Յօդուածներ

Ուաշինկթըն կատարած իր այցելութեան ընթացքին Արցախի Հանրապետութեան նախագահ Բակօ Սահակեանը ՀՅ Դաշնակցութեան Հայ դատի Եւրոպայի յանձնախումբի ղեկավար Գասպար Կարապետեանը պարգեւատրեց «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանով: «Արցախի Հանրապետութեանը մատուցած ծառայութիւնների համար եւ ծննդեան 70-րդ տարեդարձին կապակցութեամբ, ՀՅ Դաշնակցութեան Հայ դատի Եւրոպայի յանձնախմբի ղեկավար Գասպար Կարապետեանին պարգեւատրել «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանով», նշուած է Արցախի նախագահ Բակօ Սահակեանի համապատասխան հրամանագիրին մէջ:

ՄԻՀՐԱՆ Ք. Վերջերս «Ստոխաստիս» հրատարակչատան կողմէ լոյս տեսաւ Սիրուն Սիսեռեան-Հաճէթեանի հեղինակած «Սոֆիա» գրքին յունարէն թարգմանութիւնը: Հրատարակիչը`  Ղուկաս Աքսելոս, ջերմ բարեկամ է հայութեան, հայ գիրին ու գրականութեան եւ միշտ եղած է քաջալերողը հայկական նիւթերով իրեն ներկայացուած թարգմանութիւններուն եւ այլ տարբեր գիրքերու: Անոր տնօրինութեամբ եւ միեւնոյն հրատարակչատունէն լոյս տեսած են, միայն քանի մը հատը նշած ըլլալու համար, «Հայաստանն ու հայկական հարցը», «Հայաստանը...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ «Հայաստանը Կը Պարպուի, Սփիւռքը Կը Մաշի» Արամ Ա. Կաթողիկոս Օքսֆորտի համալսարանի արեւելագիտութեան ամպիոնի դասախօս դոկտ. Հրաչ Չիլինկիրեան վերջերս Դիմատետրի իր էջին մէջ հետաքրքրաշարժ տեղեկութիւն մը հրապարակեց` ներկայացնելով 1948-ին Մարսէյ տպագրուած Յովհաննէս Վարժապետեանի «Գրպանի օրացոյց»-ին 46-րդ եւ 47-րդ էջերը: «Օրացոյց»-ին  հեղինակը անոնց մէջ հակիրճ տուեալներով կ’անդրադառնայ 1946–1947 թուականներուն ՀՍՍՌ-ի, այսինքն` Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Ռեսպուբլիկայի (իմա` Հայկական Խորհրդային...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ֆրանսական Յեղափոխական Եւ Նափոլէոնի Բանակներուն Ներխուժումը Եւ Քարլիստներու Պատերազմները Ֆրանսական բանակին ներխուժումը Սպանիա 1808-ին Քաթալոնիոյ մայրաքաղաք Պարսելոնայի Պուրպոն բանակին կողմէ գրաւումէն ետք, 1714-ին, Քաթալոնիա արքունական 1716-ի Նուէվա Փլանթա հրովարտակով իբրեւ քաղաքական միաւոր լուծուեցաւ, քաթալան հաստատութիւնները լուծարքի ենթարկուեցան եւ քասթիլիական գերիշխանութիւն հաստատուեցաւ: Սպանիոյ թագաւորութեան կազմէն ներս Քաթալոնիոյ տնտեսութիւնը բարգաւաճեցաւ, ճարտարարուեստական եւ յատկապէս հիւսուածեղէնի գործարաններ բացուեցան եւ առեւտուրը զարգացաւ Ամերկայի...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ Թուրքագէտ, պատմական գիտութիւնների թեկնածու 1919-1920 թթ. Պոլսի ռազմական արտակարգ ատեաններում քննուած երիտթուրքերի դատավարութիւնների 5 հիմնական մեղադրանքներից 2-ը վերաբերում էին տնտեսական չարաշահումներ թոյլ տալու եւ սեւ շուկայում գործունէութիւն ծաւալելու փաստերին: 1919-1921 թթ. հայերի տեղահանութեան եւ կոտորածների մեղադրանքով յարուցուած դատական գործերի ընթացքում արծարծուած էական հարցերից էին նաեւ հայերի ունեցուածքի կողոպտմանը եւ Լքեալ գոյքի յանձնաժողովների գործունէութեանն առնչուող խնդիրները: Հարկ է նշել,...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ  Համալսարանի բժշկական ուսանողներու շրջապտոյտին դէպի Եգիպտոս` մեծ խանդավառութեամբ մասնակցեցայ զիս հետաքրքրող դարաւոր պատմութեան հետքերն ու տեսարժան վայրերը այցելելու եւ մեր ժողովուրդի համայնքային կեանքին ծանօթանալու համար: Ուսանողաց միութեան անդամ ըլլալով` խնդրած էի յատուկ յանձնարարագիր, որ տեղւոյն մեր հաստատութիւններու այցը դիւրանայ ինծի: Առ այդ, ամենապատեհ առաջին առիթին Գահիրէի էլ-Թուրաա էլ-փուլակիա կոչուած թաղամաս ուղղուելով, Լեւոն Գարմենի յատուկ նամակը ձեռքիս, «Յուսաբեր»...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Ի՞նչ պիտի ըլլայ տպագիր թերթի ապագան: Նոր ժամանակներու արհեստագիտութիւնը անշուշտ միայն տպագիր մամուլի ապագային չէ, որ կը սպառնայ: Այսօր լուրջ տագնապ կը դիմագրաւեն նոյնիսկ հեռատեսիլի կայանները, անոնց գրեթէ բոլոր ծրագիրները, ներառեալ` լրատուականը: Այսօր լուրջ տագնապ կը դիմագրաւեն նաեւ շարժապատկերի աշխարհը, շարժապատկեր արտադրող ընկերութիւնները: Հանրութիւնը այսօր իր տրամադրութեան տակ ունի իր հետաքրքրութիւնները գոհացնող ուրիշ հարթակներ, որոնք ամէն օր աւելի...

Աւետիք Իսահակեանը Քրիստափոր Միքայէլեանի մասին 2016 թուականին Երեւանի պետական համալսարանի հրատարակչութիւնը լոյս է ընծայել է Աւետիք Իսահակեանի նամականին. «Աւետիք Իսահակեանի նամակները»: Նամակների այս ժողովածուն ընդգրկում է մեծ գրողի 267 նամակները, որոնք ուղղուած են նշանաւոր մտաւորականների, գրողների, հասարակական-քաղաքական եւ պետական գործիչների, ինչպէս եւ` մտերիմների: Տեղ գտած նամակներից երեքի հասցէատէրը Իսահակեանի հեռաւոր ազգականուհի եւ մտերմուհի Աննան` Աննիկ Մատակեանն է: Այդ նամակներից երկուսում...

ԷԴԻԿ ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Իմ արցախցի գործընկեր Վահրամ Աթանեսեանը կրկին փայլել է, շա՛տ ներողութիւն, պոլշեւիկի իր բացառիկ տաղանդով: Չէ՛, իսկապէս տաղանդ է պէտք, այն էլ` պոլշեւիկի, որ յայտարարես, թէ ումն են պէտք սփիւռքի հայկական կառոյցներն, ու որն է դրանց օգուտը: Ժամանակին մեզ սփիւռքից հեռու էին պահում հէնց պոլշեւիկները: Եթէ սխալւում եմ, ուղղէք ինձ: Իսկ այսօր իմ արցախցի գործընկերն է ասում, համոզում, փորձում...

Գրեց ՄԱՐԻՆԷ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ «Էն վախտ ուրիշ էր, աւելի շատ էր մաքրութիւնը, պարզութիւնը... Իրականում կարօտում եմ էդ տարիները: Մեր կռուած տղերքի մէջ մնացել ա էդ մաքրութիւնը: Չգիտեմ` ինչի՞ց  ա, որ փոխուել ա»,  Ուջանցի ազատամարտիկ Գրիգոր Ազատեանն այս խօսքերից  յետոյ հոգոց է հանում: Շատ բան է փոխուել Հայաստանում: Անկախութեան այդ  հասկացութիւնը, որ ունէին, փոխուել է. իրենք երազում էին անկախ երկրի մասին, բայց...

ԱՐԱՐԱՏ ԿՈՍՏԱՆԵԱՆ Վերջերս շատ է խօսւում` Հայաստանը պէտք է ունենայ զարգացած տնտեսութիւն, միւս կողմից նշւում է մեր երկրի շրջափակման մէջ գտնուելու փաստի մասին: Յայտնի է, որ մեր առեւտրաշրջանառութեան մեծ մասը տեղի է ունենում ԵԱՏՄ անդամ պետութիւնների, մի մասն էլ ԵՄ անդամ պետութիւնների հետ: Առեւտրաշրջանառութիւն ունենք նաեւ Չինաստանի հետ, վերջինս կարող է լինել այլընտրանք մեզ համար` զարգացնելու տնտեսութիւնը: Առկայ 8,2% առեւտրաշրջանառութիւնը...

«ԿԱՄՈՒՐՋ» Մետիա կեդրոն 2018  փետրուար 7-ին հայ ժողովուրդի նուիրեալ զաւակ, Լեռնային Ղարաբաղի Գերագոյն խորհուրդի արտաքին յարաբերութիւններու մշտական յանձնաժողովի նախագահ, «Ոսկանապատ» վերլուծական կեդրոնի հիմնադիր Լեւոն Մելիք-Շահնազարեանը կը դառնար 60 տարեկան: Հայաստանի համար ամենադժուարին տարիներուն եւ իր  մասնագիտութեան մէջ գագաթնակէտին հասած, յայտնի քաղաքագէտ, հրապարակախօս եւ հասարակական գործիչ Լեւոն Մելիք-Շահնազարեանը ձգեց ամէն ինչ, Տաշքենդի այդ  տարիներու իր ապահով կեանքը եւ վերադարձաւ հայրենիք` իր...

ՍՈՖԻԱ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Էրզրումն ու դրա վերաբերեալ պատկերացումներն ինձ համար երկար ժամանակ սահմանափակուել են միայն հայաստանեան ճաշարանների ճաշացուցակին մէջ «էրզրումի ղափամա»-ով, հայկական արխիւներում կոկիկ հագնուած ու սուր պեխերով հայ ոսկերիչների սեւ-սպիտակ լուսանկարներով ու ջաւախեցի ընկերներիս անմիջականութեամբ ու մեզ` սասունցիներիս նման զգացմունքայնութեամբ: Հա՛, Էրզրումն իմ գլխում դա մէկ էլ մեր թուրք ընկեր Տենիզն էր, ով միակն էր, որ չնայած մեզ հետ մտերմութեանը`...

Հինգշաբթի, 8 մարտ 2018-ին, Հայ կաթողիկէ Ս. Խաչ-Հարպոյեան բարձրագոյն վարժարանի աշակերտները յատուկ հանդիսութեամբ մը նշեցին Ուսուցչաց տօնը: Լիբանանի, Հայաստանի եւ վարժարանիս քայլերգներու ունկնդրութենէն ետք, 12-րդ դասարանէն Սէրլի Կարապետեանը հայերէնով եւ 11-րդ դասարանէն Կասիա Տէրտէրեանը անգլերէնով բացման խօսք արտասանելով` նշեցին, որ ուսուցիչի մը դերը շատ արժէքաւոր եւ անփոխարինելի է, եւ այսօր առիթը կ՛օգտագործենք արտայայտելու մեր սէրն ու շնորհակալութիւնը` մեր ուսուցիչներուն հանդէպ,...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Ուղիղ 48 օր կը բաժնէ մեզ մայիս 6-ին կայանալիք երեսփոխանական ընտրութիւններէն: Ընթացիկ շաբաթը թէ՛ թեկնածութեանց յետս կոչման եւ թէ՛ ընտրական ցանկերու յայտարարութեան յատկանշական օրեր են: Այս շաբթուան ընթացքին պիտի ուրուագծուի յառաջիկայ խորհրդարանին ընդհանրական պատկերը: Լիբանանեան քաղաքական թատերաբեմը եռուզեռի մէջ է: Աննախընթաց աշխատանքի լծուած են կուսակցութիւններ, թեկնածուներ, ծանուցումի ընկերութիւններ, լրատուամիջոցներ, տպարաններ, ընկերային ցանցի մասնագէտներ, վիճակագրական հաստատութիւններ, քաղաքական մեկնաբաններ, յայտնի...

Հայաստան-Լիբանան յարաբերութիւններուն մէջ վերջին շրջանին բաւական աշխուժութիւն կը նկատուի: Փետրուարին Լիբանանի Հանրապետութեան նախագահ Միշել Աունը պաշտօնական այցելութիւն տուաւ Հայաստան, վերջերս Լիբանան այցելեց Հայաստանի վարչապետ Կարէն Կարապետեան: Լիբանանի խորհրդարանի հայ երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի ատիկա պատահական չի նկատեր: «Արմէնփրես»-ին հետ զրոյցի մը ընթացքին ան նշեց, որ Լիբանանի ու Հայաստանի ժողովուրդներու բարեկամութիւնը կու գայ դարերու խորքէն, ներկայիս նոր ազդակ կը հաղորդուի երկու երկիրներու ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Հայ ժո­ղո­վուր­դի անձ­նու­րաց քա­ջոր­դի­նե­րու եւ ա­ռաս­պե­լա­տիպ հե­րոս­նե­րու ֆե­տա­յա­կան փա­ղան­գին մէջ ա­ռանձ­նա­յա­տուկ իր տե­ղը ու­նի ­Սաս­նոյ ­Խիանք գա­ւա­ռի ծնունդ Ա­ւե­տի­սեան ­Մու­շե­ղը, որ հա­յոց նո­րա­գոյն պատ­մու­թեան մէջ ան­մա­հա­ցաւ իբ­րեւ Խմ­բա­պետ ­Մու­շեղ։ Մարտ 19ի այս օ­րը կ­’ո­գե­կո­չենք մա­հո­ւան 62րդ տա­րե­լի­ցը սա­սուն­ցի ա­զա­տա­մար­տիկ­նե­րու այս ար­ժա­նա­ւոր խմբա­պե­տին, ո­րուն մօ­տէն ծա­նօ­թա­նա­լու բախ­տը ու­նե­ցած էր սփիւռ­քա­հայ գրա­կա­նու­թեան ան­մահ­նե­րէն Անդ­րա­նիկ ­Ծա­ռու­կեան՝ իր «Ե­րա­զա­յին Հա­լէ­պը» գոր­ծին մէջ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Լսէ՛ք, հայե՛ր, Դուք պէտք է վերադառնաք ձեր անկախ երկիրը, որից դուք ինքներդ ձեզ դուրս քշեցիք, ինչքա՞ն կարելի է այսպէս ապրել` անրջելով անվերջ Հայաստան, այս արեւադարձային բաղնիքում... որ Լոս Անճելոսն է կէսօրին... Արտեմ Յարութիւնեան Յուդայի արձակուրդը, էջ 64 Կը սիրենք բանաստեղծները այն պահերուն, երբ ակնթարթ մը կը թօթափենք մեր հոգիները խաւարող եսի մոխիրը: Հայը կը սիրէ իր բանաստեղծները տօնական...

ԱՐԱՐԱՏ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Կը ներկայացնենք հատուածներ` պատմական գիտութիւնների դոկտոր Արարատ Յակոբեանի «Հայաստանի Հանրապետութիւնը» գրքից: Գիրքը գրուել է Հայաստանի Հանրապետութեան հարիւրամեակի առիթով: Ներկայացնելով աշխարհաքաղաքական իրողութիւնները, որոնց պայմաններում, անհնարինը հնարաւոր դարձնելով, կերտուեց Հայաստանի Հանրապետութիւնը, աշխատութեան հեղինակը յատկապէս կանգ է առնում այն իրագործումների վրայ, որոնք հնարաւոր եղան կարճ ժամանակահատուածում եւ բարդ պայմաններում իրականացնել պետականաշինութեան, բանակաշինութեան, ընկերային-տնտեսական, ինչպէս եւ կրթամշակութային եւ այլ ոլորտներում: Իր պետականութեան...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Ժողովուրդը արդէն իմացած էր Խալիլ փաշայի այցելութեան (28 օգոստոս 1918, ՅՉ) մասին, եւ բարկացած բազմութիւն մը հաւաքուած էր Աբովեան պողոտայի երկու կողմերը: Երբ ինքնաշարժով այնտեղէն կ՛անցնէի, քանի մը տեղ կանգ առի եւ (ժողովուրդէն)  խնդրեցի, որ տգեղ ցոյցեր չընեն: - Պատերազմը տակաւին չէ աւարտած,- ըսի,-  եւ մենք մեզ պէտք է ցոյց տանք հանգիստ եւ ժպտադէմ: Ապա գացի Արամին մօտ,...