Յօդուածներ

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Ատենին Հայաստանէն վերադարձող ամէն   սփիւռքահայ տեսածներն ու լսածները կը  նկարագրէր իր շրջապատին կամ մամուլի  հրապարակումներով սիւնակներ կը լեցնէր  այնպիսի յուզումնալի զեղումով կամ կրքոտ  քննադատութեամբ, որ մարդ կը շուարէր: Լսած-կարդացածներէն  ո՞ր մէկուն հաւատալ: Ենթակաները հայրենական «խապրիկնե՞ր» կը  փոխանցէին արդեօք, թէ՞ գաղափարական  պատկանելիութեան անկիւնէն`    հայրենասիրական իրենց զգացումներուն  վկայութիւնը կը փորձէին տալ: Աւելի  խոհեմները կը  նախընտրէին խորհրդաւոր  լռութիւնը այն կանխահոգութեամբ, թէ ...

Թուրքիա դիմած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ին` Վանի բերդը համաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ ընդգրկելու համար, կը յայտնէ News.am: Թրքական «Ռատիքալ» օրաթերթին համաձայն, Վանի մշակոյթի եւ զբօսաշրջութեան վարչութեան պետ Մուզաֆեր Աքթուղ յայտնած է, որ եթէ Վանի բերդը մտնէ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ, ապա ատիկա Վանին մեծ ճանաչում եւ օգուտ պիտի բերէ: Նշենք, որ Թուրքիան ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ին ուղղուած դիմումին մէջ շեշտած է Վանի բերդը եւ...

«ՀՈՐԻԶՈՆ» Թուրքիոյ մէջ 20-րդ դարուն տեղի ունեցած քրտական ապստամբութիւններէն կը տարբերի 1930-ի Արարատի յեղափոխութիւնը: Այս ըմբոստութիւնը իր բնոյթին մէջ տարբեր էր 1921-ի Քոչկիրիի եւ 1925-ի շէյխ Սայիտի ապստամբութիւններէն: Տարբեր էր, որովհետեւ առաջին անգամ ըլլալով քրտական ազատագրական պայքարին մէջ իբրեւ գաղափարախօսութիւն` տեղ կը գտնէր անկախութեան գաղափարը եւ ինքնավար ու ազատ պետութիւն կերտելու ձգտումը: Արարատի 1926-1930 ապստամբութիւնը քիւրտ ժողովուրդի ազգային-ազատագրական պայքարի այն...

ԱՐՓԻՆԷ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ «Եկէ՛ք, եկէ՛ք, սա հայի տուն է, հայի տնկած խաղողի որթեր են», այսպէս է իր տանը դիմաւորել Թուրքիայի բնակիչներից մէկը Հայաստանից Մուշ մեկնած «Խօսելով միմեանց հետ» ծրագրի հայ մասնակիցներին, ովքեր ճանապարհ էին ընկել` տեսնելու, ճանաչելու եւ վերականգնելու Մուշի պատմութիւնը` տեղում աշխատելով եւ գրանցելով մարդկանց յիշողութիւններ: Սեպտեմբերի 17-ին Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Թալին քաղաքի Գեղարուեստի դպրոցում այդ այցելութեան արդիւնքն էր ցուցադրուած...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ 193 անդամներէ բաղկացած ՄԱԿ-ի Ընդհանուր ժողովը 25 սեպտեմբեր 2015-ին որդեգրեց կայուն զարգացման օրակարգը եւ համաշխարհային նոր նպատակներ: Ընդհանուր քարտուղար Պան Քի Մուն այս քայլը նկատեց իբրեւ համաշխարհային, համալրող եւ վերափոխող տեսլական մը` աւելի լաւ աշխարհի մը համար: Ստորեւ կը ներկայացնենք 17 նպատակները. Նպատակ 1. Վերջ Աղքատութեան Իր Բոլոր Ձեւերով Ծայրայեղ աղքատութեան աստիճանը աւելի քան 50 առ հարիւրով...

ԳՐԻԳՈՐ ՊԸԼՏԵԱՆ Որքան ալ հասարակաց դէպք մըն է, այսինքն` համայնքի մը, ժողովուրդի մը ոչնչացումը, այնքան ալ ներքին, ընտանեկան խնդիր մըն է: Մարդիկ կան, որոնց անունները հասած են միայն ինծի, անոնց մասին գրեթէ ոչինչ գիտեմ եւ կը մնամ կախուած այսպէս չգիտցած դէմքերէս: Մանկութենէս լսած եմ անոնց անհետացումը, երբեմն արիւնոտ պատմութիւնները, որոնք փոխանցուեր են ծանօթ կամ անծանօթ բերաններէ, կրկնուեր ու աճեր, ինչպէս...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Ժողովի մը ընթացիկ օրակարգերու քննութիւնը անշուշտ խիստ անհրաժեշտ է, քանի այդ օրակարգերուն մէջէն կը բխի անմիջական ընելիքներու յստակ տարազումը: Տաղտկալի սովորութիւն կը դառնայ այդպիսի խնդիրներու շուրջ յաճախ նոյն` քառամեակներու ընթացքին կրկնուող արտայայտութիւնները ունենալն ու լսելը, երբեմն նոյնիսկ անցեալին տրուած, բայց այս կամ այն պատճառով չգործադրուած որոշումներու յուսահատեցնող յաճախականութեամբ վերարտադրութիւնը: Այդպիսի երեւոյթներ անխուսափելի են հոսող հաւաքական կեանքին մէջ եւ...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Հայաստան այցելող ոեւէ զբօսաշրջիկ գլխաւոր ճանապարհներու վրայ կը տեսնէ ինքնաշարժներու արագութիւնը չափող յատուկ սարքեր, իսկ Երեւանի խաչմերուկներուն տեղադրուած` ինքնաշարժներու երթեւեկութիւնը նկարող քամերաներ: Արագութեան արտօնուած սահմանը կամ երթեւեկութեան կանոնները խախտող վարորդները կը նկարուին այս սարքերուն միջոցով եւ ենթարկուին համապատասխան տուգանքներու: Այս սարքերուն սեփականատիրոջ եւ անոնցմէ եկող եկամուտներուն մասին ճիշդ ու սխալ շատ բան կը խօսուի քաղաքին մէջ: Այլոք շարունակաբար...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Առաջին հարցումս պիտի ըլլայ` որո՞ւ որոշումով, եւ ո՞վ տեղադրեց քարի  վրայ փորագրուած «ԱՅՍ ՏԱՆՆ Է ԱՊՐԵԼ ԵՒ ՄԱՀԱՑԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ՀԻՄՆԱԴԻՐ ԱՐԱՄ ՄԱՆՈՒԿԵԱՆԸ 1917. 1919» տախտակը: Երկրորդ հարցումս` որո՞ւ որոշումով Արամ Մանուկեանի բնակարանին տանիքը, բոլոր յարկերու տախտակամածները եւ շէնքի ետեւի ճակատի պատը քանդուեցաւ: Անկախութեան վերականգնումի օրերուն ինը ընտանիքներ կը բնակէին այդ պատմական շէնքին մէջ: Ի՞նչ պատահեցաւ: Այս անընդունելի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Իտալիա Հայոց Ցեղասպանութեան Նուիրուած Ցուցահանդէս Իտալիոյ Սարտինիա տարածքի Մանտաս քաղաքին մէջ Ճանապարհորդական գրականութեան միջազգային 9-րդ փառատօնի ծիրին մէջ երկու տարբեր ձեռնարկներով նշուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը: Փառատօնի բացման արարողութիւնը տեղի ունեցաւ 25 սեպտեմբերին` իտալական-արաբական «Սատաքա» կեդրոնին կողմէ կազմակերպուած լուսանկարներու ցուցահանդէսով, որ կը կրէ «Լռութեան 100 տարին. Հայոց ցեղասպանութեան վերջին վերապրածները» խորագիրը: Լուսանկարներու հեղինակն է Ռոմոլօ Եուքալիթօ, որ Հայոց...

ԱՐԱ ԳԱԶԱՆՃԵԱՆ Օգոստոսի կէսերուն, «Ասպարէզ» լոյս ընծայեց «Շահան Շահնուր եւ Արփիկ Միսաքեան» խորագրով յօդուածս, ուր օգտագործած էի Արփիկ Միսաքեանի ստորագրած «Որպէս վկայութիւն» անունով գրութիւնը, ուր ան կը ներկայացնէր Շահնուրի հայ գրականութեան «վերադարձ»-ի բոլոր մանրամասնութիւնները: Ատենին, յօդուածը դրական ձեւով ընկալուեցաւ յատկապէս մտաւորական շրջանակի մը կողմէ, որոնց համար բաւական լուսաբանական կէտեր կային, յատկապէս` Շահնուրի վերջին տարիներու ոդիսականին եւ Արփիկ Միսաքեանի տարած հոգատարութեան...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Արցախեան պատերազմի աւարտից եւ 1994-ի մայիսեան անժամկէտ զինադադարից ի վեր Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանում եւ Արցախ-Ազրպէյճան շփման գծի երկայնքով իրավիճակը երբեք այնքան լարուած չէր եղել, ինչպէս` նախորդ երկու շաբաթների ընթացքում: Ըստ էութեան, «մինի պատերազմ» էր ընթանում: Ի՞նչ պէտք է անի հայկական կողմը այս պայմաններում, երբ Ազրպէյճանը չի յարգում այլեւս հրադադարի պայմանաւորուածութիւնը, մեծ տրամաչափի զէնքերով ռմբակոծում եւ գնդակոծում է հայկական դիրքերն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Բարեմիտ չըլլանք: Մեր հայրենիքը եւ ժողովուրդը, Հայաստան եւ սփիւռքներ, ենթակայ եղած են, եւ են, անդադրում նախայարձակումներու, որոնք միայն զինուորական չեն: Ճիշդ է, սահմանին վրայ ազրպէյճանական-թրքական նախայարձակումներ կան: Այդ մասին կը խօսինք, պէտք է խօսիլ, ուժերը պէտք է լարել: Բայց մեր ինքնութեան դէմ նախայարձակումներ եղած են եւ կան, տիրող ուժերու կողմէ, նաեւ` մեր անպատասխանատուութեամբ, ազգային հեռանկարի պակասով, նոյնքան աւերող,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Սփիւռքահայ Գործարարներու Պարգեւատրումներ Բիւզանդ Գէորգեանի պարգեւատրում Հրայր Սողոմոնեանի պարգեւատրում Հայկազ Թահմազեան պարգեւատրում Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի ձեռնարկները համակարգող պետական յանձնաժողովի ընդլայնուած նիստին աւարտին, Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահը շքանշանով, երախտագիտութեան մետալով եւ շնորհակալագիրներով եւ պատուոյ գիրերով պարգեւատրեց հայրենի եւ սփիւռքահայ պետական-հասարակական գործիչներ եւ գործարարներ, որոնք նկատառելի աւանդ ներդրած են Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ձեռնարկներուն եւ ծրագիրներուն իրականացման աշխատանքներուն մէջ: Պարգեւատրուողներու...

Թարգմանութիւնը` ԱՐԱԶ ԳԱՅՄԱԳԱՄԵԱՆԻ Օրեր առաջ ներկայիս Թուրքիայի քրտաբնակ Ճիզրէ (հայկական` Գզիրա) քաղաքում գայթակղեցուցիչ միջադէպ էր տեղի ունեցել: IMC հեռուստաընկերութեան հրապարակած տեսանիւթում ականատես եղանք, թէ ինչպէս է զայրացած թուրք ոստիկանը քրտերին անպատուելու համար նրանց հայ անուանում:  «Հայերը ձեզանով հպարտանում են: Բոլո՛րդ հայ էք: Հա՛յ էք», ասում էր նա: Ոստիկանի յայտարարութիւնը շարունակում է մեծ արձագանգ ունենալ: T24-ի սիւնակագիր Նուրճան Պայսալն ուշագրաւ յօդուած...

Թուրք լրագրող Ամպերին Զաման «Ալ-Մոնիթըր» քաղաքական վերլուծողական կայքէջին վրայ հրապարակուած իր յօդուածին մէջ կը գրէ, որ մինչ ՔԱԿ-ն (Քրտական աշխատաւորական կուսակցութիւն, PKK) ու թրքական իշխանութիւնները կրնան շարունակել զիրար այպանել 31-ամեայ քրտական հարցի լուծման ամէնէն յուսալի փորձի տապալման համար, Թուրքիոյ քրտաբնակ հարաւարեւելեան շրջանէն եկող լուրերը կը վկայեն, թէ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան (ԺԺԿ) համանախագահ Սելահաթթին Տեմիրթաշի այն խօսքը, թէ «Թուրքիա քաղաքական պատերազմի...

Ըստ հայրենի «Նիուզ» լրատու գործակալութեան, թրքական պետական «Անատոլու» լրատու գործակալութեան թղթակից Մուսթաֆա Ույկիւնը կոչ ուղղած է անխնայ կոտորելու քիւրտերը: Դիմատետրի իր էջին վրայ Ույկիւնի այս մասին գրութիւնը մեծ աղմուկ բարձրացուցած եւ լայն արձագանգ գտած է: Ան հետեւեալը գրած է. «Զոհուածին նկատմամբ մեր վերջին պարտականութիւնը ոչ թէ անոր դագաղը տանիլն է, այլ` արիւն հեղելը, արեամբ պէտք է լեցուին այդ լեռները: Մեր...

Սեպտեմբեր 14-ին Երեւանի մէջ տեղի ունեցած քննարկումին ընթացքին պոլսահայ «Ակօս» շաբաթաթերթի հայկական բաժինի խմբագիր Բագրատ Էսթուքեան յայտարարած է, որ ներկայիս Թուրքիոյ հայերը, նախորդ տարիներուն հետ բաղդատելով` աւելի քաղաքականացած են: Անդրադառնալով Թուրքիոյ հայ համայնքին այսօրուան իրավիճակին` Էսթուքեան նշած է, որ հայերը սովորաբար միշտ ալ կը քուէարկեն աջ կուսակցութիւններուն օգտին: «Սակայն այս ամբողջ գործընթացին ատեն կարեւոր փոփոխութիւն արձանագրուեցաւ: Հայ համայնքի ներկայացուցիչներուն մեծամասնութիւնը...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Թրքական շրջափակման ենթակայ քրտաբնակ Ճիզրէն նոյնինքն հայոց Գզիրա աւանն է, ուրկէ 1915 թուին 1049 հայորդիներ տեղահանուեցան եւ բնաջինջ եղան Տէր Զօրի ճամբաներուն վրայ: Մեծ եղեռնէն ետք Գզիրան այլեւս դադրեցաւ իր հայկական ինքնութիւնը պահպանելէ: Ըստ «Հայաստանի եւ յարակից շրջանների տեղանունների բառարան»-ին, 1890-ին Գզիրան ունեցած է 4750 հայ բնակիչ: Քաղաքն ու նոյնանուն գաւառակը իրենց անունը առած են արաբերէն «ժազիրա» բառէն,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի երկու գօտիներն ու անոնց արուարձանները, ինչպէս նաեւ` մայրաքաղաքին հարաւ-արեւելեան բարձունքներն ու մինչեւ Տըպպայա տարածուող շրջանները կիրակի, 11 յուլիս 1982-ին ապրեցան լիբանանեան տագնապի ամէնէն ծանրակշիռ` կոյր ռմբակոծումներու մթնոլորտը բնորոշող օր մը: Արդարեւ, առաւօտեան ժամը 3:30-ին, հարաւային արուարձաններուն եւ անոնց յարակից բարձունքներուն միջեւ ծայր առած ռմբակոծումները աստիճանաբար սաստկացան ու կէսօրուան մօտ հասան այնպիսի սաստկութեան եւ տարողութեան, որ աննախընթաց էր...