Յօդուածներ

Յարգելի՛ հիւրեր, սիրելի՛ բարեկամներ եւ ընկերներ. Քառասուն տարիներ անցած են. կարծես երէկ էր, եւ մենք այսօր կը յիշենք այդ թուականը շարք մը ձեռնարկներու ընդմէջէն, որոնք կը կրեն «Լիբանանի հետ, հայութեան համար» ընդհանուր խորագիրը: Հոս կ՛արժէ յետադարձ ակնարկով մը յիշել այդ թուականը, վերաքաղ ընել, սերտել, քննարկել, իսկական արժեւորում ընել այդ բոլոր դէպքերու շարքին` դրական եւ բացասական կողմերով: Այս մէկը ընել, ինչո՛ւ...

Այսօր հաւաքուած ենք յիշելու Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին ինկած հայ նահատակները: 40 տարիներ արդէն անցած են Լիբանանի եւ ի մասնաւորի լիբանանահայութեան պատմութեան ամէնէն ողբերգական էջերէն` Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմէն, որուն ընթացքին լիբանանահայութիւնը կրեց բազմատեսակ վնասներ ու հետեւանքներ: Պատերազմ մը, որ չխնայեց ոեւէ մէկը: Պատերազմ մը, որ Լիբանանի տարբեր քաղաքական ուժերու միջեւ էր, ու լիբանանահայութիւնը այս բախումներուն մէջ չէր կրնար անմաս մնալ: Այս...

Իրմէ առաջ բարձրախօսէ արձակուողի պէս ձայնը նախ պիտի լեցնէր «նկուղ»-ին տարածքը, աղմկարար պատանիի մը պէս` նախ պիտի փոթորկէր գրաշարներու բաժինը, քանի մը կատակ սփռէր հոն, «նախատական» խօսքեր պիտի արձակէր գրաշարներուն ու էջադրողներուն, յետոյ փոթորիկը պիտի տեղափոխէր խմբագիրներու գրասենեակը, քաղաքական մարդոց ու ճամբաները իրենց հակակշիռին տակ պահող զինեալ տարրերու հասցէին քանի մը լուտանք պիտի արձակէր, կացութիւնը վերլուծողներուս մասին ալ քանի մը...

Քառասուն օրեր առաջ` 16 օգոստոս 2015-ին Պէյրութէն հասած բօթ մը ցնցեց դամասկահայութիւնը. կարճատեւ հիւանդութենէ մը ետք մահացած էր Ռոպէրը` բոլորին ծանօթ Շիրինեան Ռոպէրը: Ո՞վ  չէր ճանչնար այն ծառայասէր, ճարպիկ, զուարճախօս եւ սրտի մօտիկ ոսկերիչը` որուն խանութը, անոր Դամասկոս ապրած շրջանին, դարձած էր բոլոր կարիքաւորներու եւ խրատ ու ցուցմունք պէտք ունեցող հայորդիներուն կեդրոնը: Ռոպէրը ծնած էր 1944-ին կեսարացի Նազարէթ Շիրինեանի ընտանիքին...

Ուրբաթ, 18 սեպտեմբեր 2015-ին, երեկոյեան ժամը 7:00-ին, Նորաշէնի Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ 2015 տարուան Լիբանանի թեմի եկեղեցիներուն մէջ մայիս ամսուան ընթացքին դպիրի ձեռնադրութիւն ստացած անհատներու վկայագիրներու բաշխումը: Սոյն ձեռնարկը կազմակերպած էր Լիբանանի Հայոց թեմի Ազգային կրօնական ժողովը եւ կը հովանաւորէր Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանը: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ կրօնական ժողովի անդամ Մաշտոց քհնյ. Քէշիշեան: Ան...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Ատրպատական Առաջնորդը Ընդունեց Հայոց Ցեղասպանութեան Վկաներէն` Փաուըլ Լեւերքիւնի Զաւակին Այցելութիւնը 16 սեպտեմբերին Ազգային առաջնորդարան այցելեց Փաուըլ Լեւերքիւնի զաւակը` Եոհաննէս, որ ընտանեկան յիշատակներ որոնելու նպատակով Թաւրիզ կը գտնուէր եւ հանդիպում ունեցաւ Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանի հետ: Հանդիպման ընթացքին արծարծուած նիւթերուն առանցքը հանդիսացաւ Փաուըլ Լեւերքիւնի նպաստը Հայոց ցեղասպանութեան ուրացման քաղաքականութեան դէմ, յատկապէս` անոր այնքան արժէքաւոր «Posten...

Պահը զգացական է անշուշտ: Անիկա կը վերաբերի մեզմէ շատերուն ծանօթ ընկերներու, ոմանց պարագային` երէց ընկերներու, ուրիշներու համար` սերնդակիցներու եւ մեծ թիւի մը համար` յուշերու ճամբով մտերիմ դարձած հրաշալի տղոց, հերոսներու: Զգացականութիւնը, սակայն, յուզական աշխարհը որքան ալ մարդկայնօրէն հասկնալի ըլլայ, նման առիթներու պէտք է յաղթահարուի, մանաւանդ երբ գործը ունի յեղափոխական նկարագիր, երբ գաղափարը կը կրէ Դաշնակցութեան կնիքը, երբ հանգամանքները կը պարտադրեն...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ 24 տարի առաջ, 21 սեպտեմբեր 1991-ին, Հայաստանի քուէարկութեան իրաւունք ունեցող 2,056,758 քաղաքացիներէն 2,042,627-ը (94.39%) «Այո» ըսաւ հետեւեալ հարցումին` «Համաձա՞յն էք, որ Հայաստանի Հանրապետութիւնը լինի անկախ, ժողովրդավարական հանրապետութիւն` Խորհրդային Միութեան կազմից դուրս»: 18 տարին լրացուցած եւ քուէարկելու իրաւունք ունեցող բոլոր քաղաքացիները խորհրդային կարգերուն մէջ ծնած ու կրթուած, խորհրդային վարք ու բարքով ապրող մարդիկ էին, որոնք սակայն ազգային նոր զարթօնքի...

1965-ին Մեծ եղեռնի յիսնամեակին առթիւ, Հայաստանի մէջ թէ սփիւռքի ամբողջ տարածքին, հայութիւնը հաւաքական ինքնամփոփումի պահ մը ունեցաւ, ոգեկոչելով, շուրջ մէկուկէս միլիոն իր նահատակներուն հետ, նաեւ իր պապենական բռնագրաւուած հողերը, մշակութային եւ գեղարուեստական անցեալի իր անգնահատելի հարստութիւնները: 1966-ին, երբ տակաւին թարմ էին Եղեռնի յիսնամեակի հաւաքական ապրումները հայ սրտերուն մէջ, Համազգային մշակութային միութիւնը առիթ ունեցաւ ձեռք բերելու կարեւոր թիւով լուսանկարներ` Արեւմտեան Հայաստանի...

Ն. Բ. Տեկորի գմբէթակիր պազիլիքին աւերակները՝ վերջին քանդումներէն առաջ Տեկորի տաճարին վիճակը՝ վերջին տասնամեակներու քանդումներէն ետք Վերջերս թրքական մամուլը տեղեկացուց, որ Կարս նահանգի Տեկոր գաւառին մէջ գտնուող հայկական հինգ եկեղեցիներէն միակ կանգուն մնացածը` Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, փլուզման վտանգի տակ է: Թրքական «Միլլիյէթ» օրաթերթը գրած է, որ եկեղեցին կարճ ժամանակի ընթացքին վերջնականապէս պիտի կործանի` միւս չորս եկեղեցիներուն նման: Ախոռի վերածուած այս...

Անցնող օրերու ընթացքին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան ներկայացուցիչները մասնակցեցան երկու միջկրօնական ժողովներու, որոնք տեղի ունեցան Լիբանանի եւ Յորդանանի մէջ: 11-15 սեպտեմբեր 2015-ին Յորդանանի մայրաքաղաք Ամմանի մէջ տեղի ունեցաւ միջազգային միջկրօնական համագումար մը`  «Մամուլը` միջկրօնական երկխօսութեան վայր» խորագրով: Համագումարը կազմակերպուած էր Ապտուլլա թագաւորի Միջկրօնական եւ միջմշակութային երկխօսութեան միջազգային կեդրոնին (KAICIID) կողմէ, գործակցութեամբ  Ազհարի, Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու խորհուրդին եւ Յորդանանի թագաւորական Միջկրօնական...

Պիքֆայայի Ս. Աստուածածին Վանքի Վեհարանին մէջ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս 18 Սեպտեմբեր 2015-ին ընդունեց այցելութիւնը Քաղդէացւոց Եկեղեցւոյ Լիբանանի երկու առաջնորդները Միշել Քասարճի եւ Ռուֆայէլ Թրապոլսի Եպիսկոպոսները: Անոնք եկած էին վեհափառ հայրապետին հետ խորհրդակցելու Իրաքէն ու Սուրիայէն Լիբանան հաստատուած եւ իրենց համայնքին պատկանող գաղթականներուն օժանդակութեան կապուած հարցերուն շուրջ, ինչպէս նաեւ վեհափառ հայրապետը հրաւիրելու, որպէսզի նախագահէ 24 հոկտեմբերին տեղի ունենալիք կրօնական հրապարակային...

Սուրիական տագնապի անցնող չորս տարիներուն հայ համայնքի մաքառումներուն մէջ դժուարութիւններով, յաճախ զրկանքներով, երբեմն նաեւ վտանգներով, այնուամենայնիւ վճռական յանձնառութեամբ պահպանուեցաւ սուրիահայութեան ուսումնակրթական հաստատութիւններու անխափան գործունէութիւնը: Սուրիահայ համայնքը կրցաւ դիմագրաւել պատերազմին իբրեւ հետեւանք կրթական իր հաստատութիւններուն սպառնացող շարք մը դժուարութիւններ` տնտեսական տագնապ, կրթական հաստատութիւններէ ներս ծառայող մարդուժի նուազում, աշակերտութեան թիւի նօսրացում, բախումնային շրջաններու մէջ յայտնուած վարժարաններու փակում, որուն փոխարէն` տուեալ վարժարաններու աշակերտութեան...

Ինքնիշխան, անկախ պետականութեան մեր տարիքն է, որուն կ՛աւելնան Ա. հանրապետութեան երկու տարիները: Ազգերու ու պետութիւններու պատմութեան մէջ 24 կամ 26 տարիքը կրնայ բաւարար արդարացում ըլլալ կամ նկատուիլ խարխափումներու, թերացումներու, բացթողումներու: Ի վերջոյ, պետական մտածողութիւնը միայն ուրիշներու փորձառութեանց, պատմութեան սերտողութեան կամ տեսական քննարկումներու ճամբով կարելի չէ խորացնել, ամրացնել, հարստացնել: Պէտք է խոստովանիլ, որ մեր նորանկախ պետականութեան, իր ծնունդի առաջին իսկ օրերէն,...

Ընկալեալ սովորութեան համաձայն, 2015-2016 կրթական տարեշրջանի սեմին Սրբոց Հռիփսիմեանց վարժարանի տնօրէնութիւնը կազմակերպեց հերթական եւ զիրար լրացնող ուսուցչական հանդիպումներ եւ ժողովներ: Առաջին հերթին տեղի ունեցան բաժանմունքներու ժողովներ, ուր տնօրէնութեան կողմէ փոխանցուեցան  թելադրութիւններ, եւ համատեղ որդեգրուեցան նոր միջոցառումներ, որոնք պիտի նպաստեն կրթական ծրագիրները լաւագոյնս իրագործելու: Երկրորդ առիթով վարժարանիս ուսուցչական եւ տեսչական կազմերու համընդհանուր ժողովը կայացաւ 8 սեպտեմբեր 2015-ին` ուրուագծելու համար տարեկան աշխատանքներու...

ՐԱՖՖԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Վերադարձէք, երա՜մ  երա՜մ, ձեր հարազատ տուն, ուր կ՛ակնկալուի ձեր ետդարձը, կարօտով: Աշնան սեմին ծաղկեցուցէք կրկի՛ն, ձեր ծիծաղներով ու խաղերով, մեր տան պարտէզներն նօսրացած: Թող հնչէ կրկին, երկի՛նքն ի վեր, ձեր եզակի դայլայլն աննման: Թող ոգեւորէ ձեր սլա՛ցքն ի վեր, դուք յուսադրի՛չ երամներ անվարան: Այս տանը մեր, հաւատարիմնե՛ր, ձեր ճախրանքով շնորհեցէք նո՛ր փառքեր:      

Երբ պատերազմը ծագեցաւ ապրիլ 1975-ին, Նորաշէնի շրջանը այս պատկերը չունէր բնականաբար: Այստեղի բնակչութիւնը շատ աւելի նօսր էր այն ժամանակ: Բայց այս շրջանը ռազմավարական տեսակէտէ շատ մեծ կարեւորութիւն կը ներկայացնէր, որովհետեւ մէկ կողմէն Քարանթինան էր եւ ծովեզերեայ շրջանը, որ տիրապետուած էր այն ժամանակ պաղեստինցիներէ եւ ձախակողմեան ուժերէ, բայց միւս կողմէ` քրիստոնէական շրջանն էր, եւ բնականաբար այդ երկուքին միջեւ բուռն բախումներ պիտի...

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ  Տարիները մոռցնել պիտի տա՞ն արդեօք այդ սարսափազդու անցուդարձերը, որոնք բնորոշուեցան միայն մէկ պարզունակ բանաձեւումով. լիբանանեան պատերազմ: Սկիզբը դէպքերուն, 13 ապրիլ 1975-ին ծայր տուած, Այն Ռըմմէնէ թաղամասին մէջ, չարաղէտ օթոպիւսի մը միջադէպով: Ու երբ միջադէպը երկարեցաւ, արիւնալի բախումները շեշտուեցան հոս ու հոն, «եղբայրասպան կռիւներ» դարձան, խորացան եւ համատարած դարձան, ի վերջոյ «պատերազմ» անուանումը տուին Լիբանանի համայնական կեանքը բզկտող անիմանալի այդ...

Հայաստանի մէջ կը շարունակուին Մուսա Լերան հերոսամարտի 100-ամեակին նուիրուած տարբեր տեսակի նախաձեռնութիւնները: 18 սեպտեմբերի առաւօտեան ժամը 10:00-ին, մուսալեռցիք բարձրացան Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիր` յարգանքի տուրք մատուցելու 1915-ի Հայոց ցեղասպանութեան նահատակներուն: Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին մէջ տեղի ունեցած է ֆրանսահայ Ճորճ Գէորգեանի «Ֆրանսական ռազմածովային նաւատորմի օգնութիւնը հայերուն» գիրքի շնորհահանդէսը, ինչպէս նաեւ բացումը կատարուեցաւ մուսալեռցիներու կենցաղին նուիրուած ժամանակաւոր ցուցահանդէսին: Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի տնօրէն Հայկ Դեմոյեան...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Շուշիի Մէջ Բացումը Կատարուեցաւ Արհեստագործական Ուսումնարանի Եւ Վերականգնեցման Արհեստագործական Աւանդութիւնները Սեպտեմբեր 19-ին, Լեռնային Ղարաբաղի նախագահ Բակօ Սահակեանի գլխաւորութեամբ, Շուշիի մէջ պաշտօնապէս բացումը կատարուեցաւ Եզնիկ Մոզեանի անուան նորակառոյց արհեստագործական ուսումնարանին: Կրթօճախը կառուցուած է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի Ֆրանսայի տեղական մարմինի հովանաւորութեամբ, ըստ ֆրանսահայ Եզնիկ Մոզեանի կտակին եւ Լեռնային Ղարաբաղի կառավարութեան համաֆինանսաւորմամբ: Ուսումնարանը շինարարական արհեստներու մասնագիտական ուսուցման միակ կրթօճախն է...