Յօդուածներ

ՍԻԼՎԱ ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ-ԻՍԿԻԿԵԱՆ - Սիլվա՛, դուն լա՞ւ ես, կարեւորը քեզի բան մը չեղաւ: Մոռցիր վնասուածը. ճանդ սաղ ըլլայ: Շատ կը նեղանայի այս խօսքէն, երբ յանկարծ լեցուն շիշ մը կը կոտրէր, եւ սենեակին չորս դին ապակիի կտորները կը տարածուէին, իսկ հեղուկը գետինն ու պատերը կը ցօղէր: Բարկացած կը պատասխանէի. « Ճանս ի՞նչ կապ ունի կոտրած շիշին հետ: Օ՜ֆ, գլխուս աշխարհ մը գործ...

Փրակայի կեդրոնական հրապարակին վրայ ազրպէյճանական շրջանակները կազմակերպած են բացօթեայ ցուցահանդէս, ուր Արցախը եւ Հայաստանը ներկայացնող պատմական լուսանկարները ցուցադրուած են իբրեւ ազրպէյճանցիներու «պատմական հայրենիքի» մշակութային ներկայութիւն: Հայաստանի եւ Արցախի պատմութեան եւ  մշակութային արժէքներու միտումնաւոր այս նենգափոխումը Ազրպէյճանի պետական քաղաքականութեան հիմնական առաջնահերթութիւններէն մէկն է, որ կը միտի հող նախապատրաստել իր նուաճողական քաղաքականութեան արդարացման եւ օրինականացման համար: Դժբախտաբար Հայաստանի ներկայ իշխանութիւնները ունակ չեն...

Միասնութեան թեւեր կուսակցութեան կառավարման խորհուրդի անդամ, Պետական եկամուտներու կոմիտէի նախկին նախագահ Դաւիթ Անանեան գրած է. Քաղաքականութեան մէջ ամէնէն վտանգաւոր թակարդները սովորաբար սեփական ձեռքերով կը լարուին: Փութին-Փաշինեան վերջին հեռախօսազրոյցը հայ-ռուսական յարաբերութիւններու կարգաւորման սկիզբ չդարձաւ: Ընդհակառակը, անիկա բացայայտեց այն փակուղին, ուր Հայաստանը հասած է տարիներ շարունակ իշխանութեան վարած գործարքային եւ անհետեւողական արտաքին քաղաքականութեամբ: Նիկոլ Փաշինեան Ռուսիայէն իրապէս «երես դարձնելու», ԵԱՏՄ-էն դուրս գալու...

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Մեր գործողութիւններն ու գնահատականները ժամանակակից լիբանանահայութեան իրականութեան եւ փոփոխուող կացութիւններուն պարտադրած օրինաչափութիւններուն համապատասխանեցնելու համար անհրաժեշտ է, որ արդէն աւանդական դարձած ազգային պրիսմակը արդիականացնենք ընկերաբանական ակնոցներով, որոնք մեր բառապաշարէն շատոնց արդէն դուրս սպրդած յղացքները, ինչպէս` «դասակարգը» կամ «հասարակական խումբերը», կրնան կրկին մտածողութեան ուղեգիծներու վերածել: Հետեւաբար լիբանանահայկական հասարակաքաղաքական տեսադաշտի «կոյր կէտերը» աւելի տեսանելի դարձնելու համար պէտք է աւելի համարձակօրէն խօսիլ...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Եթէ փորձենք բնորոշել Մեսրոպ Անդրանիկ Քենտիրճեանը, որ քառասուն օրեր առաջ  մեկնեցաւ այս աշխարհէն, կրնանք զինք  կոչել պարզապէս` պրն. Մեսրոպը: Վստահ եմ, որ այդպէս պիտի ուզեն զինք կոչել նաեւ իր մեծաթիւ աշակերտները, որոնք այսօր կը գտնուին աշխարհի  տարբեր անկիւնները, սակայն իրենց սրտին մէջ ջերմութիւն  մը, մտերմութիւն մը  ունին իրենց ուսուցիչին հանդէպ` լեցուն տարբեր յիշատակներով: Արդարեւ, եթէ Մեսրոպ Քենտիրճեանը եղած...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ «Նահատակները պատմութիւն չեն. անոնք ազգի խիղճն են եւ ապագայի ուղեցոյցը»: Վեց տարի առաջ արեան ու կրակի բոցերու մէջէն անցնող Արցախի սրբազան հողին վրայ իր անմահութեան կնիքը դրաւ նաեւ հաւատաւոր դաշնակցական, ազատամարտիկ Քրիստափոր Արթինը (Յարութիւնեան): Կը հաւատամ, թէ ժամանակը անկարող է մարելու այն յիշատակը, որ կը պատկանի հայրենիքին համար ամէնէն բարձր զոհաբերութիւնը մատուցած մարդոց: Անոնք չեն մահանար. անոնք կը...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Կը յիշէ՞ք Հովիկը, մեր Քարէն Եփփէ ազգ. Ճեմարանի Հովիկը, որ անունը Հ-ով կը գրէր, չեմ հասկցած` ինչո՛ւ. Յովիկը Յ-ով մեզի համար յստակօրէն Յովհաննէս կ՛ըսէր: Յովհաննէ՞ս... բայց Յովհաննէսը այնքա՜ն անյարիր էր մեր գիտցած Հովիկին, որ հանդարտ մանչ մը կ՛երեւէր, բայց որուն շուրջ խորհրդաւոր մշուշ մը կար կարծես, որքան կը յիշեմ այն օրերէն: Յետոյ բոլորս ալ շրջանաւարտ եղանք ու չգիտցանք,...

Խօսքը յատուկ այն երիտասարդ սերունդին մասին է, որ ցնցեց եւ դեռ ալ կը շարունակէ ցնցել աշխարհը` զանազան երկիրներու մէջ կացութիւններ ստեղծելով, յեղափոխութիւններ կատարելով եւ շռնդալից յաղթանակներ կերտելով: Շարքը երկար է... սկսելով Հունգարիայէն (ուր երիտասարդներ դուրս շպրտեցին տարիներ շարունակ վարչապետի աթոռին կառչած Օրպանը) մինչեւ Նեփալ, Պանկլատեշ եւ դեռ վերջերս` Հնդկաստան (ուր երիտասարդներու առաջնորդած բողոքի շարժումը քանի մը օրուան ընթացքին պարտադրեց կրթութեան...

ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԵԼԵԱՆ Բանիմաց ընթերցողը, վստահ ենք, արդէն իսկ կռահեց, թէ որո՛նց կ՛ակնարկենք ու ինչո՛ւ մասնաւորապէս զանոնք կարելի է մեղադրել այդ սրբապղծութիւնը գործելու համար, եթէ ոչ` Հայաստանի ներկայ իշխանութիւններն ու անոնց վարած պարտուողական քաղաքականութիւնը, անոր իբրեւ հետեւանք` թշնամիին առջեւ ծունկի եկած ազգային մեր բարենիշները, իմա` սրբութիւնները, աճուրդի հանելու կողքին, մեր սահմանադրութիւնն ալ փոփոխելու անոնց միտումն ու պատրաստակամութիւնը: Ամէն անգամ երբ զզուանքով...

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Հաճոյքով եւ հետաքրքրութեամբ կարդացի Վերա Եագուպեանի «Մէկ ազգ, բայց մէ՞կ համակարգ. Հայաստան-սփիւռք յարաբերութիւններ` կարգախօսէն դէպի ռազմավարութիւն» խորագիրով յօդուածաշարը, որ լոյս տեսաւ «Ազդակ»-ի յուլիս 22 եւ 24 թիւերուն մէջ: Հեղինակին շարժառիթը պարզ, բայց միաժամանակ կարեւոր հարցադրում մըն է` արդեօք ամբողջ հայութիւնը նո՞յն բանը կ՛ուզէ: Եագուպեան ախտորոշում մըն է, որ կը կատարէ այս գրութեամբ` մատնացոյց ընելով այն բոլոր կոյր անկիւնները,...

ՆՈՐԱՅՐ ՏԱՏՈՒՐԵԱՆ Լուսաւոր խորութիւնը Դժուար է անդունդի խորութիւնները իջնել եւ անոր նկարագրութիւնը գրի առնել: Համարձակութիւն կը պահանջէ խարխափել այդ անծանօթ տարածութեան մէջ, որ զուրկ է լոյսէ եւ կենդանութենէ: Աւելի սարսափելին` անդունդի մէջ կը բացակայի նաեւ յոյսը: Այսօր, յարգելի ընթերցող, երբ Հայաստանի եւ իր մտերիմ երկիրներու միջեւ նախկին բարի յարաբերութիւնները կը խզուին լայնացող անդունդներով, երբ թուային աշխարհի մէջ մարդոց միջեւ անդունդներ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Յունիս 25-29-ին Երեւանի եւ Գիւմրիի մէջ տեղի ունեցաւ «Երեւանի կարճամետրաժ ֆիլմերու 9-րդ միջազգային կինոփառատօն»-ը: Ցուցադրուեցան շուրջ 20 վ տեւողութեամբ 39 գործեր, որոնցմէ 15-ը` «Ազգային մրցոյթ» վերնագիրին տակ: Օտար երկիրներէն սպասելիօրէն միայն Իրանն ու Ռուսիան մասնակցած էին մէկէ աւելի (2 կամ 3) գործերով: Ժապաւէններու զգալի տոկոսը ուսանողական աւարտաճառեր եւ կամ առաջնեկ աշխատանքներ էին: Բեմադրիչներու եւ, ինչպէս կողքի լուսանկարները ցոյց...

ԳՐԻԳՈՐ ԷՔՄԵՔՃԵԱՆ Դարձեալ հաւաքուած ենք սրբազան վայրի մը դիմաց` խոնարհելու մեր հինգ հերոսներու յիշատակին առջեւ: Սարգիս Աբրահամեան Սիմոն Եահնիեան Արա Քըրճըլեան Վաչէ Տաղլեան Սեդրակ Աճեմեան Հինգ անուններ, որոնք այլեւս պարզ անուններ չեն: Հինգ ճակատագիրներ, որոնք դարձած են յիշողութիւն եւ պատգամ: Հինգ երիտասարդ սրտեր, որոնք մեր ժողովուրդի ցաւը իրենց մէջ կրելով` որոշեցին աշխարհին յիշեցնել, թէ լռութեան դատապարտուած ժողովուրդ մը անպայման օր...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ      Կը յիշեմ, որ լիբանանեան բանակին նուիրուած վերջին գրութիւնս կը կրէր 2022 թուականը: Պոռթկումի, ընդվզումի եւ մտատանջութեան արտայայտութիւն մըն էր, պարզապէս որովհետեւ Լիբանան կոչուած երկիրը մատնուած էր ընկերային, տնտեսական ու քաղաքական քաոսային վիճակի մը, այն աստիճան, որ պետութիւնը հազիւ թէ կարենար ապահովել պետական պաշտօնեաներու ամսականները: Ընդգծել է պէտք, որ ցարդ նոյնն է վիճակը` խայտառակ եւ խառնափնթոր: Այդ ատեն, աւելի...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Մշակոյթ Պատուանդանը Եւ Մշակութային Գոյաձեւին Անհրաժեշտութիւնը Մշակոյթը հաւաքականութեան մը «էական միջավայր»-ն է, որովհետեւ է ինքնութեան, արմատներու եւ յիշողութեան տարածքը: Քիւրքճեան խորհած է, թէ անոնցմով կը սահմանուի «մարդկային երեւոյթ»-ը: Այսպէս խորհած է` նոյն ատեն յիշելով, թէ «այսօրինակ մշակութապաշտ տեսիլք մը» (կ՛իմանամ` պատմական եւ գոյութենական հասկացողութիւն մը) ժամանակակից ու արդի աշխարհին կողմէ մերժուած է, որովհետեւ «նախամեծար» համարուած են...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ 1.- Անցնող մէկ տարուայ ընթացքում, ահա, 7-րդ այցով Ուաշինկթընում էր գտնւում Իսրայէլի վարչապետ Նեթանիահուն: Ինչպէս բոլոր նախկին այցերում, այս անգամ եւս նա փորձել է համոզել Թրամփին, որպէսզի ԱՄՆ-Իսրայէլ համատեղ գործողութիւններով ռմբակոծուեն, այսպէս ասած, Իրանի միջուկային ենթադրեալ զինապահեստներն ու առաւել եւս` երկրի ուժանիւթային-տնտեսական ենթակառոյցները: 2.- Միեւնոյն ժամանակ Իսրայէլի պատերազմի նախարար Քացը եւս վերոգրեալը բարձրաձայնելով` յաւելել է, որ ԱՄՆ-ի նախագահը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Թէեւ 1991 թուականի անկախացումէն ի վեր Հայաստանի բոլոր իշխանութիւններն ալ ունեցած են ժողովրդավարական բացթողումներ, այնուամենայնիւ, ներկայ կացութիւնը շատ  աւելի գէշ է, քան երբեւէ: 2018 թուականին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի իշխանութեան գալէն ի վեր ժողովրդավարական հաստատութիւնները հետեւողականօրէն նահանջ ապրած են` հակառակ անոր բազմաթիւ յայտարարութիւններուն: Առաւել մտահոգիչ է, որ, այսպէս կոչուած, «ժողովրդավարական Արեւմուտքը» ամբողջութեամբ անտեսած է անոր չարաշահումները, քանի որ ան...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բնապահպանները արդէն երկար ատենէ դէմ էին թուղթ պատրաստելու համար ծառեր հատելուն, եւ ահա վերջերս նոր աղէտ մը աւելցաւ. զանազան երկիրներու մէջ անտառային հրդեհը: Այս ձեւով հրատապ դարձաւ նաեւ թուղթի ապագան: «Quora» կայքը այս առնչութեամբ ուղղած է հարցումներ, որոնց պատասխանած են` մասնագէտներ, արուեստագէտներ, մտաւորականներ եւ զանազան ասպարէզներէ մարդիկ: Կը ներկայացնենք հատուածներ: Ն. Հաւանակա՞ն է, որ ապագային թուղթն ու...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Կիրակի, 2 օգոստոս 2026-ի առաւօտեան ժամը 10:00-ին Հայաստանի նորընտիր Ազգային ժողովը պիտի գումարէ իր անդրանիկ նիստը: Նոր խորհրդարանի կազմութիւնը նոր սպասումներու ծնունդ տուող իրադարձութիւն մըն է բնական պայմաններու մէջ: Սակայն Հայաստանի 2026-ի ընտրութիւններէն ետք ստեղծուած պատկերը չ՛արտօներ նման լաւատեսութիւն: Նոր խորհրդարանը իր դռները կը բանայ փոխադարձ ամբաստանութիւններու, խոր անվստահութեան եւ քաղաքական  կայունութիւնը խարխլող սուր բեւեռացման մթնոլորտի մէջ: Պաշտօնական...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Վերջերս «Ազդակ»-ի էջերուն մէջ, «Մէկ հանրապետութիւն, մէկ ազգ, մէկ դրօշ» խորագիրով յօդուածիս մէջ անդրադարձայ Հայաստանի Հանրապետութեան պետական դրօշին` որպէս ամբողջ հայ ազգը միաւորող խորհրդանիշի: Անկախ անկէ, թէ հայը կ՛ապրի Երեւանի, Պէյրութի, Լոս Անճելըսի, Մոսկուայի, Փարիզի կամ Պուէնոս Այրեսի մէջ, եռագոյնը կը շարունակէ մնալ բոլորիս ընդհանուր ազգային դրօշը: Սակայն մէկ դրօշ ունենալը դեռ չի նշանակեր, թէ մենք մէկ եւ...