Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Հայաստանի մայրաքաղաք Երեւանին մօտենալու ընթացքին կրնաս նայիլ վերեւ եւ տեսնել հեռուն բարձրացող Արարատ լեռը, որ իր ստուերը կը ձգէ վարդագոյնի մէջ թաթախուած քաղաքին վրայ: Երեւանը յայտնի դարձած է իբրեւ Հայաստանի վարդագոյն քաղաք` նոյնինքն այդ տեսարանին շնորհիւ: Այս մասին գրած է Միացեալ Նահանգներու գիտահետազօտական եւ մշակութային մեծագոյն կեդրոններէն մէկը նկատուող «Սմիթսըն» հիմնարկին կայքէջը: «Ինչպէ՞ս հնագոյն հրաբուխները ստեղծեցին Հայաստանի...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Ամերիկահայերը գիտէին, որ իրենք մեծ յաղթանակ տարած են Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման գործին մէջ, երբ Թեքսաս դարձաւ Ցեղասպանութիւնը ճանչցած Ամերիկայի 46-րդ նահանգը: Սակայն անոնք չէին գիտակցեր, որ Թեքսասի ճանաչումը կործանարար ազդեցութիւն ունեցած է այդ նահանգի թրքական համայնքի լոպիիստական ջանքերուն վրայ: Turkishnews.comի մէջ հրապարակուած յօդուածով մը դոկտոր Ֆերուհ Տեմիրմեն բացայայտեց յուսահատութեան այն աստիճանը, որ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գրութիւնս չեմ ուզեր սկսիլ` ներկայացնելով Պօղոս Սնապեանը, որովհետեւ անոր մեծութիւնը ներկայացնող զանազան «մեծ գրիչներ» գրեցին թէ՛ կենդանութեան, եւ թէ՛ յետմահու: Սակայն տողերուս համեստ հեղինակը բախտը ունեցած է զայն ճանչնալու, անոր հետ կարճ պահեր ապրելու, համով-հոտով անոր զրոյցը ըմբոշխնելու: Կը սկսիմ վերջինէն: Մօրեղբօրս` Երջանիկ Կարպուշեանի մահուան քառասունքին, անակնկալօրէն Քեսապ եկան Պօղոս Սնապեանն ու կինը` Աղաւնին: Անակնկալի եկանք, երբ...

ՊԵՏԻԿ «Ընտանիքի բազմացման ֆոնտ»-ն ու «Հայ մանուկի ֆոնտ»-ը արդէն կը սահմանեն մեր ազգային կեանքի  ուշադրութեան ամէնէն կարեւոր առարկաները` հայ ընտանիքի բազմացումը եւ հայ մանուկը ու անոնց կարեւորութիւնը` մեր ազգի գոյատեւման մէջ: Հայ մանուկը, որ ընտանիքին հրաշք-պարգեւն է, ազգին կազմութեան բջիջն է, որ ճիշդ ու հայեցի դաստիարակութեամբ, կ՛երաշխաւորէ ազգին գոյատեւումը, մանաւանդ, սփիւռքի մեր մեծ ու փոքր գաղութներուն համար: Ընտանիքը, որուն հովանիին...

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան զեկուցումը Պոլսոյ պատրիարքութեան առնչութեամբ կը յայտնէ, որ պետութիւնը կը փորձէ միջամտել  ընտրութիւններուն: Հաստատումը անշուշտ բացասական շեշտ ունի, հետեւաբար նաեւ քննադատական: Անգարայի իշխանութիւններուն միջամտութիւններուն դէմ բողոքող պոլսահայ շրջանակները սակայն, անպայման դրական չեն ընկալած Ուաշինկթընի կատարած պաշտօնական այս յայտարարութիւնները: Պարզ ձեւով անոնց խօսափողներէն համարուող «Ակօս»-ի խմբագիրը, օրինակ, շատ սառն տրամաբանութեամբ առողջ մեկնաբանութիւն կատարած է յայտարարուածին մասին: Այսպէս....

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Հակառակ դրացի երկիրներու եւ մեծ տէրութիւններու ընդդիմութեան, տողատակի սպառնալիքներուն ու զգուշացումներուն, Հիւսիսային Իրաքի Քրտական ինքնավար մարզի նախագահ Մասուտ Պարզանի շարունակ կը պնդէ, որ մարզի Իրաքէն անկախութեան շուրջ 25 սեպտեմբերին նախատեսուած հանրաքուէն պիտի չյետաձգուի, անկէ ետդարձ պիտի չկատարուի, ատիկա քիւրտերուն բնական իրաւունքն է, այդ որոշումը անդառնալի է եւ եթէ ատիկա խոչընդոտուի, ապա պատճառ պիտի դառնայ նոր արիւնալի պատերազմի: Քրտական...

Նոյնքան ահաւոր եւ աններելի էին Սպիտակ տան վարձակալ Տոնըլտ Թրամփի յայտարարութիւններն ու արտայայտութիւնները` օգոստոս 12-ին Չարլոցվիլի (Վըրճինիա) մէջ պատահած խռովութիւններուն մասին, որքան` նոյնինքն դէպքերուն իրադարձութիւնները: Քանի մը օրերու, նոյնիսկ քանի մը ժամերու ընթացքին նախագահ Թրամփ կատարեց հակասական եւ հակադրական յայտարարութիւններ` գլխապտոյտ յառաջացնելով դէպքերու իրադարձութիւններուն հետ քայլ պահող տեղւոյն քաղաքացիին մօտ: Չարլոցվիլի բնակիչին համար յստակ էր ամիսներէ ի վեր, որ շրջանին...

Սիրելի՛ ընկեր Ժիրօ, Մահէդ ետք անդրադարձայ, որ  դժուար է նկարագիրդ թուղթի յանձնել: Ոչ թէ անոր համար, որ դուն ունեցած ես յարատեւ գործունէութիւն եւ կամ բազմաթիւ ժողովական ելոյթներ, այլ` հակառակը, քու երբեմնի գործունէութեանդ ընդմէջէն դուն կը հաւատայիր գործին, ոչ թէ գործողի տեսակէտին եւ ոչ թէ տեսակէտ դրսեւորողին, գաղափարին, եւ ոչ թէ` գաղափարի դրօշակիրին: Կուսակցական գործելաոճի քու այս դժուար ընտրանքդ նկարագրային գիծդ...

ԶԵՓԻՒՌ ՊԱՊԻԿԵԱՆ-ԱՒԱԳԵԱՆ «Ազդակ»-ի 90-ամեակին նուիրուած բացառիկը իր խմբագրականի Ա. պարբերութեամբ կը ներկայացնէր այս հրատարակութեան շարժառիթը հետաքրքրական վերնագիրով մը` «Չտպուած բաժինը», «Ազդակ»-ի առօրեային հետ առնչուող խոհանոցային բաժինը, որ տեսանելի չէ եղած տասնամեակներ շարունակ` թեքնիք բաժինը, աշխատանքային յարաբերութիւնները, խմբագրական կազմի իսկ բառերով` «շատ կարեւոր եւ սպառնալիքի տակ եղող բաժին մը», որուն պատմութեան յանձնելու գործը ստանձնած են «Ազդակ»-ի երբեմնի խմբագիրները, որոնք կազմած են...

«Ազդակ»-ին Յայտնեց Դոկտ. Մհեր Յովհաննիսեան Զրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԱ ՓԱՆՈՅԵԱՆ-ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Ներկայիս մեր իրականութեան մէջ ծովածաւալ կարիքը կայ վճռական, յանձնառու եւ հետեւողական գործունէութեամբ ներդրում ունեցող իրազեկ ու գիտակից տարրերու: Այդպիսի հայորդիներու ներուժն է, որ արդիւնաւէտ աւիշ կը ներարկէ եւ ժամանակին հետ քայլ պահելով` անկիւնադարձային անհրաժեշտ նորարարութիւններ կը ներմուծէ եւ բարեփոխումներ կը կատարէ ազգային տուեալ ոլորտներէն ներս: Այդ խումբին  անդամներէն կարելի է նկատել...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ 2017 թուականին լրանում է պատմական յեղաշրջիչ իրադարձութեան` ռուսական պոլշեւիկեան յեղափոխութեան եւ խորհրդային պետութեան հիմնադրման հարիւր տարին: Այս փաստը առիթ դարձաւ, որ դեռեւս մէկ-երկու տարի առաջ Ռուսաստանում քննարկումներ սկսուէին յեղափոխութեան արդիւնքների ու հետեւանքների, ինչպէս նաեւ` հետագայում, խորհրդային պատմուճանով վերակենդանացած կայսրութեան քայքայման պատճառների շուրջ: Յայտնի է, որ նախադէպը չունեցած հասարակարգային փոփոխութիւնը հնարաւոր էր դարձել պատմական բնականոն զարգացման հունից Ռուսաստանի շեղուելու,...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ազատ նիւթ: Ձեր նախընտրած նիւթի մասին գրեցէք», ըսաւ մեր հայերէնի ուսուցիչը` Մ. Իշխան: Դիւրին չեղաւ նիւթ մը ընտրելը: Այդ օր այն փորձառութիւնը ունեցայ,  որ գրութեան մը ամենադժուար մասը հետաքրքրական նիւթի մը ընտրութիւնն է: Մնացածը  հեշտ է: Երկա՜ր մտածեցի յարմար նիւթի մը մասին: «Մեծ մայրիկս»: Մեծ մայրս տեսնելու բախտին չեմ արժանացած: Մեր թաղի մամիկներէն մէկը որպէս տիպար առնելով`  սկսայ...

ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄ ԱՂՊԱՇԵԱՆ Թուրքիոյ վերջին երկու տասնամեակներու պատմութեան հետեւողը նկատի պիտի առնէ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի արագ վերելքը երկրի քաղաքական կեանքին մէջ: Նախ` իբրեւ Պոլսոյ քաղաքապետ (1994-1998), ապա` իբրեւ հիմնադիր Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան (2001), զոր առաջնորդեց 2002, 2007 եւ 2011 թուականներուն երկրի ընդհանուր ընտրութիւններու յաղթանակներուն ընթացքին, այնուհետեւ` իբրեւ վարչապետ (2003-2014), եւ վերջապէս` իբրեւ նախագահ: Էրտողան, 1988-ին, կարճ ժամանակով մը բանտարկուած է...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայ ժողովուրդը ազգային իրաւունքի վերականգնումի խնդիր ունի: Շեշտուած կերպով` 1915-էն ի վեր, երբ տեղի ունեցաւ հայրենահանումը: Իրաւունք, որ կ’ընդգրկէ իր հայրենիքի ամբողջացումը, հոն համախումբ ապրելու կարելիութիւնը եւ իր ինքնութեան պահպանումը, որ կ’ըլլայ լեզուով եւ մշակոյթով: Խնդիր ունենալ` տեսութիւն է, եթէ ան չյանգի գործի: Հայը, ուր որ կը գտնուի այսօր, կ’ուզէ՞ վերականգնել իր իրաւունքը: Սառցալերան տեսնուող մասը անգիտացումը պէտք...

Հետեւողականութիւն բառը այս պարագային հակաքաղաքագիտական կամ զուտ բարոյական առումով պէտք չէ ընկալել: Պարզ է, որ հետեւողականութիւնը քաղաքական գործընթացներու մէջ սկզբունք չէ եւ շատ արագ կրնայ շեղումներու ենթարկուիլ եւ հուն փոխել: Այստեղ խնդիրը առաւելաբար կը վերաբերի ամերիկեան վարքագիծի մը, որ սերտօրէն կապուած է անոր արտաքին քաղաքականութեան` Թուրքիոյ նկատմամբ արձանագրուող ուղղութեան հետ: Ինչպէս մարդկային իրաւունքները, այնպէս նաեւ կրօնական ազատութիւններու պահանջները ունին զուտ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 15 օգոստոսին իրանեան բանակի սպայակոյտի պետ հազարապետ-զօրավար Մոհամետ Պաքերի` ընկերակցութեամբ Յեղափոխական պահակագունդի ցամաքային ուժերու հրամանատարին ու Իրանի սահմանապահ ուժերու հրամանատարին, ինչպէս նաեւ այլ հրամանատարներու եւ Իրանի արտաքին գործոց փոխնախարար Էպրահիմ Ռահիմփուրի, այցելեց Թուրքիա, ուր հանդիպում ունեցաւ իր թուրք պաշտօնակից զօր. Հուլուսի Աքարի, ինչպէս նաեւ թուրք բարձրաստիճան պաշտօնատարներու հետ, ներառեալ` Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանը: 1979-ին Իրանի մէջ իսլամական...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Իրօք, բանը հէնց այդպէս է: Պաքւում ինչքան էլ փորձում են տարաբնոյթ միջոցներով արգելափակել մարդկանց երթն Արցախ, նոյնքան, դեռ շատ ու շատ աւելի, ահագնանում է արտերկրից զբօսաշրջիկների, քաղաքական գործիչների, մշակոյթի եւ այլ ոլորտների յայտնի դէմքերի հոսքը մեր հանրապետութիւն: Համաձայն պաշտօնական տուեալների, միայն այս տարուայ առաջին կիսամեակում Արցախ է այցելել շուրջ 6 հազար զբօսաշրջիկ, նախորդ տարուայ համեմատ կրկնակի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Սփիւռքներուն հասարակաց հոգեվիճակը կը կեդրոնանայ լքուած հայրենիքը առասպելական գեղեցկութեան մը վերածելու գործողութեան վրայ: Քանի սերունդներ իրարու յաջորդեն, այս առասպելը աւելի կը զօրանայ: Այս պատճառով ալ սփիւռքի համայնքները շատ աւելի մոլեռանդ կը դառնան, քան թէ` իրենց հայրենիքին մէջ մնացած միւս ցեղակիցները եւ կրօնակիցները: Այստեղ կը կեդրոնանաք այսօրուան Թուրքիոյ  տարածքէն, քրտաբնակ հողերէն հեռացած քիւրտերուն: Արդարեւ, քրտական ազգայնապաշտութիւնը Պոթանի լեռներուն կամ...

ՀՐԱՆԴ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Ղարաբաղեան հակամարտութեան կարգաւորման հարցի հետ կապուած Ազրպէյճանի քաղաքական մտքում, ինչպէս նաեւ հասարակական տրամադրութիւններում հետաքրքիր շեշտադրումներ են ի յայտ եկել վերջին շրջանում: Շարունակելով մնալ յարձակողապաշտ հռետորաբանութեան եւ քաղաքականութեան շրջանակներում` Ազրպէյճանի իշխանութիւններն, այնուամենայնիւ, այլեւս չեն կարող չբախուել ժողովրդի կողմից անհասկացուած լինելու պատին, ինչը լրացուցիչ դժուարութիւններ եւ ռիսքեր է առաջացնում Ալիեւի վարչակազմի համար: Ճիշդ է, նրանք շարունակում են պատմել հասարակութեանը իրենց...

«Ուրացման Ճարտարապետները» ժապաւէնը ծանուցող պաստառներուն տեղադրումը արգիլող «Ամերիքանա»-ի որոշումին դէմ հինգշաբթի, օգոստոս 17-ին Կլենտէյլի Հայ դատի յանձնախումբին կազմակերպած մամլոյ ասուլիսէն քանի մը ժամ առաջ «Ամերիքանա» շուկայի սեփականատէր «Քարուսօ ըֆի-լիէյթըտ» հաստատութեան փոխտնօրէն Ճեքի Լեւի ստորագրութիւնը կրող եւ Կլենտէյլի Հայ դատի յանձնախումբին հասցէագրուած նամակ մը տեղեկացուց, թէ պաստառները ձրիաբա՛ր պիտի ծանուցուին «Ամերիքանա»-ի մէջ: Լեւի այդ նամակին մէջ նաեւ դատապարտած է աշխարհի տարածքին...