոբեանին հետ, նախարարութեան շէնքին մէջ: Հանդիպման ընթացքին նախարարին հետ քննարկուեցան Հայաստան-սփիւռք-Արցախ յառաջիկայ խորհրդաժողովի ծիրին մէջ հարցեր, ինչպէս նաեւ` նախարարութեան անմիջական հովանաւորութեան տակ իրականանալիք «Հորիզոն»-ի կազմակերպած «Արցախ-2017» շրջապտոյտին առնչուող հարցեր: Նշենք, որ սփիւռքի նախարարութեան «Դուն ի՞նչ ըրած ես...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Երեւանի մէջ 2015-ին լոյս տեսաւ Յակոբ Սառիկեանի «Յիշողութիւններ 1878-1924» հատորը, բաղկացած` 418 էջերէ: Գիրքը հրատարակուած է Հայաստանի ազգային արխիւին միջոցներով: Հրատարակութեան պատրաստած են պատմական գիտութիւններու դոկտոր Ամատունի Վիրաբեան եւ պատմական գիտութիւններու թեկնածու Էդգար Յովհաննիսեան: Յակոբ Սառիկեան, հայոց ազգային ազատագրական շարժման աշխուժ մասնակից, իր յուշերը գրած է 1920-1930-ական տարիներուն: Այդ յուշերը աղբիւրագիտական կարեւոր նշանակութիւն ունին հայոց պատմութեան 19-րդ դարու...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ստեփանակերտի մէջ լոյս տեսաւ բանաստեղծ Նորեկ Գասպարեանի «Զուարճալի պատմութիւններ յօրինողը» գիրքը, բաղկացած` 383 էջերէ: Խմբագիր` Վարդան Յակոբեան: Նորեկ Գասպարեան կ՛ըսէ, որ բանաստեղծ մարդու համար մինակ մնալը ուղղակի վտանգաւոր է, որովհետեւ ատիկա անսովոր երեւոյթ է, նոյնիսկ` անհասկնալի, անբացատրելի, անտրամաբանական: Անընդհատ առանձնութիւն փնտռող ու ազատութիւն տենչացող մարդը առանձին մնալով ինքզինք կը կորսնցնէ, կը դառնայ ծիծաղելի ու ողբերգական: Առանձնութիւն կոչուող տարածքը...