Անդրադարձ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Օգոստոսի առաջին օրերուն միջազգային մամուլը ողողուեցաւ Արեւելքի եւ Արեւմուտքի միջեւ բանտարկեալներու փոխանակման լուրերով: Միաձայնութեամբ հռչակուեցաւ, որ Պաղ պատերազմէն ի վեր սա փոխանակման մեծագոյն գործողութիւնն էր: Ընդամէնը 26 բանտարկեալներու առ-եւ-տուր տեղի ունեցաւ Ռուսիոյ եւ արեւմուտքցի դաշնակիցներու միջեւ` դռները լայն բանալով հազար ու մէկ մեկնաբանութեան առջեւ, որոնք փորձեցին պատասխաններ գտնել որոշ հարցումներու, սակայն նաեւ նոյնքան ալ նոր հարցականներ ստեղծեցին: Փոխանակման...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Այս առաւօտ ինքնաշարժով կ՛անցնիմ ներքին թաղամասէ մը: Յանկարծ խանութպանները դուրս կը վազեն, եւ բոլորին հայեացքները կ՛ուղղուին դէպի երկինք: «Սկսան», կը բացագանչէ մէկը: Կանգ կ՛առնեմ, կ՛իջնեմ ինքնաշարժէն` իմանալու համար եղելութիւնը: Երկու պայթումի ձայն լսուած է: Ի յայտ կու գայ, որ իսրայէլեան օդուժը խզած է ձայնի պատը: Թէեւ հեռաձայնիս վրայ նոյն վայրկեանին կը կարդամ իրականութեան հետ աղերս չունեցող գրութիւն մը,...

Սոյն թուականի յունիսի 22-ին Հանքաւանում տեղի ունեցած Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութեան հաւաքի ժամանակ Նիկոլ Փաշինեանն ասում է. «Մեր հազարամեայ պատմութեան մէջ առաջին անգամ է, երբ մեր ժողովրդի գաղափարախօսութիւնը կարող է դառնալ պետական գաղափարախօսութիւն, մենք այսպիսի պատմական պահ երբեք չենք ունեցել: Սովորաբար մեկուսացած էլիտաներն իրենց ստեղծած կամ ուրիշների կողմից ստեղծուած իրենց որդեգրած գաղափարախօսութիւնները փորձել են ներդնել ժողովրդի շրջանում, յաճախ պարտադրել են պետական,...

Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի յուլիսի թիւը արդէն ընթերցողներուն հասանելի է համացանցին վրայ: Պաշտօնաթերթի այս թիւին առանցքը դարձեալ հայութեան եւ Հայաստանի տագնապալի ներկան է եւ մտահոգիչ հեռանկարը: «Հայ դատ» խորագիրին տակ այս թեմային անդրադարձ է քաղաքագէտ Մարի Յովհաննիսեանի «Նիկոլ Փաշինեանի 2024 թուականի ապրիլքսանչորսեան ուղերձի եւ թուրք ժխտողների հռետորաբանութեան նմանութիւնները» յօդուածը: Խորագիրը կը յուշէ, թէ ինչի՛ մասին է անիկա, հեղինակն ալ...

Արցախի մշակութային ժառանգութեան նկատմամբ Ազրպէյճանի վանտալութիւնը, ոչնչացման կամ իւրացման քաղաքականութիւնը կը շարունակուի: Իրենց այս «գործունէութեան» մէջ ազրպէյճանցիները գտած են միջազգային գործընկերներ, եւ անոնց ձեռքերը հասած են Վատիկան: Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Լիլիթ Գալստեան այս մասին գրած է հետեւեալը. «Վատիկանում լոյս տեսնող «L՛Osservatore Romano» պարբերականում, Ռոսսելա Ֆապիանիի ստորագրութեամբ, օրերս լոյս է տեսել «Քրիստոնէութեան ակունքներն Ազրպէյճանում. ալպանական առաքելական եկեղեցւոյ հետքերով» բովանդակութեամբ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի արտաքին քաղաքականութեան բաժնի ղեկավար Հիքմեթ Հաճիեւ 21 յուլիսին յայտարարեց, որ Հայաստան պաշտօնապէս հրաւիրուած է Պաքուի մէջ 11-22 նոյեմբերին կայանալիք Կլիմայի փոփոխութեան հարցերով ՄԱԿ-ի միջազգային համաժողովին (COP29): Հաճիեւ ըսաւ, որ հրաւէրը Ազրպէյճանի բնապահպանութեան եւ բնական պաշարներու նախարար Մուխթար Պապայեւի կողմէ ուղարկուած է Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան: Թէեւ ՄԱԿ-ի բոլոր անդամները ուղղակի կերպով կը հրաւիրուին, Հաճիեւ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ 41 տարիներ առաջ մեր հարազատ միջավայրին մէջ կազմաւորուած հինգ հայորդիներ յանկարծ նուաճեցին ողջակիզման եւ հերոսացման գերագոյն բարձունքը: Պարզ եւ համեստ տղաք էին անոնք, սակայն իրենց արարքի մեծութեամբ դարձան մեծ ու ազգային հերոսներ, իրաւա՛մբ հսկաներ եւ հայոց դարաւոր պատմութեան մէջ արձանագրեցին անկրկնելի ու աննախընթաց փառաւոր էջ մը: Թոյլ տուէք` կէս վայրկեան համատարած լռութեան մէջ նստած, իւրաքանչիւրս պահ մը խորհրդածենք...

ԼՈՌԻ ԹԱՇՃԵԱՆ - ԱԴԱՄԵԱՆ 26 յուլիս 2024-ին Փարիզի մէջ սկիզբ առին նոր ժամանակաշրջանի 33-րդ Ողիմպիական խաղերը, որոնք կը նկատուին մարզական աշխարհի ամէնէն կարեւոր իրադաձութիւններէն մին: Հակառակ «Կարեւորը մասնակցիլն է» նշանաբանին, իւրաքանչիւր երկիր, ժողովուրդ կամ խմբաւորում ամէն ճիգ կը թափէ ապահովելու համար առաւելագոյն թիւով մետալներ` ոսկի, արծաթ կամ պրոնզ: Բայց կայ նաեւ մետալին միւս երեսը, այլեւս ընդունուած իրականութիւն է, որ Ողիմպիական...

ՎԱՐՈՒԺԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ Ահա ամիսներ անցած են այն օրէն, երբ իր հարազատներէն, մեզմէ եւ բոլորէն հեռու, անծանօթ տեղ մը կը պլպլայ Անի Պէզիքեան մոմը, որ իր արցունքէն գոյացած էր մեր աչքերուն առջեւ: Այս կեանքը իր սահմանուած տարիներուն մէջ դժուար է, ցաւերով ու մտահոգութիւններով յորդուն: Բայց այդ բոլորը անցած վիճակ կը ստանան գոնէ 100 տարի ետք: Խոստացուած նոր կեանքին մէջ չկան այդ...

ՍԻԼՎԱ ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ- ԻՍԿԻԿԵԱՆ Այսօր դիտեցի քաղաքս, ուր տակաւին առկայ են Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումին անջնջելի հետքերը` չորս տարիէ քանդուած ելեկտրականութեան ընկերութեան շէնքը, վառելանիւթի կայանին փլատակները, կիսափուլ շէնքերը, անխնամ մայթերը... եւ` անմիջապէս կողքին գտնուող նոր սարքաւորումով շքեղ վաճառատուները, եւրոպական ոճով մեծաթիւ ճաշարանները, փարիզեան ճաշակով զարդարուած սրճարանները, ճարտարօրէն վերանորոգուած շէնքերը... Հակասական այս երեւոյթներէն եւ պայթումին դառնութիւնը ապրած ըլլալու փորձառութենէս ծնաւ այս բանաստեղծութիւնը: Պէյրութ...

ԶԱՒԷՆ Գ. ՂԱՐԻՊԵԱՆ Այս տարուան Այնճարի ամառնային Մեծարենցեան երեկոներու մշակութային ձեռնարկներու երկրորդը` 21 յուլիս 2024-ին, նուիրուած էր Մուշեղ Գալշոյեանին` հայ անուանի եւ մեծանուն գրող, արձակագիր, մշակութային գործիչ, բազմաթիւ գիրքերու հեղինակ: Անոնցմէ ոմանք թարգմանուած են ռուսերէնի եւ անգլերէնի: Ձեռնարկը տեղի ունեցաւ, ինչպէս նախորդ տարիներուն, Զաւէն եւ Մարիա Ղարիպեաններու Այնճարի «Հիւղը» բնակարանին բակը, մշակութասէր ունկնդիրներու ներկայութեամբ: Մուշեղ Գալշոյեան գրագէտը ունկնդիրներու ներկայացուց հայրենի...

ՅԱԿՈԲ ՆԱԶԱՐԷԹԵԱՆ Համաշխարհային Ա. պատերազմի ժամանակ Միջերկրական ծովուն արեւելքը դարձած էր պատերազմի դաշտ: Ֆրանսան, Անգլիան, Գերմանիան, Ռուսիան, օսմանական Թուրքիան եւ այլ պետութիւններ,  իրենց շահերէն մեկնելով, մասնակից եղան պատերազմին: Թուրքը կ՛ուզէր վերատիրանալ օսմանական կորսնցուցած տարածքին, մանաւանդ` Կիլիկիոյ շրջանին, որ ունէր բերրի դաշտեր եւ յարմար ելք դէպի ծով, որպէսզի ապագային կարողանայ Քերքուքի նաւթը դուրս բերել դէպի Եւրոպա եւ ապահովել Թուրանի ճանապարհի ելքերէն...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Հայաբնակ գաղութներու եւ մասնաւորաբար եւրոպացրիւ հայութեան համար միշտ ալ այնքան ողջունելի եւ անհրաժեշտ են ցանցակերպ համագործակցութեան յայտագիրներ ու առիթներ ստեղծելը: Ժամանակակից դիւրահաղորդութեամբ յատկանշուող պայմաններու մէջ անհրաժեշտ են հայկական համայնքներու մերձեցումի ու համագործակցութեան առաջադրութիւնները` միասնաբար ծրագրելու եւ գործադրելու կամքը, կարելիութիւններ եւ գործիքաւորումներ որոնելու ու գործնականացնելու մարտավարութիւնը: Այսօր հայ աւանդական կամ ինքնավար համայնքներէն հեռու, նորածիլ  հայ  համայնքներու մէջ համացանցային...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մաժտալ Շամս աւանին վրայ անցեալ շաբաթավերջի հրթիռային մահասփիւռ յարձակումը իր դիմաց գտաւ հակաճառութիւններ, մեղադրանքներու եւ սպառնալիքներու փոխանակման ալիքներ, որոնք պահ մը «խառնաշփոթ պատկեր» մը ստեղծեցին: Սակայն մէկ բան յստակ է. Իսրայէլի վարչապետ Նեթանիահու Ուաշինկթընէն վերադարձած է նոր «կանաչ լոյս»-ով մը, որպէսզի անխափան հարստացնէ պետական ոճիրներու իր վաստակը: 1967-ին Սուրիայէն գրաւուած Կոլանի արեւելեան ծայրամասին գտնուող Մաժտալ Շամս աւանը, որ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեան վերադարձաւ իր արձակուրդէն ու անմիջապէս լծուեցաւ իր նախասիրած գործին: Մարզեր այցելութիւններ, տեղ մը շատրուանի մը բացում, այլ տեղ` մասնակցութիւն երգահանդէսի մը: Քաղաքի օրուան առիթով Գիւմրիի մէջ կազմակերպուած էր տօնահանդէս, որուն գլխաւոր դէպքը Միացեալ Նահանգներէն եկած երգիչ Թաթայի մենահամերգն էր: Գիւմրիի մէջ մթնոլորտը իրողապէս տօնական էր. մօտակայ ու հեռաւոր վայրերէ հաւաքուած հսկայ բազմութիւն մը լեցուցած էր քաղաքին...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Քանի մը օր առաջ Հայաստանի հեռատեսիլէն Հ1 կայանի լրագրող Պետրոսը հարցազրոյցի հրաւիրած էր հանրածանօթ երաժիշտ-երգահան Հախվերդեանը: Պահու մը, երեւի գրգռելու համար իր զրուցակիցը,  հարց տուաւ անոր, թէ ի՞նչ կարծիք ունի այն երեւոյթին մասին, որ կարգ մը մտաւորականներ եւս կը զօրակցին ընդդիմութեան եկեղեցական նորայայտ ղեկավարին: Բառերը իրենց հում իմաստով գործածելու մէջ ծանօթ երգահանը, առանց մտածումները  ծամծմելու, իրեն ուղղուած հարցումին...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Միայն վերջերս առիթ ունեցայ կարդալու բժ. Արմենակ Եղիայեանի առաքած «Ընթեր­ցումներս» շարքին թիւ 7-ն՝ «Քրիստոսի եկեղեցին եւ ամուսնութիւնը» խորագրով։ Զանց կ’առնեմ այս գրութեան մասին գովասանական խօսքեր շռայլելը. արդարեւ, հե­ղի­նակին բոլոր գրութիւնները, որոնք գերազանցօրէն գեղեցիկին եւ ուսանելիին կնիքը կը կրեն, առատաձիր խօսքերու եւ գովասանքի պէտք չունին։ Անդրադառնալով ամուսնութեան եւ եկեղեցականներու կուսակրօնութեան հարցե­րուն՝ ան իր խորհրդածութիւններուն մեկնակէտ կը դարձնէ...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Փարիզի մէջ Ողիմպիական խաղերու բացման հանդիսաւոր արարողութեան ներկայացուած Քրիստոսի «վերջին ընթրիք»-ի պատկերը յառաջացուց ընդվզումի մեծ ալիք քրիստոնէական շրջանակներու մէջ։ Ընդունուած տեսութիւն է, թէ իւրաքանչիւր անհատ իր կարդացած որեւէ գրութիւն կամ պատկեր կը հասկնայ եւ կ՛ընկալէ մեկնելով իր տեսանկիւնէն։ Ողիմպիական խաղերու բացման արարողութեան ներկայացուած «վերջին ընթրիք»-ի պատկերացումին մէջ տեսայ մեր ներկայ աշխարհը՝ իր ամբողջութեան մէջ։ Տեղադրուած իւրաքանչիւր կերպար...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վերջին տարիներուն օրէ օր, ամիսէ ամիս, տարիէ տարի զգալի է մեծ ընտանիքներու աւանդական հանդիպումներու բացակայութիւնը: Այդ մէկը աւելի զգալի սկսած է դառնալ ուրախ եւ տխուր առիթներու, երբ կը նշմարենք, որ այդ ընտանեկան հաւաքոյթը ինքնին ձեւական կը թուի: Անմիջական ընտանիքի հասկացողութենէն դժբախտաբար մնացած է միայն քու ընտանիքդ, այսինքն` քու անմիջական ընտանիքդ: Ժամանակին կիրակի օրերու հաւաքները, հարսանեկան կամ մահուան առիթներով...

Զ. - Ազգ-Պետութիւններ ԳԱՌՆԻԿ Ա. Ք. Գ. ԻԻ.- Խնդրայարոյց Նախորդ մասով ազգի եւ պետութեան մասին համառօտելով` տուի Գ. Խաժակի, Լ. Շանթի եւ Յովհաննէս Քաջազնունիի տեսութիւնները: Եւ հիմա ժամանակին վրայ մեծ ոստում մը կատարելով` կը մօտենամ Թէօլէօլեանի տեսութեան: Կանխաւ ըսեմ, որ պիտի կարդամ թէ՛ անցեալի իր գրածները, եւ թէ՛ իմ հարցումներուն իր նոր պատասխանները: Արդ, ի՞նչ է ազգը, ըստ Թէօլէօլեանի: «Անդրազգ»...