Անդրադարձ

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Լիբանանահայութիւնը միշտ ալ անցուցած է ծանր օրեր: Կան պահեր, երբ բոլորս ալ կը յուսահատինք: Համբերութիւն, յոյս, հորիզոն, ապագայ եւ շատ մը ծրագիրներ անիմաստ եւ ապարդիւն կը տեսնենք: Այսօր ալ` բոլոր ժամանակներու պէս, բաւական ծանր ու անորոշ վիճակի մէջ կը գտնուինք: Պատերազմը եւ անորոշութիւնը իշխող եւ ճնշող դեր կը խաղան ժողովուրդի հոգեվիճակին մէջ: Սակայն կայ հիմնական սկզբունք մը: Կայ...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ - Պա՛պ, լսեցի՞ր: Պայթո՞ւմ էր, թէ ժիտար: Առաջին օրերուն կ՛ըսէինք, որ հրավառութեան ձայն էր, երբեմն ալ` ինքնաշարժի անիւի պայթիւնի ձայն... Բայց արդէն 5 տարեկան տղաս այլեւս գիտէ, թէ «զարկաւ»-ը ի՛նչ կը նշանակէ: Դժբախտաբար հազարաւոր անմեղ երեխաներ ամէն օր այս մթնոլորտին մէջ կը մեծնան` բնականոն ապրելակերպէ ու պայմաններէ հեռու, միջավայրէն մասամբ անջատուած եւ մանուկներու շարք մը իրաւունքներէ զրկուած: -...

ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ  «Նամակները շատ հարազատ եւ անմիջական են, նաեւ յստակ կերպով գաղափար ալ կու տան, որ յեղափոխական գործիչները, մարտիկները իրենց աշխատանքները ի՛նչ պայմաններու մէջ կը տանէին» Ե. ՓԱՄՊՈՒՔԵԱՆ Առաջին անգամ Երուանդ Փամպուքեանին  հանդիպած եմ «Ազդակ»-ի խմբագրատան մէջ (2016 թուականին), երկրորդ անգամ` իր հիւրընկալ յարկին տակ (2022 թուականին): Մեծ էր ոգեւորութիւնս, երբ զիս հրաւիրած էր. սկզբնապէս զարմանք մը ապրեցայ, որ ան...

«Ճանաչելու իմաստութիւնն ու խրատը, հասկանալու խօսքերը հանճարեղ, ընկալելու խօսքի դարձուածքները, ուսանելու ճշմարիտ արդարութիւնը եւ ուղղուելու դէպի իրաւունքը, անուսումներին տալու խորագիտութիւն, երիտասարդներին` գիտելիք եւ կողմնորոշում: Քանզի դրանք լսելով` իմաստունն աւելի կ՛իմաստնանայ, կրթեալը կը ստանայ կեանքի ուղեցոյց: Սրանով մարդ կը հասկանայ իմաստունների խօսքերը` նրանց իմաստուն խօսքերը, նրանց առակները, նրանց այլաբանութիւններն ու հանելուկները: Իմաստութեան սկիզբը երկիւղն է Տիրոջից, իմաստութիւնը բարիք է նրանով առաջնորդւողների...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Ժողովուրդներ, իրենց պատմութեան մէջ գաղափարներ, արժէքներ, մարդկային տիպարներ առանձնացնելով, ստեղծած են զանազան տօներ` Մայրերու օր, Աշխատաւորներու օր, Անկախութեան օր, Նահատակաց օր, Մշակոյթի օր եւ այլն: Ղարաբաղ ծնած, Սարդարապատի հերոսամարտին մասնակցած, բարձրագոյն ուսումը Եւրոպայի  մէջ ստացած մեր երանաշնորհ Գարեգին Ա.  Յովսէփեանց կաթողիկոսը յատուկ կոնդակով  մը հոկտեմբեր ամիսը յայտարարած է «Մշակոյթի  ամիս»: Հայ ժողովուրդը  Թարգմանչաց տօնը կը յիշատակէ  հոկտեմբեր ամսուան...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սուրբ Թարգմանչաց կամ տօն Սրբոց Թարգմանչաց վարդապետացն մերոց, կը նշուի Խաչվերացի տօնի չորրորդ կիրակիին յաջորդող շաբաթ օրը: Հայ ազգը 301-ին քրիստոնէութիւնը ընդունած էր իբրեւ պետական կրօն: Առաջին քայլերը առնուած էին զԱստուած լսելու, ճանչնալու եւ հասկնալու համար: Անցած էր մօտաւորապէս մէկ դար: Վանքերուն եւ եկեղեցներուն մէջ կանոնաւոր արարողութիւններ կը կատարուէին եւ Սուրբ Գիրքը կ՛ընթերցուէր: Սակայն արարողութիւնները կը կատարուէին եւ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Հայաշխարհը ամբողջ մտահոգութեամբ կը հետեւի Լիբանանի դէմ շղթայազերծած պատերազմին եւ անշուշտ` լիբանանահայ համայնքի պարզած կացութեան: Լրատուամիջոցներու, հարազատներու եւ բարեկամներու հիմնական եւ առօրեայ հեռաձայնային խօսակցութեան կամ կապի ընթացքին հարցադրումը լիբանանահայութեան սպառնացող վտանգի եւ անոր տարողութեան մասին է: Լիբանանահայ մամուլի եւ համայնքի պատասխանատուներու տեղեկագրութիւնները եւ յայտարարութիւնները նկատի ունենալով եւ ընդհանուր պատկեր մը փոխանցելու համար բոլորին, այսօրուան դրութեամբ կացութիւնը կարելի է...

ՄԱՐԱԼ ՂԱՐԻՊԵԱՆ «Խորհէ՛ եւ մտի՛ր» նշանաբանը արձանագրուած է Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան դպրեվանքի մուտքին: «Եթէ կորսնցուցած ենք նիւթական Կիլիկիան, կորսուած չե՛ն եւ մե՛ր ձեռքն են հոգեւոր Կիլիկիոյ վերակենդանութեան եւ բարգաւաճման կարելիութիւնները: Մենք կ՛ուզենք, որ ան (դպրեվանքը) դառնայ, կրօնական-եկեղեցական կեդրոնի զուգահեռ, գիտութիւն, արուեստ եւ մշակոյթ, մեզի մատչելի սահմաններուն մէջ դաշնակցին իրարու հետ` բարձրացնելու այս ժողովուրդին հոգեւոր եւ մտաւոր կեանքի մակարդակը... Մեր դպրեվանքը պիտի...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Թուրքիոյ իշխանութիւնները եւ, այսպէս կոչուած, ուսումնասիրական կեդրոնները մինչեւ այսօր Հայոց ցեղասպանութեան պատճառը կը նկատեն, որ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնն ու ազատագրական շարժումներն են, որոնք դիմեցին ազատագրական պայքարի, եւ որոնց արարքներուն պատճառով թուրքերը դիմեցին ինքնապաշտպանութեան, եւ այս կռիւներու ընթացքին երկու կողմերը զոհեր տուին... Մէկը կա՞յ հաւատացող, որ եթէ ազատագրական պայքար չըլլար, ապա Հայոց ցեղասպանութիւն տեղի պիտի չունենար, եւ Թուրքիա պիտի...

Հայաստանեան բազմաթիւ լրատուամիջոցներ այս օրերուն յաճախ կ՛արծարծե՛ն պետութեան կողմէ լիբանանահայութեան տարհանման գործողութիւններու անհրաժեշտութեան կամ կարելիութիւններուն վերաբերող նիւթը` հարցումներ ուղղելով այս մասին եւ  տեսակէտներ արտայայտելով: Ստորեւ կը ներկայացնենք հայրենի վերլուծաբան Յակոբ Բադալեանի մեկնաբանութիւնը, որ կը ներառէ բոլոր հանգամանքները այս նուրբ հարցին նկատմամբ լրատուամիջոցներուն կողմէ իրավիճակի իւրայատկութիւնները նկատի առնելու բոլոր կէտերը: ԽՄԲ. Լիբանանի շուրջ ստեղծուած ծանր ու բարդ վիճակը Հայաստանում առաջացրել են...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Ը.- Աքսորային ժամանակակից Հոգեխառնութիւն «Կալութ»-ը, որուն ակնարկուեցաւ նախապէս, աքսորային հոգեխառնութիւն մըն էր, «սրբութիւններ»-էն արմատախլուածութեան գիտակցութիւն մը եւ զգացականութիւն մը, խառնեալ: Ազգայնական գաղափարաբանութիւն մը պիտի ծնէր անոր մէջ նախանցեալ դարուն, որուն համար սեփական պետութեան ստեղծումը աւարտն էր «կալութ»-ին: Այնուհանդերձ, պետութեան ստեղծումէն ետք բառին կրօնական ընկալումը պիտի չանհետանար, այլ շարունակէր տեւել, ու պիտի տեւէ երկա՜ր, մեր հայրերը պիտի...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ 2019 թուականին յօդուած մը գրած էի Երուսաղէմի հայոց պատրիարքարանին կողմէ 2012 թուականին Թուրքիոյ մէջ բացուած դատին կարգավիճակին մասին` տասնամեակներ առաջ իր բռնագրաւուած հազարէ աւելի կալուածներուն վերատիրանալու վերաբերող: 12 տարի շարունակ Թուրքիոյ մէջ տարբեր դատարաններու դիմելէ ետք պատրիարքարանը վերջապէս մեծ յաղթանակ տարաւ նախորդ շաբաթ: Իշխան Էրտինչ այս լաւ լուրը հրապարակեց 4 հոկտեմբեր 2024-ին Պոլսոյ հայկական «Ակօս» թերթին մէջ` «Կարեւոր...

­ԴՈԿՏ. ՄԻՆԱՍ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Ատիս Հարմանտեան Կիրակի, Սեպտեմբեր 1ին, Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ կատարուեցաւ լիբանանահայ հանրածանօթ աստղ Ատիս Հարմանտեանի հոգեհանգստեան պաշտօնը։ Ներկայ էին հարազատները եւ Ատիսի բարեկամներն ու իր երգերով զիրար սիրած հայրենակիցներ։ Նախորդ օրը, նոյն քաղաքի Armenian Arts (Հայկական արուեստ) պատկերասրահին մէջ բացումը կատարուած էր Ա. Հարմանտեանի անձնական իրերու եւ նկարչական գործերու ցուցահանդէսը, որ բաց մնաց նաեւ յաջորդ օրը։...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Հոկտեմբեր 2023ին, «Համաս»-ի, «Հըզպալլա»-ի եւ Իսրայէլի միջեւ բռնկած հակամարտութիւնը ցնցեց միջազգային հանրութիւնը՝ հետեւանքներ ունենալով Միջին Արեւելքէն շատ անդին: Հայաստանի պէս բարդ աշխարհաքաղաքական մարտահրաւէրներ ունեցող երկրի մը համար այս պատերազմը կարեւոր դասեր կը պարունակէ: Իբրեւ հակամարտութիւններով եւ գերիշխանութեան պայքարներով յատկանշուող պատմութիւն ունեցող երկիր մը՝ հայ քաղաքական միտքը կարեւոր դասեր կրնայ քաղել Լեւանտի մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւններէն՝ արաբ-իսրայէլեան պատերազմէն մէկ...

Սիրելի՛ լիբանանահայութիւն, Սփիւռքի նորօրեայ պատմութեան մէջ նուազած չէ Լիբանանի դերակատարութիւնը հայու քաղաքական, ընկերային, մշակութային եւ կրթական մարզերուն մէջ: Վերջին հինգ տարիներուն, Լիբանանի դիմագրաւած տագնապին եւ 23 սեպտեմբերին ընթացք առած իսրայէլեան օդային յարձակումներուն ու իրերայաջորդ բռնարարքներուն իբրեւ հետեւանք, գաղութային գրեթէ բոլոր հաստատութիւնները, միութիւնները եւ կազմակերպութիւնները դէմ յանդիման գտնուեցան բազմատեսակ մարտահրաւէրներու ու դժուարութիւններու: Անցեալին միասնական ջանքերով կարելի եղաւ մասամբ դուրս գալ մեր...

ԱՆԻ ՈՒՐՖԱԼԵԱՆ-ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Խնձորենիի պտուղը խնձորն է, սալորենիի պտուղը սալորն է, եւ այսպէս կը կոչուին պտղատու ծառերը: Մեր սքանչելի նախահայրերը Մայրենի «ծառին» պտուղը կոչած են զաւակը, նոյն ատեն մայրենի սնունդ կոչած են մօր կաթը եւ, վերջապէս, մեր լեզուն կոչած են ՄԱՅՐԵՆԻ լեզու: Ի՜նչ  մեծ գնահատական եւ սիրելի պարտականութիւն` հայ մայրերուն: Հայ մայրը միակն է, որ կու տայ երեք պտուղ` ծնունդ, կաթ...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Ուշ գիշեր է: Նստած եմ դուրսը եւ կը դիտեմ սեւ երկինք, ուրկէ կը լսուին իսրայէլեան անօդաչու թռչող սարքերուն ֆռֆռացող ձայները: Վերն են, կը դիտեն, կը հսկեն, կը նային, թիրախ կը ճշդեն, տեղեկութիւն կը փոխանցեն եւ մասնակից կը դառնան Լիբանանի աւերուածութիւններուն: Հոգիները կ՛ապականեն, գիշերային անդորրութիւնը կը խախտեն, անապահով կացութիւնը կը բարդացնեն, եւ` այնքան ատեն որ վերն են, վարը վտանգուած...

ՏԱԹԵՒԻԿ ԱՂԱՋԱՆԵԱՆ լրագրող, Արցախ Արցախի հայաթափումից անցել է մէկ տարի: Մի տարի է, ինչ ամբողջ Արցախում չեն գործում հայկական դպրոցները, եկեղեցիներում չեն հնչում հայկական աղօթքի ձայները, անտէր ու անխնամ մնացած գերեզմաններին այցելող չկայ, իսկ Արցախի նախագահականում ծածանւում է ազրպէյճանական դրօշը: Երբեմնի աշխոյժ ու հայաշունչ Արցախում այժմ մեծ ծաւալով ու արագութեամբ ընթանում է ազրպէյճանականացման եւ հայկական հետքի ոչնչացման, որոշ դէպքերում` իւրացման...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Իսրայէլի Լիբանանի դէմ մղած դաժան պատերազմը բնականաբար դարձաւ մեր անմիջական ուշադրութեան, - ե՛ւ մտահոգութեան-, առարկան: Հայաստանն ու Արցախը սակայն ստուերի մէջ չմնացին: Նախատեսուած էր, որ սեպտեմբեր ամիսէն սկսեալ Սրբազան պայքարը պիտի թէժանայ, սակայն մեզի անծանօթ հանգամանքներ այդ թէժացումը ուշացուցին: Սեպտեմբերի վերջին օրերուն Էջմիածինի մէջ սրբալոյս միւռոնի օրհնութիւնը եւ վերանորոգուած մայր տաճարի վերաօծումը պայքարի ժամանակաւոր դադարի հասկնալի շարժառիթներ էին:...

ՍՕՍԻ ՓՕԼԱՏԵԱՆ Լիբանանի Կիներու Ազգային խորհուրդի անդամ Լիբանանի վրայ իսրայէլեան օդուժի յարձակումները մեզ կը տանին անորոշ եւ ճգնաժամային օրերու, եւ տակաւին հանգուցալուծման ձեւը անյայտ կը մնայ: Թէեւ մագլցումի մեղմացման դիւանագիտական ջանքեր շատ կան, սակայն անոնք ցարդ կը մնան ապարդիւն: Միակ իրականութիւնը այն է, որ գաղթականներու թիւը օրըստօրէ կ՛աւելնայ, հարաւային Լիբանանի եւ այլ շրջաններու մէջ շէնքերու փլատակները կուտակուած են, եւ լիբանանցի...