Յօդուածներ

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան իշխանութիւնները կը կարծեն, որ իրականացուցած են պատմական մեծ յաջողութիւն մը: Հայ ժողովուրդը ձերբազատած են իր բոլոր պատրանքներէն. մնաք բարով Ցեղասպանութեան ճանաչում եւ իրաւունքներու պահանջատիրութիւն, մնաք բարով Արեւմտեան Հայաստան, Նախիջեւան եւ Ջաւախք, մնաք բարով Արցախ ու արցախահայեր: Հայ դատը լուծուած է. մենք ամփոփուած իրական Հայաստանի նեղ սահմաններուն մէջ, կը յայտարարենք, որ ո՛չ առնելիք ունինք, արդեօ՞ք ո՛չ ալ......

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այդ օրերուն տակաւին հայրենիք կը գտնուէինք: Ու նոյն տանիքին տակ քանի մը գիշերներ միասին անցընելու համար այր եւ կին հին բարեկամի մը կողմէ Սեւան գիւղաքաղաքի իր բնակարանը հրաւիրուեցանք: Ու ինչ մեղքս պահեմ, ամբողջ ճամբու ընթացքին անհատնում հարցումներովս զինք գրեթէ յոգնեցուցած էի: Կը զգայի այդ մէկը: Բայց ձեռքս չէր: Անմեղ հետաքրքրութիւն: - Ինչո՞ւ Սեւան եւ ոչ` Երեւան..., ուրկէ՞ ո՛ւր...,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ «Գրիգորի Նարեկայ Վանից Վանականի Մատեան Ողբերգութեան Գրիչ` Սայեադ Նովայ» Գիրքի Նմանահանութեան Շնորհահանդէս Երեւանի Մէջ Սեպտեմբեր 19-ին Երեւանի «Նարեկացի» արուեստի միութեան կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ «Գրիգորի Նարեկայ Վանից Վանականի Մատեան Ողբերգութեան գրիչ` Սայեադ Նովա» գիրքի նմանահանութեան շնորհահանդէսը` ներկայութեամբ Քանատայի հայոց թեմի առաջնորդ Բաբգէն արք. Չարեանի, Քանատայի «Հորիզոն» թերթի գլխաւոր խմբագիր Վահագն Գարագաշեանի եւ մշակութասէր հասարակութեան: Իւրայատուկ այս հրատարակութիւնը...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ազրպէյճանի իշխանութիւնները, Արցախի մէջ Հայ եկեղեցւոյ գոյութեան վերջին հարուածը տալու դիտաւորութեամբ ձերբակալած եւ Շուշիի բանտը նետած էին թեմակալ առաջնորդ Վրթանէս եպիսկոպոս Յակոբեանը: Սուրբ Էջմիածնի Գերագոյն հոգեւոր խորհուրդը 7 նոյեմբեր 1931-ին նամակով դիմեց Խորհրդային Հայաստանի քաղվարչութեան նախագահութեան, ուր կ՛ըսուէր. «Ղարաբաղի թեմի առաջնորդ տէր Վրթանէս եպիսկոպոսը երրորդ տարին է ինչ գտնւում է Շուշու ուղղիչ տանը: Թէ Վրթանէս եպիսկոպոսից եւ թէ...

Թւում է, թէ մեր օրերում լուրջ հրատարակութիւնների կարիք չի զգացւում, քանի որ հազիւ ենք կարողանում կողմնորոշուել տեղեկատուութեան ընթացիկ յարահոսի մէջ: Բայց երբ վերջում փորձում ենք ամփոփել նման եղանակով ստացուող հապճեպ կարծիքները, ակնյայտ է դառնում, որ հէնց լուրջ հրատարակութիւնների պակասն է մեզ զրկում արտաքին ու ներքին տեսաշարի մէջ ճիշդ կողմնորոշուելու հնարաւորութիւնից: Իրականում մենք վերապրում ենք նման ձեռնածութիւններից ծնուող քաոսը, որում ներկան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ուաշինկթընեան 8 օգոստոսի «պատմակա՜ն» յայտարարութենէն ետք, Սպիտակ տան պետը սովորութեան վերածեց Հայաստան բառին տեղ գործածել Ալպանիա (մեզի ի՞նչ, որ Ազրպէյճանի անունն ալ այլանդակօրէն կ՛արտասանէ): Թրամփի տգիտութիւնը նորութիւն չէ, ունի երկա՜ր պատմութիւն, եւ մեր հայրենիքին Ալպանիա պիտակաւորումը արդարօրէն ընդվզում կ՛առաջացնէ հայութեան մէջ: Սիրելի՛ ընթերցող, եկո՛ւր, պահ մը մտածենք տարբեր մօտեցումով եւ այդքան ալ տգէտ, անբան չսեպենք Թրամփը: Եթէ վերադառնանք...

ՊԱՐՈՅՐ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Իրաքահայ թեմի Ազգային կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Կարապետ Գալուստեան անհատական այցելութեամբ օգոստոս ամսուն Քալիֆորնիա կը գտնուէր: Առիթէն օգտուելով` անոր հետ զրոյց մը ունեցանք իրաքահայ համայնքի ներկայ վիճակին շուրջ: Գալուստեան 2010-էն ի վեր Ազգային կեդրոնական վարչութեան անդամ է, իսկ 2023-էն մինչեւ օրս նոյն վարչութեան ատենապետն է: Ասպարէզով տնտեսագէտ` 2011-2019 ան կը վարէր Իրաքի քրիստոնէական եւ այլ կրօններու Աւանդապահութեան պետական գրասենեակի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Կ’ըսենք ՍՓԻՒՌՔ. ինքնագոհական անուանում մը, որ կը փոխարինէ նուաստացուցիչ համարուող «գաղթական»-ը եւ «գաղթականութիւն»-ը` ստեղծելով այն տպաւորութինը, որ ան  միութիւն եւ նկարագիր ունեցող ընկերամշակութային, աշխարհագրական, ազգագրական եւ քաղաքական իւրայատուկ կացութիւն մըն է: Հաճելի չէ ըսել գաղթականութիւն ենք, ներկայանալ որպէս գաղթական, մանաւանդ երբ յաջողութիւն եւ յառաջդիմութիւն կը համարենք համարկուած ըլլալ տարբեր եւ նոր հաւաքականութեան մը մէջ: Հասարակաց ի՞նչ ունին «Հայկական...

22 օգոստոս 2025-ին մահացաւ «Ազդակ»-ի երկարամեայ աշխատակից, բեղուն գրիչի տէր Յարութ Չէքիճեանը, որուն յօդուածներէն եւ յատկապէս թարգմանական աշխատութիւններէն որոշ թիւ մը աշխուժ կշռոյթով առաքուած էին խմբագրութեանս, սակայն օրին կարելի չէր եղած անոնց տեղ տալ` նոյն հեղինակին այլ աւելի առաջնահերթ գրութիւններու հրատարակութեան նախընտրութեան բերումով: Սակայն նկատի ունենալով Յարութ Չէքիճեանի գրութիւններուն մեծամասնութեան կարեւորութիւնը, թէկուզ աշխարհաքաղաքական որոշ փոփոխութիւններ արձանագրուած ըլլան, թուականները պահպանելով հետեւողական...

«Ա՜խ, այս Մասիսը... Բոլոր հայերին այստե՜ղ է բերում, Երբ ինքն... այստե՜ղ չէ... Միաբանութեան քարո՜զ է կարդում Աշխարհում ցրուած հայերին անտուն Ա՛խ, այս Մասիսը» Գէորգ Էմին (1919-1998) Ահաւասիկ չուշացաւ: Թուրք «պատգամաբեր» Քըլըչի Երեւան այցելութենէն ետք ինչե՜ր կը սպասուէին «ազգընտիր» վարչապետէն եւ անոր լծակիցներէն: Պատասխանը չուշացաւ եւ անգամ մը եւս ազգային խորհրդանիշ մը` մեր ազգի յաւերժութեա՛ն մէկ խորհրդանիշը, եղաւ ոտնակոխ: Ըստ Փաշինեանի,...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Բ.- Սփիւռքին «Բնազանցութի՞ւն» Մը «Ինքնագիր»-ի կայքէջին վրայ 23 օգոստոս 2020-ին հրապարակուած էր Մարկ Նշանեանէն «զեկոյց» մը` «Երկգլխանի հրէշը» տիտղոսով: Անիկա խօսուած է 2013-ին, USC-ի մէջ գումարուած գիտաժողովի մը, որուն առաջադրութիւնն էր` յետ Հայաստանի անկախացման` սփիւռքի մասին վերամտածելու անհրաժեշտութիւնը: Զեկոյցէն ետք, Երեւանի մէջ 2024-ին լոյս տեսաւ որպէս վերջընթեր գլուխը Նշանեանի «Թարգմանական դամբանական» գիրքին: «Երկգլխանի հրէշ»-ը միտքերու պարզադրում...

Սեպտեմբեր ամիսը ինքնին պայծառ շարունակութիւնն է մեր ժողովուրդի հազուադէպ, սակայն պանծալի յաղթանակներու շարքին: Մայիս 28-ն հիմքն է անցնող 117 տարուան ընթացքին իրագործուած պետական, ռազմական, տնտեսական, ընկերային, քաղաքական եւ դիւանգիտական բոլոր յաջողութիւններուն: Այդ յաջողութիւններու շարքին են` Հայաստանի Բ. անկախութիւնը` 21 սեպտեմբեր 1991-ին եւ Արցախի անկախութիւնը` 2 սեպտեմբեր 1991-ին: Այս զոյգ անկախութիւնները յատկանշեցին հայութեան անցնող 34 տարուան պատմութիւնը եւ հանդիսացան դաստիարակչական հիմք`...

ՅԱՐՈՒԹ ՄԱՎԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ «Շ. Մեղրեան» մասնաճիւղ Քսանմէկերորդ դարը մարդկութեան ծանօթացուց պատմութեան ամէնէն սարսափելի ուժերէն մէկը` արհեստական բանականութիւնը (ԱԲ): Այն, ինչ որ ժամանակ մը միայն երեւակայական պատմութիւններու մէջ կը տեսնուէր, այսօր վերածուած է իրականութեան` ձեւաւորելով տնտեսութիւններ, վերագծելով հաղորդակցութիւն եւ յեղափոխելով կրթութիւնն ու քաղաքական կեանքը: Հայ երիտասարդութեան, եւ մանաւանդ` Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան երիտասարդութեան համար, արհեստական բանականութիւնը եղաւ ռազմավարական գործիք մը` մեր...

ՅԱԿՈԲ ԳԻԶԻՐԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Րաֆֆի» մասնաճիւղ Այսօրուան աշխարհը կը գտնուի աննախընթաց փոփոխութիւններու մէջ, ուր արհեստական բանականութիւնը (ԱԲ) եւ արհեստագիտական յառաջդիմութիւնները կը վերափոխեն մեր կեանքի իւրաքանչիւր ոլորտը` տնտեսութենէն մինչեւ քաղաքականութիւն: Մինչ աշխարհը կը բացայայտէ ԱԲ-ի հսկայական կարողութիւնները` բարելաւելու համար մարդկային գոյութիւնը, մեզի դէմ կը մղուին նաեւ նոր տեսակի արհեստական պատերազմներ, ուր թշնամին կրնայ հանդէս գալ տեղեկատուական մարտադաշտին մէջ, կամ` քարոզչական գործիքներու:...

ԿԱԼԻ ԹԱԳՒՈՐԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան» մասնաճիւղ Այսօր աշխարհը կը փոխուի անսահման արագութեամբ: Բանական մեքենաներ, արհեստական բանականութիւն, բազմազան համացանցային հարթակներ կը գրաւեն մեր առօրեայ կեանքը: Եթէ անցեալ դարերուն զէնքը հրացան եւ սուր էր, այսօր ժողովուրդներու ճակատագիրները կ՛որոշուին ինքնին թուային դաշտին մէջ: Մեր ժողովուրդին համար ալ այս ճակատամարտը գոյութենական է: Եթէ 19-րդ եւ 20-րդ դարերուն մեր զինուորներու ձեռքին կային դաշոյն, հրացան եւ...

ԱԼԻՆ ԱՅԱՆԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան» Մասնաճիւղ Անգամ մը եւս մեր պատմութեան ընթացքին անհանդուրժելի դէպք մը որոշ ժամանակ ետք կը վերածուի մոռցուած անցեալի մը: Երկու տարի առաջ, Արցախը Ազրպէյճանի յանձնելէ ետք, Հայաստանի պետութիւնը կնքեց ամօթալի «Խաղաղութեան համաձայնագիր»-ը` մեր տասնամեակներու թշնամիին հետ: Անգամ մը եւս մեր պետութիւնը խոնարհեցաւ թշմանիին դիմաց: Կնքուած համաձայնագիրէն օգտուողը կը մնայ միմիայն Ազրպէյճանը, մինչ Հայաստանի պետութիւնը կը փորձէ...

ՄԱՇՏՈՑ Թ. Ծ. Վ. ԶԱՀԹԷՐԵԱՆ Պատրիարքական փոխանորդ Զմմառու Պատրիարքական կղերի միաբանութեան եւ Մեծաւոր Զմմառու վանքին Իգնատիոս Մալոյեանը1896-1898 Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանութեան վանաբնակ քահանաներու եւ նորընծաներու հոգեւոր հօր պաշտօնը կը ստանձնէ: Այս պաշտօնը կը պահանջէր խոր հոգեւոր ընկալում, մանկավարժական հմտութիւն եւ օրինակելի վարք, որոնցմով օժտուած էր Մալոյեան: Հոգեւոր հօր պաշտօնը Զմմառու վանքին մէջ կարեւոր էր այդ առումով, որ վանքը կը ծառայէր...

ՇԱՂԻԿ ԿԱՐՕ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Օգոստոս 7 էր.. Հայրս ժամանած էր Երեւան, որպէսզի մասնակցի Համազգայինի կողմէ կազմակերպուած` Քեսապի զաւակ, մտաւորական եւ դասախօս դոկտ. Յակոբ Չոլաքեանին նուիրուած մեծարման հանդիսութեան: Նկատի ունենալով անոր ազատ ժամանակուան սահմանափակ ըլլալը, քոյրս, ես ու եղբայրս կազմած էինք ծրագիր, թէ մեզմէ ո՛վ եւ ե՛րբ անոր հետ ժամանակ պիտի անցընէր: Թէեւ Սուրիոյ պատերազմի ճիրանները իրարմէ բաժնեցին մեզ, բայց եւ այնպէս,...

ԶԱՐԵՀ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Քառասունչորսօրեայ պատերազմէն եւ յատկապէս Արցախի ամբողջական յանձնումէն ետք, խաղաղութիւն բառը ամէնօրեայ դրութեամբ հնչել սկսաւ իշխանութեան եւ անոր հետեւորդներու ելոյթներուն եւ գրառումներուն մէջ: Պատերազմի ահաւոր ու անբացատրելի հետեւանքներէն, ինչպէս նաեւ քաղաքական ու ռազմավարական անհասկնալի բացթողումներէն ետք, ինչպէ՞ս խոյս տալ պատասխանատուութենէ, ինչպէ՞ս շրջել էջը, ինչո՞վ  խաբել ընտրազանգուածը եւ վերականգնել  վստահութիւնը, պահել իշխանութիւնը եւ շարունակել «առաքելութիւնը»... Հակառակ պարագային եւ բնական պայմաններուն...

Հանդիսապետութեամբ եւ ձեռամբ Բերիոյ Հայոց Թեմի Բարեջան Առաջնորդ Գերշ. Տ. Մակար Սրբ. Արք. Աշգարեանի, կազմակերպութեամբ Ազգային Առաջնորդարանի, Շաբաթ, 27 Սեպտեմբեր 2025-ին, քուէթահայ բարերար Կիրակոս Գույումճեանի կողմէ հաստատուած «Ներսէս Շնորհալի» ուսումնական մրցանակի բաշխումը կատարուեցաւ, Ազգ. Առաջնորդարանի դահլիճէն ներս։ Սրբազան հօր կողքին ներկայ գտնուեցան Բերիոյ Թեմի Կաթողիկէ Հայոց Առաջնորդ Արհիապատիւ Տ. Պետրոս Արք. Միրիաթեան,  Ազգ. Վարչութեան ատենապետ Ժիրայր Րէիսեան եւ Ազգ. Վարչութեան...