Անդրադարձ

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Յ. Օշականի բնորոշումով, «մեր բոլոր տօներուն տօ՛նն է» մայիս 28-ը, որ կը նշանակէ, թէ մեր բոլոր տօներուն ու արժէքներուն յիշողութիւնն ալ պիտի կորսուէր, եթէ չունենայինք Սարդարապատն ու Մայիս 28: Որով, մեծագո՛յնն է անիկա, որ երբեւիցէ ունեցած ըլլայ մեր ժողովուրդը իր բովանդակ պատմութեան մէջ: Բազմախորհուրդ ու բազմաշերտ է աւանդը Մայիս 28-ին, բայց հոս անդրադառնանք անոնցմէ միա՛յն երկուքին, որոնք մինչեւ...

ԷԼՕ ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ Թէեւ «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահի կառուցումն ու իրագործումը կը կատարուէր բացառապէս Պուրճ Համուտի Ժողովրդային տան վարչութեան նախաձեռնութեամբ եւ «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբի ջանքերով, այնուամենայնիւ, իր ստեղծման առաջին օրէն, համարեա յիսնամեակ մը, «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահի յաջորդական վարչութիւնները հաւատարիմ մնալով բացման օրուան իրենց յայտարարութեան` զայն տրամադրած են ամբողջ լիբանանահայութեան անխտի՛ր: Ինչո՞ւ այս հաստատումը. 1980-ական թուականներուն թատերասրահը կ՛ապրէր իր «ոսկեդար»-ը, թատերական...

ՄԱՆԻԱ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Կավռոշը` Խաչիկ Սարգիս Գազանճեանը ծնած է Երզնկա, 1890-ին, մահացած է դամասկոս, 1973-ին: Դամասկոսի մէջ ո՞վ չէ լսած Կավռոշի մասին: Սուրիոյ մայրաքաղաք Դամասկոսի մէջ դարերէ ի վեր գործող Սուրբ Սարգիս եկեղեցւոյ հարեւանութեամբ, միշտ դուռը բաց, անցնող դարձողին սիրտը բացող ու համայն դամասկահայութեան ծանօթ Անդրանիկ Գազանճեանը հպարտութեամբ իր հերոս հօր` Կավռոշի յուշերով ոգեւորուած կը պատմէ: «Եթէ ապրիլ կ՛ուզես, դուն քեզ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այսօր, երբ կը նշենք Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան 100-ամեակը, մեր հայրենիքը կը դիմագրաւէ այնպիսի դժուար կացութիւն մը, որ կը դիմագրաւէր 100 տարի առաջ: Հայրենիքը քաղաքական-կառավարական առումով անցումային շրջան մը կ՛ապրի, դրացի պետութիւններուն կողմէ առեւտրական գետնի վրայ շրջափակուած է, փոքրամասնութիւն կազմող առանձնաշնորհեալ դասակարգ մը կայ (սակաւապետութիւնը), որ երկրի հարստութիւնները կը դիզէ, հարստահարող դասակարգը ունի պետական լծակներ, որոնց ընդմէջէն կը փորձէ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այդ օրերուն ալ մայիս էր եւ հայոց աշխարհէն ներս կռիւ կար: Կռիւ` կենաց ու մահու: Ու ոչ միայն կռիւ, այլ մշտապէս մաքառում, պայքար, յանուն մարդկային սրբազան իտէալին, որ կը կոչուի ազատութիւն, որովհետեւ հայը իր ծնունդէն ի վեր լիովին ըմբռնած էր իմաստը ի՛ր արեան եւ ի՛ր անկախութեան: Ըսի՛ կար մահ, եւ ժամանակները չար էին եւ հայոց երկինքին արեւը փոխուած...

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ-ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Հազարամեակներու խորքէն եկած հայ ազգը իր փառապանծ յաղթանակներով կը սնանի Ա. Մենք հիւրասէր ենք, վկան`Վանատուրն Ու գինի դարձած Խաղողն օրհնուած, Որ յար կը խմուի Պապերուս կենաց: Սեղաննիս առատ Լաւաշ, հաց ու կաթ, Մեղր, կարագ` պարարտ, Մածունն` անաղարտ, Պանիրն` անարատ, Միրգը` անապակ, Չիրը` մեղրակաթ... Մեր ածուներու Լի բերքով սնած Օտարներն վկայ: Բ. Մենք մի՛շտ ծաղկուն ենք` Աստղիկը վկայ... Ու...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ տեղի ունեցած  քաղաքական վերջին իրադարձութիւններուն, համաժողովրդային շարժումին եւ անոր յաջորդող իշխանափոխութեան առընթեր, վերջերս հայկական իրականութեան մէջ ականատեսը կը դառնանք ուշագրաւ այլ երեւոյթի մը` յարաբերական, քաղաքական, լրատուական, ապատեղեկատուական սուր եւ աժան անհիմն քննադատութիւններու, հիւանդագին երեւակայութիւններով ցեխարձակումներու եւ քարոզչական արշաւի մը, որ ուղղուած է ՀՅ Դաշնակցութեան դէմ: Յանկարծ որոշ շրջանակներ, խմբակներ, փորձագէտներ, նախկին դիւանագէտներ, վերլուծաբաններ, հայկական թէ...

ԱՅԲՈՒԲԷՆ Այսպէս երդում կու տան բոլոր ԴԱՇՆԱԿՑԱԿԱՆՆԵՐԸ եւ բոլոր ԴԱՇՆԱԿՑԱԿԱՆՆԵՐԸ կը հաւատան այդ երդումին: Դաշնակցական մարմիններ կամ անհատներ երբեմն յուսախաբ կ՛ընեն, բայց ո՛չ Դաշնակցութիւնը: Դաշնակցականներ սխալեցան, թերացան, բայց ո՛չ Դաշնակցութիւնը: Դաշնակցականներ թերացան, պատժուեցան եւ... նեղացան: Բայց... ինչո՞ւ նեղացան, արդեօ՞ք որովհետեւ շա՜տ կը սիրէին Դաշնակցութիւնը: Եւ կամ արդեօ՞ք շա՜տ կարեւոր էր իրենց համար Դաշնակցական ըլլալը: Թերե՞ւս իրենց ինքնութիւնն էր, իրենց վարկը,...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ - Հայրի՛կ, ժողովի պիտի երթա՞ս: Ինծի համար այդքան ալ սովորական չէր, որ դուստր մը իր հօրը դիմէ «հայրի՛կ»-ով, որովհետեւ մեր միջավայրին մէջ աւելի սովորական է «պապա»-ն, սակայն ժամանակի թաւալումին հետ «հայրիկ» անունը որքան նոյնացաւ քեզի` Վարդան Խանճեան: Իսկական հայրիկ էիր, քեզի այլ ձեւով դիմել կարելի չէր, քեզի օտարութիւն բուրող «պապա» անուանումը պիտի չվայլէր բնաւ, որովհետեւ դուն հայ էիր...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Պիտի ապրի՛:  Զի թէեւ ըլլամ անշուք քու որդին, հաւատքի քար մը ե՛ս ալ կ՛աւելցնեմ իմ կարգին Քրիստոսահիմ խարիսխին վրայ, զոր դարբներ են պապերս, Որ լոյսդ երբեք չթօշնի, սիւներդ յաւէտ չփշրի, Մայրենի՛ իմ տուն, հա՛յ եկեղեցի» Ժագ Ս. Յակոբեան Հայ ժողովուրդի ճակատագիրը եւ գոյատեւման ուղին այդքան ալ դիւրին եւ հեզասահ չեն ընթացած: Մեր նախահայրերը իրենց գոյապայքարը շարունակելու, ինքնութիւնը պահելու...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Վարդիվառ Յովհաննէսեան 15 ապրիլ 2018-ին, 93 տարեկան հասակին, Փարիզի մէջ մահացաւ ՀՄԸՄ-ական ֆութպոլի «Պոմպ աթոմիք»-ը` Վարդիվառ Յովհաննէսեան, անկրկնելի սերունդի մը վերջին ներկայացուցիչը: Մարզասէրներ Վարդիվառ Յովհաննէսեանը ճանչցած են իբրեւ «ՀՄԸՄ-ի Վարդիվառը»: Ու տասնամեակներ շարունակ մեծ եղած է այս երկու բառերուն զուգորդութիւնը: Մէկը միւսը հարստացնող, մէկը միւսը ամբողջացնող, մէկը միւսին համ ու հոտ տուող: Եւ այս բոլորը` այնպիսի փայլուն յաջողութիւններով,...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Քառասուն օրեր առաջ, դժուար ու երբեմն տառապալից կեանքի մը ճանապարհորդութենէն ետք, մահացաւ Այնճարի երիցուհի եւ վաստակաշատ կրթական մշակ Արփինէ Գարագաշեան: Գիւղի հաւաքական կեանքի աշխատանքներուն մէջ, Աշոտ քհնյ. Գարագաշեանի կողքին, հանգուցեալը ունեցաւ հիմնական դերակատարութիւն եկեղեցւոյ կեանքի պայծառացման, կիրակնօրեայ դպրոցի, տիկնանց օժանդակ յանձնախումբի աշխատանքներուն մէջ: Այս բոլորի կողքին անշուշտ, ան չզլացաւ իր դերակատարութիւնը գիւղի միութենական կեանքի բոլոր աշխատանքներուն մէջ: Անկախ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Շաւարշ Միսաքեան (1884-1957) * Եթէ ուրիշ որեւէ արժէք մէկդի դնէինք, միայն կռուած ըլլալու իրողութիւնը բաւական էր, որպէսզի մարդիկ երկիւղածութեամբ խոնարհէին մայիս 28-ի յիշատակին առջեւ: Եւ ի՜նչ կռիւ... Նոյնիսկ եթէ միայն ինքնապաշտպանութեան համար մղուած ըլլար: Միայն մեր մէջ է, որ մարդիկ շուտ կը մոռնան անցեալը, կամ բանգիտութիւն կը սեպեն «պատահմունք»-ի, «դէպքերու դասաւորման» վերագրել  անվիճելի նուաճումներ եւ փաստեր: Եւ միայն...

Հ. ԱԴԱՄԵԱՆ Կենդանի աչքն անգամ թէ զմռսես Իրողութիւն տեսնող հոգիդ մի՛ զմռսեր Լեզուիդ հետ բերանդ ալ թէ զմռսես Ճշմարտախօս միտքդ երբեք մի՛ զմռսեր Աշխատասէր ձեռքդ անգամ թէ զմռսես Վատին հարուած տուողը դուն մի՛ զմռսեր Ամուր սեպած ոտքդ նոյնիսկ թէ զմռսես Ինքնավստահ քայլդ խիզախ մի՛ զմռսեր Ականջներդ նոյնիսկ եթէ դուն զմռսես Ճշմարտութիւն լսող կամքդ մի՛ զմռսեր Հանճար կարծած ուղեղդ անգամ թէ...

ԷԴԻԿ  ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Եւ այսպէս, Արա Պապեանը, իսկ յետոյ նաեւ Լեւոն Շիրինեանը (կամ գուցէ` հակառակը) սաստիկ սրտացաւութեամբ կարծիք են յայտնել, որ ՀՅԴ-ն յաջորդ խորհրդարանում ներկայացուած չի լինի, այսինքն չի կարողանայ յաղթահարել ժողովրդի վստահութեան 5 տոկոսի շեմը: Իհարկէ, Արա Պապեանն ու Լեւոն Շիրինեանը չունեն հայ հանրայայտ ընկերաբան Ահարոն Ադիբեկեանի գիտելիքների 5 տոկոսն անգամ, բայց, ահա, փորձում են այդ պարզ բացը լրացնել իրենք...

ՍՕՍԻ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Ամիսներու պատրաստութենէն ետք, տագնապալից եւ դժուար օրերէն ետք, վերջապէս տեղի ունեցան լիբանանեան երեսփոխնական ընտրութիւնները: Ընտրուեցան բոլոր այն թեկնածուները, որոնք ընտրական այս նոր օրէնքով կրցան ապահովել յաջողութեան քուէարկութեան թիւերը: Պէտք է ըսել, որ այս օրէնքը, ամբողջ իր խոտորութեամբ եւ արդարութեամբ, իրականացուց հետեւեալը. որ ամէն անհատ կրցաւ ընտրել իր նախընտրած թեկնածուն: Արդիւնքն էր 128 երեսփոխաններ` 122 այր մարդ եւ 6...

ԺԱՆԻՆ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ-ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Հարիւրամեայ գործունէութիւն, ամբողջ դար մը` նուիրեալ ծառայութիւն, որ մեկնարկեց  ստեղծագործող ներկայով մը` ի պատասխան համազգային աղէտի եւ անձնական ողբերգական կորուստի: 1918 թուականին Նիւ Եորքի մէջ Միհրան եւ Զապէլ Գարակէօզեանները, մեկնելով մարդկային ազնուագոյն զգացումներէ եւ քրիստոնէական ապրումներէ, իրենց 14-ամեայ վաղամեռիկ որդիին` Հաուըրտին յիշատակը յաւերժացնելու նպատակով վճռեցին հաստատել մարդասիրական ծառայութիւն մը` փրկելու համար հարիւրաւոր հայ որբերու կեանքը, որ անողոք դահիճներ...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Դու եղել ես մերը արեան իրաւունքով, Ոչ այն արեան, որ մենք հեղել ենք քո համար, Այլ այն արեան, որ դու լցրել ես մեր սիրտը, Դարձրել մեր սիրտը անօթը քո արեան: Մենք եղել ենք քոնը արեան իրաւունքով, Ոչ այն արեան, որ դու զեղել ես մեր սիրտը, Այլ այն արեան, որ մենք վայթել ենք քո համար, Դարձրել սուրբ հողդ սկիհը...

Երէկ Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի ՀՅԴ խմբակցութեան քարտուղար Արմենուհի Կիւրեղեան հետեւեալ ելոյթը ունեցաւ Ազգային ժողովի յայտարարութիւններու ժամուն. «Սիրելի՛ հայ ժողովուրդ: Մեր երկիրն այսօր սկսել է մասնակցային ժողովրդավարութեան ամրապնդման կարեւոր փուլ: Մենք անընդհատ խօսում ենք երկրում ընկերային արդարութեան կայացման անհրաժեշտութեան մասին, բայց ընկերային արդարութեան կայացում, մասնակցային ժողովրդավարութեան ամրապնդում հնարաւոր չէ առանց որոշումների կայացման բոլոր մակարդակներում կանանց բաւարար ներկայացուածութեան: Իսկ ինչ ունենք...

Ստորեւ կու տանք երէկ Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի յայտարարութիւններու ժամուն ՀՅԴ խմբակցութեան պատգամաւոր Ռուզաննա Առաքելեանի ունեցած ելոյթը. «Հայ ժողովրդի պատմութեան մէջ մայիսի 28-ը մեր գոյութեան ու յաւերժութեան վկայագիրն է: Մայիսի 28-ով փաստագրուեց Հայոց առաջին անկախ հանրապետութեան ծնունդը, որը եւ կանխատեսեց հայ ժողովրդի ապագան: Ճիշդ է, որ Առաջին անկախ հանրապետութիւնը կարճ կեանք ունեցաւ, սակայն նրա գոյութեան փաստն արդէն ապացոյց էր հայ...