Յօդուածներ

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Թեհրանի «Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Առաջին աշխարհամարտի նախօրեակին, ըստ գերմանական եւ թուրքական հրամանատարութիւնների մշակած ծրագրի, ռազմական գործողութիւններ էին նախատեսւել նաեւ Իրանում, որի տարածքը Գերմանիան եւ Թուրքիան մտադիր էին օգտագործել որպէս միջանցք՝ Պաքուի նաւթային շրջաններն ու այնուհետեւ Միջին Ասիան գրաւելու համար: Ուստի Հիւսիսային Իրանը եւս վերածուեց հակամարտող երկու ճամբարների ռազմական գործողութիւնների թատերաբեմի: «Թուրքերու ընդհանուր ծրագիրն էր,- գրում է Ա....

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի հրաժարեալ վարչապետին իւրաքանչիւր պաշտօնական յայտարարութիւնը յաւելեալ փաստ մը կ՛արձանագրէ, թէ ան ու անմիջական գործակիցները որքա՛ն խզուած են իրական աշխարհէն, ամէն քայլափոխի կը հակասեն իրենք զիրենք եւ կարծէք թէ կ՛ապրին մեր հայրենիքին դիմագրաւած ծանր տագնապներուն անհաղորդ մոլորակի մը մէջ: Նորագոյն «արարին» ականջալուր եղանք երկուշաբթի, 17 մայիսին, Սիւնիքի եւ Գեղարքունիքի մէջ 12 մայիսէն ի վեր ստեղծուած վիճակին ներկայացման պահուն:...

Արժանապատիւ հայի պարտքը Հայաստանում իշխանութիւնների փոփոխութեան հարցը մտել է վճռորոշ փուլ: Ձախողումների, ստորաքարշութեան, ստի խորհրդանիշ դարձած վարչախումբը, Նիկոլ Փաշինեանի գլխաւորութեամբ, ապրում է իր վերջին օրերը: Հոգեվարքի այս պահին անգամ յոխորտանքն ու պոռոտախօսութիւնը չեն դադարել եւ կարծես օրէցօր թափ են ստանում, որն աւելի շատ նման է տենդի մէջ հնչող զառանցանքի: Սպասելի է, որ Հայաստանում տեղի ունենալիք ընտրութիւնների նախօրէին` քարոզարշաւի ընթացքում եւս...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Մինչեւ հիմա Ուրֆայի թուրքերը կը յիշեն այն կոտորածը, որուն ենթարկուած էին կռուի առաջին օրը: Իրենց իսկ վկայութեամբ, 450 դիակներ ձգած  են հայ դիրքերուն առջեւ: Խուճապը այնքան սաստիկ եղած էր, յարձակումը հայերուն կողմէ` այնքան բուռն ու շշմեցնող, որ փախչող թուրքերէն շատեր ետ դառնալու տեղ, աւելի մխրճուած էին հայ թաղերուն մէջ ու այնտեղ` գերի բռնուած: Մասնաւորաբար Փոս Բաղնենց կողմը մեծ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Համազգայինի «Ն. Աղբալեան» Մասնաճիւղի «Արշիլ Կորքի» Կերպարուեստի Ուսումնարանը Վերաբացաւ Իր Դռները Սուրիոյ մէջ ծայր առած եւ տասը տարիներու վրայ երկարած պատերազմին իբրեւ հետեւանք փակուած Համազգայինի «Ն. Աղբալեան» մասնաճիւղի «Արշիլ Կորքի» կերպարուեստի ուսումնարանին դռները վերաբացուեցան 7 մայիս 2021-ին, Համազգայինի նորակառոյց «Զաւարեան» մշակութային կեդրոնին մէջ: Ուսումնարանը հիւրընկալեց արուեստասէր պատանիները, եւ սկսաւ դասաւանդութիւնը: Կերպարուեստի յանձնախումբը ակադեմիայի գործունէութեան ճիւղերը աստիճանաբար...

18 Մայիսին Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի նախագահութեան կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ «Հայաստանի Ա.  Հանրապետութեան 100-ամեակ, գիտաժողովի նիւթեր (21-23 մարտ 2018)» ժողովածուին  շնորհահանդէսը: Ժողովածուն լոյս տեսած է 2021-ին` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան տպարանէն, Անթիլիաս: Հոն ամփոփուած են մարտ 2018-ի  Մեծի Տան Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին հովանաւորութեամբ, Անթիլիասի կաթողիկոսարանին մէջ տեղի ունեցած եռօրեայ գիտաժողովին զեկուցում-յօդուածները, զորս ներկայացուցած են  Հայաստանի Հանրապետութեան, Արցախի Հանրապետութեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Կազայի մէջ եւ այլուր իսրայէլեան իշխանութիւններուն եւ պաղեստինեան խմբաւորումներու միջեւ նորագոյն պատերազմը կը թեւակոխէ երկրորդ շաբաթը, իսկ աշխարհը «խօսքի ապուր»-ով կը զբաղեցնէ ինքզինք, առանց գործնական քայլերու դիմելու` վերջ տալու համար մահասփիւռ եւ աւերիչ ճակատումներուն: Կասեցումի վերջին փորձը կատարուեցաւ կիրակի, 16 մայիսին, ՄԱԿ-ի Ապահովութեան Խորհուրդին կողմէ: Լեռը մրջիւն մ՛իսկ չծնաւ... Նորագոյն բռնկումը կարելի է որակել իսրայէլեան ոճով «արիւնալի նուէր»...

ՆՈՐՎԱՆ ԱՐՔ. ԶԱՔԱՐԵԱՆ Բարեկամի մը միջոցով, պատահմամբ ունեցայ «Ազդակ լսարան»-ի 27-րդ հանդիպման տեսերիզը, սփռուած 9 ապրիլ 2021-ին: Հաճոյքով մտիկ ըրի` դիտելով, օրուան զեկուցաբեր` փրոֆ. Հայկ Օշականի ելոյթը «Սփիւռք-ինքնութիւն-վերադարձ» նիւթի մասին: Անվիճելիօրէն հետաքրքրական է Հայկի տեսակէտը այս նիւթի առնչութեամբ եւ զարմանալի` միանգամայն, որովհետեւ ըսածները համարձակութիւն կը պահանջէին, յատկապէս երբ կ՛ըսէր, որ «երկիր վերադարձ չկայ»: Յանդգնութիւն կ՛ուզէր ասիկա ըսելու անոր համար, որ...

Մահացաւ արժանթինահայ յայտնի երգահան եւ  խմբավար Ժան Ալմուխեանը: Ծնած է 1932-ին, Յունաստան, 1947-ին ընտանիքով հաստատուած է Արժանթին: Ուսած է Արժանթինի ականաւոր վարպետներուն մօտ: 1957-ին խումբ մը արուեստասէր ընկերներու հետ հիմնած է «Հայ երաժշտութեան բարեկամներ» ընկերակցութիւնը եւ անոր «Արաքս» երգչախումբը, որուն հիմնադիրն ու գեղարուեստական խմբավարը եղած է տասնամեակներ շարունակ: Իր բարձր նուիրումին ու երկաթեայ կարգապահութեան շնորհիւ` «Արաքս»-ը դարձած է Պուէնոս Այրեսի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ ՀՅԴ Բիւրոյի Եւ Երիտասարդականի Ներկայացուցիչները Այցելեցին Սիւնիք ՀՅԴ Բիւրոյի, ՀՅԴ Բիւրոյի Երիտասարդական գրասենեակի եւ ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միութեան կեդրոնական վարչութեան անդամներէ կազմուած պատուիրակութիւնը 10 եւ 11 մայիսին այցելեցին Սիւնիք: Այս մասին տեղեկացանք ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միութեան Դիմատետրի էջէն: «Մենք այցելեցինք Կապան, Գորիս եւ Սիսիան, քննարկեցինք տեղւոյն երիտասարդութեան ունեցած դժուարութիւններն ու կարիքները: Արդէն վերադարձած ենք Երեւան եւ կը...

Մելիք Ալլահվերտիի Դաւադրական Սպանութիւնը Եւ Խաչենի Հասան Ջալալեաններու Մելիքութեան Նուաճումը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Շուշիի բերդ Շուշի բերդի կառուցումէն եւ Փանահ Ալի խանի հոն հաստատուելէն ետք լուր հասաւ, որ Ղաջարներու ցեղապետ Մոհամէտ Հասան խան Ատրպատականէն եւ այլ վայրերէ մեծաթիւ զօրք, թնդանօթներ ու բազմութիւններ հաւաքելով ճամբայ ելած է Շուշի ամրոցը գրաւելու: Փանահ Ալի խան իր Ջաւանշիր ցեղէն, ինչպէս նաեւ ենթակայ ցեղերէ ու Թախթէ...

Ա. Ա. Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրով Հարաւային Կովկասի ռազմաքաղաքական կայունութեան եւ խաղաղութեան պահպանման նախապայմանները ներկայացուց` յայտարարելով, որ հաշուի պէտք է առնուին շրջանին բոլոր երկիրներուն, այս պարագային` Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի, ինչպէս նաեւ Ռուսիոյ, Իրանի եւ Թուրքիոյ շահերը, հարաւկովկասեան հաղորդակցութեան միջոցներու եւ փոխադրութեան ուղիներու վերաբացման հոլովոյթին մէջ: «Լաւրովի ապարդիւն այցելութիւնը` Ազրպէյճան» Լաւրով Երեւանէն անցաւ Պաքու, ուր բացայայտեց, որ Հարաւային Կովկասի...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Այսօր աւելորդ անգամ մը եւս հաստատուեցաւ, որ ՀՀ իշխանութեան գերագոյն դիրքը զբաղեցնող անձնաւորութիւնը եւ իր վարչախումբը վերջնականօրէն սնանկացած են թէ՛որպէս կառավարութիւն եւ թէ՛որպէս քաղաքական ուժ եւ պէտք է անյապաղ դուրս գան հայ անկախ պետականութեան քաղաքական բեմէն: Ազրպէյճանական զինուժը այս առաւօտ, խախտելով գոյութիւն ունեցող բոլոր պայմանագրերը, 3,5 քմ խորութեամբ (Սիւնիքի մէջ) յառաջացաւ հայկական գիծերէն ներս` առանց դոյզն դիմադրութեան: Այս...

Վերջին երկու տարիներուն Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումը երկու յատկանշական սահմաններ հատեց: Առաջինը` արաբական, յատկապէս մահմետական մեծամասնութեամբ ժողովուրդ ունեցող երկրի մը կողմէ, իմա` Սուրիոյ, Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման յանդուգն քայլն էր: Արաբական աշխարհին մէջ, բացի Լիբանանէն, ցարդ ոչ մէկ երկիր այս քաղաքական յանդգնութիւնը ունեցած էր` վատթարացած յարաբերութիւններ ունենալով մէկտեղ Թուրքիոյ հետ: Բնականաբար Սուրիոյ քաղաքական ուղղուածութիւնը եւս իր դերակատարութիւնը պիտի ունենար եւ ճանաչումը, արդարութեան...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Յետհաշուարկը սկսած է Հայաստանի մէջ: Հայութիւնը յուսադրիչ տրամադրութիւններով կը նշէ մինչեւ 20 յունիս «Իմ քայլ»-ական իշխանութեան 6 շաբաթ մնացած ըլլալու իրողութիւնը, յառաջիկայ ընտրութիւններով անկէ ձերբազատելու կամ, նուազագոյնը, չարիքը նուազագոյնի իջեցնելու հաւատքով եւ համոզումով: Հայրենի հայութեան կեանքին մէջ ստեղծուած  յոյսի եւ լոյսի նոր առիթը, որ կը խոստանայ ժողովուրդին նոր ուժականութիւն տալ, իշխանութեան` նոր որակ, բառ մըն է միայն. «Հայաստան»:...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Արցախի շուրջ 75 առ հարիւրին կորուստը եւ 44-օրեայ պատերազմին աղէտալի հետեւանքները մեր նորագոյն պատմութեան մէջ արձանագրած յայտարարագրէն ճիշդ 6 ամիս ետք, Հայաստանի մէջ երկուշաբթի, 10 մայիսին բացուեցաւ փուլ մը, որ կը կոչուի խորհրդարանական արտահերթ ընտրութիւններու պատրաստութեան շրջան: Ազդանշանը եղաւ, վարչապետ Փաշինեանը հրաժարականէն ետք, խորհրդարանին կողմէ նոր վարչապետի մը ընտրութեան երկու անգամ ձախողումը. հետեւաբար խորհրդարանը ըստ օրինի արձակուեցաւ, ու...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մի ոմն թերթի խմբագիր կը խորհի, որ հիմնահարցերու մասին կրկին եւ կրկին խօսիլ անհետաքրքիր է: Գաղտնիք չէ, որ կարգ մը հիմնահարցերու յիշեցումը կ՛անհանգստացնէ ներսի եւ դուրսի քաղքենիները, բոլոր անոնք, որոնք պատշաճեցումը եւ տեղատուութիւնը յառաջդիմութիւն համարած են: Չեն ըսած` շրջապատին հանդէպ ստրկամիտի հաճոյակատարութիւն: Քաղքենիական հրաժարումներու ցանկին վրայ առաջին տեղը կը գրաւէ հայերէնը, որ տեղի կու տայ, կ՛արհամարhուի, կ՛անտեսուի, առաջին...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Բոլոր նշանները ցոյց կու տային, որ Մոսկուա-Երեւան  թռիչքը յաջողած էր, եւ ահա   չորրորդ անգամ կը զգայի ոտքերուս տակ հայրենի հողը` Արշակ  Երկրորդի մը գոհունակութեամբ ու հպարտութեամբ: Իր կարգին գոհունակ կը թուէր նաեւ մարդկային այն անվերջանալի հեղեղը, որ դուրս կը հոսէր  օդանաւի որովայնէն, եւ անոնք բոլորը գրեթէ մի՛այն հայերէն կը խօսէին: Ի տարբերութիւն Մոսկուայի` այստեղ մեզ դիմաւորեցին Կապի կոմիտէութեան...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ստորեւ կ՛ամփոփեմ Մանօ Չիլինկիրեանի 2011-ի հարցազրոյցը (Մ. տառով)` Հայկազեան քոլեճի բնագիտութեան եւ ուսողութեան 1960-1966 տարիներու դասախօս (1963-ին մէկ տարի բացակայած` մագիստրոսի ուսումին համար), հրթիռներու ակումբի հիմնադիր, այժմ փրոֆեսէօր Մանուկ Մանուկեանին եւ ակումբի առաջին անդամներէն, այժմ 30-է աւելի դեղերու հեղինակ Համբար Գարակէօզեանին հետ, երկուքն ալ` Երուսաղէմ ծնած* (1), (2), (3): Նաեւ` «Սէուտական Արամքօ Ուըրլտ» երկամսաթերթի «Լիբանանեան հրթիռներուն մոռցուած գագաթնակէտը»...

ՀՀ վարչապետի պաշտօնից հրաժարականի մասին սոյն թուականի ապրիլի 25-ի տեսաուղերձով Նիկոլ Փաշինեանը կարծես թէ վերջ դրեց խորհրդարանական առաջիկայ ընտրութիւնների կայանալ-չկայանալու վերաբերեալ խօսակցութիւններին: Չբացառելով քաղաքականութեան անկանխատեսելիութիւնը, մանաւանդ` մեզանում եւ մեր օրերում, այնուամենայնիւ ցանկանում ենք հաւատալ, որ ընտրութիւնների անցկացման որոշումը որեւէ պատճառով կամ պատճառաբանութեամբ չի բեկանուի, եւ մեր ասելիքը բխեցնում ենք այս իրողութիւնից: Հայաստանում, Արցախում եւ առհասարակ հայութեան կեանքում ներկայումս տիրող բարոյահոգեբանական...