Յօդուածներ

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 9-էն 10 նոյեմբեր լուսցող գիշերուան անձնատուական յայտարարութեան չորրորդ տարելիցը անցաւ գրեթէ աննկատ: Հայաստանի իշխանութիւններուն կողմէ անոր յիշեցումը պիտի հակասէր «Խաղաղութեան խաչմերուկ» կառուցելու քաղաքականութեան: Ապազգային այդ քաղաքականութեան իրականացման սիրոյն պաշտօնական Հայաստանը պատրաստ է հրաժարելու այն բոլոր իրողութիւններէն, որոնք անցնող երկու հարիւր տարիներու ընթացքին հայ ժողովուրդի ազատագրական պայքարը դարձան ու անկախ Հայաստանի Հանրապետութեան գոյութիւնը պայմանաւորեցին: Գաղթական դարձած արցախցիները եւ ընդդիմադիր...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Անցնող շաբաթավերջին ընկերային ցանցերուն վրայ տարածուեցաւ իսրայէլացի երկու զինեալներու կողմէ Լիբանանի դրօշը այրելու լուսանկարը: Հետագային Իսրայէլ փորձեց դարձուածքներով դատապարտել իրողութիւնը եւ «հաստատել», որ Իսրայէլի խնդիրը Հըզպալլան է, եւ ոչ` Լիբանանը: Այնուամենայնիւ, խորքին մէջ դրօշ այրողներն են հարազատ  արտացոլացումը իրականութեան, քան` իսրայէլեան իշխանութեան բանբերները, որովհետեւ հասարակ ծառայողները արտայայտեցին իրենց միջավայրի պատկերը ամենայն թափանցիկութեամբ` հակալիբանանեան հակումներով, մինչ իշխանութիւնները կը փորձեն...

ՍԻԼՎԱ ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ-ԻՍԿԻԿԵԱՆ «Ո՞վ կը փափաքի որդեգրել այս հարիւր ութսունութ  հայերէն գիրքերը»: Լիբանանահայերուն ուղղուած հարցում մը, որուն կ՛ընկերակցի մեծաթիւ գիրքերուն լուսանկարը: Գիրքերու որդեգրո՞ւմ: Այս  յայտարարութիւնը ինծի  զարմանք եւ ցաւ կը պատճառէ: Ես գիտեմ, որ որդեգրութեան կը դրուի այն մանուկը, որուն  ծնողները մահացած են, եւ ան չունի մօտիկ ազգական մը, որ ստանձնէ խնամակալի  դերը, հետեւաբար որբուկը կը յանձնուի օտարի մը հոգածութեան: Բայց...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Իր հայանպաստ յօդուածներով յայտնի իրանցի փորձագէտ դոկտ. Էհսան Մովահետիանը ընկերային սեփական ցանցում գրառման մէջ փաստարկել է, որ` «1915 թուականին Օսմանեան կայսրութեան հրեաներն ու թուրքերն են եղել շուրջ 2 միլիոն հայերի ցեղասպանութեան իրականացնողները»: Պարոն Մովահետիանը իր փաստարկի հիմք է համարել հայերի ցեղասպանութեամբ յափշտակուած վիթխարի հարստութիւնների կողոպուտը, որով էլ  ապահովուել է ֆինանսաւորումը` կայսրութիւնից հազարաւոր հրեաների Պաղեստին տեղափոխման նախագիծը: Սիոնիստների ու երիտթուրքերի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Գերագոյն Հոգեւոր Խորհուրդը Շեշտեց Գերիներու Վերադարձի Եւ Արցախցիներու Իրաւունքներու Պաշտպանութեան Հարցերը Առկայծ Պահելը 5-7 նոյեմբերին Սուրբ Էջմիածինի մէջ, նախագահութեամբ Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսին եւ Պոլսոյ հայոց պատրիարք Սահակ արք. Մաշալեանի ատենապետութեամբ, տեղի ունեցաւ Գերագոյն հոգեւոր խորհուրդի ժողովը, որուն աւարտին հրապարակուեցաւ հետեւեալ հաղորդագրութիւնը. «Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի ողջոյնի եւ օրհնութեան խօսքէն ետք ժողովը վարելու հրաւիրուեցաւ արեւմտեան Եւրոպայի հայրապետական պատուիրակ...

Արցախ` Ժամանակաւոր Կերպով Ազրպէյճանի Սահմաններուն Մէջ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ազրպէյճանի եւ Անգլիոյ վարած քաղաքականութեան հետեւանքով Արցախ կանգնած էր կործանման եզրին: Արցախը փրկելու համար շրջանի քաղաքական եւ հասարակական ուժերը բոլոր հնարաւորութիւնները կ՛օգտագործէին եւ Պաքուի մէջ բանակցութիւններ կը վարէին Ազրպէյճանի ղեկավարութեան հետ` համաձայնութեան եզրեր գտնելու համար: Անգլիական զօրքերը 12 յունիս 1919-ին հեռացան Արցախէն` գործողութիւններու ազատութիւն տալով ազրպէյճանական զօրքերուն: Ազրպէյճանի իշխանութիւնները պատրաստութիւններ կը տեսնէին...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Պատերազմներու եւ այլ քաղաքական ցնցումներու պատճառ-հետեւանքային գործօնները քննարկելու համար կարելի չէ առաջնորդուիլ հանրային կեանքի սպառողական, ապակողմնորոշող, շինծու, հատուածական ու մակերեսային տուեալները եւ լոզունգային յանկերգները ընկալելով: Աշխարհաքաղաքական գործընթացներու ճշգրիտ գնահատումը, գերպետութիւններու ռազմաքաղաքական ուղղութիւնները, ծաւալապաշտական նկրտումները եւ միջպետական յարաբերութիւնները եւ անոնցմէ բխած հաւասարակշռութիւնները հարկ է դարձնել ուշադրութեան առանցք եւ` ըստ այնմ յանգիլ եզրակացութեանց ու յստակացնել եւ բիւրեղացնել մեր ազգային օրակարգը:...

«Լ՛Օրիան Լը Ժուր» - ՔԼԱՐԱ ՀԱԺ Թարգմանեց` ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի արժէքաւոր դաշնակիցէն` ան դարձած էր անոր երդուեալ թշնամին, վնասարար, որ կրնայ ցնցել թրքական վարչակարգը: Քարոզիչ Ֆեթհուլլա Կիւլենը` իր անունը կրող հզօր իսլամական եղբայրութեան ղեկավարը, մահացաւ երկուշաբթի, 21 հոկտեմբերի 2024-ին, 83 տարեկանին, ամերիկեան Փենսիլվանիա նահանգին մէջ, ուր ան աքսորուած էր 1999 թուականին: Նկարագրուած իբրեւ քարոզիչ, նոյնիսկ` երբեմն իբրեւ կուրու,...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Ազգերու մեծ ընտանիքը ամէն տարի նոյեմբեր 11-ին կ՛ոգեկոչէ Զինադադարի օրը` ի յիշատակ այն բոլոր անձերուն, որոնք իրենց կեանքը զոհած են իրենց հայրենիքին համար. օր մը, որ յարգանքի տուրք կ՛ընծայէ ապրող այն բոլոր վեթերաններուն, որոնք վերապրողներ են պատերազմներու արհաւիրքէն: Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները 1950-ական թուականներէն ի վեր այս տօնը կը կոչեն Վեթերաններու օր:  Եւրոպական երկիրներ, ինչպէս` Անգլիա,...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Լրատուական.- «Ակօս», «Արմենփրես», «Առաւօտ» եւ այլ հայկական կայքեր «Էրմենի Հապեր» թրքալեզու լրատուութենէն հրապարակած են լուսանկարչուհիի Սերրա Աքճանի բեմադրած «Սիրելի Ֆ.» (10 վ. 2024)  ժապաւէնի շուրջ ակնարկ մը (1): Կարճամեթրաժ վաւերագրութիւնը «Ենթագիր» (Ալթեազը) շարժապատկերի պարբերականի  «Տեսանելի/Ան-տեսանելի», «Ինքնա-գրաքննութիւն» (Կէօրիւնիւր /Կէօրիւնմեզ Օթօսանսիւր) վերնագրուած ծաղկաքաղ (anthology) պրակի (Fascicle) տեսերիզներէն մէկն է: Տակաւին հասանելի չէ համացանցի վրայ, որովհետեւ կը մասնակցի միջազգային մրցանքներու: Նոյն...

Յ. Պ. Երբեմն մամուլի էջերուն` տպագիր, ձայնասփռուած կամ համացանցային, կը հանդիպիմ «խօսնակ» եւ «բանբեր» բառերուն, Հայաստան եւ սփիւռք: Երկու բառերը յաճախ կը գրուին եւ կը խօսուին այնպէս, որ անոնք հոմանիշ ըլլային: Եւ այս շփոթէն կարծէք ոչ ոք կ’անհանգստանայ: Ընթերցող եւ ունկնդիր, իրենց կարգին, սովորութեան կը վերածեն շփոթը, եւ բառերը կը կորսնցնեն իրենց իմաստը, անոնցմով յատկանշուող իմաստները, եւ պաշտօնները կը դադրին...

ՍԻԼՎԱ ՓԱՆՈՅԵԱՆ-ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ 19-21 սեպտեմբեր 2024-ին Երեւանի պետական համալսարանին (ԵՊՀ) մէջ գումարուեցաւ աւստրիացի գրող Ֆրանց  Վերֆելի Մուսա Լերան հերոսամարտը յաւերժացուցած` «Մուսա Լերան քառասուն օրը» խորագրեալ վէպի 90-ամեակին նուիրուած միջազգային գիտաժողովը: Այս առթիւ ժամանակի կարելիութեան սահմաններուն մէջ «Ազդակ» կարճատեւ, մտերմիկ զրոյցներ ունեցաւ` մասնակիցներու կարծիքը շօշափելով գիտաժողովին արժեւորման եւ անոր գումարման կարեւորութեան վերաբերեալ: Հայերէն թէ անգլերէն լեզուով դրսեւորած իրենց տպաւորութեանց ընթացքին գրեթէ բոլորն...

ԼԵՆԱ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Ամրոց դիւցազնական Դարբնուած հայկական ոգիով, Հաւատքի տուն, անսասա՛ն ու յաւե՛րժ, Փարոս յոյսի՛ եւ մարդակերտութեան: Սերունդներ կը յաջորդեն Այսօր ուժեղ իննսունչորս տարի, Սարկաւագներ, վարդապետներ, եպիսկոպոսներ, Սաները քու բարձրագոյն լսարանի, Լուռ դիտորդներ երկինքներէն ու երկրէն, Հայեացքով հայրական, աչքերով խոհուն, Աղօթքի եւ հայ գիրի պահապաններ: Հայ հպարտութեան խորհրդանիշ, Փրկութեան լաստ հաւատքի, Ճշմարիտ կրթութեան առաքելութիւն, Ջահակիրը մեր մշակոյթին: Եւ այսպէս է, դուն...

«Աքասիաներ, գինով լոյսէ ու տապէ, Օրօրուելով մաքուր շունչ մը կը հեւան. Մինչ կը ձիւնէ ծաղիկն իրենց հոտեւան` Զոր խօլաբար հովը գրկել կը շտապէ»: («Աքասիաներու շուքին տակ» բանաստեղծութենէն, ՄԻՍԱՔ ՄԵԾԱՐԵՆՑ, 1886 -1908)   11 նոյեմբերին Պաքուի մէջ պիտի բացուի Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան Կլիմայի փոփոխութեան համաժողովի 29-րդ նստաշրջանը, միջազգային բառարանին մէջ ծանօթ` ՔՈՓ 29-ը, որ պիտի տեւէ 10 օր: Այո՛, քաղաքակիրթ աշխարհի...

ԼԻՒՍԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Ծննդավայրս է` Պիքֆայա, Լիբանանի գեղեցիկ գիւղերէն մէկը: Երբ գիւղը կը դիտես բարձունքէն, կը տեսնես աւանդական տուներու երդիքներ` ծածկուած կարմիր կղմինտրներով: Գիւղը կը գտնուի Լիբանանի լեռնային արեւմտեան շրջանին մէջ` շրջապատուած եղեւինի եւ կաղնիի ծառերով: Ան Լիբանանի ամառնային ամէնէն նշանաւոր հանգստավայրերէն մէկն է: Գիւղը ունի երկու նշանաւոր աղբիւրներ: Մէկը կը կոչուի Նաաս, որուն ջուրը հռչակաւոր է իր բուժիչ յատկութիւններով, եւ...

Դաշնակցական երիտասարդութիւնը ահաւասիկ դարձեալ կը գտնուի բազմատեսական մարտահրաւէրներու դէմ յանդիման: ՀՅԴ ԼԵՄ-ը այսօր բազմաթիւ ճակատներու վրայ պայքարող երիտասարդական-դաստիարակչական միաւոր է: Լիբանանի դէմ Իսրայէլի ծաւալած պատերազմը բնականաբար իր ազդեցութիւնը կ՛ունենայ երկրի քաղաքական, տնտեսական, կրթական եւ ընկերային իրավիճակներուն վրայ: Լիբանանահայ գաղութը եւս, հակառակ մինչեւ օրս նիւթական կամ մարդկային մեծ վնասներ չունենալուն, ազդուած է այս կացութենէն: ՀՅԴ ԼԵՄ-ը հաւատարիմ մնալով իր սկզբունքներուն եւ...

ԿԱՐԷՆ ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Շ. Միսաքեան» մասնաճիւղ ՔՈՓ 29-ը ՄԱԿ-ի կողմէ գումարուած կլիմայի փոփոխութեան դէմ քայլերու ձեռնարկելու տարեկան վեհաժողովն է, որուն կը մասնակցին 197 պետութիւններ իրենց պատուիրակութիւններով: Խորհրդաժողովին կը քննարկուին կլիմայի փոփոխութեան առաջքը առնելու միջոցները եւ հետագայ ծրագիրները: Այս տարի Ազրպէյճան կը վայելէ բարձր հովանաւորութիւնը` հիւրընկալելու ՔՈՓ 29-ը: Պետութիւն մը, որուն առեւտրական շահոյթին աւելի քան 90 տոկոսը կը կազմէ նաւթի...

ՅԱՐՈՒԹ ՄԱՎԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Շ. Մեղրեան» մասնաճիւղ ՔՈՓ 29-ը ՄԱԿ-ի 29-րդ կլիմայական ժողովն է, որուն ընթացքին տարբեր երկիրներ կը քննարկեն եւ կը բանակցին համաշխարհային կլիմայական քաղաքականութիւններու շուրջ եւ կը կեդրոնանան ներկայի գնահատականներով նոր նպատակներ սահմանելու եւ միջազգային ջանքերը համադրելու վրայ: Ազրպէյճանը ընտրուած է այս տարուան ՔՈՓ 29-ի նախագահութեան համար, որ պիտի հիւրընկալուի Պաքուի մէջ, 11-22 նոյեմբերին: Ինչպէ՞ս կրնայ ըլլալ, որ...

ՍԷՐԼԻ ՃԵՆԱՆԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Ա. Շիրակեան» մասնաճիւղ Վերամուտի առաջին օրը միշտ յատուկ տեղ գրաւած է սրտիս մէջ: Անհամբեր կը սպասէի ամէն տարի այս օրը` կրկին միանալու իմ սիրելի հայկական կառոյցի ընկերներուս եւ սերունդներու կերտիչներուն: Ամրան վերջաւորութեան, աշնան սկիզբը կ՛ուրախանամ` տեսնելով գրախանութներու նորանոր գունազարդ պիտոյքները, որոնք վերամուտը կը գունաւորեն: Անդրադարձայ, որ դպրոցը սուրբ վայր մըն է, ուր մենք կը սորվինք ու...

ԱԼԻՆ ԱՅԱՆԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան» մասնաճիւղ Անհատականութեան ու յարգանքի չէզոքացում, բաղդատութիւն, ատելութիւն, անինքնավստահութիւն, մերժուելու վախ, հոգեկան ու մտային հարցեր ու հիւանդութիւններ... շարքը կը շարունակուի: Երկա՜ր ժամանակէ ի վեր մանուկներուն ու պատանիներուն, ինչպէս նաեւ երիտասարդութեան մեծամասնութիւնը դարձած է ընկերային ցանցերուն զոհը: «Հետեւորդներս շատցան», «Քանի՞ հատ լայք ստացար», «Անցեալ ամիս իր նկարին լայք ըրի, հիմա ալ ինչո՞ւ ինքը իմ նկարիս չըրաւ», «Այս...