Անդրադարձ

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Անցնող տարուան յուլիսին ԼՂՀ պաշտպանութեան ուժերը չէզոքացուցին ազրպէյճանական բանակին կողմէ խափանարարական հերթական փորձ մը, որուն ընթացքին գերի բռնեցին երկու ազերի բանակայիններ` Տիլհամ Ասկերով եւ Շահպազ Կուլիեւ: Նշեալները օրէնքին սահմանած կարգով դատուեցան Ստեփանակերտի մէջ: Ասկերով դատապարտուեցաւ ցմահ բանտարկութեան, իսկ Կուլիեւ` 22 տարուան: Մօտաւորապէս երկու շաբաթ առաջ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարի տեղակալներէն Վիքթորիա Նիւլընտ Պաքու եւ Երեւան այցելութեան ընթացքին...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Ասելիքս սկսեմ հին անեկդոտից: Հարբած մարդը, ճանապարհը կարճելու համար, գիշերով անցնում է գերեզմանատնով: Մթութեան մէջ չնկատելով նա յանկարծ յայտնւում է դատարկ գերեզմանափոսի մէջ: Մարդը, մի քանի անգամ, մի ծայրից միւս ծայրը վազելով փորձում է դուրս թռչել իր «ծուղակից», բայց այդպէս էլ ոչինչ չի ստացւում: Ի վերջոյ երբ ուժերը հատնում են, ձեռնարկած «զբաղմունքն» էլ սկսում է զզուեցնել, նստում ու...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցնող երեք ամիսներուն ընթացքին երկու հայ պարմանուհիներ Սքոլիսզին գործողութեան ենթարկուեցան: Անհրաժեշտ էր եւ անյետաձգելի: Առաջինը «Մոն Լիպան» եւ երկրորդը «Օթել Տիէօ» հիւանդանոցներուն մէջ: Երկուքին պարագային ալ «Կեանք մը փրկենք» ֆոնտը կոչ ուղղած էր մեր սիրելի ժողովուրդին, որպէսզի 55,000 տոլար պահանջող երկու գործողութիւններուն գումարի ապահովման իր նպաստը բերէ: Փաստօրէն ընկերային ծառայութեան գրասենեակներէ, «Ժպիտ»-էն, անհատ երիտասարդներէ, աշակերտներէ, զանազան դպրոցներէ, անհատ...

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ Հեռաձայնային կապով Շողիկն է խօսողը. - Վաղը իրիկուն բարեկամներով հանդիպում մը ունինք տանս մէջ, դուն ալ եկուր, կը տեսնուինք: Ատենօք Շողիկին հետ յաճախակի հանդիպումներ կ՛ունենայինք Համազգայինի ակումբներուն եւ իր տան մէջ: Մշակութասէր աղջիկ է, լաւ պաշտօն մը ունի հաստատութեան մը մէջ: Հիւրասէր եւ միշտ յարգալիր տրամադրութիւն արտայայտող` ամէնուն հանդէպ: Շողիկ իր հրաւէրին կ՛աւելցնէ նաեւ քանի մը անուններ, որոնք բարեկամուհիներս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Անցեալ տարուան օգոստոսին իմ գրած խմբագրականիս մէջ նախազգուշացուցած էի, որ ամերիկահայ համայնքը եւ բարի կամքի տէր բոլոր մարդիկ պոյքոթի կ’ենթարկեն «Էնհայզըր պուշ», «Պոյինկ», «Շեւրոն», «Էնթըրփրայս ռենթ է քար», «Ճենըրըլ էլեքթրիք», «Կոլտմըն սաքս», «Կուկլ», Լոս Անճելըսի օդակայան, Ֆութպոլի ազգային լիկա, Օքլընտի նաւահանգիստ եւ «Եունայթըտ էյրլայնզ» ընկերութիւններու ապրանքներն ու ծառայութիւնները, եթէ անոնք չեղեալ չհամարեն իրենց պայմանագիրները Թուրքիոյ տխրահռչակ լոպիական վարձու...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Վերջին 20 տարիներին` 1995 թուականից ի վեր (այդ տարուանից են պահպանուել պաշտօնական վիճակագրական տուեալներ), Հայաստանը Թուրքիայից ներկրել է շուրջ 2.2 միլիառ տոլարի ապրանք, այն դէպքում, երբ նոյն ժամանակահատուածում Հայաստանից Թուրքիա է արտահանուել միայն 40 միլիոն տոլարի ապրանք, այսինքն` 55 անգամ պակաս: Թուրքիայից ապրանքը Հայաստան է հասնում հիմնականում Վրաստանի տարածքով, քանի որ Անգարան շարունակում է շրջափակման տակ պահել Հայաստանի...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Փետրուար 25-ին հայ ժողովուրդը նշեց ծննդեան տարեդարձը հայոց պատմութեան ամէնէն փառահեղ դէմքերէն Անդրանիկի: Քաջ, խիզախ եւ անպարտելի հերոսներ միշտ ալ ունեցած է մեր ժողովուրդը: Բոլորն ալ իրենց անզուգական տեղը ունին հայոց ազգային-հաւաքական յիշողութեան մէջ: Իր ազգային հերոսներէն իւրաքանչիւրին մէջ հայ ժողովուրդը խտացուցած է հաւաքական իր ուժին, կամքին եւ հոգեկերտուածքին ամենաբիւրեղ ստորոգելիները: Ազգային հերոսներու հայկական համաստեղութեան մէջ է, ահա՛,...

ՅՈՎԻԿ ԱՖԵԱՆ Այսօր առաւօտեան պատահական 13 անցորդի շրջանում փոքրիկ հարցում անցկացրեցի: Հարցուածներին` միջին տարիքի 7 տղամարդ, 2 երիտասարդ տղայ, 2 պապիկ եւ միջին տարիքի 2 կին (երիտասարդ աղջիկներն ինձ այլ կերպ հասկացան եւ չխօսեցին հետս), ուղղեցի մէկ հարց` ո՞վ է այսօր Հայաստանին պակասում: Առաջին տեղում, ի հարկէ, Ստալինն էր, դէ, ոչ թէ նա` անձամբ, այլ նրա նման մէկը, ով պէտք...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Բժշկութիւնը եւ գիտական մասնագիտութիւնը մեր ընտանիքին մէջ եղած են պատմական ժառանգութիւն-յաջորդականութիւն, որուն սակայն ես չհետեւեցայ: Չեմ գիտեր ընտրութեա՞ն, թէ՞ նախասիրութեան հարց էր, բայց կեանքիս ուղին  այլ մասնագիտութեամբ ընթացաւ: Բայց պատանի տարիքէս միշտ ալ մօտիկ եղած եմ գիտա-բժշկական մթնոլորտներուն: Մէկ կողմէ հօրս դեղագործական մասնագիտութիւնը, իսկ միւս կողմէ կար հօրեղբօրս ասպարէզը: Նկատի ունենալով, որ հօրեղբայրս Հալէպի մէջ ունէր իր...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ - ԳԷՈՐԳ ՔԷՐԷՍԹԷՃԵԱՆ.- Մագրի գիւղին «Սասուն» մարմնամարզական միութեան հիմնադիրներէն եւ ֆութպոլիստ նշանաւոր յետսապահ. զոհ գացած է Մեծ եղեռնի պատերազմին: - ԱՒԵՏԻՍ ԱՅՃԵԱՆ.- Զարգացած եւ ուսեալ երիտասարդ մը: Ծնած է 1892-ին, Արաբկիր: Նախնական եւ երկրորդական կրթութիւնը ստացած է Խարբերդի ֆրանսական քոլեճին մէջ, որմէ ետք անցած է Կ. Պոլիս եւ աւարտած` օսմանեան համալսարանի ուսողութեան ճիւղը, 1914-ին: Հակառակ արաբկիրցի ըլլալուն` սատարած...

Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի նշման դիմաց առնուող հակաքայլերը Կալիփոլիի 100-ամեակի կազմակերպումով չեն սահմանափակուիր: Անակնկալի առջեւ պէտք չէ գտնուինք, իբրեւ հայկական կողմ,  եթէ ոչ միայն Խոջալուն իբրեւ «ցեղասպանութիւն» միջազգայնացման փորձ կատարէ թուրքեւազրպէյճանական դիւանագիտական միացեալ համակարգը, այլ  նոյնիսկ Սումկայիթը ներկայացնէ, իբրեւ նոյնինքն հայերու կողմէ կազմակերպուած ջարդ: Այս երկրորդ տեսութիւնը հակազդեցութիւն է Խոջալուի դէպքերուն բնորոշումը, պատասխանատուութիւնը Պաքուի իշխանութիւններուն վերագրող նոյնինքն ազրպէյճանական ինքնախոստովանանքներու իրականութեան: Ազրպէյճանական...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «Իրականացուածը միջազգային օրէնքներով որակւում է որպէս ցեղասպանութիւն, եւ մեր իշխանութիւնները պարտաւոր են Սումկայիթեան դէպքերը ցեղասպանութիւն որակելու հարց բարձրացնել: Սակայն, չգիտես ինչու, անկախութեան տարիներից ի վեր մեր երեք նախագահներն էլ խուսափում են Սումկայիթին անդրադառնալ»: ՀՐԱՅՐ ՈՒԼՈՒԲԱԲԵԱՆ (Մտաւորական, հրապարակախօս) Ո՛չ, մոռացութեան չենք տուած այն, որ այս տարի Պաքուի հայոց ջարդերուն (1990թ.) քսանհինգ ամեակն է: Այդ դժոխային օրերուն էր, յունուարի 13-ին,...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Այնպիսի պահու մը, երբ հայ ազգը պահանջատիրութեան կրակով կ՛եռար եւ Արցախի` մայր Հայաստանին միացման պահանջով բազմահազար հայորդիներ ողողած էին Երեւանի եւ Ստեփանակերտի փողոցները, անդին համաթուրանական վարակը կը մոլեգնէր Ազրպէյճանի մէջ` մասնաւորապէս թիրախ դարձնելով հայաշատ կեդրոնները: Խորհրդային Ազրպէյճանի Հանրապետութեան մէջ 27 տարի առաջ այդ հայաշատ կեդրոններէն մէկն էր նաեւ մայրաքաղաք Պաքուի մօտիկ ճարտարարուեստական Սումկայիթ քաղաքը, ուր մեծ թիւով հայ...

1992թ. փետրուարին Խոճալուի իրադարձութիւնների հետ կապուած` Ազրպէյճանը դրանց հերթական տարելիցի նախաշեմին ակտիւացնում է հակահայկական քարոզարշաւը, որն ուղղուած է Պաքուի իշխանութիւնների մոգոնած` հայկական զինուած ուժերի կողմից Խոճալուի խաղաղ բնակիչների զանգուածային սպանութեան մասին քարոզչական առասպելի շրջանառմանը: Այս բնակավայրի բնակչութեան ողբերգութեան մասին շատ է գրուել եւ խօսուել ինչպէս հայկական, այնպէս էլ արտասահմանեան եւ անգամ ազրպէյճանական փորձագէտների կողմից: Յատուկ ընդգծենք` խօսուել է ճշմարտացիօրէն, անկողմնակալ...

ՍԱՐԳԻՍ ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ Հայեացքդ կանգ կ՛առնէ անցեալի սեւաշուք ստուերներէն մերկացած քարերուն սպիտակ փսփսուքներուն վրայ, կ՛անսաս «Խորհէ՛ եւ մտիր» քաղցր հրաւէրին, կը փորձես որսալ ներքին լոյսը հասարակ քարին տասնամեակներ շարունակ շունչ, ոգի եւ թռիչք պարգեւած խորհուրդին, վերանալ ու նոյնանալ այս քարեղէն շարականին կշռոյթներէն անհունացած հայուն հաւատքին արշալոյսին հետ եւ, ո՜վ զարմանք զարմանալի, յանկարծ կ՛անդրադառնաս, որ դպրեվանքը ժուժկալ ու ներամփոփ, թէկուզ հմայիչ պարզ...

Եգիպտական «Սատա Պալատ» կայքէջի  22 փետրուարի իր թիւով անդրադարձած է  Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերող դոկտ. Նորա Արիսեանի գիրքին: Ալաա Մնեաուի իր յօդուածին մէջ կը գրէ. Հայաստան այս տարուան ապրիլին պիտի նշէ օսմանցիներուն կողմէ գործադրուած Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցը: Այդ  առիթով Եգիպտոսի մէջ Հայոց ցեղասպանութեան  100-րդ տարելիցի ոգեկոչման յանձնախումբի անդամ տոքթ. Արմէն Մազլումեան տեղեկացուց նոր գիրքի մը հրատարակութեան մասին, որ լոյս տեսած...

Հայ-սուրիական գործարարներու խորհուրդի նախագահ, Սուրիոյ առեւտրական գրասենեակներու միութեան տնօրէն խորհուրդի անդամ, Հալէպի առեւտրական գրասենեակի տնօրէն խորհուրդի անդամ  Լեւոն Զեքի Ետալեան  «Ազդակ»-ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին խօսեցաւ «Քաղաքականութեան ուսումնասիրութիւններու եւ հետազօտութեան արաբական կեդրոն»-ին կողմէ հրատարակուած գիրքին մասին, որուն մէջ անդրադարձ կը կատարուի 1914-էն  սկսեալ Թուրքիոյ կողմէ գործադրուած  կրօնական եւ ցեղային զտումներուն` հայերու, ասորիներու եւ յոյներու նկատմամբ: Լեւոն Զեքի Ետալեան յատուկ կերպով...

Հիւսիսային Սուրիոյ մէջ ասորի համայնքին նկատմամբ իրականացուած առեւանգումի, բռնութեան եւ բռնագաղթի գործողութիւնները կը թարմացնեն հիւսիսային Իրաքի մէջ յատկապէս եզիտիներուն եւ ընդհանրապէս ասորի համայնքի տարբեր դաւանական խումբերուն դէմ գործադրուած պատկերներու յիշողութիւնը: Ցեղային զտումի ամէնէն բարացուցական ժամանակակից օրինակներն են այս բոլորը, որոնք տեղի կ՛ունենան ահաբեկչութեան դէմ իբրեւ թէ աննահանջ պատերազմ յայտարարած միջազգային ընտանիքին երեւութապէս եւ յայտարարողական մակարդակի վրայ դատապարտանքի, ըստ էութեան քաղաքական...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Օրացոյցը կը նշէր փետրուար 17-ն, ու ես բնաւ չեմ մոռնար, որ ատիկա Յակոբ Օշականի մահուան թուականն է: Յակոբ Օշական արեւմտահայ գրականութեան քրմապետն էր: Ան ապրեցաւ 65 տարի: Բեղուն եւ լեցո՛ւն տարիներ, որոնց ընթացքին ոչ միայն արտադրեց մեր հասակին բարձրութեան չափ իրարու վրայ դիզուած գրական այլազան գործեր, այլեւ լման քառասուն տարի ուսուցչութիւն ըրաւ` Պրուսայի հայաբնակ գիւղերէն սկսեալ մինչեւ Պոլիս, Գահիրէ,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Սովորութիւն դարձաւ, եւ ան ալ` լա՛ւ սովորութիւն: Ամէն անգամ, որ դրացիիս` Գրիշին տունը խորոված կամ «հաց» ուտելու հրաւիրուէինք, ընթրիքէն ետք ես ու ինք կամաց մը կը հեռանայինք ճաշասեղանէն ու կը նստէինք դուրսը, բակին մէջ իր հաստատած կրակարանին շուրջ եւ անխօս կը դիտիէնք կրակի բոցերու հետզհետէ մարող կարմիր անհամար աչքերը: Կրակ ըսի: Բայց ես ո՜ւր, կրակը ո՛ւր: Տարիներ առաջ,...