Արցախի մշակութային ժառանգութեան նկատմամբ Ազրպէյճանի վանտալութիւնը, ոչնչացման կամ իւրացման քաղաքականութիւնը կը շարունակուի: Իրենց այս «գործունէութեան» մէջ ազրպէյճանցիները գտած են միջազգային գործընկերներ, եւ անոնց ձեռքերը հասած են Վատիկան: Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Լիլիթ Գալստեան այս մասին գրած է հետեւեալը.
«Վատիկանում լոյս տեսնող «L՛Osservatore Romano» պարբերականում, Ռոսսելա Ֆապիանիի ստորագրութեամբ, օրերս լոյս է տեսել «Քրիստոնէութեան ակունքներն Ազրպէյճանում. ալպանական առաքելական եկեղեցւոյ հետքերով» բովանդակութեամբ մի յօդուած, ուր հեղինակը ներկայացնում է «Կովկասեան Ալպանիա»` իրականում Արցախ կատարած իր, այսպէս կոչուած, ուսումնասիրական-ճանաչողական այցը:
«Յղում անելով տեղացի ինչ-որ գիտաշխատողի` յօդուածագիրը տարածում-ամրագրում է տարածաշրջանում հայերի եկուորութեան վարկածը` արձանագրելով, որ մենք ազրպէյճանական հողեր ենք եկել Իրանից եւ Թուրքիայից: Մէկ այլ հաստատման համաձայն, ուտիները բռնի դաւանափոխ են եղել եւ առաքելական եկեղեցու հետեւորդ դարձել տեղի հայերի կողմից:
«Ազրպէյճան կատարած այցի ընթացքում Ռ. Ֆապիանիին ուղեկցել է Ախունտովի աշակերտ, ալպանական մշակոյթի «գիտակ» Ս. Հաճիեւան: Եւ, բնականաբար, հեղինակն անվերապահ եզրայանգում է կատարում, որ 13-րդ դարի վանական համալիրներ Դադիվանքը /յօդուածում Խուդաւենք է գործածւում/ եւ Գանձասարը/ յօդուածում` Գենջասար/ Ազրպէյճանի տարածքում գտնուող ալպանական մշակոյթի եւ ալպանական եկեղեցու խոշորագոյն դրսեւորումներ են:
«Ինչպէս տեսնում էք, Արցախի հայկական հետքի վերացման ազրպէյճանական քաղաքականութիւնը նոր որակներ եւ դրսեւորումներ է ստանում: Ցաւալի է, բայց իրողութիւն է. Ազրպէյճանին յաջողուել է իր մշակութային զտման/մշակութային ցեղասպանութեան/ ակամայ մասնակից դարձնել ոչ աւել ոչ պակաս` Վատիկանին: Ի դէպ, վերոյիշեալ յօդուածում Դադիվանքը ներկայացւում է որպէս ալպանական Վատիկան:
«Յիշենք, որ «L՛Osservatore Romano»-ն Վատիկանի միակ, ամէնօրեայ պարբերականն է, որ լոյս է տեսնում 1861-ից: Բնականաբար, հասկանալի են պարբերականի տարածման ծաւալները, նաեւ` ազրպէյճանական քարոզչամեքենայի թիրախաւորումը: Արդիւնքում Կաթոլիկ եկեղեցուն պատկանող պարբերականում` վերնագիր` Ազրպէյճանը քրիստոնէութեան օրրան:
«Թէ՛ Ազրպէյճանում սա ինչպէս են հիմնաւորում, պարզ է. հայկական մշակոյթի իւրացումը կամ ոչնչացումն Ազրպէյճանում պետական քաղաքականութեան առաջնահերթութիւն է: Մեհրիպան Ալիեւայի ԵՈՒՆԵՍԿՕ-ում պատուաւոր «առաքելութիւնը» հէնց այս նպատակադրումների շրջանակում է:
«Ի դէպ, ԵՈՒՆԵՍԿՕ-ն այդպէս էլ, հակառակ բազմաթիւ հաւաստացումների եւ հռչակագրերով պայմանաւորուած պարտականութեամբ, այդպէս էլ դիտորդական առաքելութիւն չուղարկեց Արցախ:
«Իսկ ի՞նչ են մտածում Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարութիւնն ու կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարարութիւնը: Արցախի ցեղային զտումին յաջորդող մշակութային ցեղասպանութի՞ւնն էլ պիտի հանդուրժէք. գուցէ ձայն հանէք, նուազագոյն քաղաքական արժանապատուութիւն դրսեւորէք, տէր կանգնէք մեր հաւաքական ժառանգութեանն ու ինքնութեանը:
«Յ. Գ.- Իսկ ոչ վաղ անցեալում քրիստոնէութեան 1700-ամեակի շրջանակում Հռոմի պապ էր այցելում Հայաստան, Վատիկանում Սուրբ Նարեկացու արձան էր տեղադրւում ու Ցեղասպանութեան զոհերի յիշատակի պատարագ մատուցւում:
«Յ. Գ.- Բայց որքանո՞վ է արդարացուած «Հայ ժողովրդի պատմութիւնը» «Հայաստանի պատմութեան» մէջ զետեղած իշխանութիւններից ակնկալիք ունենալը…»:
