Յօդուածներ

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Աւելի քան մէկ տարի անցաւ 9 նոյեմբեր 2020 թուականի եռակողմ պարտուողական յայտարարութեան ստորագրութենէն, սակայն հակառակ այս իրականութեան, տակաւին անհետ կորսուած անձերուն փնտռտուքը չէ աւարտած, աւելի՛ն, գրեթէ ամէն օր տակաւին պատերազմական գործողութիւններու թատերաբեմ դարձած շրջաններուն մէջ կը յայտնաբերուին նահատակուած հայ զինուորներու աճիւններ, իսկ ուրիշ բազմաթիւ յայտնաբերուած եւ պահուող աճիւններու ինքնութիւնը տակաւին կը մնայ անորոշ: Աւելի քան մէկ տարի անցաւ,...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Ուշադրութեամբ եւ համբերութեամբ լսել պէտք էր Ժիրայր Լիպարիտեանի վերջին ելոյթները Երեւանի մէջ: Նոյն համբերութեամբ նաեւ կարդացի վերջերս այն «սպիտակ թուղթ»-ը, որ յետպատերազմեան իրավիճակի քննարկումը կը փորձէր ընել, եւ որուն համահեղինակներէն մէկն է ինք: Թուղթին մէջ արծարծուած մտքերուն պիտի անդրադառնամ առանձին: Պիտի անդրադառնամ նաեւ անոր խախուտ մեթոտաբանութեան: Այսօր, սակայն, պէտք է խօսինք Ժիրայր Լիպարիտեանի Երեւան այցելութեան մասին: Պէտք է...

ՍԵՒԱՆ Ճ. ԱԲԷԼԵԱՆ «Հաշուեյարդար. ի՜նչ մնաց, կեանքէն ինծի ի՞նչ մնաց, Ինչ որ տուի ուրիշին, տարօրինա՜կ, ա՛յն մնաց»                                             ՎԱՀԱՆ ԹԷՔԷԵԱՆ Վերջին տարիներուն Դիմատետրը մեծ ազդեցութիւն ունի մարդ արարածի կեանքին վրայ` ըլլայ այդ մէկը դրական կամ ժխտական: «Քորոնա» համաճարակը տարածուեցաւ ամբողջ աշխարհին վրայ: Լիբանանի տնտեսական պայմանները երկիրը գրեթէ անշարժացուցին: Շատեր յուսահատեցան: Բայց այս բոլորին կողքին տակաւին մարդ արարածը կը հաւատայ հայ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Երբ թոնիրներուն մասին խօսք կ՛ըլլայ, յիշողութեանս մէջ կը վերականգնի մեր թաղի թոնիրը, որ կը գտնուէր ուղիղ մեր տան ետեւ: Իսկ երբ յիշողութիւնս կը գրգռեմ, ու անիկա քիչ մը ասդին կու գայ, երեւակայութեանս մէջ կը ցցուի հայդուկապետ, նախարար Ռուբէն Տէր Մինասեանի «Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները» եօթնահատորեակի մէկ գիրքին մէջ նկարագրուած թոնիրին ուրուականը, ուր ան կը ներկայացնէ Հայաստան աշխարհի,...

- Արդեօ՞ք Վիակրան Կրնայ Կանխել Ալցհայմըրի Հիւանդութիւնը - Արդեօ՞ք Ծնողները Պէտք Է Խրախուսեն Իրենց Երեխաներուն Հաւատքը Կաղանդ Պապային Հանդէպ - Արագընթաց Իրողութիւններ Առողջաբանութեան Մասին Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Արդեօ՞ք Վիակրան Կրնայ Կանխել Ալցհայմըրի Հիւանդութիւնը Սեռական տկարութեան յաղթահարման Viagra դեղահատը կրնայ օգտագործուիլ որպէս ալցհայմըրի հիւանդութեան բուժում, կ՛ըսէ Nature Aging ամսագրին մէջ հրապարակուած նոր հետազօտութիւնը: Այն հիւանդները, որոնք կ՛օգտագործէին սիլտենաֆիլ դեղատեսակը, որ «Վիակրա» դեղի...

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարը, անդրադառնալով հայ-թրքական յարաբերութիւններու կարգաւորման գործընթացին, կատարած է յայտարարութիւն, ուր կ՛ամփոփուին հետեւեալ կէտերը. Ա.- Բոլոր քայլերը Անգարան կը համակարգէ Պաքուին հետ: Բ.- Սահմանի բացման որոշումը Թուրքիան կը կատարէ Ազրպէյճանի հետ համաձայնելէ ետք միայն: Գ.- Թուրքիան Հայաստանին կը կատարէ առաջարկ`  Ազրպէյճանի հետ  համընդգրկուն խաղաղութեան պայմանագիր կնքելու: Թուրքիան միջնորդի դեր կը կատարէ այդ պայմանագիրի կնքման: Դ.- Սահմաններուն բացումը կ՛առնչուի...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի մէջ դէպքերու ընթացքը իրաւացի կը դարձնէ հետեւեալ հարցումը. ինչո՞ւ տեղի ունեցաւ 2018 թուականի իշխանափոխութիւնը, զոր կատարողները յեղափոխութիւն կոչեցին: Նախկին բոլոր իշխանութիւններն ալ անթերի չէին: Քաղաքագիտութեան մէջ ընդունուած է, որ բոլոր նորանկախ պետութիւններուն մէջ, ուր քաղաքացիական հասարակութիւնը չէ ձեւաւորուած տակաւին, ժողովրդավարութեան կիրարկումը կ՛առաջնորդէ քողարկուած սակաւապետութեան, իսկ ազատական տնտեսութիւնը` մենաշնորհներու ստեղծման: Անկախութեան առաջին երեսնամեակին, այս երեւոյթները, ժխտական ու վնասաբեր`...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Եւ կեանքը կը շարունակուի: Մի՛ հարցնէք` ինչպէ՞ս: Սփիւռքէն խելք բաժնող, բարեսէր  կամ զուարճացող տուրիստներ կը հասնին Հայաստան, Հայաստանէն օլիկարխներ, իշխանաւորներ, անոնց ժառանգները, պարմաններ եւ պարմանուհիներ տուրիստ են, կ’երթան Եգիպտոս, Սպանիա, յունական կղզիներ: Տարբեր աշխարհներու բնակիչներ: Այս հանգստացողները եթէ իմանային սահմանին վրայ ամէն օր հնձուող երիտասարդ կեանքերու մասին, Հայաստանի «Առաւօտ» թերթի կայքին վրայ կարդային Սաթենիկ Յովսէփեանի ստորագրութեամբ կարճ լուրը,...

Հայաստանի արտաքին գործոց նախկին նախարար Վարդան Օսկանեան լրատուամիջոցներուն յղած է իր յօդուածը` Ղարաբաղեան խնդրի ներկայ փուլի եւ ինքնորոշման իրաւունքի հետապնդման մասին: Մատրիտեան եւ հետագայում կազանեան փաստաթղթում առկայ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի կամարտայայտութեան դրոյթը մեր նորանկախ պետութեան երեսուն տարիների թերեւս կարեւորագոյն ձեռքբերումներից է: Այնտեղ սեւը սպիտակի վրայ հէնց առաջին կէտով գրուած է հետեւեալը. «Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական իրաւական կարգավիճակը կ՛որոշուի պլեբիսցիտի միջոցով, որը...

ԻՐԻՆԱ ՍԱՖԱՐԵԱՆ Ուղիղ մէկ տարի է անցել հայ-ազրպէյճանական 44-օրեայ պատերազմից, որն աւարտուեց Հայաստանի, Ազրպէյճանի եւ Ռուսաստանի միջեւ կնքուած եռակողմ համաձայնութեամբ: Հարաւային Կովկասում նոր իրականութիւն է` Արցախի Հանրապետութիւնը կորցրեց իր տարածքների 75 տոկոսը, ներառեալ` Հադրութի եւ Շուշիի շրջանները, որոնք ԽՍՀՄ տարիներին ԼՂԻՄ-ին մաս էին կազմում եւ երբեք Խորհրդային Ազրպէյճանի կազմում չեն եղել: Այն, ինչ ունենք այսօր` հազարաւոր զոհեր եւ վիրաւորներ, հազարաւոր...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յաճախ եղայ աշխարհին մէջ լիլիփուտներու, ուր ամէն ինչ փոքր էր, մանրուք: Ճղճիմ, անազնիւ, կուզ հոգիներով մանր արարածներ, որոնք կարծր, պինդ առասաններով կը կապկպէին ամէն արարած, որ իրենցմէ վեր, բարձր էր հասակով, կը ձգտէին զայն հաւասարեցնել իրենց չափերուն, եւ պէտք էր վարպետ Հուտինի ըլլալ այդ լարերէն ողջ դուրս գալու համար: Լիլիփուտներու ողջ հայրենիքը տան յետնամասի պարտէզը, բակն էր, ուր...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Մանուկ էի: Կը նստէի մեծ մօրս ծունկերուն քով, երբ ան Աստուածաշունչը կը թերթէր: Դէմքին ծալքերուն շարժումը կը տեսնէի, երբեմն ժպիտը աչքերուն մէջ, երբեմն` խոր մտածկոտութիւն մը կը համակէր զայն: Այդպէս, անշարժ, նոյնիսկ անթարթ կը դիտէի զայն: Շշունջը կը լսէի: Շշունջին մէջ հաղորդակցութիւն մը կը նկատուէր, երկիւղածութիւն` նաեւ... Երբեմն ան կը բացատրէր այդ պահերուն ընկալածը, կը փոխանցէր իսկոյն իր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Ծերակուտական Պապ Տոլի արտասովոր կեանքին մասին շատ գրուեցաւ 5 դեկտեմբերէն ետք,  երբ ան իր մահկանացուն կնքեց  98-ամեայ պատկառելի տարիքին մէջ: Ան զինուոր եղած է, Քանսաս նահանգի ներկայացուցիչ` երկու տարի, Միացեալ Նահանգներու  Ներկայացուցիչներու պալատի անդամ` ութ տարի,  Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական` 27 տարի, երեք ժամկէտով ծերակոյտի մեծամասնութեան առաջնորդ` 11 տարի, Հանրապետական կուսակցութենէն փոխնախագահի թեկնածու`...

Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու քաղաքականութիւնն ու դրական դերակատարութիւնը սուրիական տագնապի օրերուն յատկանշական առաւելութիւններ ու հեռանկարային նպատակներ ունէին, մանաւանդ` Սուրիոյ պարտադրուած շրջափակումը աստիճանաբար չէզոքացնելու իրենց նկրտումներով եւ տարածաշրջանի պետութիւններու շահերու հաւասարակշռութեան պահպանումով: Վերջին տարիներուն Միջին Արեւելքի տարածաշրջանին մէջ ԱՄԷ-ը ոչ միայն աշխուժ ներկայութիւն եղաւ, այլեւ փաստեց, որ գերտէրութիւններու գործիքը չէ եւ կարողութիւն ունի անկախ քաղաքականութիւն վարելու: ԱՄԷ-ը այս հաշուով  ազդեցիկ դերակատարութիւն սկսած...

«ԱՊԱՌԱԺ» Արցախի Հանրապետութեան Ասկերանի շրջանի Ներքին Սզնէք գիւղը արցախեան առաջին պատերազմի ժամանակ ապաստարան կը ծառայէր շրջակայ  բնակիչներուն համար, իսկ այս պատերազմէն ետք յայտնուած է թշնամիի  ուղիղ նշանառութեան տակ: Ազրպէյճանական դիրքերը տեղակայուած են որոշ բնակելի տուներէն միայն 100-200 մեթր հեռաւորութեան վրայ: Համայնքի ղեկավար Էդուարդ Մուսայէլեան ներկայ ահաւոր վիճակը կը բաղդատէ 1990-ական թուականներուն հետ, երբ տարբեր էր գիւղին մէջ տիրող մթնոլորտը: Անոր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մօտաւորապէս երկու տարի առաջ էր, 2020-ի սկիզբներուն: ՀՄԸՄ-ի Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու Շրջանային վարչութիւնը որոշած էր յատուկ հանդիսութիւն մը կազմակերպել ի պատիւ Սամուէլ Մկրտիչեանին` անգամ մը եւս յարգանք մատուցելու վաստակաշատ նուիրեալին, գործնապէս ցոյց տալու, որ Սամուէլները չեն կրնար լուսանցքի վրայ ձգուիլ, քանի որ օր մը հրապարակային յարգանքի արժանացած են արդէն: Առաջարկ ստացայ սրտի խօսքով մը բաժին բերելու յայտագիրին, բնականաբար...

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ Մերօրեայ աշխարհին մէջ դարձեալ Քարլ Մարքսի խօսքերը ճշմարտութի՞ւն կը դառնան... պատմութիւնը դարձեալ ինքզի՞նք կը կրկնէ... Մեր թուականէն ճի՛շդ 100 տարիներ առաջ, 1921-ին Պոլսոյ Սանճագեան տպարանէն լոյս կը տեսնէ բժիշկ Մալաքեանի «Թոքախտ»-ը. դարմանը եւ կանխազգուշական միջոցները» խորագրեալ գիրքը, որուն յառաջաբանին մէջ բժիշկը կը գրէ. «Հասարակ ժողովուրդը համոզուած է. որ անհատ մը, երբ թոքախտէն վարակուած է, այդ անձը պարտի ուշ...

ԼԵՆ ՈՒԻՔՍ Խոջալուի արիւնահեղութիւնը 2022 թուականի փետրուարի 26-ին Ազրպէյճանը կը նշի Խոջալուի արիւնահեղութեան 30-ամեակը` սարսափելի իրադարձութիւններից մէկը, որը տեղի ունեցաւ Լեռնային Ղարաբաղի առաջին պատերազմի ժամանակ (1988-1994 թթ.): Հայերն էլ պէտք է նոյնն անեն, սակայն ոչ այն պատճառներով, ինչ` Ազրպէյճանը: Աւերուած ազրպէյճանական տուն, Խոջալու, Արցախ (Լեռնային Ղարաբաղ) Մի ձմրան ցրտաշունչ օր 50-ից (առաջին զեկոյցում) մինչեւ 200+ (հետագայում Պաքուի պնդմամբ) հիմնականում մեսխեթցի...

«Ազատութիւն» կայանին տուած հարցազրոյցին մէջ Ժիրայր Լիպարիտեան հետեւեալ խօսքերը ըսաւ. մէջբերումը` բառացի: «Ես հանդիպել եմ ԱՄՆ պետքարտուղարութեան վերջերս, տարիներ չէին խօսել հետս, վերջերս ուզեցին խորհրդակցիլ, եւ Անվտանգութեան խորհրդին ասեցի` դուք սխալ էք անում, երբ ձեր դեսպանը Երեւանում յայտարարում է, որ սթաթուսը չէ լուծուած: Ասեցի` դուք ուզում էք հարցի մէջ մտնել, բայց չէք հասկանում` ի՞նչ կը նշանակէ. մենք խոցելի իշխանութիւններ ունենք,...

Համազգայինի «Արեգ» մանկապատանեկան թատերախումբի աշխատանքներուն վերսկսման ընթացքին եւ յառաջիկայի ծրագիրներուն ծանօթանալու համար «Ազդակ» հետեւեալ հարցազրոյցը կատարեց  թատերախումբի բեմադրիչ Գալուստ Ներսիսեանի եւ օգնական Սիլվա Սողոմոնեանին հետ: Գալուստ Ներսիսեան. Ծնած է 23 հոկտեմբեր 1990-ին, Երեւան: Փոքր տարիքին Քիեւ ապրած է, ապա տեղափոխուած` Երեւան, ուր մագիստրոսական աստիճանով աւարտած է Շարժապատկերի եւ թատրոնի պետական հիմնարկը եւ ուսանած` Ռուսիոյ մէջ, ուրկէ աւարտած է: Այժմ կ՛աշխատի...