Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Մեծաթիւ Ուխտաւորներու Մասնակցութեամբ Ս. Աննայի Ուխտի Օրը Յիշատակուեցաւ Եագուպիէի Ս. Աննա Ուխտատեղի-Մատրան Մէջ Հանդիսապետութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեանի, կիրակի, 30 օգոստոսին, Եագուպիէի Ս. Աննա ուխտատեղի-մատրան մէջ յիշատակուեցաւ Ս. Աննայի ուխտի օրը` մասնակցութեամբ մեծաթիւ ուխտաւորներու: Սրբազան հայրը մատուցեց եպիսկոպոսական հանդիսաւոր ս. պատարագ, որուն ընթացքին ան Ս. միւռոնով օծեց մատրան նուիրուած երկու սրբապատկերներ` Աստուածամօր սրբապատկերը` նուիրուած...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Անկախութեան Հռչակագրի 36-ամեակը յատկանշական եղաւ՝ ինչպէս նախորդ ոչ մէկ տարեդարձ։ Պատճառը պարզ է. կառավարութեան ծրագրով նախատեսուած սահմանադրական փոփոխութեան իրականացմամբ՝ Սահմանադրութենէն Հռչակագրին յղումը ջնջելու մտադրութիւնն է։ Նախաձեռնութիւնը, ըստ իշխանութիւններուն, պէտք է դիտել այսպէս կոչուած «Չորրորդ Հանրապետութեան» պաշտօնական գաղափարախօսութեան՝ «իրական» Հայաստանի տրամաբանութեան մէջ, որ, պարզ զուգադիպութեամբ, կը բաւարարէ նաեւ Ալիեւի պահանջը։ Հետաքրքրական պիտի ըլլայ ուսումնասիրել, թէ ո՞վ առաջինը հրապարակաւ...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԷՐՈՒԺ ԽԱՆՃԻՀԱՆԵԱՆ ՀԱՐՑՈՒՄ.-  2020-ի պատերազմէն ետք Արցախը կորսնցուց իր տարածքներուն զգալի մասը, այս առումով ի՞նչ քաղաքական սխալներ կամ բացթողումներ կը նկատէք Հայաստանի, Արցախի եւ միջազգային գործընթացներուն մէջ: ԱՐԹՈՒՐ ԽԱՉԱՏՐԵԱՆ.- Քաղաքական սխալներու մասին շատ դժուար է խօսիլ, թէ ի՛նչը ճիշդ էր, եւ ի՛նչը սխալ` գոնէ մինչեւ 2018 թուական: Բայց 2020-ի պատերազմէն ետք, երբ Արցախ կորսնցուց իր տարածքներուն զգալի մասը,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայոց պատմութիւնը բնորոշ յատկանիշ մը ունի. երբ պարտադրաբար, զէնքերը կը լռեն, ինքնապաշտպանութեան բնազդը մշակոյթը կը վերածէ զէնքի: Շնորհիւ մշակոյթին, պայքարը կը շարունակուի: Երբ Շուշին կորսնցուցինք, Շուշիի «Վարանդա» երգչախումբը փոխադրուեցաւ Ստեփանակերտ: Երբ Ստեփանակերտը եւս կորսնցուցինք, տարուան մը տատանումէն ետք, «Վարանդա» երգչախումբը վերածնաւ Երեւանի մէջ: Երգչախումբի հիմնադիրը, գեղարուեստական ղեկավարն ու խմբավարը` Զաքար Քէշիշեան, քանի մը նուիրեալներու օժանդակութեամբ, երեք տարիներէ ի...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցնող երեք տարիներուն Ազունիէի Հայ ազգային բուժարանին մէջ բարգաւաճման եւ բարեկարգման ծրագիրները թափ առած են: Հիմնական մայր շէնքի բարեզարդումը` ներքին եւ արտաքին, մատուռի, խորանի եւ սրբանկարի վերանորոգութիւնը, ջուրի, ելեկտրականութեան, շարժակներու, զտարաններու նորոգութիւնը, հիւրասենեակներու ստեղծումը, խոհանոցի նորոգութիւնը, նոր փոխադրակառքով օժտուիլը, պաշտօնէութեան վերաորակաւորումը, 100-ամեակի առիթով յուշամատեանի հրատարակութիւնը, տեսախցիկներու զետեղումը, պարտէզի եւ ծառերու հսկողութիւնը դրական անդրադարձ ունեցան թիւի, բարերարներու հետաքրքրութեան եւ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ 2 Պրոնզ` Արհեստական Բանականութեան Միջազգային Ողիմպիականին Երկրորդ տարին անընդմէջ հայ դպրոցականները մասնակցեցան Արհեստական բանականութեան միջազգային ողիմպիականին (IOAI)` 2 պրոնզէ մետալով եզրափակելով ելոյթը` օգոստոս 2-8-ին, Ղազախստանի մայրաքաղաք Ասթանայի մէջ կայացած միջազգային մրցոյթին: Յաջորդելով 2025-ին Չինաստանի մէջ արձանագրած յաջողութեան` Հայաստան այս տարի ներկայացաւ չորս հոգինոց երկու խումբերով (առաւելագոյն թոյլատրելին` IOAI մրցոյթին): Խմբային հաշուարկին մէջ Հայաստանի խումբերէն մէկը 5-րդ դիրքը...

Ուսումնասիրաց երկրորդական բարձրագոյն վարժարանի հիմերը բանալու աշխատանքին ընթացքին. ձախէն աջ` Տայի, Սողոմոն Գէյփըթեան եւ Վարդան Շահպազ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապի Ուսումնասիրաց ընկերութեան երազն էր սեփական դպրոցի շէնքի մը կառուցումը: Ուսումնասիրաց Բարձրագոյն վարժարանին դասաւանդութիւնները տեղի կ՛ունենային Ժողովրդային գրադարանի վերնայարկին մէջ: Ուսումնասիրաց ընկերութեան Կեդրոնական վարչութիւնը 1927-1928 կրթական տարեշրջանի աւարտին, 1928-ի ամրան որոշեց ձեռնարկել նոր դպրոցաշէնքի կառուցման: Կեդրոնական վարչութիւնը ընդհանուր ժողովի հրաւիրեց Քեսապի կազմի...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Կելիպոլի հայկական թաղամասը Ընթերցողին: «Ապրուած օրեր» անունը նոր չէ: 1948-ին նոյն անունով լոյս տեսած է Արմէն Գարոյի գիրքը: Այս գրութիւնները անոր շարունակութիւնը չեն, այլ` ուրիշ ժամանակի ու սերունդի ապրուած օրեր: Տարիներու ընթացքին կուտակուած այս յուշերը իմ կեանքիս պատառիկներն են, բայց նաեւ` մեր հաւաքական հայկական կեանքէն համեստ մաս մը: Անոնց մէջ կան օսմանահայ ընտանիքիս համն ու հոտը, սփիւռքեան ու...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԷՐՈՒԺ ԽԱՆՃԻՀԱՆԵԱՆ Արցախի հարցը երկար տարիներ եղած է հայ քաղաքական մտքի, պետական ռազմավարութեան եւ ազգային օրակարգի առանցքային նիւթերէն մէկը: Վերջին տարիներու զարգացումները ոչ միայն արմատապէս փոխեցին իրողութիւնները, այլ նաեւ նոր հարցադրումներ յառաջացուցին` Արցախի քաղաքական ուղիին, կայացուած որոշումներուն, պատասխանատուութեան եւ ապագայի հնարաւոր հեռանկարներուն վերաբերեալ: Այս հարցազրոյցին մէջ կը փորձենք անդրադառնալ Արցախի քաղաքականութեան տարբեր փուլերու` 1988-ի շարժումէն մինչեւ 2023-ի բռնի...

Այս անգամ ես միջամտեցի. - Ես յիշում եմ, որ երբ առաջ էիր գալիս ու խօսքը ուղղում ոչ թէ բեմում հաւաքուած դերասան «կարսեցիներին», այլ` ուղղակի ժամանակակից երեւանցիներին, չգիտեմ` ինչո՞ւ ես յիշում էի Արամ Մանուկեանին, գուցէ դրա համար էլ հանդիսատեսը ծափողջոյններով ողջունում էր քեզ, աւելի ճիշդը` քո մարմնաւորած Մազութի Համոյին: - Այո, որովհետեւ ես խաղում էի «Հայոց արքայ» եւ ոչ թէ կեղծաւոր,...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Դիտած եմ Դերասանական փորձարանի արտադրութեան (Acting Lab Production) «Թարպոշ ճտտի մուալլաք» (Մեծ հօրս ֆէսը կախուած է) թատրերգութիւնը: Հաւաքական աշխատանքը անցեալ սեպտեմբերէն սկսեալ ներկայացուած է Պէյրութի եւ լիբանանեան շարք մը այլ քաղաքներու մէջ եւ կը պատրաստուի մեկնիլ Փարիզ ու լիբանանեան գաղութներ ունեցող այլ արեւմտեան քաղաքներ: Շնորհակալութիւն` «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» սրահի վարչութեան հրաւէրին համար: Ձեռնարկը` բացի ծանօթացումի առիթ ըլլալէ, յոյժ...

Շաբաթ, 29 օգոստոս 2026-ին Նիւ Եորքի մէջ տեղի ունեցաւ «Մէկ աշխարհ` մէկ մարդկութիւն» («One World: One Humanity») խորագրեալ միջկրօնական համագումարը` կազմակերպութեամբ Կրօնական դեկավարներու համաշխարհային խորհուրդին, որուն իբրեւ հիւր դասախօս` հրաւիրուած էր Արամ Ա. կաթողիկոսը: Վեհափառը չկարենալով մասնակցիլ այս համագումարին` ուղարկած էր իր պատգամը, զոր կարդաց Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւելեան հայոց թեմի առաջնորդ Անուշաւան արք. Դանիէլեան: Նախքան հայրապետական պատգամի ընթերցումը` սրբազան հայրը...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Բ.- Բազմաթիւ Կառոյցներ, Բայց` Միասնական Ռազմավարութեան Բացակայութիւն Երբ սփիւռքի մասին կը խօսինք, առաջին հերթին պէտք է արդարօրէն գնահատել անոնք, որոնք տասնամեակներ շարունակ անձնուէր ծառայած են ազգային կեանքին: Եկեղեցիներ, կուսակցութիւններ, ազգային վարժարաններ, մշակութային եւ մարզական միութիւններ, բարեսիրական հաստատութիւններ, երիտասարդական շարժումներ, մամուլ եւ բազմաթիւ այլ կառոյցներ` բոլորն ալ իրենց բաժինը բերած են հայ ինքնութեան պահպանման առաքելութեան: Անոնց նուիրումը եւ զոհողութիւնը...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Ջուրը կ՛եռայ մաքարոնին համար, լուացքը կիսածալուած է զամբիւղին մէջ, եւ հեռախօսիս պաստառին վրայ վերլուծաբան մը կը բացատրէ, թէ միջազգային կարգը, ինչպէս որ գիտէինք, փաստօրէն սպառած է: Դուրսը աշնանային եղանակ է, հանդարտ, բայց մտքիս մէջ կը շարունակէ հնչել մնայուն թնդիւն մը` գլխապտոյտի զգացում մը, որ  քարտէսը, զոր տուած էին մեզի այս աշխարհը նաւարկելու համար, այլեւս չի համապատասխաներ իրականութեան եւ...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Անահիտ Թոփջեան եւ Լեւոն Թուխիկեան Չեմ կրնար ըսել, որ Լեւոն Թուխիկեանը ուսանողական տարիներու իմ  մտերիմ ընկերներէն եղած է, սակայն լրիւ ճշմարտութեան կը համապատասխանէ, եթէ ըսեմ, որ ան ինծի համար ոչ միայն համակրելի ու վստահելի  ընկեր մըն էր, այլ նաեւ  յարգանքի արժանի ու գնահատելի բացառիկ երեւոյթ մը` հայրենի թատերական կեանքէն ներս: Սկզբնական շրջանին իմ կապը իրեն հետ ընտանեկան բնոյթ...

Քանոնահարուհի Մարիաննա Գէորգեան հեղինակաւոր ICMA-ի (InterContinental Music Awards) «Լաւագոյն երաժիշտ» անուանակարգին մէջ արձանագրած է յաղթանակ եւ տիրացած է «Լաւագոյն երաժիշտ»  տիտղոսին: Ի դէպ, մասնակից երկիրներուն թիւը անցած է 100-ը, իսկ մասնակիցներուն թիւը` 3500-ը: Մարիաննա Գէորգեանը միջազգային մրցումներուն կը ներկայացնէ Հայաստանի Հանրապետութիւնը, հայկական դրօշը, «եան» ազգանունը, հայկական արուեստը եւ ազգային նուագարան քանոնը` մշտապէս յաղթանակներ արձանագրելով: Ան 2025-ին արժանացած է համաշխարհային խորհրդանիշ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ցեղասպանութեան կանխարգիլման Լեմքինի հիմնարկը (Lemkin Institute for Genocide Prevention), որ Փենսիլվանիոյ մէջ արձանագրուած ոչ առեւտրական կազմակերպութիւն մըն է, վերանուանուած է 2023 թուականին` աջակցելու համար անոնց, որոնք կը գտնուին ցեղասպանութեան եւ զանգուածային այլ ոճիրներու զոհ դառնալու վտանգին առջեւ: Հիմնարկը կոչուած է լեհ-հրէական ծագում ունեցող, Ողջակիզումէն վերապրած իրաւաբան Ռաֆայէլ Լեմքինի (1900-1959) անունով: Ան 1944 թուականին ստեղծած է «ցեղասպանութիւն» (genocide) եզրոյթը`...

ՀՐԱՅՐ ՆԱՀԱՊԵՏԵԱՆ Լիբանանի մէջ պանդոկիս պատշգամը նստած` կը նայիմ այս գեղեցիկ ու պատմական երկրին: Ծովուն հովը կը դիպչի դէմքիս, հեռուէն եկող քաղաքի ձայները կը խառնուին յիշատակներուս, եւ հոգիս կը լեցուի մտածումներով: Այս պահուն կը յիշեմ սիրելի բարեկամիս մէկ պարզ, բայց խորիմաստ խօսքը. «Հրայրը դարձեալ սկսաւ գրել»: Այդ քանի մը բառերը կարծես արթնցուցին ներսս պահուած ձայն մը, որովհետեւ գրել` միայն բառեր...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Փաստօրէն սփիւռքի գաղութներու ներկայ իրավիճակը մտահոգիչ ու ոչ հեռանկարային կացութիւն մը կը պարզէ: Սփիւռքը իր պատմութեան ընթացքին այսքան թոյլ եւ խարխափումի մէջ չէ գտնուած: Որքան ալ փորձենք ամէն բան լաւ ցոյց տալ, իրականութեան մէջ բոլորս ալ գիտենք, որ լուրջ ու ծանր մարտահրաւէրներու դէմ յանդիման կը գտնուինք: Կրթական, միութենական, ազգային, մտաւորական, կրօնական թէ կուսակցական պատկերը նոյնը չէ: Մերթ ընդ...

Նախաձեռնութեամբ Փարիզի քաղաքապետարանին եւ Ֆրանսայի հայկական կազմակերպութիւնները համակարգող խորհուրդին (CCAF), օգոստոս 31-էն մինչեւ սեպտեմբեր 4 Փարիզի սրտին մէջ կը ցուցադրուին Ազրպէյճանի կողմէ ապօրինի կերպով պատանդ պահուող 19 հայ քաղաքական բանտարկեալներուն դիմանկարները` լուսարձակի տակ առնելու համար արցախահայութեան դէմ Պաքուի բռնութիւնները, բռնի տեղահանութիւնն ու Արցախի քաղաքական ղեկավարութեան ձերբակալութիւնները: Քաղաքապետարանի շէնքի վրայ ցուցադրելով հայ գերիներուն դիմանկարները` Ֆրանսայի մայրաքաղաքը կը շարունակէ հաւատարիմ մնալ արցախահայութեան...