Յօդուածներ

ՅԱՍՄԻԿ ՀԱՆԷՇԵԱՆ (ԱՖԱՐԵԱՆ) Դուն կամաւոր հա՛յ խաչուհի, Անվարան ծառայող կարօտեալին, Դուն շտապ հասնող չքաւորին, Պնակ մը ճաշի կամ դարմանումի: Դուն աստուածահաճոյ գործին զոհուած, Անսակարկ նուիրուած ես ժողովուրդին, Դուն փարոսն ու յոյսը տարեցին ու փոքրին, Միշտ նեցուկ կանգնող աղքատին: Դուն բարեսէր հայուհի, Որքա՜ն բարի եւ զոհուած, Սիրայօժար ամէն անգամ Ժպիտով կը բախես դուռը օգնելու համար:    

Հալէպի մէջ հրատարակուող մեր պաշտօնակից «Գանձասար» թերթը կը հաղորդէ, որ հալէպահայ բեմադրիչ Աւօ Գաբրիէլեանի «Տուներ` առանց դռներու» ժապաւէնը արժանացաւ Իտալիոյ Թորինօ քաղաքի 34-րդ շարժապատկերի միջազգային փառատօնի վաւերագրական ժապաւէններու գլխաւոր մրցանակին: Փառատօնի դատակազմը բարձրօրէն գնահատեց Աւոյին հեղինակած ժապաւէնը, յատկապէս նկատի առնելով, որ ան պատերազմական պայմաններու մէջ յաջողած է իր տան պատշգամէն աշխարհին ներկայացնել պատերազմին ողբերգութիւնը եւ շեշտել, որ Սուրիոյ հայ եւ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Երբ կը խօսինք իր հիմնադրութեան օրերուն ՀՅ Դաշնակցութեան կրած գաղափարական ազդեցութեանց մասին, չենք կրնար անտեսել ռուսական նարոդնիկական շարժումին ազդեցութիւնը. շարժում մը, որ ցնցեց ամբողջ Ռուսական կայսրութիւնը` 19-րդ դարու վերջաւորութեան եւ 20-րդ դարու սկիզբը. շարժում մը, որ առաջնորդեց գիւղացիութեան ընկերային-տնտեսական ազատագրական պայքարը եւ ընդլայնեց զայն բռնակալ ցարի իշխանութեան դէմ` տապալելով անձնիշխանական կարգերը եւ հաստատելով ընկերվարական ու ժողովրդավարական կարգեր: Առ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նախապէս գիւտերը արդիւնք էին միայն անհրաժեշտութեան մը, կարիքի մը: Այժմ յառաջացած է շուկայական մրցակցութեան գործօնը եւ զարմանալի չէ, որ ընկերութիւններ այս առաջադրանքով բուռն մրցակցութեան դաշտ նետուած են: Այս ընթացքով կարծես թէ մարդը կը սկսի դառնալ երկրորդական...: Ն. Արեւային Ուժանիւթի 6 Նորարարութիւններ Վերջին տարիներուն արեւային ուժանիւթը շատ ժողովրդային դարձած է: Մարդիկ աւելի քան երբեք սկսած են լրջօրէն մտածել...

Նոյեմբեր 20-23 հիւսիսային Իրաքի քրտական ինքնավար մարզի մշակութային մայրաքաղաքը հանդիսացող Սուլէյմանիէի մէջ տեղի ունեցաւ «Կալաուէժ» քառօրեայ փառատօնը, որ նուիրուած էր Հայոց ցեղասպանութեան մասին գրականութեան եւ հայ-քրտական յարաբերութիւններուն: Հայկական պատուիրակութեան անդամ, լրագրող Աստղիկ Աւետիսեան նշեց, որ փառատօնը բացուած է ցուցահանդէսով մը, ուր ներկայացուած են հայկական մշակութային ժառանգութեան նմուշներ: Իրաքի մէջ Հայաստանի դեսպանատան կցորդ-հիւպատոս Սմբատ Խաչատրեան անդրադարձաւ Հայաստանի մէջ քրտական համայնքին` նշելով,...

Պոլսոյ մէջ լոյս տեսած է գրող, հրապարակախօս Պուրչին Կերչեքի նոր հատորը` «Հոսանքին հակառակ», որ նուիրուած է Հայոց ցեղասպանութեան տարիներուն պետական քաղաքականութեան ընդդիմանալով` հայեր փրկած թուրքերու եւ քիւրտերու պատմութեան: «CNN Turk»-ի սիւնակագիր Սերտար Քորուճու, յատուկ անդրադարձ կատարելով հետաքրքրական այս գործին, իր յօդուածին մէջ օգտագործած է «ցեղասպանութիւն» բառը: Ան շեշտած է, որ այս նիւթը իսկապէս արժանի է ուշադրութեան, քանի որ այդ տարիներուն...

ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութիւնը, շաբաթ, 12 նոյեմբեր 2016-ի երեկոյեան, Արեւմտեան Միացեալ Նահանգներու Շրջանային վարչութեան կողմէ կազմակերպուած` «ՀՄԸՄ-ի օր»-ուան երկրորդ տարեկան տօնախմբութեան առիթով, ՀՄԸՄ-ի «Արտակարգ պատուանշան»-ով պարգեւատրեց  թեմի առաջնորդ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանը` գաղութին մատուցած անոր ծառայութեանց համար, յերախտագիտութիւն սրբազան հօր, որ միշտ սերտօրէն կը գործակցի Շրջանային վարչութեան հետ, եւ իր գլխաւորութեամբ է, որ ՀՄԸՄ-ի սկաուտական բաժանմունքը ունեցած է արի-արենուշներու համար «Ս. Մեսրոպ...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Քթաըմբանը (nasopharynx) կը գտնուի քիթին յետսամասը: Ան կը նմանի տուփի մը, որուն առաստաղը կը կազմէ գանկին ստորոտը: Անոր երկու պատերուն վրայ կը տեսնուին երկու լսափողերու եւստաքեան (Eustachian tubes) խողովակներուն բերանները:  Ըմբանը կ՛ըլլայ քթաըմբանին շարունակութիւնը: Քիթ, քթաըմբան, ըմբան եւ ենթաըմբան Քթաըմբանը եւստաքեան խողովակներու միջոցով շարունակ հաղորդակցութեան մէջ է  միջին ականջին հետ: Որեւէ մէկ անբնական երեւոյթ քթաըմբանին մէջ իր...

Հաւանաբար առաջին անգամ ըլլալով է, որ Հալէպի շուրջ ընթացող մարտերուն կ’արձանագրուին գետնի վրայ նկատելի տեղաշարժեր: Կառավարական ուժերը կ’արձանագրեն յստակ առաւելութիւն եւ իրենց վերահսկողութեան տակ կ’առնեն Հալէպի այն շրջանները, որոնք կը  գտնուէին առաւելաբար կրօնական անուան տակ կռուող տարբեր, բազմատեսակ զինեալ խմբաւորումներու տիրապետութեան տակ: Մինչ այս արձանագրուած տեղաշարժը, թէժ մարտերը, ռուսական կործանիչներու աշխուժ ներգրաւումը եւ կառավարական ուժերու թափանցման փորձերը չէին յաջողեր գետնի...

Պատրաստեց՝ ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ «Ձայնը ներկայ է, բայց չի լսուիր. ձայնը լուռ է. Ցեղասպանութեան իբրեւ հետեւանք լռած ձայները, եւ այդ ձայները, որոնք պիտի լսուէին, բայց չհնչեցին, լուռ են. ձայները Ցեղասպանութեան պատճառով լոյս աշխարհ չեկած հայերուն, որոնք գիտնական կամ արուեստագէտ կամ մարդկութեան բարեկեցութեան համար ներդրում ունեցող որեւէ այլ մասնագիտութիւն պիտի ունենային, չկան այլեւս, լուռ են: Լուռ ձայներուն մէջ կան նաեւ ներկայ իրավիճակէն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Եգիպտոս Հայաստան` Գահիրէի Գիրքի 2019-ի Ցուցահանդէսի Պատուոյ Հիւր 12 նոյեմբերին Եգիպտոսի մշակոյթի նախարար Հելմի Նեմնեմ ընդունեց այցելութիւնը Հայաստանի մշակոյթի նախարարի տեղակալ Ներսէս Տէր Վարդանեանի: Հանդիպման ընթացքին նախարարը  յայտնեց, որ կը հրաւիրէ Հայաստանը պատուոյ հիւրը ըլլալու 2019-ի Գահիրէի Գիրքի միջազգային ցուցահանդէսին: Վեց տարուան ընդմիջումէ ետք Հայկական մշակութային շաբթուան կազմակերպման առիթով  Ներսէս Տէր Վարդանեան ողջունեց Եգիպտոսի մշակոյթի նախարարութիւնը` շեշտելով,...

Պատրաստեց՝ ՀՐԱՅՐ ԵՍԱՅԵԱՆ Շաբաթ, 26 նոյեմբեր 2016-ին Երեւանի մէջ տեղի ունեցաւ «Արեւմտահայերէնը Հայաստանի մէջ. մարտահրաւէրներ, հեռանկարներ» խորագիրով համաժողով: Ձեռնարկը կազմակերպուած էր «Հալէպ» հայրենակցական բարեսիրական հասարակական կազմակերպութեան երիտասարդաց խորհուրդին նախաձեռնութեամբ, Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան եւ ՀԲԸՄ-ի աջակցութեամբ: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ «ՀԱԼԷՊ» կազմակերպութեան հիմնադիր նախագահ Անի Պալըխեան, որ նշեց, թէ վերջին տարիներուն արեւմտահայ մշակոյթը կրող սուրիահայերու Հայաստան գալով` ստեղծուած է...

«ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ» Երկուշաբթի, 14 նոյեմբերին երեկոյեան, Փարիզի Հայ մշակոյթի տան մէջ, Համազգայինի Փարիզի մասնաճիւղը կազմակերպած էր Գրիգոր Պըլտեանի «Կրկնագիր մարդը» գիրքի ներկայացման նուիրուած երեկոյթ մը: Սրահը լեցուցած գրասէր եւ մտաւորական ընտրանիի մը առջեւ բացման խօսքը արտասանեց Համազգայինի Փարիզի մասնաճիւղէն Արփի Շահապեան: Ան ներկայացուց օրուան բանախօսը` Նորվան արք. Զաքարեանը, որ բարձր կը գնահատէ Պըլտեանի գրականութիւնը եւ հրատարակած է վերլուծական երկու ուսումնասիրութիւն`...

ՔԱՐԼԱ ԵԱՐՏԸՄԵԱՆ Հնդկացորենը ընդեղէններու խումբին կը պատկանի: Մեծ քանակութեամբ հնդկացորեն կը սպառեն Մեծն Բրիտանիոյ եւ Արեւելեան Եւրոպայի երկիրները: Բոլոր ընդեղէններուն պէս, հնդկացորենը սննդարար եւ առողջապահական յատկութիւններ ունի եւ մարմինը հեռու կը պահէ զանազան հիւանդութիւններէ: Հնդկացորենը կը յատկանշուի սուր, բայց համեղ յատկութեամբ: Հնդկացորենը ուժականութիւն կը հայթայթէ մարմնին, որովհետեւ կը պարունակէ մեծ քանակութեամբ ոսլայ կամ նշահ: Հնդկացորենը յատկութիւնը ունի նաեւ երակները մաքրելու:...

«Սկսա՜նք...»: Այս ուրախ բառով շաբաթ, 29 հոկտեմբեր 2016-ին ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի սկաուտներս միաժամանակ սկսանք մեր գեղարուեստական յայտագիրն ու տարեշրջանի պաշտօնական վերամուտը: ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի ակումբէն ներս, ծնողներու եւ բարեկամներու հոծ բազմութեան մը եւ ՀՄԸՄ-ի  Շրջանային սկաուտական խորհուրդին ու խմբապետութեան ներկայութեամբ, տեղի ունեցան` սկաուտական տողանցք, պաշտօնական արարողութիւններ եւ գեղարուեստական յայտագիր, որոնցմով նշեցինք 2016-2017 տարեշրջանի սկիզբը: Ակումբի մուտքին ներկաներուն բաժնեցինք մեր պատրաստած փոքր ձեռային...

Նոր Ու Արդիական Հրատարակութեամբ Լոյս Տեսաւ Յոյն Բանաստեղծ Քուլիս Ալեփիսի «Արմենիքի Մուսա» Գիրքը Յոյն շնորհալի բանաստեղծ ու հայ մշակոյթի մեծ սիրահար Քուլիս Ալեփիսի «Արմենիքի մուսա» երկերու հաւաքածոն, իր սկզբնական հրատարակութենէն 78 տարիներ ետք, դարձեալ լոյս կը տեսնէ` «Արմենիքա» եռամսեայի կողմէ վերահրատարակութեամբ: Քուլիս Ալեփիսի կողմէ զգայուն վարպետութեամբ յունարէնի թարգմանուած հայ բանաստեղծներու քերթուածները գերազանց հաւաքածոյ մը կը կազմեն, ուր կը տողանցեն հայ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Նոյեմբեր 24-ին կը նշենք ծնունդը սփիւռքահայ առաջին սերունդի երախտաշատ ներկայացուցիչներէն Մինաս Թէօլէօլեանի, որ իր գրականագիտական ժառանգութեամբ, խմբագրական վաստակով եւ մանկավարժական ծառայութեամբ, աւելի քան վեց տասնամեակ հոգեմտաւոր սնունդ հասցուց տարագիր հայութեան ցիրուցան զաւակներուն, աշխարհի չորս ծագերուն: Մինաս Թէօլէօլեան կը հանդիսանայ, միաժամանա՛կ, թէ՛ համայնագիտական պաշարով օժտուած գրականագէտ ու քննադատ, թէ՛ հայ մտքի գաղափարական արժէքներուն անկաշառ պահապան ու հաւատաւոր քարոզիչ, թէ՛...

Թրքական «Հիւրրիյէթ» օրաթերթը հրապարակած է Թուրքիոյ 10 ամէնէն գեղեցիկ գիւղերու ցանկը, որուն մէջ շարք մը հայկական գիւղերու անուններ եւս տեղ գտած են: Աչքի զարնող առաջին հայկական շրջանը Էրզինճանի (հայկական Երզնկա) հայկական Ապչաղա գիւղն է: Թուրքիոյ մէջ շատեր անգիր գիտեն Ահմեթ Քուցի Թեճերի հրատարակած «Այնտեղ հեռուն գիւղ մը կայ» բանաստեղծութիւնը, որ նուիրուած է նոյն ինքն Ապչաղային: Սակայն քիչերը գիտեն, որ գիւղին...

ՄԱՐԻՆԷ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Հրթիռակոծուած Հալէպը Քալիֆորնիայի հայերը սիրիահայերին աջակցում են գումարով Րաֆֆի Քենտիրճեանը Լոս Անճելըսից օրեր առաջ է եկել Հայաստան: Նա «Սիրիահայութեան շտապ օգնութեան ֆոնտի» (SARF- Syrian Armenian Relief Fund) ատենապետն է: Ֆոնտը հիմնադրուել է 4 տարի առաջ, բաղկացած է Քալիֆորնիայում գործող 10 կազմակերպութիւններից: Նպատակը միացեալ ջանքերով սիրիահայերին օգնելն է: Րաֆֆին ասում է, որ Քալիֆորնիայում բնակուող հայերը սիրիահայերին օգնելու համար 2...

Ապու Տապի կատարած պաշտօնական այցելութեան ծիրին մէջ, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան հանդիպում ունեցաւ գաղութի ներկայացուցիչներուն, երեսփոխանական եւ ազգային վարչութեան անդամներուն, ինչպէս նաեւ բարերարներու հետ: Հանդիպումին ընթացքին նախագահը «Մովսէս Խորենացի» մետալով պարգեւատրեց Ազգային երեսփոխանական ժողովի ատենապետ Հրայր Սողոմոնեանը, Շարժա-Տուպայի Օհաննէսեան վարժարանի բարերար Յարութ Օհաննէսեանը եւ բարերար Արա Խանոյեանը` Հայաստան-սփիւռք կապերու ամրապնդման եւ զարգացման մէջ ունեցած կարեւոր աւանդին, երկարամեայ հայրենանուէր գործունէութեան եւ...