Յօդուածներ

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ (Ապագայ լրագրող) «Թրքական լուծին տակ մեր դարաւոր ստրկութենէն ետք, վճռած ենք ազատ ապրիլ կամ մեռնիլ: Եթէ չյաջողինք պաշտպանել մեր երկիրը, մեր ազատութիւնը եւ պատիւը, զէն ի ձեռին, արժանի չենք ուրեմն իբրեւ ազգ ապրելու»: Հայոց բանակի սպարապետ զօր. Նազարբէկեանի այս գերագոյն կոչը` բանակի զինուորներուն, խթան հանդիսացաւ հետագայ օրերուն անոնց անխորտակելի դիմադրութեան: Իւրաքանչիւր զինուոր իր մէջ ունէր ամբողջ ազգի մը...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Մայիս ամիսը կը համապատասխանէ տարուան այն եղանակին, երբ բնութիւնը անգամ մը եւս կ՛արթննայ, կը նորոգուի եւ կը ծաղկի երկար ձմեռէ մը ետք: Հայ ժողովուրդի պատմութեան մէջ մայիս ամիսը նաեւ մարմնացումն է ծաղկման, յոյսի, վերածնունդի, որովհետեւ այն ամիսն է, երբ աւելի քան 600 երկար տարիներու ստրկութենէ, զուլումէ, ջարդէ ետք, 1918 թուականին հայ ժողովուրդը, միասնակամ եւ միասնական պայքարէ ետք...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Յ. Օշականի բնորոշումով, «մեր բոլոր տօներուն տօ՛նն է» մայիս 28-ը, որ կը նշանակէ, թէ մեր բոլոր տօներուն ու արժէքներուն յիշողութիւնն ալ պիտի կորսուէր, եթէ չունենայինք Սարդարապատն ու Մայիս 28: Որով, մեծագո՛յնն է անիկա, որ երբեւիցէ ունեցած ըլլայ մեր ժողովուրդը իր բովանդակ պատմութեան մէջ: Բազմախորհուրդ ու բազմաշերտ է աւանդը Մայիս 28-ին, բայց հոս անդրադառնանք անոնցմէ միա՛յն երկուքին, որոնք մինչեւ...

ԷԼՕ ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ Թէեւ «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահի կառուցումն ու իրագործումը կը կատարուէր բացառապէս Պուրճ Համուտի Ժողովրդային տան վարչութեան նախաձեռնութեամբ եւ «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի ջանքերով, այնուամենայնիւ, իր ստեղծման առաջին օրէն, համարեա յիսնամեակ մը, «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահի յաջորդական վարչութիւնները հաւատարիմ մնալով բացման օրուան իրենց յայտարարութեան` զայն տրամադրած են ամբողջ լիբանանահայութեան անխտի՛ր: Ինչո՞ւ այս հաստատումը. 1980-ական թուականներուն թատերասրահը կ՛ապրէր իր «ոսկեդար»-ը, թատերական...

ՄԱՆԻԱ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Կավռոշը` Խաչիկ Սարգիս Գազանճեանը ծնած է Երզնկա, 1890-ին, մահացած է դամասկոս, 1973-ին: Դամասկոսի մէջ ո՞վ չէ լսած Կավռոշի մասին: Սուրիոյ մայրաքաղաք Դամասկոսի մէջ դարերէ ի վեր գործող Սուրբ Սարգիս եկեղեցւոյ հարեւանութեամբ, միշտ դուռը բաց, անցնող դարձողին սիրտը բացող ու համայն դամասկահայութեան ծանօթ Անդրանիկ Գազանճեանը հպարտութեամբ իր հերոս հօր` Կավռոշի յուշերով ոգեւորուած կը պատմէ: «Եթէ ապրիլ կ՛ուզես, դուն քեզ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այսօր, երբ կը նշենք Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան 100-ամեակը, մեր հայրենիքը կը դիմագրաւէ այնպիսի դժուար կացութիւն մը, որ կը դիմագրաւէր 100 տարի առաջ: Հայրենիքը քաղաքական-կառավարական առումով անցումային շրջան մը կ՛ապրի, դրացի պետութիւններուն կողմէ առեւտրական գետնի վրայ շրջափակուած է, փոքրամասնութիւն կազմող առանձնաշնորհեալ դասակարգ մը կայ (սակաւապետութիւնը), որ երկրի հարստութիւնները կը դիզէ, հարստահարող դասակարգը ունի պետական լծակներ, որոնց ընդմէջէն կը փորձէ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այդ օրերուն ալ մայիս էր եւ հայոց աշխարհէն ներս կռիւ կար: Կռիւ` կենաց ու մահու: Ու ոչ միայն կռիւ, այլ մշտապէս մաքառում, պայքար, յանուն մարդկային սրբազան իտէալին, որ կը կոչուի ազատութիւն, որովհետեւ հայը իր ծնունդէն ի վեր լիովին ըմբռնած էր իմաստը ի՛ր արեան եւ ի՛ր անկախութեան: Ըսի՛ կար մահ, եւ ժամանակները չար էին եւ հայոց երկինքին արեւը փոխուած...

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ-ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Հազարամեակներու խորքէն եկած հայ ազգը իր փառապանծ յաղթանակներով կը սնանի Ա. Մենք հիւրասէր ենք, վկան`Վանատուրն Ու գինի դարձած Խաղողն օրհնուած, Որ յար կը խմուի Պապերուս կենաց: Սեղաննիս առատ Լաւաշ, հաց ու կաթ, Մեղր, կարագ` պարարտ, Մածունն` անաղարտ, Պանիրն` անարատ, Միրգը` անապակ, Չիրը` մեղրակաթ... Մեր ածուներու Լի բերքով սնած Օտարներն վկայ: Բ. Մենք մի՛շտ ծաղկուն ենք` Աստղիկը վկայ... Ու...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ տեղի ունեցած  քաղաքական վերջին իրադարձութիւններուն, համաժողովրդային շարժումին եւ անոր յաջորդող իշխանափոխութեան առընթեր, վերջերս հայկական իրականութեան մէջ ականատեսը կը դառնանք ուշագրաւ այլ երեւոյթի մը` յարաբերական, քաղաքական, լրատուական, ապատեղեկատուական սուր եւ աժան անհիմն քննադատութիւններու, հիւանդագին երեւակայութիւններով ցեխարձակումներու եւ քարոզչական արշաւի մը, որ ուղղուած է ՀՅ Դաշնակցութեան դէմ: Յանկարծ որոշ շրջանակներ, խմբակներ, փորձագէտներ, նախկին դիւանագէտներ, վերլուծաբաններ, հայկական թէ...

ԱՅԲՈՒԲԷՆ Այսպէս երդում կու տան բոլոր ԴԱՇՆԱԿՑԱԿԱՆՆԵՐԸ եւ բոլոր ԴԱՇՆԱԿՑԱԿԱՆՆԵՐԸ կը հաւատան այդ երդումին: Դաշնակցական մարմիններ կամ անհատներ երբեմն յուսախաբ կ՛ընեն, բայց ո՛չ Դաշնակցութիւնը: Դաշնակցականներ սխալեցան, թերացան, բայց ո՛չ Դաշնակցութիւնը: Դաշնակցականներ թերացան, պատժուեցան եւ... նեղացան: Բայց... ինչո՞ւ նեղացան, արդեօ՞ք որովհետեւ շա՜տ կը սիրէին Դաշնակցութիւնը: Եւ կամ արդեօ՞ք շա՜տ կարեւոր էր իրենց համար Դաշնակցական ըլլալը: Թերե՞ւս իրենց ինքնութիւնն էր, իրենց վարկը,...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ - Հայրի՛կ, ժողովի պիտի երթա՞ս: Ինծի համար այդքան ալ սովորական չէր, որ դուստր մը իր հօրը դիմէ «հայրի՛կ»-ով, որովհետեւ մեր միջավայրին մէջ աւելի սովորական է «պապա»-ն, սակայն ժամանակի թաւալումին հետ «հայրիկ» անունը որքան նոյնացաւ քեզի` Վարդան Խանճեան: Իսկական հայրիկ էիր, քեզի այլ ձեւով դիմել կարելի չէր, քեզի օտարութիւն բուրող «պապա» անուանումը պիտի չվայլէր բնաւ, որովհետեւ դուն հայ էիր...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Պիտի ապրի՛:  Զի թէեւ ըլլամ անշուք քու որդին, հաւատքի քար մը ե՛ս ալ կ՛աւելցնեմ իմ կարգին Քրիստոսահիմ խարիսխին վրայ, զոր դարբներ են պապերս, Որ լոյսդ երբեք չթօշնի, սիւներդ յաւէտ չփշրի, Մայրենի՛ իմ տուն, հա՛յ եկեղեցի» Ժագ Ս. Յակոբեան Հայ ժողովուրդի ճակատագիրը եւ գոյատեւման ուղին այդքան ալ դիւրին եւ հեզասահ չեն ընթացած: Մեր նախահայրերը իրենց գոյապայքարը շարունակելու, ինքնութիւնը պահելու...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Վարդիվառ Յովհաննէսեան 15 ապրիլ 2018-ին, 93 տարեկան հասակին, Փարիզի մէջ մահացաւ ՀՄԸՄ-ական ֆութպոլի «Պոմպ աթոմիք»-ը` Վարդիվառ Յովհաննէսեան, անկրկնելի սերունդի մը վերջին ներկայացուցիչը: Մարզասէրներ Վարդիվառ Յովհաննէսեանը ճանչցած են իբրեւ «ՀՄԸՄ-ի Վարդիվառը»: Ու տասնամեակներ շարունակ մեծ եղած է այս երկու բառերուն զուգորդութիւնը: Մէկը միւսը հարստացնող, մէկը միւսը ամբողջացնող, մէկը միւսին համ ու հոտ տուող: Եւ այս բոլորը` այնպիսի փայլուն յաջողութիւններով,...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Քառասուն օրեր առաջ, դժուար ու երբեմն տառապալից կեանքի մը ճանապարհորդութենէն ետք, մահացաւ Այնճարի երիցուհի եւ վաստակաշատ կրթական մշակ Արփինէ Գարագաշեան: Գիւղի հաւաքական կեանքի աշխատանքներուն մէջ, Աշոտ քհնյ. Գարագաշեանի կողքին, հանգուցեալը ունեցաւ հիմնական դերակատարութիւն եկեղեցւոյ կեանքի պայծառացման, կիրակնօրեայ դպրոցի, տիկնանց օժանդակ յանձնախումբի աշխատանքներուն մէջ: Այս բոլորի կողքին անշուշտ, ան չզլացաւ իր դերակատարութիւնը գիւղի միութենական կեանքի բոլոր աշխատանքներուն մէջ: Անկախ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Շաւարշ Միսաքեան (1884-1957) * Եթէ ուրիշ որեւէ արժէք մէկդի դնէինք, միայն կռուած ըլլալու իրողութիւնը բաւական էր, որպէսզի մարդիկ երկիւղածութեամբ խոնարհէին մայիս 28-ի յիշատակին առջեւ: Եւ ի՜նչ կռիւ... Նոյնիսկ եթէ միայն ինքնապաշտպանութեան համար մղուած ըլլար: Միայն մեր մէջ է, որ մարդիկ շուտ կը մոռնան անցեալը, կամ բանգիտութիւն կը սեպեն «պատահմունք»-ի, «դէպքերու դասաւորման» վերագրել  անվիճելի նուաճումներ եւ փաստեր: Եւ միայն...

ՃՕ ՊԱՍԹԱՃԵԱՆ Երեսուն տարիներ անցած են արդէն Արցախի ազատագրական պայքարի սկզբնաւորումէն, եւ ահա այսօր ունինք գործնապէս անկախ պետութիւն մը, որ կը գործէ իր բոլոր քաղաքական, օրինական, եւ էական գործառոյթներով` ունենալով իր կողքին համայն հայութիւնը: Մեկնելով զինուորական եւ քաղաքական անկարելի վիճակէ մը, մարդկային եւ նիւթական շարք մը զոհողութիւններէ ետք հասանք, այսպէս կոչուած, երազի մը, որուն դժուար էր հաւատալ 1994-էն առաջ. վերահաստատել`...

ԽԱՉԻԿ-ՀՐԱԿ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ 24 մարտ 2018-ին իր մահկանացուն կնքեց վենեզուելացի երաժիշտ եւ տնտեսագէտ Ժոզէ Անթոնիօ Ապրէոն` իր ետին ձգելով հազարաւոր երախտապարտ պատանիներ եւ երիտասարդներ, ինչպէս նաեւ` «Էլ Սիսթեմա» կոչուած երաժշտական դաստիարակութեան դպրոցը, որուն կը հետեւին աւելի քան 300.000 վենեզուելացի պատանիներ եւ երիտասարդներ` երկրի ընկերային միջին եւ ցած խաւերէն: Ո՞վ է Ժոզէ Անթոնիօ Ապրէոն Ժոզէ Անթոնիօ Ապրէօ վենեզուելացի երաժիշտ է, որ իր...

ԱԼԵՔՍԱՆՏՐ Օ. ԷԼՊԷՔԵԱՆ Իրավիճակ Շատեր կ՛ընդունին, որ պէտք է աշխարհի տնտեսութիւնը որոշ փոփոխութիւններէ անցնի: Սակայն բոլորս կ՛անտեսենք դրամատիրութեան մեծագոյն քննադատը` Քարլ Մարքսը: Տարօրինակ պէտք չէ թուի մեզի, որ զինք կ՛անտեսենք,  որովհետեւ ընդհանրապէս իր միտքերուն եւ գաղափարախօսութեան գործադրումը վատ գործնականացում ունեցած է: Բայց պէտք չէ անմիջապէս անտեսենք զինք: Դրամատիրութիւնը պէտք է բարեկարգուի, եւ Մարքսի միտքերը մաս պիտի կազմեն այդ բարեկարգման: Դրամատիրութեան...

Հ. ԱԴԱՄԵԱՆ Կենդանի աչքն անգամ թէ զմռսես Իրողութիւն տեսնող հոգիդ մի՛ զմռսեր Լեզուիդ հետ բերանդ ալ թէ զմռսես Ճշմարտախօս միտքդ երբեք մի՛ զմռսեր Աշխատասէր ձեռքդ անգամ թէ զմռսես Վատին հարուած տուողը դուն մի՛ զմռսեր Ամուր սեպած ոտքդ նոյնիսկ թէ զմռսես Ինքնավստահ քայլդ խիզախ մի՛ զմռսեր Ականջներդ նոյնիսկ եթէ դուն զմռսես Ճշմարտութիւն լսող կամքդ մի՛ զմռսեր Հանճար կարծած ուղեղդ անգամ թէ...

ԷԴԻԿ  ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Եւ այսպէս, Արա Պապեանը, իսկ յետոյ նաեւ Լեւոն Շիրինեանը (կամ գուցէ` հակառակը) սաստիկ սրտացաւութեամբ կարծիք են յայտնել, որ ՀՅԴ-ն յաջորդ խորհրդարանում ներկայացուած չի լինի, այսինքն չի կարողանայ յաղթահարել ժողովրդի վստահութեան 5 տոկոսի շեմը: Իհարկէ, Արա Պապեանն ու Լեւոն Շիրինեանը չունեն հայ հանրայայտ ընկերաբան Ահարոն Ադիբեկեանի գիտելիքների 5 տոկոսն անգամ, բայց, ահա, փորձում են այդ պարզ բացը լրացնել իրենք...