Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Հանրապետական Մաղթանք Եւ Եռագոյն Դրօշի Օրհնութիւն` Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան 103-րդ Տարեդարձին Առիթով Նոր Ջուղա Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադրութեան 103-ամեակին առիթով Սպահանի մէջ տեղի ունեցաւ դրօշակի արարողութիւն եւ Հանրապետական մաղթանք: Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ Սիփան եպս. Քէչէճեան իր պատգամին մէջ յայտնեց, որ 1918-ին Հայաստանի անկախութեան կերտումը հեզասահ պայմաններու մէջ տեղի չէ ունեցած, աւելցնելով, որ իմաստուն ղեկավարութեան շնորհիւ` սխրագործ հայ...

Ա. Ա. Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանային տագնապը անխուսափելիօրէն լուսարձակներու տակ կը բերէ հարաւկովկասեան ընդհանուր իրավիճակին մէջ ռազմաքաղաքական այնպիսի խնդիրներ եւ հարցեր, որոնց նկատմամբ յատկապէս Ռուսիոյ  ամբողջական հակակշիռին ենթակայ Հաւաքական ապահովութեան պայմանագրի կազմակերպութեան (ՀԱՊԿ) որդեգրած քաղաքականութիւնը շատ բան կը յստակացնէ` ինչ կը վերաբերի Հայաստանի ներկայացուցած ռազմաքաղաքական կարեւորութեան` հարաւկովկասեան քաղաքական շահերուն եւ հաշիւներուն մէջ: Մինչ Հայաստանի իշխանութիւնները կը ջանան սիրաշահիլ, Ազրպէյճան կը սպառնայ: Մինչ...

«Աւետիս Պուլուզեան» բարեգործական հասարակական կազմակերպութիւնը հիմնադրուել է Աւետիս Պուլուզեանի ծնողների միջոցով` ի յիշատակ իրենց զաւակի բարեգործական գործունէութիւն իրականացնելու համար: «Աւետիս Պուլուզեան» բարեգործական հասարակական կազմակերպութեան կանոնադրութեան մէջ` որպէս գործունէութեան առարկայ եւ նպատակ, յատկապէս նշւում է. ա.- Ծրագրել, միջոցներ հայթայթել եւ իրականացնել բարեգործական  գործունէութիւն, բ.- Բարեգործական նպատակով ծրագրերի նախագծեր ներկայացնել շահագրգիռ անհատների եւ կազմակերպութիւնների, գ.- Իրականացնել անհատների եւ կազմակերպութիւնների կողմից ֆինանսաւորուող կամ կազմակերպուող բերեգործական ծրագրեր,...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԷՔԵԱՆ Օրօ՜ր իմ բալաս, օրօր ու նանի, Պատուհան չկար որ լուսինը շողար Արեւի շողն իսկ ճանապարհ չունէր, Քարասիրտ մարդիկ քարին փռած էին ձեզ եօթը ամիսներ: Դուք չքնացաք վախճանման նիրհով Ու չհանգչեցաք գիրկին մայրենի, Երբ քաղաքակիրթ որեւէ երկրի Անասո՛ւնն անգամ զինք թաղող ունի: Պապանձեր էին երկինք ու երկիր: Ձեր ծնողները դուռէ դուռ ինկած Յուսահատութեան թոյնը մերժելով Իրենց զաւակին ո՛ւր գտնուիլը,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Սօս Սարգսեանի Կեանքէն Հետաքրքրական Դրուագներ Բացայայտուեցան «Համազգայինի Արուեստագէտը» Խորագրով Գիրքին Մէջ «Արուեստագէտ» մշակութային կազմակերպութեան նախագահ, համանուն ամսագիրի խմբագիր Իւան Անտոնեանը տակաւին ուսանող տարիներուն կարելիութիւն ունեցաւ հանդիպելու թատրոնի մեծ վարպետ, Խորհրդային Միութեան ժողովրդական արուեստագէտ Սօս Սարգսեանի: Այս կարճ հաղորդակցումը Սարգսեանին հետ այնքան տպաւորեց Անտոնեանը, որ որոշեց hրատարակել Սօս Սարգսեանին նուիրուած «Համազգային արուեստագէտը» գիրքը: Լրագրողներու հետ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին...

Դալի Մահրասա, Թիւլի Արզուման Եւ Չալաղան Իւզպաշի` Ժողովրդային Դիմադրութեան Առաջնորդներ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ջրաբերդ Ղարաբաղի Փանահ Ալի խան, Ջրաբերդի եւ Գիւլիստանի մելիքութիւններուն վրայ իրերայաջորդ փոքր յարձակումներէ ետք, մեծ ուժերով քալեց Ջրաբերդ ամրոցին վրայ: Ղարաբաղի խանի մեծաթիւ զօրքի յարձակման պայմաններուն տակ մելիք Հաթամ ժողովուրդը եւ բերդապահ զօրքը հաւաքելով ամրացաւ Ջրաբերդ ամրոցին մէջ եւ պատրաստուեցաւ դիմադրութեան: Ջաւանշիր, Քեպիրլի, Օթուզիքի եւ Եիրմիտէօրթ քոչուոր ցեղերու...

Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գործոց  նախարարի բոլոր տեղակալներու հրաժարականներու պաշտօնակացման լուրը անակնկալ չէր. լրատուութեան մէջ ըսուած էր արդէն, որ անցեալ շաբաթ անոնք հրաժարականները համապատասխան միջնորդաւորուած ձեւով ուղարկած էին վարչապետի գրասենեակ: Այս կը նշանակէ, որ արտաքին գործոց նախարարութեան բարձրագոյն օղակի ամբողջ անձնակազմը` նախարար եւ տեղակալներ, իրենց անհամաձայնութիւնը կը յայտնեն կառավարութեան կողմէ եւ այս պարագային ուղղակի վարչապետին կողմէ կիրարկուած արտաքին քաղաքականութեան: Այդ պաշտօնները...

«Եթէ հայ ազգը անհետացած ըլլար, կամ լուծուած` դրացի ազգերուն մէջ, քաղաքակրթութեան շէնքէն քար մը պիտի պակսէր... թերեւս նոյնիսկ` գմբէթ մը» ԺԱՆ-ՓԻԵՐ ԱԼԵՄ (1912-1995, ֆրանսացի վիպագիր) «Եւրոպայի վեցանկիւն»-ին (Ֆրանսա) եւ Հայկի ու Բէլի ճակատամարտի երկրին արմատները խոր եւ հին են: Երկար ու անաւարտ է շարքը այն հանճարներուն, որոնք Ֆրանսա-Հայաստան բարեկամութեան համար գործած են:  Անոնց շարքին է Ժան-Փիեր Ալեմը, որ վերոյիշեալ  յիշատակելի...

Մայիսի 28-ը` որպէս տօն օր, առաջին հերթին իր մէջ պարունակում է ազգային պետութեան հիմնադրման խորհուրդը: Պետականազուրկ ազգը ենթակայ է ոչնչացման թէ՛ առարկայական իմաստով եւ թէ՛ ենթակայական յատկանիշների ոչնչացմամբ: Ազգի պահպանման ու զարգացման հիմնասեան` պետականութեան տօնն է մայիսի 28-ը: Աւելի քան 600 տարի պետականազուրկ հայը մայիսեան հերոսամարտերի, դրան նախորդած կէսդարեայ ազգային զարթօնքի շնորհիւ, բազում զոհաբերութիւնների, արեան ու քրտինքի միջով հիմնադրեց պետական...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Որեւէ  պետականութեան եւ քաղաքական կազմակերպութեան չափանիշը անոր ծնունդ տուող պայմանները եւ գոյութեան իրաւունքը  հիմնաւորող գաղափարախօսութիւնն է:  Ժողովուրդներու մեծամասնութեան  առջեւ դրուած այս անգնահատելի հիմնադրոյթը իր   խորքով եւ հետապնդումի ճանապարհներով  կը  դառնայ ազգային եւ պետականութեան ընկալումի խորհրդանիշ: Կը  յիշեմ ՀԲԸՄ-ի Մելգոնեան կրթական հաստատութեան մէջ ընդհանուր պատմութիւն դասաւանդող  իրլանտացի ուսուցիչիս սա խօսքերը. «Բրիտանիա չունի մնայուն  բարեկամներ, ունի մնայուն շահեր»: Պատանեկութեան դուռերը...

ՆՈՐԵԿ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Մենք տանուլ տուեցինք այս մի ճակատամարտը: Չնայած` մէկ-մէկ մտածում եմ, որ այդպիսի բան չկայ, որ մենք ուղղակի չէինք կարող, ուզում եմ ասել` դրա իրաւունքը չունէինք, այսինքն չենք պարտուել: Խօսքն, ի հարկէ, պարտուողների մասին չէ: Եւ սա ամենեւին էլ նրանց առաջին պարտութիւնը չէ: Օրինակի համար եմ ասում, 92-ին ընդամէնը մի քանդուած Ստեփանակերտ էր մնացել, մի քանի փոքր-մոքր գիւղ, մէկ-երկու...

ԳԷՈՐԳ ՏԷՐ ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Մաշտոցեան Մատենադարան Ղեւոնդ Ալիշան, «Նամականի», երեք հատորով, հատոր առաջին (1840-1870), հատոր երկրորդ (1871-1889), հատոր երրորդ (1890-1901), աշխատասիրութեամբ` Հ. Վահան ծ. վրդ. Օհանեանի, խմբագիր` Վարդան Դեւրիկեան, Մխիթարեան հրատարակչատուն, հտ. Ա., Երեւան, 2020, ԺԶ., 782 էջ, հտ. Բ., Երեւան, 2021, 800 էջ, հտ. Գ., Երեւան, 2021, 532 էջ: Մեծադիր երեք հատոր, 2130 էջ ընդհանուր ծաւալով, որ պարունակում է 1840-1901...

Քալիֆորնիոյ Ազգային վարժարաններու Խնամակալ մարմինը մեծ ցաւով կը գուժէ իր վաստակաշատ եւ անզուգական ատենապետուհիին՝ տիկին Լիզա Կապուտեանի, վաղահաս մահը: Տիկին Կապուտեան տասնամեակներով եղած է դաստիարակ, տնօրէն եւ ուսուցիչ: Ազգային վարժարաններու մէջ սկսած է ծառայել՝ իբրեւ ուսուցիչ, ապա հանրային վարժարաններու մէջ տնօրէնի եւ վերակացու տեսուչի վարչական պատասխանատու պաշտօններ վարած է առաւել քան 25 տարիներ: Ազգային կեանքի մէջ կենսունակութեամբ գործած եւ անշահախնդրօրէն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 7 յունիսին պաշտօնապէս կը սկսի Հայաստանի խորհրդարանական արտակարգ ընտրութիւններու ընտրարշաւը: Թէեւ այդ ընտրարշաւը շատոնց ընթացք առած է, քանի որ վարչապետի պաշտօնակատար Նիկոլ Փաշինեանի ամբողջ գործունէութիւնը միտուած է ընտրութիւններու կազմակերպման: Մարզային այցելութիւններ, նոյնիսկ Ֆրանսա եւ Պելճիքա այցելութիւնները նպատակ ունին ցոյց տալու, որ Փաշինեան կը տիրապետէ կացութեան, վստահ է իր յաղթանակով եւ իշխանութեան վերարտադրութիւնը, փոքր գեղեցկագիտական յարդարանքներով հանդերձ, մատչելի է:...

ՀՐԱՉ ՍԵՓԵԹՃԵԱՆ Ամիսներ առաջ, երբ ծանօթացայ այս հատորին բովանդակութեան, չէի կրնար ընթերցումս պահ մ՛իսկ դադրեցնել: Այնտեղ կը տողանցէին ծանօթ-անծանօթ անուններ, ամենատարբեր դիրքաւորումներ, ծածուկ որոշումներ, գաղտնի նամակներ, մեծ պետութիւններու ճղճիմ հաշիւներ, փոքր սեպուող ժողովուրդներու մեծ դէմքեր... Դոկտոր Զաւէն Մսըրլեան մանկավարժը, դպրոցի տնօրէնը, երկար տարիներու ծառայութեամբ յարգանք պարտադրող անուն է: Պատմաբան Մսըրլեանը նոյնքա՛ն արժանի է մեր խորագոյն ու բարձր գնահատանքին` տասնամեակներու վրայ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Այն օրերուն, երբ Հայաստանի Ազգային ժողովի արտակարգ ընտրութիւններու խոհանոցը բաւական տաքցած էր, քաղաքական բեմին վրայ պայթեցաւ տագնապներու շղթային մէկ նոր օղակը (ոչ վերջինը), որ սուր բանավէճեր յարուցեց, հրապարակ բերաւ հերքումներ ու հաստատումներ, խոստովանութիւններ, որոնք, մեղմ ըսած, դրական շատ բան չեն բուրեր: Լուրերու եւ տեղեկատուութեան տարափը ըստ բաւականին ծանօթ է, նմանապէս` մեկնաբանութիւններուն յառաջացուցած (աւելի ճիշդ պիտի ըլլայ ըսել` վերանորոգած...

ՇԱՂԻԿ ԿԱՐՕ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ 21 ապրիլ 2021-ն էր, «Քորոնա»-ն հանգիստ չէր ձգած Նարէն: Արթնցած էր ուժեղ հազի պատճառով, մտքերը «Քորոնա»-էն ու թոքաբորբէն շեղելու նպատակով բռնեց հեռախօսը ու սկսաւ լուրերը աչքէ անցընել: Պատմական օր էր Ամերկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ, ուր սպանութիւն կատարելու համար մեղադրուած էր այն ոստիկանը, որ ծունկը Ճորճ Ֆլոյտի կոկորդին վրայ ճնշելով` խեղդած էր զայն: Նարէի ականջին մէջ անընդհատ կը...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ծանօթ 1.- Ընտրած եմ ժապաւէններ, որոնք արտադրուած են 1965-85 .- թուականներու միջեւ: Այդ շրջանը կարելի է համարել մշակութային «ոսկեդար»: Ներկայացուած առաջին ժապաւէնն էր «Բարե՛ւ, ես եմ», որ հիմնուած է ականաւոր աստղաբնագէտ (astrophysicist) Արտեմ Ալիխանեանի գործունէութեան վրայ: (Տես «Ազդակ», 10 ապրիլ 2021)   Բ.- Երեւանեան Օրերու Ժամանակագրութիւնը (Chronicle of Yerevan Days-Երեւանեան օրերի խրոնիկա) 105վ, 1972 (1) Բեմադրիչ.- Ֆրունզէ Դովլաթեան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան, որ բնաւ տեղեակ չէ տնտեսագիտութենէն, հանդիպում ունեցած է ամերիկեան 26 մեծ ընկերութիւններու գլխաւոր  ղեկավարներու  հետ եւ բազմաթիւ սուտեր յօրինած` Թուրքիոյ տնտեսութեան մասին: Իրականութիւնը այն է, որ Թուրքիոյ տնտեսութիւնը սնանկացած է, եւ Թուրքիոյ միլիոնաւոր քաղաքացիներ յայտնուած են սովի եզրին, մինչ «քորոնա» թագաժահրը կը մոլեգնի անտառային հրդեհի պէս` Թուրքիան...

Շուրջ քառասուն օրէ ֆիզիքապէս մեզի հետ չէ այլեւս Կեսարիոյ բարեսիրական ընկերակցութեան երբեմնի փոխատենապետ, այնուհետեւ երախտաշատ ու երկարամեայ երբեմնի ատենապետ, ընկերակցութեան նուիրեալ անդամներէն Բարսեղ Գույումճեանը: Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի աւարտէն ու երէց հայրենակից վարչականներու ալ այս աշխարհէն մեկնումէն ետք, 1994-ին տեղի ունեցած ընդհանուր անդամական ժողովին, ընկերակցութեան միջին ու նոր սերունդի հայրենակիցներ, երբ քով-քովի գալով` մեծ ջանք ի գործ դրին վերականգնելու ընկերակցութեան անցեալի...