Անդրադարձ

ՅԱԿՈԲ ԱՍԱՏՐԵԱՆ Զուիցերիահայ յօրինող Հայկ Վարդանի ստեղծագործութիւնները փետրուարի 22-ին առաջին անգամ հնչեցին Փրակայի Սուրբ  Սիմոնի եւ Յուդայի եկեղեցում` Զլինի Պոհուսլաւ Մարթինուի ֆիլհարմոնիք նուագախմբի եւ խմբավար Տաւիտ Շուեցի ղեկավարութեամբ: Կատարուեցին նուագախմբի համար Էպիտաֆը, Երկրորդ սիմֆոնիան ջութակի, թաւջութակի եւ նուագախմբի համար եւ Հայոց ցեղասպանութեանը նուիրուած «Երրորդ սիմֆոնիա ռեքուիեմ 1915»-ը: Վերջին երկու ստեղծագործութիւնները կատարւում էին առաջին անգամ: Հանդիսաւոր երեկոն ողջոյնի խօսքով բացեց Չեխիայում Հայաստանի դեսպան Տիգրան Սէյրանեանը` անդրադառնալով...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակաշրջանին հայ մարզիկներէն շատերը ղրկուած են կռուի դաշտ` ի խնդիր օսմանեան հայրենիքի պաշտպանութեան եւ հոն քաջաբար թափած են իրենց արիւնը: 1911-1914 Նաւասարդեան խաղերը ու հանդէսները նպաստած են ազգային զարթօնքին ու մշակութային-հասարակական շարժման վերելքին: Թուրքիոյ մէջ գործող հայ մարզիկներուն մեծամասնութիւնը բնականաբար եղած է համապատասխան հայկական ակումբներու անդամ, ինչպէս նաեւ ազգային եւ կուսակցական ղեկավարներ, յեղափոխականներ, ազգային ազատագրական շարժումի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Այս աշխարհի մէջ անպատեհութիւնը այն է, որ տխմարները ինքնավստահ են եւ խելօքները բեռնաւոր են տարակոյսներով: Ֆ. Նիցչէ   Քաղաքական Փրաքսի՞ս, Թէ՞ Ցուցական Խտիղ   1977-ին եւ 1999-ին երկու տարբեր յօդուածներ գրած էի խորագրով նշուած զիրար լրացնող հարցերու մասին: Տարիները կ՛անցնին, տեղքայլը կը շարունակուի` դերակատարները փոխուին թէ մնան: Պատմութիւնը ընթացքը կը շարունակուի: Ազգերը իրենց վարած քաղաքականութեամբ պատմութիւն կը գրեն:...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Ներածական 1908-ին հիմնադրուած Պոլսոյ «Արաքս» հայկական ֆութպոլի խումբը՝ 1910-ին։ Հետազօտական այս աշխատութիւնը նահատակ հայ մարզիկներու վիճակուած տխուր ճակատագիրը ցոլացնող վաւերաթուղթ մըն է: Սոյն ուսումնասիրութեամբ լուսարձակը կը կեդրոնացնենք ներկայացնելու Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակաշրջանին Օսմանեան կայսրութեան եւ բռնակալ Թուրքիոյ տարբեր իշխանութիւններու ժամանակաշրջանին (1915-1923 թուականներուն) նահատակուած եւ մահացած մարզիկներու, որ ընդհանրապէս ոչ շատ ուշադրութեան կեդրոն դարձած է: Հսկայ էր անոնց տարած աշխատանքը,...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թրքական «Հապերլեր» կայքը կը հաղորդէ, որ Գերմանիոյ մէջ Թուրքիոյ դեսպան Հիւսէյն Աւնի` միջազգային հանրութեան կողմէ միայն հայերու ցաւերու քննարկումէն դժգոհելով յայտնած է. «Պատմութեան մէջ միայն անոնց ցաւը չկայ: Եթէ միայն մէկ կողմի ցաւին մասին կը խօսուի, իմ ցաւիս մասին չի խօսուիր, ուրեմն ատոր ետին բացասական մտադրութիւն կայ: Անոնց ցաւը ցաւ է` մերը ո՞չ»: Ան ըսած է, որ իր...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Շաբաթ, 14 փետրուար 2015-ի վեցերորդ էջը լեցնող Արարատ Կոստանեանի ՏԵՍԱԿԷՏը`  «Որոշ նկատառումներ Սիրիայի տագնապի մասին», նաեւ «Ազդակ»-ի 2015-ի բացառիկին մէջ տեղ գտած Ստեփան Թոփչեանի յօդուածը`  «Այս երկրում ինչպէ՞ս էք ապրում, ինչպէ՞ս էք սա յաջողեցնում», ինչպէս նաեւ Հայաստանի պետական Հ1 հեռատեսիլի 30 դեկտեմբեր 2014-ի գլխաւոր լուրերէն ետք սփռուող հարցազրոյցին, արաբագէտ Սարգիս Գրիգորեանին ելոյթը նուազագոյն վարկածով կը ցոլացնէ անտրամաբանութեան հասնող...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ Կան երկոտասնեակէ մը աւելի հայերէնով ու օտար լեզուներով գիրքեր, որոնք կը պատմեն Կիլիկիոյ ծագումէն մինչեւ օրերս երկարաձգուող պատմութիւններ` հարուստ ու բազմաբնոյթ նիւթերով, Կիլիկիոյ 5 գաւառներուն, մայրաքաղաք Սիսի, հայկական թագաւորներուն, հայոց կաթողիկոսներուն, հայ ժողովուրդի` Կիլիկիոյ մէջ հաստատման մասին, մինչեւ Հայոց ցեղասպանութիւն ու Կիլիկիոյ պարպումը հայութենէն: Այս բոլոր գիրքերուն մէջ իր իւրայատուկ տեղը կը գրաւէ 11 երկար տարիներու արգասիքը հանդիսացող...

ԱԶՆԻՒ ԹՈՐՈՍԵԱՆ Դարեր հսկեցիր Մեր հողը ոսկի, Չ՛ըլլայ որ խլէ Թշնամին անարգ, Իսկ դուն մնացիր Հպարտ, քաջարի Ամպրոպի դիմաց, Փա՜ռք քեզ, հազա՛ր փառք: Պիտի գանք գիրկդ Համբուրելու այդ Ճակատդ ճերմակ, Որ հազար ու մէկ Շանթերու դիմաց` Մնաց յաղթապանծ: Պիտի գանք գիրկդ Հաղորդուելու Քու սուրբ սեղանէդ, Ուր Լուսաւորչի Կանթե՛ղն է կախուած Պիտի գանք գիրկդ Որպէս ուխտաւոր Աշխարհին դիմաց Նո՛ր կամքով հզօր....

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ ժողովուրդին դէմ գործադրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նախօրէին,  հազիւ թեւակոխած 2015 թուականը, Թուրքիոյ Հանրապետութեան բախտախնդիր նախագահը` Թայեփ Ռեճեպ Էրտողանը, կամ այլ կերպ ասած, նոր սելճուքեան երազային կայսրութեան անթագ «կայսրը», շնականօրէն, լրբօրէն կը կատարէր յայտարարութիւն մը` համայն աշխարհին հրաւէր կու տար 2015-ի ապրիլի 24-ին, Տարտանելի նեղուցին` Կալիփոլիի բարձունքներուն, թրքական «քաջարի» բանակին արձանագրած «յաղթանակի» 100-ամեակին նուիրուած  տօնակատարութիւններուն մասնակցելու: Եւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Թրքական «Սապահ» թերթը, կառավարութեան մօտիկ աղբիւրներ մէջբերելով, կիրակի, 22 փետրուարին հերքեց թրքական այլ թերթի մը` «Զաման»-ի քանի մը ժամ առաջ հրապարակած այն լուրը, ըստ որուն, կառավարութիւնը ջնջած է Կալիփոլիի ճակատամարտին յիշատակման հանդիսութիւնները, ծրագրուած` յառաջիկայ ապրիլ 24-ին: «Զաման»-ի համաձայն, ջնջման որոշումը տրուած է, որովհետեւ հրաւէր ստացած շուրջ 100 երկիրներէն միայն հինգը պատրաստակամութիւն յայտնած է ընդառաջելու նախագահ Էրտողանի հրաւէրին, այն...

Անգարայի իրականացուցած Շահ Ֆըրաթ գործողութիւնը  դիտարժան որոշ երեւոյթներ կը պարզէ: Կը թուի, որ Անգարան բոլոր առնչակից կողմերուն հետ համաձայնեցուցած էր իր գործողութիւնը: Զինուորական գործողութեան անարգել իրականացումը այս ենթադրութիւնը աւելի հաստատ վարկածի կը վերածէ: Առնչակից երեք կողմ կայ այս առումով: Նախ անշուշտ, տարածքը վերահսկող ՏԱՀԵՇ իսլամական զինեալ խմբաւորումը, ապա մերձաւոր դիրքեր գրաւած քրտական ուժեր եւ վերջապէս պաշտօնական Դամասկոսը, որուն բանակային ուժերուն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 23 դեկտեմբեր 2012-ին Ֆրանսայի խորհրդարանին կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծին որդեգրումէն ետք` Թուրքիոյ օրուան նախագահ Ապտիւլլա Կիւլ յայտարարեց, որ Ֆրանսա պէտք է դադրի ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի կազմին մէջ իր միջնորդութենէն: Ազրպէյճանի խորհրդարանի փոխնախագահ Պահար Մուրատովա փետրուար 2012-ի կէսերուն յայտարարեց, որ «Մինսքի խմբակի ձեւաչափը փոխելու հարցը իրական է», ապա Գերմանիոյ վարչապետ Անկելա Մերքելի ղեկավարած Քրիստոնեայ ժողովրդավար եւ անոր...

ԽԱՉԻԿ ԽԱՉԵՐԵԱՆ Սփիւռքի մէջ, երբ կը խօսինք հայկական վարժարաններու իւրայատկութիւններուն մասին, «հայեցի դաստիարակութիւն» հասկացողութիւնը  անմիջապէս կու գայ գրաւելու այդ ցանկին պարագլուխի դիրքը: Բայց թէ ճիշդ ի՞նչ կը հասկնանք հայեցի դաստիարակութիւն ըսելով, թէ ի՞նչ կ՛ընդգրկէ անոր բովանդակութիւնը, ուրկէ՞ սկիզբ կ՛առնեն եւ ո՞ւր կ՛աւարտին անոր եզրերը, գոնէ ժամանակակից կտրուածքով, յստակ չեն թուիր ըլլալ, նոյնիսկ կրթական դաշտի մշակներուն մօտ: Միանշանակ սահմանումի մը բացակայութեան,...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ոչ մէկ կասկած, որ յունուար 29-ին Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի Համահայկական հռչակագիրի հրապարակումին հետեւող հայ մարդիկ, ի Հայաստան թէ ի սփիւռս աշխարհի, ապրեցան ազգային միասնականութեան եւ պահանջատիրութեան վերանորոգ ուխտի պատմական պահեր: Հպարտութեան ու ինքնավստահութեան վարար ալիքը համակեց ողջ հայութիւնը` ի տես Ծիծեռնակաբերդի Նահատակաց յուշահամալիրին մէջ ազգի ու հայրենիքի պետական, հոգեւոր, քաղաքական եւ հասարակական ղեկավարութեան համախմբումին եւ, յատկապէ՛ս, ի լուր...

ՄԱՐԻԱՆԱ ՊԵՐԹԻԶԼԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Դիմատետրիս վրայ չէի հասցուցած տակաւին «Բարի կիրակի բոլորին» արտայայտութիւնը զետեղել, երբ անձրեւի տարափի պէս հրթիռներ տեղալ սկսան աջ ու ձախ: Մտածեցի` աւելորդ եւ կեղծ շռայլութիւն պիտի ըլլար գեղեցիկ նախադասութեանս տեղադրուիլը, մինչ կ՛որոշէի հրաժարիլ զայն եթեր արձակելէ, յանկարծ նկատեցի, թէ արդէն իսկ  տողանցած էր էջիս վրայ` վայրկենապէս բազմաթիւ հաւանումներու արժանանալով... Երկնաքարերու, Երկիր մոլորակը հարուածելու, օրական սպառնալիքներն ու մեր քաղաքին...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Հալէպաբնակ իմ գրասէր երէց բարեկամուհիներէն մին, որ առողջական լուրջ դժուարութիւններու բերումով տունէն դուրս չէր կրնար ելլել, հեռաձայներ էր ինծի ու խնդրեր. - Ընթերցումի համար աղուոր գիրք մը առաջարկէ ինծի: Թող արեւմտահայերէն ըլլայ, նախընտրաբար` վիպական գործ մը: Չեմ գիտեր ինչո՛ւ` անզգալաբար իրեն տուի ֆրանսահայ գրող Զարեհ Որբունիի անունը եւ թելադրեցի, որ ակումբի գրադարանէն ապահովէ անոր «Փորձը» վէպը եւ ընկղմի անոր մէջ... Երկու...

ՅԱԿՈԲ ՄԻՔԱՅԷԼԵԱՆ Ես տարիներ առաջ որոշած էի, որ այլեւս Ցեղասպանութեան մասին գիրք պիտի չկարդամ, մասնաւորաբար եթէ գիրքին մէջ կան նկարագրութիւններ դժոխային տեսարաններու, վայրագութիւններու, չարչարանքներու... որովհետեւ օրեր շարունակ այդ նկարագրութիւններու ազդեցութեան տակ կը մնայի, կ՛անհանգստանայի, եւ ատիկա առողջութեանս վրայ կ՛ազդէր: Սակայն պատահեցաւ, որ Ցեղասպանութեան հարիւրերորդ տարելիցի մթնոլորտին մէջ երկու գիրք ստացայ որպէս նուէր եւ անոնց հեղինակներուն անծանօթ ըլլալով, փորձեցի շօշափել անոնց...

ԴՈԿՏ. ԱՐԻ ԹՕՓՈՒԶԽԱՆԵԱՆ Հայ աւետարանական համաշխարհային խորհուրդի գործադիր տնօրէն, բազմավաստակ հովիւ, համալսարաններու դասախօս, յօդուածագիր ու հեղինակ, վեր. Վահան Թութիկեանի լոյս ընծայած 37-րդ հատորը` Հայ աւետարանական համաշխարհային խորհուրդը (The Armenian Evangelical World Council) խորագիրով, նուիրուած է 1978-ին հիմնուած սոյն խորհուրդին, որուն գործադիր-տնօրէնի պաշտօնը կը վարէ  ներկայիս, որոշ ժամանակ մը անոր նախագահը ըլլալէ ետք: Շուրջ 400 էջեր պարունակող այս պատկերազարդ գիրքը բաղկացած...

ՄԻՀՐԱՆ  Ք. Հռչակագիրի գովքէն ետք պիտի կարենա՞նք գովել նաեւ «արժանաւորութիւնը» մեր…ղեկավարներուն: Ուզենք թէ չուզենք, չակերտենք թէ անչակերտ ներկայացնենք, փաստօրէն մեր ղեկավարներն են ասոնք, որոնք 100-ամեակի մէջ, ապրիլ 24-ի սեմին, անօրինակ մոլուցքով սուր կը ճօճեն իրարու, իրենց հետեւորդները զօրաշարժի մղելով` ներազգային կեանքը կը պառակտեն` առ ոչինչ համարելով հռչակագիրին առթած համահայկական պայքարի տրամադրութիւնն ու խանդավառութիւնը: Պատմականօրէն  մեր համբաւեալ անմիաբանութեան  հաւատարմութիւն յայտնելու ցուցադրութի՞ւն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Երբ 2002 թուականին Թուրքիոյ մէջ իշխանութեան գլուխ եկաւ Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութիւնը, բարեպաշտ մահմետականի տպաւորութիւն կը ձգէր անոր հիմնադիր Ռեճեփ Թայիպ Էրտողանը, որ կը ձգտէր վերացնել կաշառակերութիւնը եւ բարելաւել Թուրքիոյ քաղաքացիներու կենսամակարդակը: Վերջին 13 տարիներու ընթացքին Էրտողան աստիճանաբար վերածուեցաւ կաշառակեր բռնակալի` ժամանակակից օսմանեան սուլթանի հովերով տարուած: Արդեօք ի սկզբանէ ան եղա՞ծ է գառնուկի մորթ հագած գայլ, թէ՞ շփացած...