Յօդուածներ

ԳԱՅԵԱՆԷ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Երեք զինուորները նստել են կողք կողքի շարուած աթոռների վրայ ու պատրաստակամ նայում են ինձ: Սիրում եմ զրուցել երիտասարդների հետ, հասկանալ նրանց ապրումները, մտքերը, մտահոգութիւնները, հպուել նրանց ազատութեանն ու ըմբոստութեանը, լաւատեսութեանն ու խիզախութեանը: Անթաքոյց սիրով հայեացքս սահում է մէկից միւսին. տղաները ժպտում են: - Եղբայրնե՞ր էք,- մէկ անգամ էլ եմ ճշդում, որովհետեւ այնքան տարբեր են ժպտում... ու արտաքինով էլ...

Այնթապ նահանգին մէջ կ՛ապրի 2 միլիոն քաղաքացի, որուն միայն 5 առ հարիւրը բնիկ այնթապցի է: Եւ այդ 5 առ հարիւրի գրեթէ կէսը (այսինքն` 50 հազարը) կը կազմեն իսլամացած հայերը: Սակայն անոնց մեծ մասը, ըստ մտաւորականի, կը մերժէ իր հայկական ծագումը` ըսելով. «Մենք իսլամ թուրք ենք»: Շուրք 25 հազար իսլամացած հայ կ՛ապրի Այնթապի կեդրոնը, իսկ Նիսիպի եւ Պերեճիկի բնակչութեան մէկ երրորդը...

Հայոց ցեղասպանութեան թանգարանի կայքէջը կը հաղորդէ, որ կարելի եղած է ձեռք բերել 1915 թուականին պատկերահանուած անյայտ լուսանկարի մը բնօրինակը: Լուսանկարը կը պատկերէ Տիգրանակերտ քաղաքի փողոցներուն մէջ թափառող անօթեւան հայ որբերն ու անոնց հաց տուող աւստրիացի զինուորները: Այդ մասին կը փաստէ լուսանկարին վրայ կատարուած գերմաներէն գրութիւնը: Ամենայն հաւանականութեամբ, որբերը լուսանկարուած են գերմանացի զինուորներու կողմէ, որովհետեւ լուսանկարը յայտնաբերուած է Գերմանիոյ մէջ: Լուսանկարչական...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» Սերտար Գորուճու «Թարաֆ» թերթը նախանցեալ շաբաթ օրուան իր թիւին մէջ, հիմնուելով Սերտար Գորուճուի մէկ թղթակցութեան վրայ, դիտել կու տար, որ դպրոցներու մէջ աշակերտներուն առջեւ դարձեալ պիտի դրուին դասագիրքեր, որոնց մէջ ատելութիւն կը սերմանուի հայերու ու յոյներու նկատմամբ, այս երկու ժողովուրդները դաւաճան կը հռչակուին: Աւելի՛ն. հիմնովին կը ժխտուի 1915-ը ու կը պնդուի, որ հայերը տեղահանուեցան իրենց իսկ ապահովութեան համար,...

«ՆՈՐ ՄԱՐՄԱՐԱ» Ատհայի տօնի արձակուրդի օրերուն մեր ուշադրութիւնը գրաւեց «Ճումհուրիյէթ»-ի հինգշաբթիի թիւին մէջ Այշէ Եըլտըրըմի յօդուածը, որ կը վերաբերէր Էրզրումի մէջ կատարուած դատավարութեան մը ընթացքին կին դատաւորի մը կողմէ քիւրտերու ու հայերու դէմ արտասանուած խօսքերուն: Այս կին դատաւորն ալ, հակառակ որ հոն բազմած էր արդարութիւն ու իրաւունք բաշխելու համար, անօրինակ զայրոյթով մը խօսեր է քիւրտերուն դէմ ու զանոնք նախատել կարծեր...

Սփիւռքի մէջ ապրող հայ փաստաբաններու ստեղծած միութեան` Հայ իրաւաբանական միութեան ներկայացուցիչները դատապարտած են Թուրքիոյ մէջ վերջին շրջանին հայերուն հանդէպ տարածուող  եւ ատելութիւն սերմանող խօսքերն ու «Արմէն» որբանոցին վրայ իրականացուած յարձակումները, կը գրէ «Ակօս»: Այդ մասին միութեան ներկայացուցիչները նամակ հրապարակած են: Թուրքիոյ դեսպանատուներուն ու հիւպատոսարաններուն ուղարկուած նամակին մէջ անոնք կոչ կ՛ուղղեն խստօրէն դատապարտել նման երեւոյթները: Սփիւռքի մէջ ապրող հայ փաստաբաններու ստեղծած...

Սեպտեմբեր 20-ին, Մոնրէալի «Փլաս տէ զար» համերգասրահին մէջ, Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով, Մոնրէալի սիմֆոնիք նուագախումբին հետ հանդէս եկաւ աշխարհահռչակ յօրինող Քրիստոֆ Փենտերեցքի, որ անձամբ ղեկավարելով երգչախումբը` ունկնդիրներուն հրամցուց Մեծ եղեռնի զոհերուն յիշատակին նուիրուած «Սաղմոս Գ.» ստեղծագործութիւնը: Համերգի ընթացքին նուագախումբը նուագեց նաեւ Պախէն, Պրամսէն եւ Պըռնըշթայնէն երաժշտական կտորներ: Համերգը կազմակերպուած էր Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի Քանատայի միացեալ մարմինին կողմէ: Նշենք, որ Փենտերեցքիի...

Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի կողմէ նոր հրապարակուած հրատարակութիւններէն է «Արեւմտահայութեան թուաքանակի հարցը 1878-1914 թուականներին» գիրքը, որուն հեղինակն է  Ռոպերթ Թաթոյեանը: Թրքական ժամանակակից պատմագրութիւնը եւ իշխանութիւնները կը ժխտեն Հայոց ցեղասպանութիւնը եւ հիմնուելով օսմանեան վիճակագրութեանց վրայ` օսմանահպատակ հայերու թիւը կը գնահատեն 1,300,000 անձով: «Փորձել եմ վերլուծել այդ ժամանակ հրապարակի վրայ եղած երկու կարեւորագոյն մարմինների տուեալները` Օսմանեան կայսրութեան եւ Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքարանի ունեցած տուեալներով,...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍՏՈՒԿԵԱՆ Փակ սահմանի առկայութեան պարագայում հայ-թուրքական յարաբերութիւններում որեւէ առաջընթաց ակնկալելը սխալ է: «Արմենփրես»-ի հետ զրոյցում նման կարծիք է յայտնել Պոլսի հայկական «Ակօս» պարբերականի հայերէն բաժնի պատասխանատու խմբագիր Բագրատ Էստուկեանը` անդրադառնալով Հայաստանի նկատմամբ Թուրքիայի որդեգրած քաղաքականութեան պատճառներին եւ հայ-թուրքական յարաբերութիւնների ապագայի խնդրին: Խօսելով Հայաստանի անկախացումից յետոյ Թուրքիայի կողմից սահմանը փակելու որոշման մասին` Էստուկեանը նշել է. «Փակ սահմանը սխալ է: Թուրքիայում...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Այս հարցումը ուղղեցի ես ինծի` կարդալէ ետք մեր սիրելի ուսուցիչ Յակոբ Չոլաքեանի «Քեսապի երեք օրերը» նորատիպ գրքոյկը (Երեւան, 2014, «Էդիտ Պրինտ» հրատարակչութիւն, 128 էջ): Ինչպէս ծանօթ է բոլորին, Քեսապ շատ ծանր տագնապ մը ապրեցաւ անցեալ տարի` 2014-ի մարտէն մինչեւ յունիս, երբ պահ մը անիկա հայաթափուեցաւ ամբողջովին ու ոտքի կոխան դարձաւ Թուրքիայէն ներթափանցած գրոհային խառնիխուռն ջոկատներու: Սուրիահայերս, ամբողջ երեք...

Քառասուն օրեր առաջ մեզմէ հեռացաւ ազգասէր ընկեր մը եւս` յանձինս Անդրանիկ Խտըրլարեանի: Ան իր նախնական ուսումը ստացած է Հալէպի ազգային վարժարանին մէջ, սակայն փոքր տարիքէն, կորսնցնելէ ետք իր հայրը, կը նետուի գործի ասպարէզ` ընտրելով պղնձագործութեան արհեստը, երիտասարդ տարիքին կ՛անդամակցի ՀՄԸՄ-ի Հալէպի մասնաճիւղին, որուն հովանիին ներքեւ կը մասնակցի ՀՄԸՄ-ական «Բարձրացի՛ր, բարձրացո՛ւր» նշանաբանով կատարուած երիտասարդական բոլոր ձեռնարկներուն: Իր անունին բերմամբ կը համոզուի,...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ   Այժմ խօսինք խմբագրելու մասին: Անշուշտ ցարդ ըսուածէն կարելի է հետեւցնել, որ այդ բոլորը կատարելը կը նշանակէ խմբագրել: Կը տրուին երեք սահմանումներ. - Գրական նիւթեր զանազան աղբիւրներէ համախմբել եւ կարգի բերել: - Քանի մը գրական նիւթեր մշակելով` անոնցմէ ձեւակերպել մէկ ամբողջութիւն: - Գրուածքի մը արտաքին ձեւը, ոճը եւ այլն ուղղել, կանոնաւորել` առանց բովանդակութիւնը փոխելու: Անշուշտ առաջին երկու կէտերուն մէջ նշուած...

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան փոխվարչապետ Արթուր Աղաբեկեանը Tert.am-ի հետ զրոյցում ասում է, որ Հայաստանի անվտանգութեան թիւ մէկ երաշխաւորը ոչ թէ ՀԱՊԿ-ն է, այլ` մեր հաւաքական ուժը: Ինչպէս եւ Հայաստանի Հանրապետութեան զինեալ ուժերի Գլխաւոր շտաբի պետ Եուրի Խաչատուրովը, Արթուր Աղաբեկեանը եւս դժգոհ է, որ մեր սահմանին կատարուող իրադարձութիւնների կապակցութեամբ ՀԱՊԿ-ն որեւէ յայտարարութիւն չի անում: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Պարո՛ն Աղաբեկեան, Հայաստանի Հանրապետութեան զինուած ուժերի շտաբի...

Ներկայացրեց ԱՐՄԻՆԷ ԿՈՒՆԴԱԿՋԵԱՆԸ Հայ ժողովուրդն ունեցել է օփերաստեղծ երեք հսկայ, հզօր եռեակ` Տիգրան Չուխաջեան, Արմէն Տիգրանեան եւ Ալեքսանդր Սպենդիարեան: Յօրինողներ, ովքեր մեզ պարգեւել են դասական օփերայի լաւագոյն նմուշներ, խիստ ազգային, միաժամանակ համաշխարհային անմահ ստեղծագործութիւններ («Արշակ Երկրորդ», «Անոյշ» եւ «Ալմաստ»): Այստեղ մենք ուզում ենք յիշել նրանցից մէկին` Ալեքսանդր Սպենդիարեանին, ում ծննդեան 140-ամեակը լրանում է նոյեմբերի 1-ին: Մեծանուն յօրինող, հայ երաժշտութեան դասական Ալ.Սպենդիարեանը,...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Քանի մը շաբաթ առաջ Քանատայի խորհրդարանի նախկին երեսփոխան Սարգիս Ասատրեան տեղեկացուց զիս, որ իր խնդրանքով խորհրդարանական Ճուտի Սկրոն Ֆրանչիսկոս պապը առաջադրած էր 2016 թուականի Խաղաղութեան նոպելեան մրցանակին համար: Թեկնածութեան առաջադրման իր նամակին մէջ խորհրդարանական Սկրոն բարձր գնահատած է նորին սրբութիւնը` «ընդգրկուն, բացայայտ եւ բարեփոխուած հոգեւոր իշխանութեան» կերտման համար: Ան Հռոմի պապը նկարագրած...

Հարցազրոյցը` ՀԵՐՄԻՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆի Օրերս Արցախում էր լիբանանցի գրող, հրատարակիչ, բազմազգ մշակոյթի ջատագով մտաւորական, հայասէր Նաժի  Նաամանը: Նաժի Նաամանն ունի 20-ից աւելի հրատարակուած, հայ ժողովրդի մասին պատմող գրքեր, որոնցում արտացոլուած է գրողի սէրը հայ ժողովրդի պատմութեան, մշակոյթի ու արուեստի նկատմամբ: Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի առիթով լոյս է տեսել գրողի` «Հարիւր... եւ ցեղասպանութիւնը շարունակւում է» գիրքը, որի շնորհահանդէսով Լիբանանում սկսուել են 100-ամեակի միջոցառումները:...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Դահլիճը որոտաց ծափահարութիւններից, երբ դերասանուհի Գայեանէ Սամուէլեանը կարդաց լիբանանցի գրող, թարգմանիչ եւ հրատարակիչ Նաժի Նաամանի (Ժունիէ, Լիբանան) «Ես հայ եմ» բանաստեղծութիւնը: Նամանը առաջին անգամ է այցելում Հայաստան, եւ այցի նախօրէին նրա բանաստեղծութիւնը թարգմանել էր գրող, հրապարակախօս Բաբգէն Սիմոնեանը: «Ես այս բանաստեղծութիւնը թարգմանեցի կէս ժամուայ ընթացքում: Այնքա՜ն հայկական բան կար այդ ստեղծագործութեան մէջ», ասաց Սիմոնեանը: Նա Նաամանի հետ ծանօթացել...

Ռ. Հ. Չէ՛, կասկած չկայ, որ չես ակնարկեր այն վերէն նայելուն, որ հպարտութեան ու գոռոզութեան, ինքնահաւանութեան ու այլամերժութեան դրսեւորումն է: Մէկու մը մասին որքան ժխտական կարծիք կը կազմենք, եթէ ըսուի, որ ան վերէն կը նայի մարդոց: Կը նշանակէ, որ ան ինքզինք շատ բարձր կը նկատէ ու միւսներն ալ` շատ փոքր, միւսները կը տեսնէ շատ վարերը, շատ ցածերը: Հեռո՜ւ մեզմէ այդպիսի...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ   Խօսինք նախ «խմբագրութիւն» բառին մասին, որ շատ հետաքրքրական բառ մըն է, բազմիմա՛ստ: Մալխասեանի Հայերէն բացատրական բառարանը  վեց տարբեր նշանակութիւն կու տայ այս բառին: Առաջին` խմբագրելը, խմբագրելու գործողութիւնը, այսինքն` ինչ որ խմբագիրը կ՛ընէ, կամ կ՛ակնկալենք, որ ընէ: Ասիկա անշուշտ կ՛ենթադրէ բազմաթիւ արարքներ, որոնցմէ քանի մը հատը փորձենք վերյիշել այստեղ: Մամուլի պարագային, առաջին հերթին կայ նիւթերու հաւաքումը, որ կ՛ըլլայ իր կամքով,...

«Առաջին լրատուական»-ի զրուցակիցն է Ազգային ժողովի ՀՅԴ խմբակցութեան պատգամաւոր Արծուիկ Մինասեանը: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Պարո՛ն Մինասեան, ընդամէնը 5 օր է մնացել Ազգային ժողովում սահմանադրական փոփոխութիւնների նախագծի քուէարկմանը: Ձեր բոլո՞ր առաջարկութիւններն են ընդունուել, եւ այդ նախագծին կողմ քուէարկելու համար չկա՞յ որեւէ տարաձայնութիւն: ՊԱՏԱՍԱԽԱՆ.- Յաջորդ երկուշաբթի սահմանադրական փոփոխութիւնների յանձնաժողովի նախագահն Ազգային ժողովում ներկայացնելու է իրենց վերջնական դիրքորոշումը, եւ թէ որ առաջարկներն են իրացուել, ու...