Յօդուածներ

ՍԵԴԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ-ԽՏԸՇԵԱՆ Եթէ երբեք նախնական ու համեստ բնութագրում մըն է դպրոց հասկացողութիւնը, ճեմարանը բաւարար է գոհացնելու ակադեմական որակումը 90-ամեայ կրթական այս օճախին, որ կոչուեցաւ  «Հայ  Ճեմարան» բառին իսկական տարողութեամբ ու  ամբողջացաւ ազգային գաղափարախօսական տարազումով։ Ճեմարանի հիմնադիրները փախեր էին սուրէն ու արհաւիրքէն եւ,  իրենց հոգիներուն մէջ հայրենի հողը կորսնցուցած ըլլալու դեռ  կոտտացող ցաւը զսպած, փառաւոր պատմութեան մը փոշիացող կսկիծէն մխացող հոգիներով ...

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի երէկ` երկուշաբթի, 22 յունիս 2020-ին հարցազրոյց մը ունեցաւ «Վանայ Ձայն»-էն: Հարցազրոյցին ընթացքին երեսփոխան Բագրատունի անդրադարձաւ Լիբանանի ներկայ իրավիճակին եւ լիբանանահայութեան դիմագրաւած մարտահրաւէրներուն: Ան ընդգծեց լիբանանահայութեան կարեւորութիւնը թէ՛ Լիբանանի եւ թէ՛ հայկական Սփիւռքին համար: Հարցազրոյցին ամբողջութիւնը պիտի հրապարակուի յաջորդիւ:  

Մերօրեայ երիտասարդութեան եւ ուսանողութեան, անոնց դիմաց ցցուած մարտահրաւէրներուն, անոնցմէ եղած ակնկալութիւններուն, երէց սերունդին ու երիտասարդութեան կապին եւ հայ երիտասարդին ուսերուն դրուած պարտականութիւններուն մասին խօսեցաւ Յակոբ Լատոյեան «Զաւարեանական էջ»-ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին: ԶՈՄ.- Երէց սերունդը ի՞նչ ակնկալիք ունի երիտասարդութենէն եւ ուսանողութենէն: Իսկ երիտասարդութիւնը, իր կարգին, ի՞նչ կը սպասէ երէց սերունդէն: ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ.- Ընդհանրապէս երէց սերունդը կ՛ակնկալէ, որ երիտասարդութիւնը սերունդէ-սերունդ փոխանցուող...

Մ. Խ. Կրնայ ըլլալ քիչ մը խորթ թուի, յամառ կամ տգէտ համարձակութիւն` խօսիլ շատ հասարակ, բայց անխօս նիւթի մը մասին, սակայն կ՛ուզեմ գրել եւ բաժնել մտածումներս: Նպատակս ուղղակիօրէն Աստուծոյ գոյութիւնը կամ բացակայութիւնը փաստել չէ, այլ պարզապէս անդրադառնալ կէտերու, որոնց մասին արժէ մտածել եւ տրամաբանութեամբ մօտենալ: Վստահ եղած է պահ մը, երբ իւրաքանչիւրիս միտքէն անցած է այս նիւթը, բայց անտեսած ենք`...

ՓԱԹԻԼ Վերջին 2 շաբթուան ընթացքին շատ յաճախ հանդիպեցանք արդարութեան մասին խօսքերու, յատկապէս` ընկերային ցանցերու վրայ: Ծանօթներ եւ անծանօթներ այս նիւթով խօսքեր, ասացուածքներ, նկարներ եւ յօդուածներ տարածեցին եւ կը շարունակեն տարածել մինչեւ օրս: Համաշխարհային լուրերու կայանները հեռատեսիլէն, «Քորոնա» ժահրին մասին լուրեր տարածելու կողքին, նաեւ կը հաղորդեն Միացեալ Նահանգներու մէջ կայացած վերջին իրադարձութիւններուն մասին տեղեկութիւններ: 25 մայիս 2020-ին Ճորճ Ֆլոյտ` 45 տարեկան...

ԳԷՈՐԳ ԱԲՂՅ. ԳԱՐԱԿԷՕԶԵԱՆ Դպրեվանքեան կեանքին ու պատմութեան ոսկեայ իննսունամեայ շղթան կազմուած է հոգեմտաւոր, հոգե-ընկերային եւ քրիստոնէական բարոյական արժէքներէ, հաւատաւոր աշխատանքէ եւ Աստուած-դպրեվանք սերտ յարաբերութեան սուրբ ու նուիրական գիտակցութեան ամբողջական ընթացքէ մը: Գիտակցական մօտեցում մը, որ աճեցաւ ու բեղմնաւորուեցաւ մեր անհատական ու հաւաքական փափաքներուն, տագնապներուն, ճիգերուն, բայց մանաւանդ մեր կենսանպատակին մէջ: Վերոնշեալ բոլոր երեւոյթներուն եւ արժէքներուն հետ մեր յարաբերութիւնը սկզբունքէն դէպի...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ա.- Բնագիր եւ Կատարում Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը՝ Յակոբ Տէր Ղուկասեանի բեմադրութեամբ, արաբերէն լեզուով ներկայացուց հայրենի վաղամեռիկ հեղինակ Հայկ Յակոբեանի «Չմօտենա՛ք ինծի, տիկի՛ն» թատրերգութեան վրայ հիմնուած կարճ կատակերգութիւն մը: Ելոյթները դիտած եմ «Ալ Մատինա» եւ «Տէր Մելքոնեան» թատերասրահներու մէջ: Վերջին ելոյթը նկատելիօրէն «ծաղկեցուած էր»: Հետախուզական.- Հայկ Յակոբեան գրեթէ անծանօթ անուն մըն է ե՛ւ արտասահմանի, ե՛ւ Հայաստանի համար: Չէ...

ԷՎԱ ՏԷՐՎԻՇԵԱՆ-ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ճեմարանի 90-ամեակը կամ այդ առիթով յուշ մը կամ յօդուած մը գրելու համար ուղղուած յիշեցում-նամակը չէ միայն, որ մղեց այս տողերը գրի առնելու: Ճեմարանը միշտ մեր մտքերուն մէջ է: Հարցուցէ՛ք ոեւէ ճեմարանականի. անպայման որ ամէնքն ալ ունին լաւ յիշատակներ, ջերմ եւ հաղորդական մթնոլորտի յուշեր, եւ գրեթէ բոլորը կը խոստովանին, թէ անկեղծութեան ու հարազատութեան մթնոլորտով է, որ կը յիշեն «իրենց»...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Նախամարդու օրերէն ցարդ, 1 միլիոն 400 հազար տարի (Արտենի լեռ) Հայկական լեռնաշխարհը յարատեւ բնակեցուած է (1): «Նոր Գեղիի ուղիղ կանգնող մարդուն մասին վկայող շերտին տարիքը առնուազն 325 հազար տարուան վաղեմութիւն ունի», եւ«Ակնաշէնի 8000 տարուայ բնակավայրը՝ ցարդ աշխարհի քաղաքակրթութեան ամենահին օրրանը կը նկատուի, որուն վերջին առնուազն շուրջ 5500 տարիներուն՝ այժմու հայերուն նախահայրերը բնակած են, ընտանի կենդանիներ բուծանած, հողագործութիւն ծաւալած,...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Դո՛ւք բոլորդ, որ այդ տարի Ճեմարանը աւարտեցիք կամ թերեւս չաւարտեցիք եւ սակայն անոր գաղտնի ապրումը դեռ կը տանիք երկրէ երկիր, անցեալ տարի, այս օրերուն, Պրիւքսէլէն ճամբայ ելլող թռիչքին մէջ մէկէն ի մէկ զիրար գտաք եւ լուր չունիք: Ես գիտեմ, թէ մեր ժամերը խանգարուած են այլեւս: Մեր նիստուկացը այժմ բարդ է ու չ՛ամփոփուիր: Եթէ ուզեմ ձեզ բոլորդ ի մի...

Յարգելի՛ հայրենակիցներ, Սիրելի՛ հարազատներ, Քոյրեր եւ եղբայրներ, Անգամ մը եւս ալեկոծած է հայ ազգը: «Քորոնա» ժահրը կը հարուածէ Հայաստանն ու սփիւռքի գաղութները: Այս անգամ շատ դժուար կացութեան մատնուած է յատկապէս լիբանանահայ համայնքը: Մեզի հարազատ այդ երկրի քաղաքական բարդ իրավիճակն ու դիմագրաւած տնտեսական սուր տագնապը մտահոգիչ աստիճանի հասած են: Ահազանգ կը հնչեցուի ՀՅԴ Արեւելեան շրջանի Կեդրոնական կոմիտէին կողմէ: Կարիքը իր գագաթնակէտին...

Լիբանան կը գտնուի տնտեսական ու ելեւմտական խոր տագնապի մը մէջ, ինչ որ իր խոր ժխտական ազդեցութիւնը ունի տեղւոյն հայ համայնքին վրայ: Քաղաքացիական պատերազմի ամէնէն դժուար տարիներուն (1975-1990) իսկ, համայնքային հաստատութիւնները չեն գտնուած իրենց դռները փակելու սպառնալիքին դէմ յանդիման: «Քորոնա» ժահրի համավարակի պայմաններուն մէջ համայնքը շատ արագ կազմակերպեց հայկական թաղամասերու բժշկական, պարէնային եւ այլ ամէն ձեւի օժանդակութիւն հասցնելու աշխատանք: Համայնքի քաղաքական...

Խորհրդարանական երկրորդ ուժի եւ խորհրդարանական ընդդիմութեան առաջին ուժի ղեկավարին նկատմամբ կիրարկուած տնային խուզարկութիւնները, հարցաքննութիւնները, անձեռնմխելիութիւնը վերցնելու դատախազական դիմումն ու Ազգային ժողովի քուէարկութիւնը ալեկոծած են թէ՛ խորհրդարանական, թէ՛ հասարակական եւ թէ՛ ընդհանրապէս ժողովրդային դաշտերը: Պարզ է, որ քրէական իրաւակարգի մեկնարկի որոշումի ժամանակը բազում մեկնաբանութիւններու դուռ կը բանայ, ընդ որում տրամագծօրէն հակոտնեայ. մէկ կողմէն կը մեկնաբանուի, որ իշխանափոխութիւն առաջադրելու ԲՀԿ-ի առաջնորդին կոչին...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Լիբանանեան «Ժատիտ» պատկերասփիւռի կայանէն 10 յունիսին ուղղակի սփռուած, Թուրքիոյ եւ անոր նախագահին շրջանային քաղաքականութիւնը քննադատած զրոյց¬յայտագիրի մը ընթացքին ու անկէ ետք լիբանանահայութեան հասցէին բացայայտ սպառնալիքներ եւ բռնարարքներու կոչեր հրապարակուեցան ընկերային ցանցերու վրայ: Մէկ օր ետք, նշեալ պատկերասփիւռի կայանին առջեւ տեղի ունեցաւ բողոքի ցոյց մը, որուն ընթացքին թրքական դրօշներ բարձրացուցած ցուցարարները հակահայ բացագանչութիւններ արձակեցին: Ասիկա Լիբանանի մէջ «թրքական ինքնութեան...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Մեզնից շատերը, ովքեր մի քիչ դատելու եւ վերլուծելու կարողութիւն ունեն, ոչ միայն ըմբոստութեամբ, այլ խորին մտահոգութեամբ պիտի ընդունեն մեր վարչապետի մտայնութիւնը, կեցուածքը, քաղաքական հայեացքները, բառապաշարը, մինչեւ իսկ՝ պահուածքը: Այսօր, երբ Միացեալ Նահանգներում բռնկած ազգային խտրականութեան դէմ պայքարը ոտքի է հանել այլ պետութիւններին նոյնպէս, որոնք փորձում են վերանայել իրենց արդարադատութեան, ոստիկանութեան գործելակերպին վերաբերող հաւասար դատելու օրէնքները եւ...

ԿԱՐՕ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ Թագաժահրի երեւոյթը ու տարածումը որքան ալ սահմանափակումներ պարտադրեց անձնական‚ հասարակական ու տնտեսական ապրելակերպերուն‚ ծայրայեղօրէն ալ ընտելացուց մարդկային‚ մասնաւորապէս դիմատետրեան ու ուաթսափեան յարաբերութիւնները։  Ըստ երեւոյթին‚ տակաւին որոշ ատեն մը եւս պիտի շարունակենք ընկերային յարաբերութիւնները դիմակներու ետին‚ առանց ձեռնուելու‚ առանց ընտանեկան եւ բարեկամական այցելութիւններու‚ զրկուելով նաեւ եկեղեցական հոգեպարար արարողութիւններէ եւ կատարելէ ընկերային զանազան պարտականութիւններ։ Թագաժահրի երեւոյթը ոչ միայն խախտեց ամբողջ աշխարհի կարգավիճակը‚ այլ նաեւ տակնուվրայ ըրաւ ընկերային ապրելակերպի ու կենցաղի բոլոր...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Երբ տասնամեակներու  պրիսմակէն կը դիտեմ  ճեմարանի ուսանողական տարիներս եւ կը փորձեմ ճշդել, թէ ո՛րն է այն ամենաբնորոշ զգացումը, որ ան կը ձգէ  ուսանողներուն մէջ, իսկոյն կ’անդրադառնամ`  խոր կարօտն է, որ ճեմարանականը կը տանի իր հետ, կարօտ մը, որ տարիներուն հետ չի մաշիր երբեք, այլ ընդհակառակը, աւելի կ’ազնուանայ, աւելի կը բիւրեղանայ եւ աւելի կը խորանայ: Այս տողերը կը գրեմ`...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն ԱՇՈՏ ԱԲՂՅ. ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ Սուրբ Ներսէս Կլայեցի ծնած է Կիլիկիոյ Ծովք Դղեակ քաղաքը 1102 թուականին եւ վախճանած 1173-ին, Հռոմկլա: Ան զաւակն էր Ապիրատ Մամիկոնեան իշխանին, որ տէրն էր Ծովք դղեակին եւ Պահլաւունի Արշակունեան մօր. այս իսկ պատճառով, ինք կը համարուի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ հայրապետի սրբազան տոհմէն: Ան ունէր երեք եղբայրներ, որոնցմէ մէկն էր Գրիգորիս կաթողիկոսը, որ ճանչցուած...

Հայ գրականութեան «Տոհմածառ»ին վրայ փայլող աստղ մըն է Վեհանոյշ Թեքեանի անունը, որ իր ստեղծագործութիւններով կը պատկերէ խօսող հոգեվիճակներու «Բազմածուփ աշխարհ»ի մը մանրանկարը: Հոն տողերը սաղմոսներով հիւսուած «ուռկան»ներ են մեզ ներքաշող մինչեւ «Կիզակէտ»ը բանին, մինչեւ ճշմարտութիւնը եսին: Հոն տողերը վահան են ամրացնող, նուաճելու` լեզու, Սփիւռք եւ հայրենիք: Թեքեանի անունը ինքնին եղաւ «Նշանագիր» մը, յիսուն տարուան վրայ երկարող շարժումի մը, բանաստեղծութենէն արձակ,...

Գ. ՊԸԼՏԵԱՆ Տարիներ առաջ, երբ տարեթոշակը մեզի համար աստղաբաշխական գումար մը կը թուէր, Ճեմարանը կը գտնուէր երկար ճամբու մը ծայրը,  բարձրադիր ու հեռու մեր թաղերէն` Հայաշէնէն: Առասպելը կար, հիմնադիրներուն  առասպելը, որ կը հմայէր բացառիկ մարդոց եւ հազուագիւտ բաներու քաշողութեամբ: Քիչեր կարծեմ կտրեր էին այդ ճամբան, մագլցեր` պէտք էր ըսել: Բախտաւոր կը նկատուէին, առանձնաշնորհեալ: Այդ բախտը ինծի ալ տրուեցաւ օր մը:...