Յօդուածներ

21 մայիսին «Խնկօ Ապորի» անուան գրադարանին մէջ տեղի ունեցաւ շնորհահանդէսը Համազգային Հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակին նախաձեռնութեամբ լոյս տեսած «Հնչող ձայներ» ժողովածուն, որուն մէջ ներկայացուած են Արցախի վերջին պատերազմին նահատակուած հայորդիներուն ստեղծագործութիւնները: Ժողովածուն կեանքի կոչելու աշխատանքը ստանձնած է Համազգայինի Երեւանի գրասենեակի տնօրէն, հրապարակախօս Ռուզան Առաքելեան, որ այս առիթով արտասանած իր խօսքին մէջ ըսաւ հետեւեալը. «Այս օրը մեր յիշողութեան...

Առասպել մը կայ` դեռ քանի մը օր առաջ բոլորովին անծանօթ ու «մոռցուած», իսկ այս օրերուն բոլորին ուշադրութիւնը գրաւող` Սեւ լիճին մասին: Կը պատմեն, որ ժամանակին քառասուն գլխանի վիշապ մը խմած է այս լիճի ջուրին կէսը: Փորը լեցուն եւ յագեցած` ան երկնցած է մնացորդացին մօտ, որպէսզի մարսէ, հանգստանայ եւ ապա միւս կէսն ալ խմելով` ցամաքի վերածէ եւ քարտէսէն ջնջէ լճակը: Աստծոյ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Խենթը հորին մէջ քար մը գլորեց, եօթը (կամ հարիւր) իմաստուն չկրցան դուրս հանել» Հայկական առած Մարդուս` հայրենասէր հայուն սիրտը կ՛արիւնի ամէն օր, երբ անընդունելի նորութիւններ կ՛իմանայ Հայաստան-թուրքեւազերիական հակադրութիւններէն. դէպքեր, որոնք ո՛չ միայն խայտառակ կ՛ընեն Երեւանի` մե՛ր իշխանութիւնները, այլ նաեւ վարկաբեկումէ վարկաբեկում կը տանին նոյնինքն Հայաստանը եւ անով ապրող մեր ժողովուրդը: Մարդս` հայրենասէր հայը ընդվզումի, պոռթկումի կը մղուի նախ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մեր ժողովուրդի պատմութեան ճակատագրական եւ արագացած պահերէն մին կ’ապրինք: Արեւելք-Արեւմուտք դասաւորումներու մեծ խաղին մէջ, ինչ որ մնացած է Հայաստանէն, կրնայ վերջնականօրէն փուլ գալ, որուն մենք ալ մասնակից-մեղսակից կ’ըլլանք, եթէ շարունակենք մեր «փոքրիկ ածուն» զանազան ձեւերով եւ իրարու բախող բազմաթիւ խոփերով հերկել, դարձնել անմշակ, անպէտք: Հայաստան աւելի քան երբեք վտանգուած է` որպէս պետութիւն եւ որպէս տարածքային ամբողջականութիւն, բայց կարծէք...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Վերնագիրը եւ կցուած նկարը վերյիշումի առիթ մը եղան այդ օրերուն թղթակցութիւն պատրաստելու եւ թերթին հասցնելու երեւոյթի մասին: 1975 թուականի 22 ապրիլի «Ազդակ» օրաթերթով առաջին անգամ յայտնուած եմ որպէս մարզական թղթակից. Հալէպի ՀՄԸՄ-ի փառքի օրերն էին, սակայն այդ փառքն ու յաղթանակի ուրախութիւնը կը մնար իր սաղմին մէջ: 1971-ին «Ազդակ» եւ լիբանանահայ պաբերական մամուլի ընտանիքի այլ անդամներ պաշտօնապէս մուտք կը...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Նախաձեռնութեամբ Սան Ֆրանսիսքոյի Համազգայինի «Ն. Աղբալեան» մասնաճիւղին, մեր օրերու արդիական զումի միջոցով տեղի ունեցաւ ձեռնարկ մը, որուն ընթացքին ներկայացուեցան Պալապան Խոճայի կեանքն ու գործունէութիւնը: Բացումը կատարեց վարչութեան անդամներէն Նելլի Տէր Կիւրեղեանը, որ հրաւիրեց վարչութեան անդամներէն Էտուարտ Խոտավերտեանը` ներկայացնելու օրուան բանախօսը` Պալապան Խոճայի թոռնիկը` տոքթ. Րաֆֆի Պալապանեանը, որպէսզի խօսի մեծ հօր կեանքին ու գործունէութեան մասին: Ան ներկայացնելով տոքթ. Պալապանեանը`...

Արդարութիւնը մեր դուռը թակեց: Դարեր շարունակ սպասեր էինք Իր հրաշք գալուն, Որ ապրինք խաղաղ Մեր երազներու եւ վառ տենչերու Երանութեան մէջ... Ծաղկեփունջերով հազար ու մի գոյն, Պար ու երգերով, Բացինք մէկ փեղկը մեր երկփեղկ դրան: Յանկարծ լսեցինք բախման մեծ ձայն մը: Երբ դուրս նայեցանք, Տեսանք փշրուած ինկած էր շեմին... ... Բաց փեղկի փոխան` Փակն էր ան ընտրեր... Մենք նոր հասկցանք......

ԱԼԻՍ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Հայրս կը կոչուի Ցոլակ, Ցոլակ Թիւթէլեան: Մեծ հայրս` Սիմոն Թիւթէլեան, այս աշխարհէն կը մեկնի հօրս ծնունդէն առաջ: Տարի մը ետք անոր կը հետեւի մեծ մայրս` Ալիս Մինասեանը, եւ հօրս` Ցոլակին հոգատարութիւնը կը ստանձնէ իր մեծ հայրը` տէր Գրիգոր Մինասեանը, Ալեքսանտրեթի մէջ, մինչեւ հօրս 12 տարեկան հասակը: Իր մեծ հօր մահէն ետք հայրս կը դառնայ սանը Հալէպի Մխիթարեան հայրերուն,...

Լիբանանեան տագնապը ամբողջովին անսպասելի չէր մեզի համար: 1973-ին, երբ  լիբանանեան օդանաւերը պաղեստինեան գաղթակայանները ռմբակոծեցին, արդէն տագնապին կարգ մը նախանշանները ի յայտ եկան: Օրին, քաղաքական մեր բազմակողմանի կապերուն շնորհիւ մենք անդրադարձանք, որ անբնական եռուզեռ մը կայ, սակայն ոչ ոքի մտքէն անցաւ, որ նման տարողութեամբ տագնապ մը կրնայ պայթիլ: Ապրիլ 1975-ի դէպքերը ցնցեցին բոլորս եւ ստիպեցին, որ շարժինք շատ արագ: ՀՅԴ Լիբանանի...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Քառասուն օրեր առաջ լիբանանահայութիւնը կորսնցուց ազգային եւ քաղաքական կեանքի երէց ներկայացուցիչներէն ընկեր Ցոլակ Թիւթէլեանը: Ան հրաժեշտ տուաւ կեանքին` գոհունակ եւ հանգիստ խղճով, ընտանեկան, ազգային, եկեղեցական եւ կուսակցական իր բոլոր պարտականութիւնները լիուլի կատարած ըլլալու համոզումով: Երբ տակաւին առողջութիւնը կը ներէր, ընկերական հաւաքներու եւ հանդիպումներու ընթացքին յաճախ քաղցր ժպիտով մը կ՛ակնարկէր մահուան մօտալուտ հանգրուանին` միաժամանակ հաստատելով, որ ինք արդէն իր...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Ճակատագիրի մեծ հեգնանք է, որ պիտի չկարողանամ բուռ մը հող ցանել օրերս իր աչքերը յաւիտենութեան փակած ընկ. Ցոլակի շիրիմին: Մեր կեանքի ընթացքին կան կերպարներ, որոնց հետ առաջին հանդիպումն իսկ բաւարար է կերտելու ոչ միայն ամուր բարեկամութիւն, այլ, մէկ խօսքով, ստանալու` աւիշ եւ գործելու եռանդ: Ընկեր Ցոլակը անոնցմէ էր: Երկար տարիներու ՀՅԴ-ի ներկայացուցիչի պաշտօնը ստանձնած ու յետոյ որոշ ժամանակով...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Յատկապէս իմ կողմէս անարդար պիտի ըլլար, եթէ երբեք ինքնահաճոյ մօտեցումով եւ գրիչի ծայրով փորձէի անդրադառնալ զարմիկիս` Ցոլակ Թիւթելեանի մասին, որուն «տայտայ»-մօրեղբայր անունով կը կանչէի: Մի՛ հարցնէք, թէ ինչո՞ւ նման մակդիր-անունով զինք ճանչցած էի` մօտիկութի՞ւն, մտերմութի՞ւն, պարզապէս յարգա՞նք: Չեմ գիտեր: Մեզի այսպէ՛ս թելադրուած էր մեր ծնողներէն: Նաեւ ըսեմ, որ թէեւ մահախօսական կամ դամբանական գրող եւ կամ կարդացող մը չեմ...

ՓԱՆՈՍ ԹԻԹԻԶԵԱՆ Հակառակ այն իրողութեան որ Ցոլակը ունէր յառաջացած տարիք, եւ կ՛իմանայի նաեւ, որ անոր առողջութիւնը օրէ օր աւելի կը վատթարանար, բայց եւ այնպէս այս աշխարհէն անոր ընդմիշտ հեռանալը ինծի խորունկ վիշտ պատճառեց: Քանզի մենք երկուքս վաղուց բարեկամներ էինք, աւելի քան` վաթսուն տարիներու, Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի ուսանողութեան շրջանէն: Երկուքս ալ դեղագործութիւն ուսանեցանք. ինք իր սեփական դեղարանը բացաւ հարաւային Լիբանանի Սուր...

ՇԱՆԹ ՍՐԿ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Դպրեվանք Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Սուրբ ու անարատ շաբաթ մը ամբողջութեամբ  Քրիստոսի հետ մատնուելէ, ձերբակալուելէ, մտրակահարուելէ, ապտակուելէ, անարգուելէ, անիրաւուելէ, դատուելէ ու խաչուելէ ետք, Անոր հետ յաղթեցինք մահը (հմմտ. Յհ. 16. 33) եւ դարձանք յաղթող Քրիստոսին յաղթական ժողովուրդը: Մահը խորտակելէ ետք մեր մեղքերը, սխալները, թերութիւններն ու աշխարհիկ մտահոգութիւնները ձգեցինք աշխարհի մէջ, «ուր ցեցն ու ժանգը կը փճացնեն»...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ի՞նչ տեղի ունեցաւ խորհրդարանի լուծարքի որոշումին` օրինական անկիւնադարձի նախօրեակին, երբ այլապէս պատմական նշանակութիւն ունեցող օրեր ապրեցանք: Պահ մը առանձնացնենք նախընթաց քանի մը օրը, որովհետեւ հոն կայ ընտրապայքարի տաք հարցերու խտացումը (ո՛չ բոլոր հարցերը, յամենայն դէպս) 8 եւ 9 մայիսը Շուշիի ազատագրման տարեդարձն էր: 1992-էն ի վեր այս տարեդարձը պարծանքով եւ յաղթանակողի հպարտութեամբ կը տօնէինք թէ՛ Հայաստան-Արցախի եւ թէ՛...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճօ Պայտըն 24 յունուարին հեռաձայնեց Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոնի, որպէսզի, ինչպէս Սպիտակ տունը նշեց, «արտայայտէ մեր հնագոյն դաշնակիցին հետ երկկողմանի կապերը ամրապնդելու ցանկութիւնը»: Երկու ղեկավարները համաձայնեցան սերտ համագործակցութեան կարիքին շուրջ, ինչպէս նաեւ` միասնաբար աշխատիլ արտաքին քաղաքականութեան հասարակաց առաջնահերթութիւններու, որոնց շարքին` Ռուսիոյ եւ Միջին Արեւելքի շուրջ: Մաքրոն դարձաւ Եւրոպական Միութեան անդամ առաջին պետութեան նախագահը, որուն հետ...

Ինչպէ՞ս ապրիլ սփիւռքեան ինքնութիւն մը: Ինչպէ՞ս կիսել զայն ու փորձարկել: Ահաւասիկ` հարցումներ, որոնք, ընդհանուր ըլլալով հանդերձ, կ՛առնչուին բոլորիս կեանքերուն, երբ կը փորձենք ապրիլ ու մեր կեանքերը բաժնեկցիլ ուրիշներու հետ` հայրենիքէն ներս ու հայրենիքէն դուրս: Կարելի է ըսել նաեւ` լեզուէն ներս ու լեզուէն դուրս, որովհետեւ լեզուն ինքն ալ հայրենիք մըն է, որուն մէջ մարդիկ կ՛ապրին ու կը ստեղծագործեն: Հոն, ուր լեզուն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ  ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ուրախալի երեւոյթ է, որ  հակառակ Հայաստանի դիմագրաւած դժուարութիւններուն, զանազան ասպարէզներու մէջ հայեր միջազգային մակարդակով յաջողութիւններ կ՛արձանագրեն: Նորարարութիւններու հետ քայլ պահելը, անոնցմէ քայլ մը առջեւ անցնիլն ալ կենսական է մեր ընդհանուր պայքարին մէջ: Բացի հայկականէն` նոյնպէս կը ներկայացնենք արհեստագիտական միջազգային նորութիւններ` քաղելով  Հայթեք, Ֆիւչըր, Ա.Էֆ.Փէ.,Պի.Պի.Սի. եւ Ուինտոզլէյթեստ կայքերէն:  Ն. Հայ Արհեստագիտական Մշակած  3Տի Ակնոցը Աւելի  Յառաջադէմ  Է Աշխարհի...

Պատրաստեց` ՆԱՆՈՐ Տ. ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան 106-ամեակի յանձնախումբը Մեծ եղեռնի զոհերուն յիշատակը յաւուր պատշաճի նշելու նպատակով այս տարի կազմակերպեց «Հայ ժողովուրդի պահանջատիրական եւ վերականգնումի շաբաթ» խորագիրով ութ ձեռնարկներ, որոնք վարչութեան առցանց էջով սփռուեցան կիրակի, 18 ապրիլէն երկուշաբթի, 26 ապրիլ 2021: Ձեռնարկները ընդգրկեցին հայ եւ արաբ արուեստագէտներու կողմէ մշակութային ներկայացումներ, որոնց գլխաւորը եղաւ 24 ապրիլ 2021-ի «ԿԱՆՔ, ՊԻՏԻ ԼԻՆԵՆՔ...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Թեհրանի «Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Առաջին աշխարհամարտի նախօրեակին, ըստ գերմանական եւ թուրքական հրամանատարութիւնների մշակած ծրագրի, ռազմական գործողութիւններ էին նախատեսւել նաեւ Իրանում, որի տարածքը Գերմանիան եւ Թուրքիան մտադիր էին օգտագործել որպէս միջանցք՝ Պաքուի նաւթային շրջաններն ու այնուհետեւ Միջին Ասիան գրաւելու համար: Ուստի Հիւսիսային Իրանը եւս վերածուեց հակամարտող երկու ճամբարների ռազմական գործողութիւնների թատերաբեմի: «Թուրքերու ընդհանուր ծրագիրն էր,- գրում է Ա....