Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Համացանցի ամենաշատ օգտագործուող բազմալեզու հանրագիտարանին մասին քանի մը առիթներով անդրադարձած էի, վերջինը՝ «Ազդակ»-ի 27 յունիս 2020-ի թիւին մէջ. « «Ազդակ»-ի 5-րդ Առցանց Լսարանին Առիթով. «Պատմագրութիւն (Հայոց Եւ Այլոց). Գիտութի՞ւն, Ինքնութի՞ւն, Մեթոտաբանութիւն» – Ա. Հայոց Պատմութիւնը Պէտք Է Վերանայուի՝ Սրբագրելով Օտարին Կողմէ Կատարուած Բոլոր Խեղաթիւրումները» (1) խորագիրով յօդուածին մէջ, ուր կը նշուի. 1. Սխալ տարբերակը, ուր վերջին տուփիկին մէջ...

ՍՕՍԷ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 1960 թուական: Սրբոց Քառասնից Մանկանց վարժարանի աշակերտ՝ ուսումս շարունակելու տենչով տարուած, կարելիս կ՛ընէի, որ աւարտէի գերազանցութեամբ, որպէսզի ճեմարանական դառնայի: Ընտանեկան միջավայրս ներշնչած էր Ճեմարանի սէրը, զարմուհիս եւ քոյրս արդէն կը յաճախէին Ճեմարան: Տնօրէնը պարոն Սիմոն Վրացեանն էր, անկախ Հայաստանի վերջին վարչապետը: Մ. Իշխանը պիտի ըլլար հայերէնի ուսուցիչս. խանդավառութիւնս մեծ էր: Տարին իր աւարտին կը հասնէր: Օր մըն ալ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան դեկտեմբեր 2017¬ին յայտնեց, որ Լոզանի դաշնագիրի «կարգ մը մանրամասնութիւններ»¬ը «ոչ յստակ» են, ուստի եւ պէտք է վերատեսութեան ենթարկուին: Քլոտ Սալհանի 22 մարտ 2020-ին «Արապ Ուիքլի» կայքին վրայ հրապարակուած իր յօդուածին մէջ կը նշէ, թէ Էրտողան թրքական պատկերասփիւռէն ցուցադրել տուած է քարտէսներ, որոնց մէջ Թուրքիոյ սահմանները ընդլայնուած էին ներառելով Յունաստանէն, Պուլկարիայէն, Հայաստանէն, Իրաքէն եւ...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Բարձրահասակ ու հաստ ակնոցներով ծերուկը երերուն քայլերով մուտք գործեց սրահ: Մտածեցի, որ, յարկը շփոթելով, սխալմամբ մտած է մեր մօտ: Զինք տեսնելով քար կտրած չարաճճի տղոց խումբը, որուն ե՛ս ալ մաս կը կազմէի, այդ օրուան առաւօտեան ժամերէն սկսեալ, ընդոստ ոտքի ելած էր: Ցած ձայնով բոլորս բարեւելէ ետք՝ ժպտուն դէմքով ծերուկը սրահի երկրորդ դուռէն դուրս ելաւ. ընկերներս ըսին, որ Ճեմարանի...

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի երեքշաբթի, 21 յուլիս 2020-ին «Մանար» պատկերասփիւռի կայանէն հարցազրոյցի մը ընթացքին անդրադարձաւ Լիբանանի մէջ տիրող ներկայ իրավիճակին, կառավարութեան աշխատանքներուն, Լիբանանի որդեգրելիք կեցուածքներուն, ինչպէս նաեւ լիբանանահայութեան դէմ նիւթուող սադրանքներուն եւ Հայաստանի դէմ Ազրպէյճանի սանձազերծած պատերազմին: Նկատի ունենալով, որ 21 յուլիսը կը զուգադիպէր երկու տարի առաջ ահաբեկչութեան դէմ մղուած «Բարձունքներու արշալոյսը» եւ «Ին օտթոմ օտնա»...

ՎԱՀԱՆ ԶԱՆՈՅԵԱՆ Ազէրպէյճանի վերջին ոտնձգութիւնները բնականաբար դպան համահայկական զգայուն ջիղին։ Մեզ պառակտող հարցերը պահ մը կորսնցուցին իրենց այժմէականութիւնը եւ կարծես նահանջեցին մեր անմիջական առօրեայէն։ Մեր գիտակցութեան կեդրոնը ի յայտ եկան մեզի սպառնացող հասարակաց վտանգն ու թշնամին, հակառակ անոր որ ոչ վտանգը ոչ ալ թշնամին թաքուն էին Յուլիսի իրադարձութիւններէն առաջ։ Դէպքերէն առաջ, ներքաղաքական լարուածութիւնն էր որ կը տիրէր։ Ինչպէս միշտ, երբ...

Հաճնոյ հերոսամարտի 100ամեակի ծիրէն ներս, Հաճնոյ Հայրենակցական Միութիւնը աւելի քան տարի մը առաջ լծուեցաւ համապատասխան շուքով նշելու պատմական այս իրադարձութիւնը: Ծրագրուած եւ ընթացքի մէջ են յուշարձանի բացումի եւ հերոսամարտի գիտաժողովի աշխատանքները, մատաղօրհնէքի եւ պատարագի արարողութիւնները՝ Անթիլիասի, Էջմիածնի, Պէյրութի Նոր Հաճըն թաղամասի եւ Հայաստանի Հանրապետութեան Նոր Հաճըն աւանին մէջ, ուխտագնացութիւնը՝ պապենական Հաճըն եւ գիրքերու հրատարակութիւնը: Արդէն իսկ կը գործէ հայրենակցականի դիմատետրը.-...

ՆԺԴԵՀ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Հայ կամաւորական գունդերու քայլերգը` «Յառաջ նահատակ»-ը ՀՄԸՄ-ի քայլերգն է: Յաղթական քայլերգ մը, որ իւրաքանչիւր ՀՄԸՄ-ական տարազաւոր թէ համակիր կ՛երգէ` «Դէպի յաղթանակ» հպարտօրէն գոչելով: Քայլերգ մը, որուն բառերը կ՛ամփոփեն ամբողջ ազգի մը պատմութիւնը, որուն բառերը յոյս կը ներշնչեն, յաղթական ոգի կը ստեղծեն: Անցնող օրերուն Հայաստանի մէջ ՀՄԸՄ ՀԱՍԿ-էն 6 տարազաւորներ, համախմբուած ՀՄԸՄ-ական քոյրերով եւ եղբայրներով, ստանալով քահանայ հօր օրհնութիւնը,...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ 21-րդ դարու ներկայ ժամանակաշրջանին, երկրագունդի ջերմացման հրատապ հարցին կողքին աւելցան այլ՝ ոչ նուազ ահազանգիչ հարցեր, ինչպէս՝ պսակաձեւ ժահրը, տնտեսական փլուզումը, մարդկային նուազագոյն բարոյական արժէքներու անհետացումը՝ աւելցնելով նոր մութ ամպեր արդէն իսկ խաւարած երկինքին վրայ։ Վերոյիշեալ պատահարները փոխանակ խթան դառնալու մարդկային համագործակցութեան եւ հասկացողութեան, կարգ մը «անմարդկային» ղեկավարներու համար պատրուակ հանդիսացան, որ առիթը օգտագործեն իրենց ծաւալապաշտ քաղաքականութիւնը յառաջ...

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի երէկ` երեքշաբթի, 21 յուլիս 2020-ին «Մանար» պատկերասփիւռի կայանէն հարցազրոյցի մը ընթացքին անդրադարձաւ ահաբեկչութեան դէմ մղուած «Բարձունքներու արշալոյսը» ճակատամարտի յաղթանակին Բ. տարեդարձին` շեշտելով, որ Լիբանան իրաւունքի տէր է, եւ ահաբեկչութեան դէմ պայքարը բոլորին պարտականութիւնն է: «Լիբանանցիները ամբողջութեամբ` լիբանանեան բանակին եւ Դիմադրութեան ընդմէջէն պայքարեցան ահաբեկչութեան դէմ: Եթէ մենք անցեալէն դասեր չքաղենք, դարձեալ ենթակայ պիտի...

Հայաստան-Ատրպէյճան սահմանին վրայ Յուլիսին ծաւալած երկօրեայ բուռն մարտերու ընթացքին, Հայկական բանակի զինուած ուժերու հակօդային ստորաբաժանումներու կողմէ աւելի քան տասնեակ մը ատրպէյճանական անօդաչու մարտական թռչող սարքերու խորտակումն ու թշնամիի մէկ այլ հարուածային թռչող սարքի «գերեվարութիւնը», եկաւ ի սպառ թաղելու Պաքուի իշխանութիւններու երկարամեայ յոխորտանքը օդային ոլորտի մարտերու մէջ իրենց գերակայութեան գծով։ Փաստօրէն, Հայաստանի պետական սահմանը խախտելու, քաղաքացիական բնակավայրերն ու ենթակառուցուածքները թնդանօթային համազարկի...

19 յուլիսին Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրութիւններ, որոնք պատերազմի սկսելէն ի վեր թէեւ առաջին ընտրութիւնները չէին, բայց առաջինն էին` գրեթէ ամբողջ Սուրիոյ մէջ կայացող: Սուրիոյ այս ընտրութիւններուն, հայկական գաղութի մասնակցութեան եւ յատկապէս հայ երեսփոխաններու ընտրութեան եւ խորհրդարանին մէջ անոնց ներկայութեան մասին «Ալիք» հետեւեալ հարցազրոյցը ունեցաւ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ ճրտգ. Վիգէն Բաղումեանին հետ: Վ. Բ.- Մենք վերջին շրջանում Սիրիայի խորհրդարանում...

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի շաբաթ, 18 յուլիս 2020-ին դարձաւ «Մայատին» պատկերասփիւռի կայանէն սփռուող, լրագրող եւ հետազօտող Ղասսան Շամիի վարած «Աժրաս Մաշրեք» յայտագիրին հիւրը: Հարցազրոյցին ընթացքին սփռուեցաւ տեսագրութիւն մը, որ կը ներկայացնէր  Լիբանանի մէջ հայութեան ներկայութիւնը եւ ունեցած դերակատարութիւնը: Երեսփոխան Յ. Բագրատունի դրուատեց պատրաստուած տեսագրութիւնը` զայն նկատելով ամբողջական: Ան ողջունեց իսլամ եւ քրիստոնեայ բոլոր ակնդիրները` ըսելով. «Եթէ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Պատմութիւն վերլուծելու եւ քաղաքական ուղղութիւն ճշդելու մեծամտութեան չունին այս մտորումները: Սպառողական քաղաքակրթութեան մէջ թաթխուած, ժամանակ չունինք մեր պատմութեամբ զբաղելու, որպէսզի մենք մեզ ճանչնանք: Փոխարէն, անցեալ կը յիշենք կլոր թուականներու, ամեակներու, ծնունդներու, մահերու, պատերազմներու, յաջողութիւններու առիթներով: Կարծէք այդ կ’ընենք, որպէսզի պահ մը մենք մեզ արժեւորենք, ընթացիկէն եւ ճահճացումէն դուրս գալու համար: 83-ամեակ, 97-ամեակ, 109-ամեակ, համ ու հոտ չունին, մինչ...

ՍԱԼԲԻ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ-ԹԱՇՃԵԱՆ - Ժամը 10։00-ն է. դու ո՞րտեղ ես. ասել ենք, որ մենք 10։30 այնտեղ կը լինենք… Բարեկամուհիս հեռաձայնով կը յայտնէ իր մտահոգութիւնը, որ յանկարծ ժամադրութիւնը մոռցած կամ այլ ուղղութեամբ գացած չըլլամ։ - Արդէն ես քեզ կը տեսնեմ. քսան հաշուէ, եւ ես մօտդ կ'ըլլամ։ Գտանք զիրար ու մտանք գրադարան, ուր մանկամարդ կին մը կը սպասէր մեզի։ Արուեստի հանդէպ իւրայատուկ սիրով...

ՔՐԻՍՏ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Իսկապէս զարմացած եմ. զարմացած եմ, որ դեռ կան ժողովուրդներ, երկիրներ, այսպէս կոչուած պատասխանատու մարմիններ ու անձեր, որոնք տակաւին չեն ճանչցած ու չեն ճանչնար թուրքն ու Թուրքիա կոչուած ապօրինի տարածքը. աւելին՝ չեն ուզեր ճանչնալ զանոնք, առաւել եւս՝ անոնց արիւնախանձ եղբայրները՝ ազերի կոչուած լկտիները։ Կը զարմանամ, երբ անոնք կը զարմանան: Միջազգային բեմ, թատերական կտոր, տաղանդաւոր վարպետներ։ Համաշխարհային մտահոգութիւն դարձած է...

ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Չորեքշաբթի, 15 Յուլիս 2020, կ. ե. Ժամը 6:30-ին տեղի ունեցաւ Կիպրոսի Նարեկ վարժարաններու (Նիկոսիոյ, Լառնագայի եւ Լիմասոլի) 2019-2020 ուսումնական տարեշրջանի ամավերջի հանդէսը, հովանաւորութեամբ Կիպրոսի հայոց Թեմի Կաթ. Փոխ. Տէր Խորէն Արք. Տողրամաճեանի եւ նախագահութեամբ կիպրահայ համայնքի Պետական Ներկ. Տիար Վարդգէս Մահտեսեանի՝ Նիկոսիոյ Նարեկի ամփիթատրոնին մէջ: Ներկայ էին նաեւ կրթական նախարարը եւ բարձրաստիճան պետական հիւրեր, ինչպէս նաեւ՝ վարժարաններու Հոգաբարձութեան...

ԱՆԱՀԻՏ ԹՈՐՈՍԵԱՆ-ՊԱԼԵԱՆ     Մայրիներու տուն Լիբանան, Իմ ժողովուրդը գաղթական, Դէմ դրած թուրքին մարդասպան Քեզ մօտ գտաւ ապաստան: Դուն տուն եղար ասպնջական, Անտէր հային ոտաբոպիկ, Որ թողած էր հայրենական Կանաչ դաշտեր, կապոյտ երկինք: Որբանոցին մէջ թրքական, Այնթուրա էր... Մահ ու զրկանք... Ծեծ... Թրքացում... Ահ... Տառապանք... Բաներ էին սովորական, Որոնց յաղթեց պայքարի կամքն, Անխախտ կորովն ու աշխատանք: Ոտքի կեցաւ Հայը կրկին, Ի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Շաբաթ մը առաջ, 12 Յուլիսին, Հայաստանի հիւսիս-արեւելան գօտիին՝ Տաւուշի սահմանին ուղղութեամբ ազերիական թափանցումի փորձը բարեբախտաբար չունեցաւ 2016-ի Ապրիլեան պատերազմին տարածքն ու հետեւանքները, թէեւ կարելի չէ անտեսել, որ վաղը-միւս օր նման փորձեր կրնան կրկնուիլ Տաւուշի դէմ կամ այլուր, նոյնինքն Արցախի դէմ: Ազրպէյճան չէ հրաժարած ռազմատենչ թմբկահարումը: Մենք ու մեզի պէս դիտողներ Պաքուի այս ու նման փորձերը կը նկատեն արկածախնդրական,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ռոյթըրզ լրատու գործակալութեան առեւտրական էջին մէջ, Մարկարիթա Անթիծէ, 18 յուլիս 2020-ին, Պաքուէն վերոնշեալ խորագիրով լրատուութիւնը հաղորդած է, որուն թարգմանութիւնը, ապա մեկնաբանութիւնը ստորեւ (1): «Ազրպէյճան շաբաթ օր (18 յուլիս) նախազգուշացուց դէպի Եւրոպական շուկաները իր քարիւղի եւ կազի մատակարարումին հաւանական վտանգին մասին, Հայաստանի հետ սահմանին ռազմական գործողութիւններու բռնկումին պատճառով: Ազրպէյճանական «Սոքար» մակնիշով վառելանիւթի կայան Պեռնի մէջ, Զուիցերիա: «Ազերի պետական ուժանիւթի...