Յօդուածներ

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ 1915-ի հայոց ցեղասպանութենէն տարիներ առաջ մեծ թիւով պանդուխտ հայեր, մեծամասնութեամբ` Խարբերդի եւ շրջակայ գաւառներէն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մէջ, առաւելաբար` Պոսթընի եւ Նիւ Եորքի շրջաններուն մէջ, հիմնած էին փոքրիկ հայկական գաղութներ:Դաշտահանդէսներու կամ այլ տեսակի միութենական ձեռնարկներուն, կ՛երգէին իրենց պապենական տուներէն սորված երգերը: Երաժշտական գործիքները առաւելաբար արեւելեան նուագարաններ էին` ուտ, սրինգ, սազ,մանտոլին, քլարինեթ, տհոլ եւ զուռնա: Քանի մը օրինակ` այդ...

Ճնշող կանխատեսումները շրջուեցան, երբ առտուան կանուխ ժամերուն յայտարարուեցաւ, որ Միացեալ Նահանգներու 45-րդ նախագահ ընտրուած է Տանըլտ Թրամփ: Ամերիկեան լրատուադաշտը (եւ ոչ միայն ամերիկեան), որոշակի առումով իրաւամբ ստեղծած էր շեշտուած կարծրատիպ Թրամփի կերպարին շուրջ, յատկապէս զայն դարձնելով անկանխատեսելի, հետեւաբար նաեւ ենթաընկալումով` վտանգաւոր: Մինչ Հիլըրի Քլինթընը, որ արդէն պետական հաստատութիւններու ուղիներէն անցած կայացած պետական գործիչ էր, կայունութեան եւ կանխատեսելիութեան առումով ընդհանուր ընկալումին...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Հակառակ լրատուամիջոցներու ջախջախիչ մեծամասնութեան եւ հոլիվուտեան աստղերու Հիլըրի Քլինթընի նկատմամբ ցուցաբերած աջակցութեան, մեծաթիւ ականաւոր հանրապետականներու աջակցութեան բացակայութեան եւ իրերայաջորդ հարցախոյզներու բացասական նախատեսութիւններուն, Միացեալ Նահանգներու նախագահական ընտրութեան յաղթանակ արձանագրեց Հանրապետական կուսակցութեան թեկնածուն` Տանըլտ Թրամփը, իրողութիւն մը, որ կարելի է նկատել ժողովրդավարութեան յաղթանակը: Սակայն հարցականի տակ առնուեցաւ մինչեւ 1956 Միացեալ Նահանգներու նշանաբանը եղած «Է Փլուրիպուս Ունում»-ը` «բազմաթիւ (ժողովուրդներէն) մէկ»-ը, որովհետեւ...

ՄԱՐԱԼ ՍԻՄՍԱՐ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան նախաձեռնութեամբ եւ  Լրագրողներու համահայկական համաժողովները համակարգող մարմինի աջակցութեամբ կազմակերպուած «Հայոց պետականութիւնը` միասնութեան առանցք» խորագրով Լրագրողներու համահայկական 8-րդ համաժողովը անկասկած անջնջելի տպաւորութիւններ ձգեց մասնակիցներու սրտերուն մէջ: Հանդիպելով աշխարհի տարբեր երկիրներէ ժամանած մեր գործընկերներուն` մենք առիթը ունեցանք փոխադարձաբար ծանօթանալու հայկական համայնքներու մէջ կատարուող աշխատանքներուն, լրատուական դաշտը զբաղեցնող նիւթերուն եւ լրագրողներու դիմագրաւած դժուարութիւններուն: Համաժողովի քննարկման դրուած եւ այլ...

ԿԱՐՕ ՀԷՔԻՄԵԱՆ Հարաւային Ամերիկա տուած կուսակցական աշխատանքային այցելութեան ծիրին մէջ 1-3 նոյեմբերին Ուրուկուէյի մայրաքաղաք Մոնթէվիտէօ այցելեց ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ եւ Հայ դատի Միջազգային խորհուրդի նախագահ Յակոբ Տէր Խաչատուրեանը, որ առաջին առթիւ այցելեց «Կոմիտաս» ռատիոժամի լսարան, ուր ուղղակի սփռումով շահեկան հարցազրոյց մը տուաւ` կեդրոնանալով Հայ դատի գրասենեակներու եւ ընդհանրապէս բազմաթիւ երկիրներու մէջ գործող յանձնախումբերու կողմէ ծաւալող հսկայական աշխատանքներուն վրայ: Նկատի ունենալով,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ Քրիս Պոհճալեան Զեկուցեց Արցախի Մասին Կազմակերպութեամբ Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան շրջանի Հայ մշակութային «Արցախ ֆոնտ»-ին եւ «Թիւֆէնքեան» հիմնարկին,  29 հոկտեմբերին Մանհաթընի «Թիւֆէնքեան» հաստատութեան ցուցասրահին մէջ տեղի ունեցաւ ձեռնարկ: Կազմակերպիչ յանձնախումբի պատասխանատու` Անդրանիկ Գասպարեան, բարի գալուստի իր խօսքին մէջ տեղեկութիւններ փոխանցեց վերջին ամիսներուն Արցախի մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն եւ յատկապէս քառօրեայ պատերազմին մասին: Ան շեշտեց, որ Ազրպէյճանի...

Ստորեւ կը ներկայացնենք հարցազրոյց մը, որ կատարուած է Քուէյթի Ազգային վարժարանի տնօրէն տոքթ. Ներսէս Սարգիսեանի հետ, որ անդրադարձած է կառոյցի պատմականին, հայերէն լեզուներու եւ նիւթերու դասաւանդման, դպրոցի առաքելութեան եւ ապագայի ծրագիրներուն: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ի՞նչ է Քուէյթի Ազգային վարժարանը: ՆԵՐՍԷՍ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ.- Քուէյթի Ազգ. վարժարանը մանկապարտէզէն մինչեւ երկրորդական (պաքալորէա) դասարան ընդգրկող ազգային ուսումնակրթական կարեւոր հաստատութիւն մըն է, անիկա Արաբական ծոցի երկիրներու տարածքին մէջ...

ՍԵՒԱՆ ՏԷՅԻՐՄԵՆՃԵԱՆ Այս երկրին մէջ ապրիլը երկուութիւններու առջեւ կը դնէ քեզ: Այդ զգացումն է, որ կ՛ապրիս ամենաչնչին պատահարի իսկ առջեւ. կ՛ունենաս երկրի ղեկավար մը, որ մէկ կողմէ քու ազգային պատկանելիութիւնդ իր ամօթը կը համարէ, միւս կողմէ, սակայն, ունեցած, անցեալէն ժառանգուած քանի մը շէնք ու շինութիւնդ գործածելի ու եկամտաբեր դարձնելու որոշումներ կ՛ընդունի (հոգ չէ թէ ապիկար վարիչներդ ոչինչ կրնան ընել ատոնցմով):...

Շ. Շահնուր` Վերհրատարակուած Եւ Վերայայտնուած «Շահան Շահնուր, Երկեր», Ա. Եւ  Բ. Հատորներ. «Յաղագս Շահան Շահնուրի», Գրիգոր Շահինեան Հրատ. «Ազգ», Երեւան, 2016   ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ «Շահան Շահնուր» - եռահատոր այս հրատարակութիւնը, առաջին զոյգ գիրքերով ենթախորագրուած` «Երկեր», եւ փակուող` «Յաղագս Շահան Շահնուրի» երրորդ գիրքով, ուշագրաւ երեւոյթ է մեր գրական-հրատարակչական կեանքին մէջ, արժանի յատուկ անդրադարձի: Պիտի արժէր, առ ի ծանօթացում լայն հանրութեան, ընել...

Երեք տարի վերջ զօր. Միշէլ Աունի նախագահ ընտրուիլը երկրի ներքին քաղաքական կեանքը կայունութեան առաջնորդելու իմաստով մեծ ոստում մը համարուեցաւ, յատկապէս` տարածաշրջանի շարք մը երկիրներու սուր լարուածութեան լոյսին տակ: Զօր. Աուն նախագահ ընտրուեցաւ ժողովուրդի իսլամ թէ քրիստոնեայ բոլոր բաղադրիչներուն զօրակցութեան, միաժամանակ քաղաքական զանազան ուժերու համախորհուրդ որոշումին  շնորհիւ: Այլ խօսքով, նախագահական այս ընտրութեան յաջողութիւնը առաւելաբար տեղի ունեցաւ լիբանանցի ժողովուրդին միասնականութեան շնորհիւ` յաղթահարելու...

Ջանիկեանի համար դէպի Խոտորջուր ճանապարհորդութիւնը հաւասարազօր է դրախտ վերադարձին: Ռաֆայէլը փնտռում է դրախտում անցկացրած իր մանկութիւնը, սակայն գտած աւերակները որեւէ կապ չունեն իր մօտ եղած Խոտորջուրի լուսանկարների հետ, որոնք 1910 թ. լուսանկարել է վանահայր Յակոբ Թաշչեանը: Ռաֆայէլ (Րաֆֆի) Ջանիկեանը ծնուել է 1906 թ., Խոտորջուրում: Խոտորջուրը գտնւում է հիւսիսարեւելեան Անատոլիայի լեռների միջեւ ընկած հովտում, որը Սեւ ծովի ափերից բաժանուած է Քաջքարի...

ՄԱՇՏՈՑ ՎՐԴ. ԶԱՀԹԷՐԵԱՆ Փոխտեսուչ Զմմառեան Միաբանութեան Ս. Միքայէլ Ընծայարանի եւ «Երանելի Իգնատիոս Մալոյեան» դպրեվանքի Աշխարհի գերտէրութիւնները իրենց տնտեսութիւնը բարելաւելու անյագ նկրտումով պատերազմներ կը հրահրեն փոքր երկիրներու միջեւ: Այնուհետեւ, տիրանալէ ետք անոնց բնական հարստութեանը, սնանկութեան եզրին յայտնուած երկիրները իրենց գերիշխանութեան ներքոյ կը պահեն` ստրկացնելով զանոնք: Այս ընդհանուր համայնապատկերին մէջ ի հարկ է միակ տուժողը կ՛ըլլայ սնանկացող անհատը` քաղաքացին, որ իր անձուկ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Համացանցի «Կնքահայր»-ներէն Լուի Պուզեն Հայաստան Կ՛այցելէ «Oփըն Ռու» կազմակերպութեան գլխաւոր տնօրէն, համացանցի համահիմնադիր Լուի Պուզեն Հայաստան կը գտնուի: Ան արժանացած է Հայաստանի նախագահի մրցանակին` տեղեկատուական արհեստագիտութեան բնագաւառին մէջ ունեցած համաշխարհային ներդումին համար: Մրցանակը յանձնուեցաւ 8 նոյեմբերին, նախագահական պալատին մէջ: 7 նոյեմբերին Պուզեն մասնակցած է «Վիվասել-Էմ. Թի. Էս.» ընկերութեան կողմէ մրցանակաբաշխութեան առիթով կազմակերպուած հանդիպումին: «Անգնահատելի է Լուի Պուզենի,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քելբաջարի, Ֆիզուլիի եւ Ղուբաթլիի շրջանները բուռն բախումներու ռազմադաշտ էին: Հայկական ուժերը 1993-ի ապրիլի սկիզբը ազատագրեցին Քելբաջարը, որմէ ետք յարձակման անցան երկու առանցքներու վրայ. մէկը` Քելբաջարէն դէպի հիւսիս, իսկ երկրորդը` Ղուբաթլիի շրջանին վրայ (Կապանի սահմանակից): Ֆիզուլիի ճակատին վրայ, քաղաքէն քանի մը քիլոմեթր հեռու, բուռն ճակատումներ տեղի կ՛ունենային: Ազերիական ուժերը փորձեցին հակայարձակում մը կազմակերպել Ֆիզուլիէն, սակայն անոնք կասեցուեցան քաղաքէն քանի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Կարինէ Աւագեան մամուլի խորհրդաժողովէն դուրս հանեց զիս` զրուցելու: Լրագրողները երբեմն անմիջականէ կամ ձեւականէ անդին գացող եւ հիմնականի վերաբերող հարցումներ կ’ուղղեն: Կամ` լսողը այդպէս կ’ընդունի հարցումը: Մեր զրոյցը արդէն հանրութեան սեփականութիւնը դարձած է: Հակառակ անոր որ ըսուածները լսուած են գէթ հետաքրքրուողներուն կողմէ, կ’ուզեմ կարգ մը գաղափարներ ընդլայնել: Երբ կը հարցուի, թէ «ի՞նչ կարեւորութիւն կու տանք նմանօրինակ համաժողովներու եւ ի՞նչ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ճափոնէն մինչեւ ասիական ու եւրոպական երկիրներ, Ափրիկէէն մինչեւ Քանատա ու Հարաւային Ամերիկա, աշխարհի աչքերը այսօր սեւեռած պիտի ըլլան Միացեալ Նահանգներու վրայ` իմանալու, թէ ամերիկացի քուէարկողները որո՞ւ պիտի տան Սպիտակ Տուն մտնելու տոմսը, այն ենթամտածումով, որ Միացեալ Նահանգներու նախագահը կրնայ վճռորոշ դեր ունենալ աշխարհի առեւտուրին, տնտեսութեան, բայց մանաւանդ տագնապահար գօտիներու յառաջիկայ վերիվայրումներուն վրայ: Բոլորէն աւելի, սակայն, ամերիկացիք իրե՛նք գիտեն,...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Սփիւռքը տարողունակ է. նաեւ` յարափոփոխ, երբեմն կենսունակ` ըստ վայրի, երբեմն ալ` անյոյս ու խորտակուող: Բայց միշտ ուժական (dynamic) ու երբե՛ք «սթաթիք»: Ներկայ սփիւռքը նախ բռնագաղթի, ապա արտագաղթի հետեւանք է: Դասական, յետեղեռնեան սփիւռքը իր հայրենիքէն զրկուած հայ մարդը դրաւ պարտադրանքներու տակ: Առաջնահերթութեան կարգով, այս սփիւռքին մէջ «հայ մնալ»-ն էր հիմնականը, որ պարտադրանքի հանգամանքէն անդին անցնելով` յանգեցաւ ներքին պաշտպանական համակարգի...

ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ-ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ 2016 թուականը կը զուգադիպի Զարեհ Խրախունիի ծննդեան 90-ամեակին: Պոլսահայ մեծանուն գրողը ծնած է 1926-ին եւ իր մահկանացում կնքած` 2015 թուականի նոյեմբեր 27-ին: Ան հեղինակն է բանաստեղծական ժողովածուներու, արուեստաբանական ու գրականագիտական ուսումնասիրութիւններու` («Լուսնապարտէզ» 1968, «Տօնակարգ» 1973, «Զբօսապտոյտ» 1978, «Ամպ ու աւազ ափերուս» 1982, «Ստուեր եւ արձագանգ» 1988): Իր բանաստեղծութիւններու ժողովածուներն են` «Ես եւ ուրիշներ» Երեւան, 1982, «Ազատերգութիւն» Ե. 1993,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Ֆրանսացի նշանաւոր հայագէտ, բանասէր եւ պատմաբան Ժան-Փիեռ Մահէ Գրիգոր Նարեկացիի «Մատեան ողբերգութեան» աշխատութիւնը 6 տարուան ընթացքին ֆրանսերէնի թարգմանած է: Անոր համոզումով, հայերէնին եւ ֆրանսերէնին միջեւ կան նմանութիւններ, որոնք կ՛օգնեն աւելի դիւրութեամբ կատարելու թարգմանութիւնները: «Առաջին անգամ Հայաստան այցելած եմ տակաւին 40 տարի առաջ, որմէ ետք սկսայ Նարեկացի ուսումնասիրել: Այն ատեն արդէն իսկ ֆրանսերէն թարգմանութիւն մը կար, անոր որոշ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Աշխարհի վրայ մօտ 385 միլիոն մանուկներ ստիպուած են ապրելու ծայրայեղ աղքատութեան պայմաններու մէջ: Ինչպէս կը տեղեկացնէ «Արմէնփրես», այդ մասին նշուած է ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի (ԵՈՒՆԻՍԵՖ) եւ Համաշխարհային դրամատան կողմէ պատրաստուած զեկուցումին մէջ: 89 երկիրներու վերաբերող տուեալներ վերլուծելով` անոնք յանգած են այն եզրակացութեան, որ մանուկները չափահասներէն երկու անգամ աւելի յաճախ կը յայտնուին աղքատութեան ճիրաններուն մէջ: 2013 թուականի տուեալներով...