Յօդուածներ

Սեպտեմբեր ամիսը հայ ժողովուրդի նորագոյն պատմութեան մէջ ազգային կամքի ամիսն է: 1991-ի սեպտեմբեր 2-ին Արցախի ժողովուրդը` քաղաքական եւ իրաւական միջոցներով, յայտարարեց իր ազգային կամքն ու ինքնորոշման ձգտումը: Հանրաքուէի ճամբով եւ սեփական պետականութիւն կառուցելու քայլերով ան հրապարակաւ արձանագրեց իր որոշումը, իսկ օրուան հռչակագիրը այդ որոշումին իրաւական հիմքը դարձաւ` վկայելով, որ սեփական ճակատագիրը տնօրինելու իրաւունքը կարելի չէ խլել իրմէ: Երեք շաբաթ ետք`...

ՅԱՐՈՒԹ ՄԱՎԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Շ. Մեղրեան» մասնաճիւղ Պետութիւն մը ե՞րբ կ՛ոչնչանայ: Պետութիւն մը կ՛ոչնչանայ, երբ ան կը կորսնցնէ իր տարածքը, կը տկարանան իր հաստատութիւնները, կը ձախողի իր դիւանագիտութիւնը, եւ ժողովուրդը կը դադրի իր պետականութեան մասին ռազմավարական կերպով մտածելէ: Արցախի Հանրապետութեան հռչակման 35-ամեակը միայն անցեալը յիշելու առիթ չէ: Ան նաեւ առիթ է մտածելու պետականութեան, ազգային ռազմավարութեան եւ մեր սերունդին պատասխանատուութեան մասին:...

ՄԻՐԷՅ ԺՄՄՕ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Ա. Շիրակեան» մասնաճիւղ 2 սեպտեմբերը միշտ յատուկ նշանակութիւն ունեցած է մեզի համար: 2 սեպտեմբեր 1991-ին հռչակուեցաւ Արցախի Հանրապետութեան անկախութիւնը` արտայայտելով Արցախի հայութեան կամքը, ազատութեան ձգտումը, դիմադրութիւնը եւ հայրենի հողին վրայ ապրելու իրաւունքը: Սակայն այսօր` 35 տարիներ ետք, 2 սեպտեմբերը կը յառաջացնէ ուրիշ զգացում մը: Կայ հարցում մը, որ դժուար է ուղղել, սակայն պէտք է համարձակինք տալ....

 ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Պէյրութը աւելի քան 5000 տարիէ ի վեր բնակեցուած է եւ աշխարհի հնագոյն քաղաքներէն մէկն է: Իսկ մենք հոն ապրեցանք: Վերի այս լուսանկարը առնուած է եօթանասունականներու սկիզբը` լիբանանեան ամսագիրի մը համար: Հեծանիւին վրայ ես եմ, կողքիս` քոյրս Մարիլուն, իսկ մեր մօտ կանգնած երիտասարդ կինը մօրաքոյրս` Մարիզն է: Չեմ յիշեր լուսանկարիչին անունը, ոչ ալ թէ` ի՛նչ առիթով այդ օրը յայտնուեցանք...

ՇԱՔԷ Հ. ԳԱՐԱՅԵԱՆ ԼՕԽ-ի բարեսիրական ծրագիրներուն մէջ տարիներ շարունակ շաբաթը երկու օր տաքուկ ճաշ կը տրամադրէինք կարիքաւոր ու անտէր տարեցներու: Այս մարդասիրական նախաձեռնութիւնը կը շարունակուի  մինչեւ օրս: Սակայն այդ օրերը ինծի համար միայն ճաշ բաժնելու օրեր չէին: Անոնք դարձած էին մարդկային հանդիպումներու փոքրիկ աշխարհ մը, ուր ամէն մէկ տարեց իրեն հետ կը բերէր կեանքի մը պատմութիւնը երբեմն ժպիտով, երբեմն լռութեամբ,...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Կան անուններ, որոնք միայն գրականութեան պատմութեան էջերուն չեն պատկանիր։ Անոնք կը խախտեն ժամանակի սահմանները, կը բնակին սերունդներու հոգիներուն մէջ եւ իրենց ստեղծագործութեան լոյսով կը շարունակեն առաջնորդել ազգային կեանքի ճանապարհը։ Այդ անմահ անուններէն մէկը, անկասկած, Դանիէլ Վարուժանն է՝ հայ բանաստեղծութեան հսկան, բառի անզուգական արուեստագէտը, հայ հողի, հայ գիւղացիի, աշխատանքի, գեղեցկութեան եւ ազգային ոգիի մեծագոյն երգիչներէն մէկը։ Իմ գրական սէրիս...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի մայրավանքէն քրիստոնէական ջերմ սիրով, ազգային վառ ապրումներով ու հայրական օրհնութեամբ կ՛ողջունենք ձեզ: Ահաւասիկ դարձեալ հաւաքուած էք ազգային պահանջատիրութեան նոր մղում ու շեշտաւորում տալու` վերանորոգ հաւատքով ու ամուր յանձնառութեամբ: Մեզի համար սիրելի է ու ողջունելի մեր ժողովուրդի իրաւունքներուն հետապնդման նուիրուած եւ զօրեղ կամքով ու աննուաճ ոգիով թրծուած որեւէ նախաձեռնութիւն: Այսպէ՛ս եղած է միշտ Հայ դատի յանձնախումբերու...

ԱՐՄԷՆ ՌՈՒՍՏԱՄԵԱՆ Հայաստանի եւ Արցախի դէմ վերջին շրջանում Ազրպէյճանի սանձազերծած պատերազմական գործողութիւնների հետեւանքով Հարաւային Կովկասում զգալիօրէն փոխուել է ռազմաքաղաքական հաւասարակշռութիւնը: Ստեղծուած վիճակում անհրաժեշտ է կատարել հայ ժողովրդին սպառնացող վտանգների եւ առաջացած նոր մարտահրաւէրների ամբողջական վերագնահատում եւ դրա վրայ կառուցել մեր առաջիկայ ծրագրերն ու անելիքները: Եթէ մինչ այս պատերազմական գործողութիւնները Հայ դատի կառոյցները գործում էին շահեկան դիրքերից` արժեւորելով եւ ամրապնդելով արցախեան...

ԻՇԽԱՆ ՍԱՂԱԹԷԼԵԱՆ Հայ դատի գրասենեակների եւ յանձնախմբերի հերթական խորհրդաժողովը տեղի է ունենում այն պայմաններում, երբ Ազրպէյճանի ու Թուրքիայի իշխանութիւններին զուգահեռ արդէն Հայաստանի իշխող ուժն է բացայայտ ու անթաքոյց թիրախաւորում Հայ դատի ցանցը: Վերջին շրջանում իշխանական քարոզչամեքենան բացայայտ արշաւ է սկսել Հայ դատի գրասենեակների դէմ: Փորձում են հանրութեանը հրամցնել թեզեր, թէ` իբր Հայ դատի նպատակները եւ պետական շահը միմեանց հակասում են,...

Համա-ՀՄԸՄ-ական 13-րդ բանակումը ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքին համար դարձաւ բացառիկ փորձառութիւն մը, որուն ընթացքին սկաուտական կեանքը միացաւ հայրենի հողին վրայ հայ երիտասարդներու ապրած խանդավառութեան եւ աշխարհի տարբեր անկիւններէ Հայաստանի մէջ համախմբուած  ՀՄԸՄ-ականներու հարազատութեան: Այս մեծ բանակումին իր արժանավայել եւ աշխուժ մասնակցութիւնը բերաւ ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի ընտանիքը` 109 հոգինոց պատուիրակութեամբ, որուն մաս կը կազմէին Պէյրութի, Անթիլիասի, Պուրճ Համուտի, Այնճարի եւ Ժտէյտէի մասնաճիւղերու սկաուտները:...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Թուրքիոյ աճող հետաքրքրութիւնը` օսմանեան դարաշրջանի պատմական Հիժազի երկաթուղին (Կոստանդնուպոլիսը կապելու Հիժազին) վերականգնելու հանդէպ, պայմանաւորուած է աշխարհաքաղաքական, աշխարհատնտեսական եւ ռազմավարական հաշուարկներու հետ: Պատմականօրէն երկաթուղին կը ներկայացնէր կապակցութիւնը Օսմանեան կայսրութեան արեւմտեան նահանգներէն մինչեւ Արաբական թերակղզի` Դամասկոսը, Ամմանը եւ Մատինան միացնելով միասնական փոխադրական եւ քաղաքական տարածքի մը ներքեւ: Այսօր Անգարան այս միջանցքով կը հետապնդէ երկու հիմնական նպատակ. նախ եւ առաջ ան...

ՊԵՏՐՈՍ ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Հայրենադարձ Աւելի քան երկու շաբաթէ ի վեր «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրին մէջ մթնոլորտը փոթորկալից զգացումներով լեցուն է: Պիտի չմտնեմ այս կացութեան թեքնիք մանրամասնութիւններուն  մէջ. կարճ ըսած, քաղաքապետութիւնը որոշած է տեղադրել պատնէշներ, որոնք, կրթահամալիրին կարծիքով, վտանգաւոր կացութիւն կը ստեղծեն, որովհետեւ աշակերտները կը ստիպեն ոչ ամբողջովին ապահով գօտիի մէջ քալելու, եւ կրթահամալիրին ներկայացուցիչները կոչ կ՛ուղղեն քաղաքապետութեան յետս կոչելու այս ծրագիրը: Բայց...

Պոլսոյ մէջ 61 տարեկանին մահացաւ քաղաքական եւ ռազմական վերլուծաբան, փորձագէտ, Երեւանի անկախ վերլուծական կեդրոնի տնօրէն Ռիչըրտ Կիրակոսեանը: Ծնած է 1965-ին, Ռոտ Այլընտ նահանգի Փրովիտենս քաղաքին մէջ: Ան խորհրդատուութիւն տրամադրած է` Ասիական զարգացման դրամատան, Հայաստանի մէջ Եւրոպական Միութեան պատուիրակութեան, Ֆրանսայի պաշտպանութեան նախարարութեան, ԵԱՀԿ-ին եւ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան: Անոր վերլուծական նիւթերը տպագրուած են հայկական եւ միջազգային մամուլին մէջ: 2006 թուականին...

Հարցազրոյցը վարեց` ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ «Վերջին դրախտը», «Թեւանիկ», «Վերջին բնակիչը» ժապաւէններու բեմադրիչ Ջիւան Աւետիսեան 3 հոկտեմբերին Միացեալ Նահանգներու մէջ պիտի ներկայացնէ իր նորագոյն ժապաւէնը` «Վերածնուածը», որ, ինչպէս կը հաստատէ ինք, իր բոլոր միւս գործերէն աւելի ընդարձակ տարողութիւն ունի` թէ՛ իր պատմութեամբ, թէ՛ իր ընդգրկումով եւ թէ՛ դերասանական կազմով:   Միջազգային մրցանակներու արժանացած Ջիւան Աւետիսեան սովորական բեմադրիչ մը չէ, պարզապէս ժապաւէն մը պատրաստելու...

ԱՐԱԶ ՆԱՇԱԼԵԱՆ Աշխարհի վրայ կան հոգիներ, որոնք իւրայատուկ են, զանոնք չես կրնար բաղդատել ուրիշի մը հետ կամ նմանցնել ոեւէ մէկուն: Սոնա Ճէրէճեանը այդպիսի անձ մըն էր: Ուսուցիչ, առաջնորդ, ընտանիք, մեծ քոյր, մեծ մայր, երկրորդ մայր, չեմ գիտեր` ո՛ր մէկն է ճիշդ անուանումը: Չեմ գիտեր` ինչպէ՛ս բացատրեմ… Չկայ բառ մը, որ զինք կը ներկայացնէ: Բախտը ունեցայ տոքթ. Ճէրէճեանին ծանօթանալու մագիստրոսականի տարիներուս:...

ՀԵՐԱ ՆԱՃԱՐԵԱՆ Քանի մը տող: Քանի մը ծաղիկ` յուշերով եւ երախտագիտական զգացումներով պարուրուած: *** Ինչպէ՞ս անջատուիլ շրջապատէս եւ ցատկել մանկութեանս ու պատանեկութեանս գիրկը, ուր Թանթ Մարոն, այսպէս կը ճանչնայի զինք, միշտ ներկայ եղած է: Գեղեցիկ, վայելուչ, զուսպ: Տպաւորած է զիս իր կեցուածքով, հարցերը լո՜ւռ դատելու ու լուծումներ գտնելու իրեն յատուկ տրամադրութեամբ: Պարզ էր, համեստ ու խելացի, խօսքերը կշիռ ունէին: Աղուոր...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Մովսէս Պ. Ճանպազեան «Առաւօտ լուսոյ, յոյս լուսոյ, արեգակն արդար…» Կան կեանքեր, որոնք իրենց ժամանակով չեն սահմանափակուիր: Կան ծառայողներ, որոնց ֆիզիքական ներկայութիւնը թէեւ կը դադրի, սակայն անոնց տեսիլքը, գործը, հաւատքը եւ ձգած ժառանգութիւնը կը շարունակեն խօսիլ յաջորդ սերունդներուն: 25 սեպտեմբեր 2026-ին լրացաւ իմ սիրելի եղբօրս` վերապատուելի Մովսէս Պ. Ճանպազեանի վախճանման 26-րդ տարելիցը: Քսանվեց տարիներ անցած են այն օրէն, երբ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Դարձեա՛լ հաւաքուած ենք Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահին  մէջ եւ դարձեա՛լ մեծագոյն ներկան այստեղ տիկին Լիւսին է: Ահաւասիկ հինգ տարիներ արդէն անցած են այն չարաբաստիկ օրէն, երբ Լիւսի Թիւիւնճեան, ամայացած Պէյրութ մայրաքաղաքի եւ Պուրճ Համուտի պողոտաներէն անցնելով, վերջին անգամ ըլլալով հանդիպեցաւ նաե՛ւ Համազգայինի ցուցասրահ եւ վստահաբար իր քաղցր ժպիտով մնաս բարով ըսաւ իր երկրորդ հարազատ օճախին` այս ցուցասրահին: «Քորոնա»...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մինչեւ ե՞րբ մարդիկ պիտի պատերազմին եւ անտեսեն սպառնացող ծանր վտանգներ, որոնց շարքին` աշխարհի գետերու չորացման հոլովոյթը: Մինչեւ ե՞րբ զէնք արտադրող փոքրամասնութիւն մը պիտի շարունակէ քանդել մեծամասնութեան մը կեանքը եւ երկիրը: Գետերը սկսած են չորնալ: Այս մասին ահազանգ կը հնչեցնէ «Տը Կարտիըն» թերթը: Ն. Աշխարհի Գետերը Կը Գտնուին Փլուզման Եզրին: Կրնա՞նք Փրկել Զանոնք, Քանի Ուշ Չէ: Տանուպ գետի...

ՇԱՀԱՆ ՓԱՆՈՍԵԱՆ Այսօր, այս գեղեցիկ տոհմիկ երեկոյին, որ կազմակերպուած է մեր սիրելի ԼՕԽ-ականներուն կողմէ, ՀՅԴ «Կարմիր Լեռ» կոմիտէին անունով կ՛ողջունեմ բոլորդ եւ իմ խորին երախտագիտութիւնս կը յայտնեմ այն բոլոր կիներուն, որոնք տարիներէ ի վեր իրենց ժամանակը, ուժը, միջոցները եւ, ամէնէն կարեւորը, իրենց սիրտը կը զոհաբերեն մեր գիւղին, մեր ընտանիքներուն եւ մեր համայնքային կեանքին համար: ԼՕԽ-ի աշխատանքը շատ անգամ լուռ է:...