Սուրիական տագնապի անցնող չորս տարիներուն հայ համայնքի մաքառումներուն մէջ դժուարութիւններով, յաճախ զրկանքներով, երբեմն նաեւ վտանգներով, այնուամենայնիւ վճռական յանձնառութեամբ պահպանուեցաւ սուրիահայութեան ուսումնակրթական հաստատութիւններու անխափան գործունէութիւնը:
Սուրիահայ համայնքը կրցաւ դիմագրաւել պատերազմին իբրեւ հետեւանք կրթական իր հաստատութիւններուն սպառնացող շարք մը դժուարութիւններ` տնտեսական տագնապ, կրթական հաստատութիւններէ ներս ծառայող մարդուժի նուազում, աշակերտութեան թիւի նօսրացում, բախումնային շրջաններու մէջ յայտնուած վարժարաններու փակում, որուն փոխարէն` տուեալ վարժարաններու աշակերտութեան համախմբում այլ կառոյցներէ ներս եւ հերթափոխութեամբ դպրոց ներկայանալու ժամանակաւոր լուծումներու որոնում:
Անթիւ ու անհամար դժուարութիւններուն մէջ կրթական մեր հաստատութիւնները շարունակեցին իրենց առաքելութիւնը` միշտ տքնելով պատերազմի խաւարին մէջ ճառագայթող ներկայութիւն դառնալու, կենցաղային անտանելի պայմաններու մէջ անգամ յանձնառու, գիտակից եւ բանիմաց սերունդներ հասցնելու եւ տարաբնոյթ փոթորիկներուն դիմաց հայկական մեր ներկայութիւնը պահելու:
Պատերազմի գործած աւերներուն եւ գործազրկութեան պատճառով կտրուկ նահանջ արձանագրեց ծնողներու վճարողականութեան կարելիութիւնը, համարեա՛ դադրեցան վարժարաններու եկամտաբեր աղբիւրները: Հակառակ այս ծանր կացութեան` Ազգային իշխանութեան համար էական նշանակութիւն ունեցան հայկական վարժարաններու պաշտօնէութեան նիւթական բաւարարումն ու ոչ մէկ հայ աշակերտ տնտեսական դժուարութեան պատճառով հայկական վարժարան յաճախելէ զրկելու սկզբունքային մօտեցումը:
Հայկական կրթօճախներու գոյատեւման մէջ պատկառելի դեր ունեցան հայ սերունդներու մտաւոր եւ ազգային դաստիարակութեան նուիրուած կրթական մշակները, պատասխանատու մարմիններն ու համայն հայութեան նիւթական օժանդակութիւնները:
Սուրիահայ բոլոր վարժարանները 2015-2016 ուսումնական տարեշրջանը կը դիմաւորեն շարունակուող տագնապներով, գաղթի եւ ներքին տեղաշարժի որպէս հետեւանք` աշակերտութեան եւ կրթական մշակներու թիւի առաւել նօսրացումով, տնտեսական եւ ապահովական անհերքելի դժուարութիւններով:
Այս բոլորով հանդերձ, կը շարունակեն գործել Սուրիոյ Դամասկոս, Հալէպ, Լաթաքիա, Գամիշլի, Հասիչէ նահանգներու, ինչպէս նաեւ Քեսապի ու Տէրիքի ազգային, միութենական թէյարանուանական հայկական վարժարանները` դիմագրաւելով նոյնանման դժուարութիւններ: Բերիոյ հայոց թեմի Ազգային իշխանութիւնը աշխատանք կը տանի վերականգնելու նաեւ Ռաս ուլ Այնի հայկական վարժարանը:
Ազգային իշխանութեան որոշումով Հալէպի չորս ազգային մանկապարտէզները միացած են ու վերանուանուած` «Ազգային մանկապարտէզ», իսկ չորս նախակրթարանները միանալով` յառաջացած է երկու նախակրթարան` Ազգային Հայկազեան-Կիւլպէնկեան եւ Ազգային Սահակեան-Զաւարեան: Ազգային Քարէն Եփփէ Ճեմարանը կը գործէ նոյն դրութեամբ:
Ազգային բոլոր վարժարանները կը գործեն Կիւլպէնկեան վարժարանի կառոյցին մէջ:
Պատերազմի ծանր պայմաններուն մէջ մեր կրթօճախները կը յարատեւեն մշտանորոգ կորովով, տասնամեակներու ընթացքին կուտակուած փորձառութեամբ ու հաւաքական մեր աշխատանքը համայնքի զաւակներուն ներշնչման աղբիւրը դարձնելու հաստատ համոզումով` ժիր ու կայտառ պահելու հայ երիտասարդութիւնն ու հայեցի դաստիարակութեան վրայ խարսխելու անոր կեանքի ընթացքը:
Մեր բոլորին` վարժարան, ծնողք, կրթական մշակներ, պատասխանատու մարմիններ, ուսանողներ եւ կրթական մեր հաստատութիւններուն մարդակերտման ու հայակերտման դերին հաւատացողներ, պարտքն է հաւաքաբար պայքարիլ ի հեճուկս բոլոր դժուարութիւններուն, կանգուն եւ համայն հայութեան ուշադրութեան կիզակէտին մէջ պահելու սուրիահայ համայնքի գոյատեւման ապառաժները` սուրիահայ վարժարանները:
Բարի՛ եւ անփորձանք վերամուտ…
Զ. Պ.
